“Κοσμικός Ανθρωπισμός”—Νέα θρησκεία ή Παλιά Φιλοσοφία;
Οι Προτεστάντες ιεροκήρυκες κατηγορούν τον ‘κοσμικό ανθρωπισμό’ ότι συνωμοτεί ενάντια στην πίστη στον Θεό και στις ηθικές αξίες. Οι αυτοκηρυσσόμενοι ‘ανθρωπιστές’ λένε ότι είναι θύματα της απηνούς διώξεως των αντιφρονούντων. Αλλά τι ακριβώς είναι ο ανθρωπισμός, και με ποιον τρόπο πρέπει να ανταποκρίνονται σ’ αυτόν οι Χριστιανοί;
«Ο κοσμικός ανθρωπισμός έχει γίνει η θρησκεία της Αμερικής,» λέει ο ευαγγελιστής Τζέρυ Φώλγουελ που μιλάει από την τηλεόραση. «Πρέπει να απομακρύνουμε όλους τους ανθρωπιστές από τις δημόσιες υπηρεσίες και να τους αντικαταστήσουμε με πολιτικούς ηγέτες που είναι υπέρ της ηθικής» προειδοποιεί ο ιεροκήρυκας Τιμ ΛαΧέυ, ο οποίος έγραψε ένα βιβλίο για την απειλή των ανθρωπιστών.
Δηλώσεις σαν κι’ αυτές τράβηξαν πρόσφατα την προσοχή και δημιούργησαν ένα συναίσθημα συναγερμού στον Αμερικανικό τύπο. «Η Θεμελιωτιστική Νέα Δεξιά έχει στρέψει την . . . τακτική της στην αντιμετώπιση του νέου φόβητρου», σχολιάζει το περιοδικό Νιούζγουηκ. «Στόχος είναι αυτό που οι Χριστιανοί θεμελιωτιστές ονομάζουν ‘ανθρωπισμός’—και η εκστρατεία τους ενάντια σε κάθε έναν που θεωρούν αυτοί ότι είναι ανθρωπιστής, απειλεί να προσλάβει σφοδρές διαστάσεις, όπως η αντικομουνιστική εκστρατεία στη δεκαετία του 1950.»
Αλλά τι ακριβώς είναι ο «κοσμικός ανθρωπισμός»; Σύμφωνα με το περιοδικό Τάιμ: «Είναι ένας όρος της Νέας Δεξιάς για να περιγράφει τους ανθρώπους που δεν είναι με το μέρος του Κομμουνισμού, αλλά που διαφωνεί με τη Νέα Δεξιά.»
Ουσιαστικά, υπάρχουν σχεδόν τόσοι πολλοί ορισμοί για τον «ανθρωπισμό», όσοι και «ανθρωπιστές»—ή «αντιανθρωπιστές». Παραδοσιακά, ο ανθρωπισμός σχετίζεται με την Αναγέννηση. Τον καιρό εκείνο η Ευρώπη, και ιδιαίτερα η Ιταλία, είχαν πλημμυρίσει από αρχαία χειρόγραφα από το Βυζάντιο, το οποίο πολιορκούσαν οι Τούρκοι. Αυτό κατέληξε σε ένα κύμα ενθουσιασμού για την αρχαία Ελληνική και Ρωμαϊκή πολιτιστική παράδοση από ανθρώπους που είχαν κουρασθεί από τον ανιαρό Μεσαιωνικό σχολαστικισμό. Μετά από χίλια χρόνια μελέτης του Θεού κάτω από το καταπιεστικό χέρι της Καθολικής Εκκλησίας, οι Ευρωπαίοι της Αναγεννήσεως συγκλονίζονταν από την τάση για αλλαγή, δηλαδή από την τάση να μιμηθούν τους αρχαίους και να δοξάσουν τον άνθρωπο.
