ΚΡΙΤΕΣ (ΒΙΒΛΙΟ)

Βιβλίο της Αγίας Γραφής που καλύπτει βασικά κάποια περίοδο περίπου 330 ετών ανάμεσα στην κατάκτηση της Χαναάν από τον Ισραήλ και στην έναρξη της μοναρχίας. Νωρίτερα, οι Ισραηλίτες είχαν λάβει την προειδοποίηση ότι αν δεν εκδίωκαν τους κατοίκους εκείνης της γης, σύμφωνα με τη θεϊκή εντολή, θα κατέληγαν να υιοθετήσουν τις εξαχρειωμένες θρησκευτικές συνήθειες των Χαναναίων. Αυτό θα επέφερε τελικά τη δυσμένεια του Ιεχωβά ο οποίος θα τους εγκατέλειπε στα χέρια των εχθρών τους. (Εξ 23:32, 33· 34:11-17· Αρ 33:55· Δευ 7:2-5) Το ιστορικό υπόμνημα του βιβλίου των Κριτών δείχνει πώς αυτή η προειδοποίηση έγινε πραγματικότητα. Ωστόσο, το βιβλίο δεν ασχολείται διεξοδικά με την απιστία των Ισραηλιτών και την επακόλουθη καταδυνάστευση από τους ξένους, αλλά αφηγείται κυρίως τα επιτεύγματα των κριτών και την εκάστοτε θαυμαστή απελευθέρωση που έφερνε ο Ιεχωβά μέσω αυτών. Κατά συνέπεια, τονίζεται η ικανότητα που έχει ο Ιεχωβά να παρέχει σωτηρία, καθώς επίσης η μακροθυμία, το έλεος, η παρ’ αξία καλοσύνη και η δικαιοσύνη του. Οι ίδιοι οι κριτές ξεχωρίζουν ως λαμπρά παραδείγματα πίστης.—Εβρ 11:32-34, 39, 40.

Διάταξη. Το βιβλίο των Κριτών συνδέεται με το προηγούμενο βιβλίο της Γραφής με τα εναρκτήρια λόγια: «Και έπειτα από το θάνατο του Ιησού». Ωστόσο, κάποια συμβάντα που αναγράφονται σε αυτό το βιβλίο προφανώς έλαβαν χώρα προτού πεθάνει ο Ιησούς του Ναυή. Για παράδειγμα, το εδάφιο Κριτές 2:6 αναφέρει: «Όταν ο Ιησούς εξαπέστειλε το λαό, τότε οι γιοι του Ισραήλ έφυγαν, πηγαίνοντας ο καθένας στην κληρονομιά του, προκειμένου να πάρουν στην κατοχή τους εκείνη τη γη». Άρα, φαίνεται ότι τα εδάφια Κριτές 1:1–3:6 χρησιμεύουν ως πρόλογος στον οποίο ο συγγραφέας, βασιζόμενος σε περιστατικά που έλαβαν χώρα πριν και μετά το θάνατο του Ιησού του Ναυή, θέτει το ιστορικό φόντο για την αφήγηση που ακολουθεί. Το τμήμα που αρχίζει από το 7ο εδάφιο του 3ου κεφαλαίου και φτάνει ως το τέλος του 16ου κεφαλαίου είναι γραμμένο γενικά με χρονολογική σειρά και αφηγείται τη δράση 12 κριτών (μη συμπεριλαμβανομένης της Δεββώρας), αρχίζοντας με τον Γοθονιήλ και τελειώνοντας με τον Σαμψών. Το τελευταίο τμήμα του βιβλίου θα μπορούσε να χαρακτηριστεί παράρτημα και αφορά κάποια περίοδο πολύ προγενέστερη εκείνης κατά την οποία υπηρέτησε ως κριτής ο Σαμψών. Η κατάληψη της Λαΐς από τους Δανίτες θα μπορούσε λογικά να είχε λάβει χώρα πριν από το θάνατο του Ιησού του Ναυή. (Παράβαλε Ιη 19:47· Κρ 18:27-29.) Το ομαδικό σεξουαλικό έγκλημα των αντρών της Γαβαά και τα επακόλουθα γεγονότα που παραλίγο να οδηγήσουν στην εξόντωση της φυλής του Βενιαμίν συνέβησαν πιθανότατα λίγα χρόνια έπειτα από το θάνατο του Ιησού. (Κρ 19:1–21:25· Ιη 24:31) Επομένως, μεσολάβησε αρκετός χρόνος για να αυξηθούν οι Βενιαμίτες από περίπου 600 άντρες (Κρ 20:47) σε σχεδόν 60.000 πολεμιστές κατά τη βασιλεία του Δαβίδ.—1Χρ 7:6-12.

