Σου-Λιν, το Πρώτο Ζωντανό Πάντα στην Αμερική
Αφήγηση από τον Κουεντίν Γιάνγκ
Έπιασα το πρώτο ζωντανό πάντα που θεάθηκε στον Δυτικό κόσμο. Μετά απ’ αυτό βρήκα κάτι πολύ μεγαλύτερης αξίας
‘ΚΑΠΟΙΑ μέρα’, σκεφτόμουν, ‘θα κάνω κάτι σαν κι αυτό, ή και καλύτερο ακόμη’. Ο αδελφός μου μόλις είχε επιστρέψει από ένα κυνήγι τεράστιων πάντα στο εσωτερικό της Κίνας. Ήταν σε μια αποστολή που διηύθυναν οι δύο γιοι του Προέδρου Θεόδωρου Ρούσβελτ, ο Θεόδωρος ο Μικρότερος και ο Κέρμιτ. Τότε ήμουν δεκατεσσάρων χρόνων και πήγαινα στο γυμνάσιο στην Κίνα—ο αδελφός μου κι εγώ είμαστε Κινέζικης καταγωγής, αλλά εκείνος γεννήθηκε στις ΗΠΑ. Αργότερα, όταν έγινα 20 χρόνων και φοιτούσα σ’ ένα κολλέγιο στη Σαγκάη, ο αδελφός μου ξαναγύρισε στην Κίνα. «Θα πάω στο Θιβέτ για κυνήγι», είπε. «Θέλεις να έρθεις μαζί μου;» Έτσι πήγα κι εγώ! Αυτό έγινε το 1934.
Επειδή είχε λάβει μέρος στην αποστολή των Ρούσβελτ, μπόρεσε τώρα να οργανώσει τη δική του αποστολή έτσι ώστε να συλλέξει σπάνια ζώα για ζωολογικούς κήπους και μουσεία. Η αποστολή πέτυχε στο σκοπό της. Το 1935 ξαναπήγαμε σε μια άλλη αποστολή και μαζέψαμε πολλά ζωντανά ζώα και προσπαθήσαμε να πυροβολήσουμε ένα γιγάντιο πάντα, αλλά δεν τα καταφέραμε.
Το εκπληρωμένο ήδη όνειρό μου που είχα από μικρό παιδί να «κάνω κάτι σαν κι αυτό, ή και καλύτερο ακόμη» επρόκειτο να έχει ακόμη μεγαλύτερη εκπλήρωση: μια πρωτειά στη συλλογή δειγμάτων!
Το κλειδί για την πραγματοποίηση αυτή ήταν ο ερχομός στην Κίνα της Κυρίας Ρουθ Χάρκνες. Αυτή ήταν σχεδιάστρια μόδας στη Νέα Υόρκη, σύζυγος ενός πασίγνωστου συλλέκτη ζώων. Ο άνδρας της ήταν ο πρώτος που ξαναέφερε από τις Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες στο Νότιο Ειρηνικό τον τεράστιο δράκοντα Κομόντο. (Οι Ολλανδικές Ανατολικές Ινδίες είναι τώρα γνωστές σαν Ινδονησία.) Και αυτός ήταν βέβαιος ότι θα ήταν ο πρώτος που θα έφερνε πίσω το πρώτο ζωντανό γιγάντιο πάντα από την Κίνα στον Δυτικό κόσμο. Όμως, αρρώστησε στην Κίνα και πέθανε.
Τώρα η χήρα Ρουθ Χάρκνες, ήρθε στην Κίνα για να τελειώσει αυτό που άρχισε ο σύζυγός της—να ξαναφέρει στον Δυτικό κόσμο ένα ζωντανό πάντα. Όλοι την κορόιδευαν. «Δεν μπορείς να πας. Δεν ξέρεις που είναι τα πάντα. Και άλλοι προσπάθησαν να βρουν ένα ζωντανό πάντα, αλλά κανένας τους δεν τα κατάφερε. Τι σε κάνει να νομίζεις ότι εσύ θα μπορέσεις; Δεν είσαι στα καλά σου κυρά μου!»