«Η ελεύθερη σκέψη και η συμπεριφορά της Ελλάδας του Περικλή ή της Ρώμης του Αύγουστου γέμισαν πολλούς ανθρωπιστές με ζηλοφθονία που κομμάτιασε μέσα στην καρδιά τους τον Χριστιανικό κώδικα της ταπεινοφροσύνης, της μη εγκοσμιότητας, της εγκράτειας,» παρατηρεί ο ιστορικώς Γουίλ Ντιούραντ, «και αναρωτήθηκαν γιατί θα έπρεπε να υποτάσσουν το σώμα, το πνεύμα, και την ψυχή στην κυριαρχία των κληρικών, που με ικανοποίηση και αυτοί οι ίδιοι στρέφονταν τώρα προς τον κόσμο.»
Αλλά οι ανθρωπιστές της Αναγεννήσεως μαζί με τη θρησκεία απέρριψαν και τη Χριστιανοσύνη. «Γενικά,» όπως σημειώνει ο Ντιούραντ, «ενέργησαν σαν να ήταν η Χριστιανοσύνη ένας μύθος . . . που δεν έπρεπε να τον παίρνουν στα σοβαρά οι χειραφετημένες διάνοιες.»
Στους αιώνες που ακολούθησαν, η μελέτη των αρχαίων κλασικών έγινε σχεδόν μια καινούργια θρησκεία για τους Ευρωπαίους ανθρωπιστές. Αλλά όσο περισσότερο μελετούσαν τους αρχαίους, τόσο περισσότερο έπρεπε να παραδεχτούν ότι οι ιδέες τους ήταν συχνά λαθεμένες και, ότι ακόμη και οι μεγαλύτεροι κλασικοί, πολύ απείχαν από το να είναι τέλειοι. Αλλά τον 19ο αιώνα «οι κλασικοί πολιτισμοί . . . έπρεπε να μεταφερθούν από τον κόσμο του ιδανικού στον κόσμο της ιστορικής σχετικότητας,» όπως σημειώνει η Βρετανική Εγκυκλοπαίδεια. Τι θα μπορούσαν να πιστεύουν οι ανθρωπιστές τώρα;
Η απάντηση, τουλάχιστον για ορισμένους ανθρωπιστές, ήρθε το 1933 με την έκδοση ενός ντοκουμέντου στις Ηνωμένες Πολιτείες που ονομάστηκε το Ανθρωπιστικό Μανιφέστο. «Αυτό ήταν ουσιαστικά μια διακήρυξη ανθρωπολογικού αθεϊσμού βασισμένη στη θεωρία της εξελίξεως,» σύμφωνα με τον λόγιο Κορνέλιο Φάμπρο. Το 1973 το ακολούθησε το Ανθρωπιστικό Μανιφέστο Β΄, το οποίο αποκήρυσσε τη θρησκεία υπέρ της επιστημονικής μεθόδου. Η επιστήμη είχε γίνει ο νέος θεός για τους ανθρωπιστές αυτούς. Ανάμεσα σε κείνους που υπέγραψαν το Ανθρωπιστικό Μανιφέστο Β΄ ήταν και αρκετοί κληρικοί.
Ώστε είναι εύκολο να καταλάβουμε γιατί οι συντηρητικοί ιεροκήρυκες του Χριστιανικού λεγόμενου κόσμου είναι ανάστατοι με τον ανθρωπισμό. Βεβαίως, ντοκουμέντα όπως τα Ανθρωπιστικά Μανιφέστα δεν αντιπροσωπεύουν τις πεποιθήσεις όλων των ανθρωπιστών, και αυτή η ίδια η σύγχυση που υπάρχει ανάμεσα στους ανθρωπιστές για την ταυτότητά τους δημιουργεί πολύ μεγάλες δυσκολίες. «Η ενότητα και η ταυτότητα της ανθρωπιστικής σκέψης, τελικά συντρίφτηκαν,» παραδέχεται ο καθηγητής της φιλοσοφίας Τζωρτζ Πωλ Γκάσντορφ.