Συγγραφέας και Χρόνος Συγγραφής. Οι εσωτερικές αποδείξεις παρέχουν τη βάση για να καθοριστεί πότε γράφτηκε το βιβλίο των Κριτών. Η συγγραφή του έγινε ενόσω κυβερνούσε τον Ισραήλ βασιλιάς. Διαφορετικά, δεν θα είχε πει ο συγγραφέας, αναφερόμενος στο παρελθόν, ότι «εκείνες τις ημέρες δεν υπήρχε βασιλιάς στον Ισραήλ». (Κρ 17:6· 18:1· 19:1· 21:25) Εξάλλου, γράφτηκε ενώ κατοικούσαν ακόμη στην Ιερουσαλήμ οι Ιεβουσαίοι. (Κρ 1:21) Εφόσον το 1070 Π.Κ.Χ. ο Δαβίδ πήρε «το οχυρό της Σιών» (τμήμα της Ιερουσαλήμ) από τους Ιεβουσαίους και μετέφερε την πρωτεύουσά του εκεί (2Σα 5:6-9), το βιβλίο των Κριτών πρέπει να γράφτηκε πριν από εκείνη τη χρονολογία, πιθανότατα κατά τη βασιλεία του Σαούλ. Εκείνη την εποχή, ο Σαμουήλ ήταν ο κύριος υποστηρικτής της αληθινής λατρείας και, ως προφήτης του Ιεχωβά, αυτός πρέπει να είναι λογικά ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου.

Αυθεντικότητα. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το βιβλίο των Κριτών ανήκει δικαίως στο Βιβλικό κανόνα. Διακρίνεται από ειλικρίνεια και εντιμότητα και δεν αποκρύπτει τις χονδροειδείς αμαρτίες των Ισραηλιτών. Από την αρχή ως το τέλος, δίνει δόξα και τιμή, όχι στους ανθρώπινους κριτές, αλλά στον Ιεχωβά Θεό ως τον πραγματικό Απελευθερωτή του Ισραήλ. Καταδεικνύει ότι το πνεύμα του Θεού εξουσιοδοτούσε τους κριτές (Κρ 3:9, 10· 6:34· 11:29· 13:24, 25· 14:6, 19· 15:14, 18· 16:20, 28-30) και αυτοί, με τη σειρά τους, αναγνώριζαν τον Ιεχωβά ως Κριτή (11:27) και Βασιλιά (8:23). Και άλλα θεόπνευστα βιβλία της Αγίας Γραφής αναφέρονται σε περιστατικά καταγραμμένα σε αυτό το βιβλίο.—1Σα 12:9-11· 2Σα 11:21· Ψλ 83:9-12· Ησ 9:4· 10:26· Εβρ 11:32-34.

[Πλαίσιο στη σελίδα 155]

ΚΥΡΙΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΚΡΙΤΕΣ

Ζωηρή περιγραφή των περιπτώσεων στις οποίες ο Ιεχωβά ελευθέρωσε επανειλημμένα τον Ισραήλ μέσω των Κριτών όταν ο Ισραήλ εγκατέλειπε τις ειδωλολατρικές συνήθειες και ζητούσε ένθερμα τη βοήθειά του

Το βιβλίο γράφτηκε πιθανότατα από τον Σαμουήλ και καλύπτει κάποια περίοδο περίπου 330 ετών ανάμεσα στην κατάκτηση της Χαναάν και στην έναρξη της μοναρχίας

Οι συνθήκες που επικρατούσαν την εποχή των Κριτών (1:1–3:6)

Έπειτα από το θάνατο του Ιησού του Ναυή, οι φυλές του Ισραήλ δεν εκδιώκουν από τη Χαναάν τους υπόλοιπους κατοίκους της

Αντιθέτως, έρχονται σε επιγαμία με αυτούς τους ειδωλολάτρες και παγιδεύονται από την ψεύτικη θρησκεία τους

