Όταν η Τροφή Γίνεται Εχθρός Σας
Όταν σκέφτεται τα εφηβικά της χρόνια, η Τζιν θυμάται έντονα ότι αποτελούσε στόχο πειραγμάτων και κοροϊδίας. Για ποιο λόγο; Ήταν η ψηλότερη και η πιο μεγαλόσωμη κοπέλα στην τάξη της στο σχολείο. Αλλά δεν έφταναν όλα αυτά. «Κάτι χειρότερο από το γεγονός ότι ήμουν μεγαλόσωμη ήταν ότι ήμουν ντροπαλή και συνεσταλμένη στις σχέσεις μου με τους άλλους», λέει η Τζιν. «Συχνά ένιωθα μοναξιά, ήθελα να ανήκω κάπου, αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις ένιωθα παρείσακτη».
Η Τζιν ήταν πεπεισμένη ότι αντιμετώπιζε όλα αυτά τα προβλήματα επειδή ήταν μεγαλόσωμη και ότι, αν γινόταν λεπτή και ευπαρουσίαστη, τότε θα διορθώνονταν τα πάντα. Η Τζιν δεν ήταν παχύσαρκη. Αντίθετα, εφόσον είχε ύψος 1,83 μέτρα και βάρος 66 κιλά, δεν ήταν υπέρβαρη. Ωστόσο, η Τζιν ένιωθε παχιά, και σε ηλικία 23 ετών αποφάσισε να χάσει βάρος. “Όταν αδυνατίσω”, σκεφτόταν, “οι άλλοι θα θέλουν να με κάνουν παρέα. Επιτέλους, θα νιώθω αποδεκτή και ξεχωριστή”.
«Αυτή η ανόητη λογική με έριξε επί δώδεκα χρόνια στην παγίδα που ονομάζεται νευρική ανορεξία και βουλιμία», εξηγεί η Τζιν. «Ήταν ολοφάνερο ότι αδυνάτισα—σε σημείο που κόντεψα να πεθάνω—αλλά, αντί να γίνει η ζωή μου ευτυχισμένη, κατέστρεψα την υγεία μου και επί μία δεκαετία περίπου υπέφερα από την κατάθλιψη και τη δυστυχία που επέφερα εγώ η ίδια στον εαυτό μου».
Η ΤΖΙΝ δεν είναι το μοναδικό τέτοιο άτομο. Σύμφωνα με κάποιον υπολογισμό, μέχρι και 1 στις 100 Αμερικανίδες παρουσιάζουν νευρική ανορεξία στη διάρκεια της εφηβείας ή των πρώτων χρόνων της ενηλικίωσης, πιθανόν δε να είναι τριπλάσιος ο αριθμός εκείνων που πάσχουν από βουλιμία. «Χρόνια τώρα, εργάζομαι σε σχολεία και σε κολέγια», λέει η Δρ Μαίρη Πάιφερ, «και διαπιστώνω από πρώτο χέρι ότι οι διαταραχές της διατροφής είναι περισσότερο διαδεδομένες παρά ποτέ».
Πλήττουν, επίσης, διαφόρων ειδών ανθρώπους. Κάποτε υπήρχε η άποψη ότι οι διαταραχές της διατροφής ήταν πρόβλημα των πλουσίων, αλλά σήμερα θεωρούνται συνηθισμένες σε όλα τα φυλετικά, κοινωνικά και οικονομικά επίπεδα. Μάλιστα αυξάνεται και ο αριθμός των αντρών που διαπιστώνεται ότι παρουσιάζουν αυτό το πρόβλημα, πράγμα που έκανε το περιοδικό Νιούζγουικ (Newsweek) να πει ότι οι διαταραχές της διατροφής «πλήττουν τους ανθρώπους χωρίς να κάνουν διακρίσεις».
Αλλά αυτό που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι το γεγονός ότι παρατηρείται μείωση του μέσου όρου ηλικίας των ατόμων που νοσηλεύονται επειδή πάσχουν από διαταραχές της διατροφής. «Στα προγράμματα των νοσοκομείων περιλαμβάνονται και κορίτσια κάτω των 10 ετών, ακόμη και 6 ετών», λέει η Μάργκαρετ Μπεκ, προσωρινή διευθύντρια ενός κέντρου διαταραχών της διατροφής στο Τορόντο. «Είναι λίγες αυτές οι περιπτώσεις», προσθέτει, «αλλά αυξάνονται».
Συνοψίζοντας, οι διαταραχές της διατροφής επηρεάζουν εκατομμύρια άτομα—κυρίως κορίτσια και νεαρές γυναίκες.a «Αυτές οι γυναίκες, ανόμοια με τους περισσότερους ανθρώπους, έχουν μια διαφορετική άποψη για την τροφή και τη χρησιμοποιούν με ένα διαφορετικό τρόπο», παρατηρεί η κοινωνική λειτουργός Νάνσι Κολόντνι. «Αντί να τρώνε όποτε πεινούν, αντί να τρώνε για να συντηρηθούν και να έχουν καλή υγεία, αντί να τρώνε για ευχαρίστηση ή όταν απολαμβάνουν τη συναναστροφή με άλλους, αυτές αναπτύσσουν μια παράξενη σχέση με την τροφή και κάνουν πράγματα που δεν θεωρούνται “φυσιολογικά”—για παράδειγμα, ακολουθούν μια περίεργη ιεροτελεστία προτού επιτρέψουν στον εαυτό τους να φάει ή νιώθουν την ανάγκη να αποβάλουν αμέσως από τον οργανισμό τους την τροφή που έφαγαν».
Ας ρίξουμε μια προσεκτική ματιά σε δύο συνήθεις διαταραχές της διατροφής: τη νευρική ανορεξία και τη νευρική βουλιμία.
[Υποσημειώσεις]
a Εφόσον οι διαταραχές της διατροφής πλήττουν περισσότερο τις γυναίκες παρά τους άντρες, σε αυτή τη σειρά άρθρων θα χρησιμοποιούμε συνήθως το θηλυκό γένος όταν αναφερόμαστε στα άτομα που πάσχουν από αυτές.