Στους ανθρωπιστές αρέσει να παραθέτουν τον αρχαίο φιλόσοφο Πρωταγόρα, ο οποίος είπε ότι «πάντων χρημάτων μέτρον εστίν άνθρωπος» («όλων των πραγμάτων μέτρο είναι ο άνθρωπος»). Με αυτό εννοούσε ότι η απόλυτη αλήθεια δεν μπορεί να βρεθεί. Αλλά η άποψη αυτή δεν μπορεί να συνυπάρχει με την αληθινή Χριστιανοσύνη, γιατί οι Χριστιανοί είναι πεισμένοι ότι πράγματι έχουν βρει την αλήθεια, και ότι αυτή τους έχει ελευθερώσει. (Ιωάννης 8:32) Οι Χριστιανοί θεωρούν ότι ο Ιεχωβά Θεός και ο Γιος του, ο Ιησούς Χριστός είναι το ‘μέτρο για όλα τα πράγματα.’—Εφεσίους 5:1· 1 Πέτρου 2:21
Ώστε είναι σωστό οι Χριστιανοί να βρίσκονται σε αντίθεση με τον ανθρωπισμό, είτε αυτός έχει την αμφίεση του αθεϊσμού είτε την «κλασική» του αμφίεση. Ο αληθινός Χριστιανός δεν θα μπορούσε να δεχτεί τις δοξασίες του ανθρωπισμού χωρίς να συμβιβάσει την ακεραιότητά του στον Θεό.
Αλλά μήπως η Αγία Γραφή εξουσιοδοτεί τους Χριστιανούς να αντιμετωπίσουν τον ανθρωπισμό στο πολιτικό πεδίο, όπως επιδιώκει να κάνει η θρησκευτική δεξιά όπως ονομάζεται; Όχι! Όταν μαχόταν τις εσφαλμένες ιδέες τον πρώτο αιώνα ο απόστολος Παύλος, μήπως στράφηκε στην πολιτική; Όχι καθόλου. «Τα όπλα του [πνευματικού] πολέμου ημών δεν είναι σαρκικά», είπε. «Επειδή καθαιρούμε λογισμούς και παν ύψωμα επαιρόμενον εναντίον της γνώσεως του Θεού.»—2 Κορινθίους 10:4, 5.
Οι διάφορες μορφές του ανθρωπισμού που είναι δημοφιλείς σήμερα ασφαλώς είναι ‘επηρμένα υψώματα ενάντια στη γνώση του Θεού’, αλλά οι αληθινοί Χριστιανοί δεν μάχονται τον ανθρωπισμό με ‘σαρκικά όπλα’ όπως γίνεται στο πολιτικό πεδίο. Πώς μπορούν να το κάνουν αυτό εφόσον ο Ιησούς έκανε σαφές στους οπαδούς του ότι ‘δεν αποτελούν μέρος του κόσμου’; (Ιωάννης 15:19) Απεναντίας, οι αληθινοί Χριστιανοί είναι ευτυχισμένοι να διεξάγουν τον πνευματικό πόλεμο ενάντια στον ανθρωπισμό και σε κάθε άλλον «ισμό» στους ταραγμένους καιρούς μας. Με ποιον τρόπο; Πηγαίνοντας απευθείας στους ανθρώπους σε όλη τη γη με το Λόγο του Θεού, τη μόνη πραγματική πηγή αλήθειας, και το αξιόπιστο ‘μέτρο όλων των πραγμάτων.’—2 Τιμόθεον 3:16, 17.
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 14]
Οι αληθινοί Χριστιανοί διεξάγουν πνευματικό πόλεμο ενάντια στον «ανθρωπισμό», αλλά όχι σε πολιτικό επίπεδο
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 14]
Το ανθρωπιστικό Μανιφέστο—‘αθεϊσμός βασισμένος στη θεωρία της εξελίξεως’