Ο Ιεχωβά τούς εγκαταλείπει στους εχθρούς τους, αλλά ενίοτε εγείρει Κριτές για να τους ελευθερώσουν

Περιπτώσεις απελευθέρωσης από την καταδυνάστευση όταν ο Ισραήλ εγκατέλειπε την ψεύτικη λατρεία και επικαλούνταν τον Ιεχωβά για βοήθεια (3:7–16:31)

Μέσω του Γοθονιήλ, ο Ισραήλ απελευθερώνεται από την οχτάχρονη υποδούλωση στον Χουσάν-ρισαθαΐμ, βασιλιά της Μεσοποταμίας

Η 18χρονη επικυριαρχία του Μωαβίτη Βασιλιά Εγλών τερματίζεται όταν αυτός θανατώνεται από τον Αώδ, ο οποίος κατόπιν συγκεντρώνει έναν ισραηλιτικό στρατό και καθυποτάσσει τους Μωαβίτες

Ο Σαμεγάρ πατάσσει μόνος του 600 Φιλισταίους και σώζει τον Ισραήλ

Ο Βαράκ, ενισχυόμενος από την προφήτισσα Δεββώρα, νικάει τον Ιαβίν και θέτει τέλος στην 20χρονη καταδυνάστευση του Ισραήλ από αυτόν· ο Σισάρα, ο αρχηγός του στρατεύματος του Ιαβίν, θανατώνεται από την Ιαήλ, τη σύζυγο του Χέβερ του Κεναίου· η Δεββώρα και ο Βαράκ αποτυπώνουν αυτή τη νίκη σε έναν ύμνο

Ο Γεδεών λαβαίνει την εντολή να ελευθερώσει τον Ισραήλ από την εφτάχρονη ταλαιπωρία που υφίσταται από τους Μαδιανίτες· ο Ιεχωβά δίνει τη νίκη αφού πρώτα μειώνει το στρατό του Γεδεών σε 300 μόνο άντρες· στη συνέχεια ο Γεδεών αρνείται να γίνει βασιλιάς

Ο Θωλά κρίνει τον Ισραήλ 23 χρόνια, ο δε Ιαείρ 22 χρόνια

Ο Ισραήλ δεινοπαθεί στα χέρια των Αμμωνιτών· ο Ιεχωβά προμηθεύει απελευθέρωση μέσω του Ιεφθάε, ο οποίος στη συνέχεια εκπληρώνει την ευχή που έκανε να αφιερώσει το μοναχοπαίδι του, μια κόρη, στην υπηρεσία του Ιεχωβά

Ο Αβαισάν, ο Αιλών και ο Αβδών κρίνουν τον Ισραήλ συνολικά 25 περίπου χρόνια

Ο Ιεχωβά δίνει στον Σαμψών τεράστια δύναμη και τον χρησιμοποιεί για να ελευθερώσει τον Ισραήλ από τη 40χρονη επικυριαρχία των Φιλισταίων· η μνηστεία του με μια Φιλισταία από τη Θιμνάχ τού δίνει ευκαιρίες να δράσει εναντίον τους· η προδοσία του από τη Δαλιδά οδηγεί τελικά σε μια κατάσταση κατά την οποία σκοτώνει περισσότερους Φιλισταίους στο θάνατό του από όσους είχε σκοτώσει στη διάρκεια της ζωής του

Άλλες ανεπιθύμητες καταστάσεις που ανέκυψαν την εποχή των Κριτών (17:1–21:25)

Στον Εφραΐμ, ο Μιχαίας στήνει μια εικόνα στο σπίτι του και προσλαμβάνει έναν νεαρό Λευίτη ως ιερέα

Ορισμένοι Δανίτες έρχονται στο σπίτι του Μιχαία και αργότερα κλέβουν τα ειδωλολατρικά του αντικείμενα· παίρνουν επίσης τον Λευίτη για να είναι ιερέας τους

Κάποιοι άντρες της πόλης Γαβαά των Βενιαμιτών διαπράττουν ομαδικό σεξουαλικό έγκλημα σε βάρος της παλλακίδας ενός Λευίτη· επειδή ο Βενιαμίν δεν παραδίδει τους ενόχους για τιμωρία, οι άλλες φυλές ξεκινούν πόλεμο αντιποίνων εναντίον του· η φυλή σχεδόν εξοντώνεται