Αλλά εκείνη ήταν αποφασισμένη. Μίλησε στο προξενείο των ΗΠΑ. Εκείνοι της είπαν, «Αν θες να πας στη χώρα των πάντα θα ήταν καλύτερα να ψάξεις να βρεις τους αδελφούς Γιάνγκ».
Την άλλη μέρα συναντήθηκα με τη Ρουθ Χάρκνες. Μιλήσαμε, συμφωνήσαμε, και αρχίσαμε τις προετοιμασίες μας. Τη συνάντησα στις αρχές του Σεπτέμβρη του 1936, και ξεκινήσαμε στις 26 του ίδιου μήνα.
Έτσι, ξεκινήσαμε το ταξίδι μας για το Γιάνγκτσε. Αλλάξαμε αρκετές φορές πλοιάρια, αρχίζοντας από ποταμόπλοια των 2.000 ως 3.000 τόννων μέχρι πλοιάρια με επίπεδο πυθμένα των 150 τόννων, και τελικά χρησιμοποιήσαμε και σχεδίες ακόμη. Μερικές φορές, περίπου 1.600 χιλιόμετρα (1.000 μίλια) στο εσωτερικό της χώρας, οι αχθοφόροι τραβούσαν από τις όχθες με σκοινιά το καΐκι τους. Το πιο θεαματικό μέρος του ταξιδιού στο ποτάμι ήταν η φημισμένη χαράδρα του Γιάνγκτσε. Απότομοι βράχοι υψώνονται μέχρι 300 και πλέον μέτρα (1.000 περίπου πόδια).
Στο Τσούνγκίνγκ αφήνουμε το Γιάνγκτσε και πηγαίνουμε με αυτοκίνητο στο Τσένγκτου. Αλλά από κει όλοι μας πήγαμε με τα πόδια στην Κουανζίν, εκτός από τη Ρουθ που την μετέφεραν οι αχθοφόροι πάνω σε καροτσάκι, που το λένε γουά-γκαρ. Η Κουανζίν είναι το τελευταίο φυλάκιο. Από εκεί αρχίζουμε να σκαρφαλώνουμε. Δεν έχουμε πια τους αχθοφόρους. Όλοι πάμε με τα πόδια. Μετά δύο μέρες πηγαίνοντας βόρεια φτάσαμε στη Γουεντσουάν—το τελευταίο μέρος για να βρούμε τρόφιμα και μετά στρίψαμε δυτικά μέσα στη χώρα των πάντα.
Τη δεύτερη μέρα αφού φύγαμε από τη Γουεντσουάν ήρθαμε στο Τσαόπο, ένα μικρό χωριό που μπορεί να φτάσει κανείς εκεί περνώντας από ένα πολύ δύσκολο μονοπάτι. Εκείνο, όμως, που εκπλήσσει μ’ αυτά τα μικρά χωριουδάκια που είναι χωμένα μέσα στα βουνά είναι ότι έχουν δημοτικά σχολεία και γυμνάσια. Μερικοί χωρικοί του Τσαόπο ισχυρίζονταν μάλιστα ότι τα πάντα μερικές φορές περπατούν και φτάνουν μέσα στις τάξεις των σχολείων!
Εγκατασταθήκαμε στο Τσαόπο, σ’ ένα παλιό κάστρο. Από το Τσαόπο, ταξιδέψαμε μια ολόκληρη μέρα πιο δυτικά, και κατασκηνώσαμε εκεί και βάλαμε και μερικές παγίδες για τα πάντα. Άφησα εκεί τη Ρουθ και προχώρησα πιο μέσα και πιο ψηλά ακόμη σ’ αυτό που ονόμασα στρατόπεδο Νο 2, το στρατόπεδό μου, και έβαλα περισσότερες παγίδες. Η Ρουθ και εγώ συνεννοούμαστε με ταχυδρόμους που πηγαινοέρχονταν ανάμεσα στα δυο στρατόπεδα.
Αλλά η Ρουθ ήθελε μεγαλύτερη συγκίνηση. Ήθελε να επισκεφτεί το στρατόπεδό μου. Δεν ήταν κατάλληλο το μέρος για εκείνη αλλά επέμενε, και έτσι κατέβηκα να την πάρω. Είναι το καλύτερο που έκανα—θα έχανε τη Μεγάλη Στιγμή του ταξιδιού αν δεν την είχα πάρει!
