Γιατί Ανησυχούν για την Απώλεια Μελών;
Πολλές θρησκείες έχουν απώλεια μελών. Αυτά τα πρώτα τρία άρθρα του Ξύπνα! με ανταπόκριση από την Ιταλία, δείχνουν ότι το ίδιο το Βατικανό καθώς επίσης και πολλές Καθολικές εφημερίδες και σχολιαστές ανησυχούν σοβαρά γι’ αυτό. Ποιες αιτίες παρουσιάζουν για την απώλεια των εκκλησιαστικών μελών;
ΤΟ θέμα αυτό απασχολεί το Βατικανό. Μια έκθεση που εκδόθηκε τον περασμένο Μάιο είχε τίτλο Αιρέσεις ή Νέα Θρησκευτικά Κινήματα: Πρόκληση για τους Ιερείς. Αυτή η εγκύκλιος ήταν το αποτέλεσμα μιας μελέτης που τέσσερις υπηρεσίες του Βατικανού άρχισαν το 1984 για να προσδιορίσουν το λόγο για τον οποίο τόσοι πολλοί Καθολικοί εγκαταλείπουν τη θρησκεία.
Μερικές από τις πολλές αιτίες που παρουσίασε το Βατικανό σχετικά με την αποχώρηση των Καθολικών από την εκκλησία ήταν και οι επόμενες: ‘Ανησυχία για το μέλλον, η φύση της αλήθειας και πώς μπορεί να βρεθεί, το νόημα της ζωής, η έλλειψη απαντήσεων στα ερωτήματά τους, το αίσθημα ότι έχουν προδοθεί, εξαπατηθεί, έχουν υποστεί εκμετάλλευση, το ότι δεν τους δίνουν προσοχή και το ότι έχουν απογοητευτεί από τους νόμους και τις ενέργειες της Εκκλησίας’.
Αυτό φαίνεται να μοιάζει με την κατάσταση στην οποία βρίσκονταν τα πλήθη που μαζεύτηκαν γύρω από τον Ιησού: «Ήσαν εκλελυμένοι και εσκορπισμένοι ως πρόβατα μη έχοντα ποιμένα». (Ματθαίος 9:36) Η εγκύκλιος του Βατικανού παραδέχτηκε ότι υπάρχουν «πολλές ατέλειες και ελλείψεις στην τωρινή συμπεριφορά της εκκλησίας» και τόνισε ότι «υπάρχει ένα κενό που χρειάζεται οπωσδήποτε να συμπληρωθεί». Επίσης, αναφέρθηκε στην «έλλειψη ηγεσίας, υπομονής και προσωπικού ενδιαφέροντος εκ μέρους των θρησκευτικών ηγετών».
Άλλες πηγές παραθέτουν επιπρόσθετες αιτίες σχετικά με τις αποχωρήσεις από τις εκκλησίες. Ο πασίγνωστος Ολλανδός Καθολικός θεολόγος Γιοχάνες Μπάπτιστ Μετζ έκανε αυτή τη δήλωση: «Η θρησκεία μας της Δύσης έχει κοσμικοποιηθεί ως το κόκαλο. Δεν έχει μείνει πάνω της ούτε ίχνος μεσσιανισμού. Η κυριαρχία του Θεού έχει εξαφανιστεί από αυτή. Δεν εμφανίζεται πια αυτός ούτε μέσα στις εκκλησίες, ούτε στη θεολογία ούτε στα κοινωνικά και πολιτικά θέματα των ημερών μας».
Σχολιάζοντας την κατάσταση των νεαρών στην Ισπανία, το Concilium, ένα διεθνές θεολογικό περιοδικό, είπε: «Οι νέοι και η εκκλησία αντιπροσωπεύουν δυο εντελώς διαφορετικούς κόσμους, που ο ένας απέχει πάρα πολύ από τον άλλο». Το περιοδικό αυτό αναφέρει ότι μια παρόμοια κατάσταση υπάρχει στην Ολλανδία, στο Βέλγιο, στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας και στην Αυστραλία.
