Κατατάσσονται στα Αξιολογότερα του Κόσμου
Δύο τεράστια βάραθρα,—το ένα στο Λεωνίδιο Αρκαδίας, και το δεύτερο στα Χανιά—εξερεύνησαν και χαρτογράφησαν σπηλαιολόγοι μέλη της Ελληνικής Σπηλαιολογικής Εταιρίας. Και τα δύο είχαν κατακόρυφο βάθος πάνω από 300 μέτρα και κατατάσσονται μεταξύ των αξιολογοτέρων παγκοσμίως.
Το βάραθρο «Πρόπαντες» στο Παλαιοχώρι Λεωνιδίου βρίσκεται σε οροπέδιο του Πάρνωνα ανάμεσα σε πλούσια βλάστηση. Έχει άνοιγμα 10 περίπου μέτρων και σταδιακά κατεβαίνοντας φθάνει τα 30 μέτρα. Στα τοιχώματά του υπάρχει σταλακτικός όγκος μήκους 40 μ., ενώ σε βάθος 250 μ. περίπου υπάρχει ολόκληρος θάλαμος με σταλακτίτες εκτάσεως 50 τ.μ. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ανοικτό νεκροταφείο—σε βάθος 315 τ.μ.—όπου βρέθηκαν σκελετοί νέων ανθρώπων, ρούχα, αρβύλλες κ.ά.
Το βάραθρο «Μαύρο Σκιάδι» στο Μελιδώνι Αποκορώνου Χανίων βρίσκεται στα Λευκά όρη στην κορυφής Αγ. Πνεύματος. Το βάθος του φθάνει τα 370 μ. κλιμακωτά και σχηματίζει «πατάρια». Μια πηγή που αρχίζει από τα 200 μ. περίπου καταλήγει στον πυθμένα όπου σχηματίζει λίμνη. Για την κατάβασι και εξερεύνησι των δύο βαράθρων χρησιμοποιήθηκαν σύγχρονα τεχνικά μέσα από τους σπηλαιολόγους. (εφημερίς «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ» 23/11/80)