Οι κυνηγοί πήγαιναν μπροστά μας επειδή το μονοπάτι ήταν πολύ δύσκολο και η Ρουθ δεν θα μπορούσε να συνεχίσει. Εγώ ήμουν πίσω βοηθώντας της, και σπρώχνοντάς την. Είχα δώσει εντολές να μη πυροβολήσουν κανένα πάντα. Εκείνο που ήθελα ήταν να πιάσω ένα ζωντανό πάντα. Και μετά απ’ αυτό θα αρχίζαμε να κυνηγάμε ένα πάντα για να το παρουσιάσουμε στην Κινεζική κυβέρνηση. Ωστόσο, αυτός ο κυνηγός που ήταν μπροστά μας, ηλικίας 82 χρόνων, είδε ένα πάντα και συναρπάστηκε. Άρχισε να πυροβολεί. Το πλήγωσε. Ήταν θηλυκό. Έφυγε και οι κυνηγοί έτρεξαν από πίσω του.
Έφτασα σ’ ένα ξέφωτο στο δάσος και άκουσα κλάματα σαν μικρού σκυλιού. Πήγα προς τα εκεί που ερχόταν το κλάμα και έφτασα σε μια κουφάλα δέντρου. Και εκεί, πάνω σε στρωμένα φύλλα από μπαμπού, το βρήκα. ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΠΑΝΤΑ! Ήταν η φωλιά του πληγωμένου πάντα, και είχε αφήσει εκεί το μωρό. Ποτέ δεν είχα σκεφτεί ότι θα έπιανα ένα μωρό. Καθώς το σήκωσα σκέφτηκα, ‘Τι να το κάνω αυτό; 400 γραμμάρια περίπου. Τόσο μικρό που τα μάτια του δεν έχουν ακόμη ανοίξει και τα μαύρα σημάδια δεν είναι ακόμη ευδιάκριτα. Δεν έχουμε και τι να το ταΐσουμε. Δεν θα ζήσει!’
Τότε ήρθε η Ρουθ Χάρκνες λαχανιασμένη θέλοντας να μάθει τι ήταν ο πυροβολισμός. «Σκότωσαν κανένα πάντα;» Εγώ δεν απάντησα, μόνο κράτησα στις χούφτες μου τη μικρούλα γούνινη μπάλα. «Να αυτό για το οποίο ήρθες στην Κίνα.»
Δεν μπορούσε να το πιστέψει στην αρχή. Τελικά είπε διστακτικά, «Ένα μωρό πάντα;» Της κόπηκε η ανάσα. Το πήρε από μένα. Το χάιδεψε απαλά και είπε: «Ω, μωρό μου, μωρό μου.» Το κράτησε σφιχτά. Ήταν πολύ ευτυχισμένη. Αλλά σκέφτηκα πόσο ανόητα ήταν αυτά. Ο τρόπος που το κράταγε, ο τρόπος που του μιλούσε. «Τι να το κάνω αυτό;» ρώτησα. «Θα πεθάνει. Είναι άχρηστο. Ας φύγουμε!»
Ήθελα να βρω τη μητέρα πάντα που είχε πληγωθεί. Αλλά η Ρουθ ήταν τελείως απορροφημένη στο μωρό. «Ω, ξέχασε την τη μητέρα πάντα. Ας ξαναγυρίσουμε στην κατασκήνωσή μας.» Και ξεκίνησε αρχίζοντας να κατεβαίνει το μονοπάτι. Εγώ ακολουθούσα, έχοντας μέσα στο πουκάμισό μου το μικρό πάντα.
Όταν γυρίσαμε στην κατασκήνωσή μας εκείνη έψαξε μέσα στα πράγματά της, και τελικά έβγαλε ένα μπουκάλι με μπιμπερό. Εγώ κατακεραυνώθηκα. Δεν ήξερα ότι το είχε φέρει μαζί της! Αλλά η Ρουθ με είχε ακούσει να μιλάω με κάποιον στη Σαγκάη για το πρόβλημα της μεταφοράς ενός γιγάντιου πάντα 140 κιλών περίπου (300 πάουντς) από το εσωτερικό της Κίνας ώστε προετοιμάστηκε για την περιποίηση ενός μικρού πάντα. Ανακάτεψε το γάλα, το έβαλε μέσα στο μπουκάλι, το έκλεισε αμέσως με το μπιμπερό, το έχωσε μέσα στο στόμα του μωρού και εκείνο το ήπιε αχόρταγα!