Μια δημοσιογραφική έκθεση αναφέρθηκε στην παπική εγκύκλιο ως «την κραυγή συναγερμού του Βατικανού». Η εγκύκλιος προτείνει να ‘αναθεωρήσουμε τον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζουμε τους ενορίτες’. Θα πρέπει να ‘βγούμε έξω και να κηρύξουμε’. Παρατηρεί ότι οι αιρέσεις κάνουν «ό,τι είναι δυνατό για να συναντήσουν τους ανθρώπους εκεί που βρίσκονται, με θέρμη, ιδιωτικά, και απευθείας, δείχνοντας προσωπικό ενδιαφέρον για το άτομο, προωθώντας τη συμμετοχή, τον αυθορμητισμό, την υπευθυνότητα και το αίσθημα της υποχρέωσης».
Κάνει έκκληση να αρχίσει μια «συνεχής εκπαίδευση στην πίστη» για να καταπολεμηθεί η θρησκευτική άγνοια που είναι τόσο διαδεδομένη στα μέλη των εκκλησιών σήμερα. «Ο λόγος του Θεού», δηλώνει η εγκύκλιος, «θα πρέπει να ανακαλυφθεί και πάλι ως σπουδαίο οικοδομικό στοιχείο για την κοινωνία», και το έργο κηρύγματος θα πρέπει να αποχτήσει «βιβλικό χαρακτήρα».
Αλλάζοντας το θέμα η εγκύκλιος στρέφεται από την ανάλυση των εσωτερικών υποθέσεων σε ένα δυσοίωνο σχόλιο: «Κατά καιρούς, ίσως πρέπει να αναγνωρίζουμε, ακόμη και να υποστηρίζουμε τις δραστικές επεμβάσεις εκ μέρους της πολιτείας όταν εκτελεί τα δικά της καθήκοντα». (Τα πλάγια δικά μας.) Αυτή η «πρόσκληση» στην Πολιτεία να επέμβει για να βοηθήσει στον πόλεμο δεν πέρασε απαρατήρητη από τον τύπο. Στις 4 Ιουνίου 1986 ο Μάρκο Τοζάτι ρώτησε στην εφημερίδα La Stampa: «Μήπως η απειλή της ‘κυβερνητικής εξουσίας’ εμφανίζεται και πάλι πάνω από τις μη Καθολικές θρησκείες και ιδιαίτερα πάνω από τις λεγόμενες ‘αιρέσεις’;»
Δεν δείχνει η πιθανότητα να χρησιμοποιηθεί η κυβέρνηση μ’ αυτόν τον τρόπο ότι το Βατικανό επιθυμεί να επιστρέψει στις μεθόδους που χρησιμοποιούσε στους Σκοτεινούς Αιώνες και στο Μεσαίωνα για να απαγορεύσει την ελευθερία λατρείας; Ζήτησε όμως ο Ιησούς ποτέ τη βοήθεια της πολιτικής εξουσίας για να εξουδετερώσει εκείνους που εναντιώνονταν στις διδασκαλίες του; Το έκανε ποτέ ο Πέτρος αυτό; Μήπως οι άλλοι απόστολοι το έκαναν ποτέ; Δεν ήταν οι Φαρισαίοι εκείνοι που έκαναν έκκληση στον Πιλάτο να σταυρώσει τον Ιησού; Είναι η αναζήτηση της κυβερνητικής υποστήριξης απόδειξη πνευματικής δύναμης ή είναι παραδοχή αδυναμίας;
Δεν ενώνονται με κάποια άλλη θρησκεία όλοι οι Καθολικοί που εγκαταλείπουν την εκκλησία τους, αλλά υπάρχει μια ορισμένη θρησκευτική οργάνωση στην οποία συγκεντρώνονται τώρα μεγάλα πλήθη. Ποια ομάδα είναι αυτή και γιατί διαλέγουν αυτή την ομάδα τόσοι πολλοί από αυτούς που εγκαταλείπουν τη θρησκεία τους;
[Ευχαριστίες για την προσφορά της εικόνας στη σελίδα 4]
Φωτογραφία εξωφύλλου: K. Scholz/H. Armstrong Roberts