Ήταν μια συγκινητική στιγμή πάνω σ’ εκείνα τα βουνά κοντά στα σύνορα του Θιβέτ. Μια ιστορική σκηνή, όπως αποδείχθηκε. Η Ρουθ χάιδευε το μωρό και το παρατηρούσε που έτρωγε. Το ονόμασε Σου-Λιν, δηλ. «ευτυχισμένο και κομψό». Αυτή είναι η σημασία του Σου-Λιν.
Λίγο μετά η Ρουθ Χάρκνες και το Σου-Λιν άρχισαν το ταξίδι τους για τις Η Π Α. Έφτασαν τον Δεκέμβριο του 1936. Το Σου-Λιν έγινε αμέσως διασημότητα. Όπου και αν πήγαινε η Χάρκνες, οι κάμερες άστραφταν, οι δημοσιογράφοι έγραφαν ιστορίες, και το ραδιόφωνο άπλωνε τη φήμη του. Η φωτογραφία του στόλιζε τα κουτιά των κουάκερς. Το Σου-Λιν, το πρώτο ζωντανό γιγάντιο πάντα που έφτασε στον Δυτικό κόσμο.
Δυστυχώς, η παραμονή του δεν ήταν μεγάλη. Έμεινε με τη Ρουθ λίγους μήνες προτού το δωρίσουν στο Ζωολογικό Κήπο του Σικάγου Μπρούκνκφιλντ. Αλλά, κρίμα, πέθανε σε ηλικία ενάμισι χρόνων. Με λύπη μάλλον μπορεί να το δει κανείς σήμερα στο αγροτικό μουσείο στο Σικάγο ταριχευμένο.
Τον επόμενο χρόνο, το 1937, η Ρουθ ξαναγύρισε στην Κίνα και ξαναπήγα πάλι μαζί της για να πιάσουμε ένα άλλο ζωντανό πάντα. Το Σου-Λιν ζούσε ακόμη τότε, και η Ρουθ ήθελε ένα σύντροφο για εκείνη. Πιάσαμε ένα δεύτερο, και αυτό ζύγιζε 18 κιλά (40 πάουντς). Το ονομάσαμε Ντιάνα, γιατί έτσι λεγόταν η κοπέλα που έγινε αργότερα η πρώτη μου σύζυγος. Αργότερα η Ρουθ ξαναονόμασε τον μικρό πάντα Μέι-Μέι
Τα χρόνια πέρασαν, έγινε ο πόλεμος με την Ιαπωνία, κατατάχθηκα στον Κινεζικό στρατό, η οικογένειά μου μετακόμισε στην Ινδονησία και φυλακίστηκα από τους Ιάπωνες. Μετά την παράδοση των Ιαπώνων ξαναοργάνωνα τους Κινέζους του Εξωτερικού στην Ινδονησία και εργάστηκα στο Κινεζικό προξενείο. Αλλά όταν η Ινδονησία αναγνώρισε επίσημα την Κομμουνιστική Κίνα το 1949, έπρεπε να κλείσουμε το προξενείο. Πήγα με το Εθνικιστικό κόμμα και ήμουν αρχηγός μιας ομάδας Κινέζων του Εξωτερικού και τους κρατούσα πιστούς στην Εθνικιστική Κίνα. Λόγω αυτής της υπηρεσίας μου με ξανακάλεσαν στο αρχηγείο του κόμματος το 1953 που τώρα ήταν στην Ταϊβάν. Πήρα ειδική ακαδημαϊκή εκπαίδευση, με ξανάστειλαν στην Ινδονησία και κατέληξα στη φυλακή για άλλη μια φορά το 1958 στη διάρκεια του αριστερού καθεστώτος.
Δεν πέρασε πολύς καιρός από τότε που αποφυλακίστηκα και πέθανε από καρκίνο η πρώτη μου γυναίκα. Μεγάλωσα τα δυο μου παιδιά μέχρι που παντρεύτηκαν και έκαναν το δικό τους σπιτικό, και τότε παντρεύτηκα τη δεύτερη γυναίκα μου, τη Σουάν, μια Κινέζα που γεννήθηκε στην Ινδονησία. Μαζί ξαναγυρίσαμε στην Ταϊβάν. Αυτό έγινε το 1968.
Μετά από όλες τις υπηρεσίες μου, τις θυσίες και τα παθήματα γι’ αυτό το σκοπό, σκέφτηκα ότι θα έβρισκα καλή δουλειά στην Ταϊβάν. Όμως εκείνο που άκουσα ήταν, «εσύ γερνάς, εμείς χρειαζόμαστε νέους ανθρώπους.»
Η Σουάν ήθελε να πάει στην εκκλησία να προσευχηθεί. «Εντάξει,» είπα. «Θα σε πάω. Αλλά ξέρω πως είναι όλοι αυτοί.» Στην Κίνα είχε φουντώσει το Προτεσταντικό κίνημα. Είχα πάει στους ιεραποστόλους, είχα γίνει Αγγλικανός, Βαπτιστής, Λουθηρανός—τους είχα δοκιμάσει όλους. Δεν ήθελα καμιά σχέση μαζί τους.
Την άλλη μέρα, όταν επρόκειτο να φύγουμε, κάποιος χτύπησε την πόρτα μας. Ήταν μια Εγγλέζα από το γραφείο Τμήματος της Ταϊπέι των Μαρτύρων του Ιεχωβά. Άρχισε να μιλάει Κινέζικα στην Κινέζα σύζυγό μου, η οποία δεν καταλάβαινε Κινέζικα—μιλούσε Ινδονησιακά, Ολλανδέζικα και Αγγλικά. Έτσι μίλησαν στα Αγγλικά. Μια Γραφική μελέτη άρχισε στο σπίτι μας. Όταν άρχισε να πηγαίνει στις Κινεζόφωνες συναθροίσεις στην Αίθουσα Βασιλείας έπρεπε να πηγαίνω μαζί της για να της κάνω τον διερμηνέα.
Σιγά-σιγά διέκρινα ότι αυτή η θρησκεία ήταν διαφορετική. Δεν μας ζητούσαν χρήματα. Και μάλιστα, όταν έβρεχε πάρα πολύ, η κυρία ερχόταν για τη μελέτη. Ερχόταν πολύ καιρό και ποτέ δεν ζήτησε τίποτα. Άρχισα να μαθαίνω πολλά πράγματα για τη Γραφή. Ενώ η σύζυγός μου μελετούσε, εγώ έκανα μελέτη μόνος μου. Αυτό έγινε μ’ έναν ασυνήθιστο τρόπο.
Ο Τζιμ Γκουντ, ένας Μάρτυρας του Ιεχωβά, ήταν πρόεδρος στην RCA της Ταϊβάν. Ήταν υπεύθυνος σε 7.000 υπαλλήλους, πρόεδρος στη δεύτερη σε μέγεθος ξένη βιομηχανία στην Ταϊβάν και φυσικά γνώριζε καλά πολλούς μεγάλους κυβερνητικούς αξιωματούχους και υπουργούς. Η σύζυγος του, η Χέιζελ, ήταν κι εκείνη Μάρτυς και ήθελε να μάθει Κινέζικα. Εγώ εργαζόμουν στην RCA στο τμήμα προσωπικού και έκδιδα το περιοδικό για εσωτερική κυκλοφορία. Έτσι τη μάθαινα Κινέζικα, και εκείνη ξέρετε τι με μάθαινε; Τις αλήθειες της Βίβλου.
Δεν ήταν εύκολο για εκείνη. Της έκανα πολλές και δύσκολες ερωτήσεις. Αν δεν μπορούσε να απαντήσει μου έλεγε, «Θα σου απαντήσω την επόμενη φορά που θα έρθω.» Απαντούσε σε όλες τις δύσκολες ερωτήσεις. Μερικές της ήταν πολύ περίεργες. «Γιατί η Βίβλος δεν αναφέρει τους Κινέζους;» «Γιατί να μην είναι οι Κινέζοι ο εκλεκτός λαός και να είναι οι Ιουδαίοι;» «Και γιατί ο δράκων είναι τόσο κακός στην Αποκάλυψη;» Για τους Κινέζους αυτό είναι ένα σημάδι ευημερίας. Μπορείτε λοιπόν να καταλάβετε γιατί τη δυσκόλευα τόσο.
Μετά από ένα χρόνο μελέτης, η σύζυγός μου βαπτίστηκε. Αυτό έγινε το 1970. Μετά ο ηλικιωμένος αδελφός μου, που τώρα είχε πάρει σύνταξη από το στρατό των Η.Π.Α., ήθελε να πάμε στις Η.Π.Α. για να περάσουμε τα υπόλοιπα χρόνια μαζί του. Εγώ βαπτίστηκα εκεί το 1974. Οι διαφορές στην πίστη μάς δυσκόλεψαν να ζήσουμε μαζί με τον αδελφό μου. Η σύζυγός μου και εγώ μετακομίσαμε στη νότια Καλιφόρνια, και τώρα είμαστε ευτυχισμένοι που έχουμε συνταυτιστεί με μια εκκλησία των Μαρτύρων του Ιεχωβά εδώ.
Όταν ήμουν 14 χρόνων και πήγαινα στο γυμνάσιο, και ο αδελφός μου βρισκόταν σε αποστολή με τους αδελφούς Ρούσβελτ, είχα σκεφτεί. ‘Κάποια μέρα θα κάνω κάτι σαν και αυτό, ή και καλύτερο ακόμη.’ Είμαι χαρούμενος που εκπλήρωσα την παιδική μου αυτή ελπίδα. Αλλά χαίρομαι ακόμη περισσότερο τώρα για μια άλλη ελπίδα: Την ελπίδα να ζήσω για πάντα σε μια παραδεισένια γη, φροντίζοντας για τα φυτά και τα ζώα, και ζώντας μαζί με άλλους ανθρώπους που θα δείχνουν αγάπη ο ένας για τον άλλον και που θα λατρεύουν ενωμένα τον Ιεχωβά Θεό, τον Δημιουργό του ουρανού και της γης.
Προσεύχομαι, με την παρ’ αξίαν αγαθότητα του Ιεχωβά, να μπορέσω να δω να γίνεται πραγματικότητα αυτή η πιο θαυμαστή ελπίδα από όλες!
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 13]
«Και άλλοι προσπάθησαν να βρουν ένα ζωντανό πάντα αλλά κανένας τους δεν τα κατάφερε. Τι σε κάνει να νομίζεις ότι εσύ θα μπορέσεις;
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 14]
Εγώ δεν απάντησα, μόνο κράτησα στις χούφτες μου τη μικρούλα γούνινη μπάλα. «Να αυτό για το οποίο ήρθες στη Κίνα»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 15]
Όμως, εκείνο που άκουσα ήταν, «εσύ γερνάς, εμείς χρειαζόμαστε νέους ανθρώπους.»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 16]
Έκανα πολλές και δύσκολες ερωτήσεις. «Γιατί δεν ήταν οι Κινέζοι ο εκλεκτός λαός και ήταν οι Ιουδαίοι;» «Και γιατί είναι ο δράκων τόσο κακός στην Αποκάλυψη;» Για τους Κινέζους αυτό είναι ένα σημάδι ευημερίας.
[Χάρτες στη σελίδα 13]
(Για το πλήρως μορφοποιημένο κείμενο, βλέπε έντυπο)
Τσένγκτου
Κουανζίν
Γουεντσουάν
Γουέικου
Μοουκάου
Λίφαντινγκ
Ανιχνευτική Κατασκήνωση No.1
Τσαπάι
Κοιλάδα του Τσαόπο-γκο
Κατασκήνωση του Κουεντίν
Βασική Κατασκήνωση
[Χάρτης]
Κίνα
Σανγκάη
Νανκίνγκ
Γιάνγκτσε
Χάνκοου
Κινγκτσάου
Ίχανγκ
Γιάνγκτσε
Γουανγκζίν
Τσούνγκίνγκ
Τσένγκτου
Μοουκάου
[Εικόνα στη σελίδα 14]
Το Σου-Λιν στη Κίνα
[Εικόνα στη σελίδα 15]
Στο ζωολογικό κήπο στο Σικάγο