Τι Συμβαίνει με τις Τιμές;
ΕΝΑ ζεύγος σταμάτησε σ’ ένα παντοπωλείο για ν’ αγοράση απλώς μερικά μικροπράγματα. Η υπάλληλος πήρε ένα χαρτονόμισμα 10 δολλαρίων (Η.Π.) που της έδωσε το ζεύγος, αλλ’ επέστρεψε μόνο 40 σεντς. Η σύζυγος, επειδή περίμενε περισσότερα ρέστα, είπε: «Δεσποινίς, μας δώσατε λιγότερα ρέστα! Σας δώσαμε ένα χαρτονόμισμα 10 δολλαρίων!» Η υπάλληλος απάντησε: «Μα ΑΥΤΑ είναι τα ρέστα σας! Αυτά τα πράγματα τώρα στοιχίζουν 9,60 δολλάρια.»
Ο σύζυγος κράτησε τη μικρή τσάντα με τα πράγματα στην παλάμη του ενός χεριού, κούνησε το κεφάλι του με δυσπιστία, και ψιθύρισε: «Τι συμβαίνει τέλος πάντων με τις τιμές;»
Αν ψωνίζετε τακτικά, θα γνωρίζετε τι έχει συμβή στις περισσότερες τιμές: έχουν αυξηθή απότομα. Είναι αλήθεια ότι οι τιμές αυξάνονται εδώ και πολλά χρόνια, ιδιαίτερα μετά το Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αλλά ποτέ η αύξησις των τιμών δεν ήταν τόσο επίμονη και τόσο μεγάλη όσο είναι πρόσφατα.
Ούτε περιορίζεται η κατάστασις σε λίγα μόνο έθνη. Ολόκληρος ο κόσμος, ουσιαστικά χωρίς καμμιά εξαίρεσι, πλήττεται από αυτό το φαινόμενο, περιλαμβανομένων ακόμη και των αυστηρά ελεγχομένων οικονομιών των Κομμουνιστικών χωρών. Και αυτό το γεγονός είναι μοναδικό, επειδή ποτέ προηγουμένως δεν υπέστησαν όλα τα έθνη τέτοιο πληθωρισμό συγχρόνως.
Φυσικά, οι πλουσιότεροι δεν ενοχλούνται και πάρα πολύ από τις μεγάλες αυξήσεις των τιμών. Έχουν χρήματα να πληρώνουν περισσότερα. Αλλά η συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων στον κόσμο δεν είναι πλούσιοι, και πολλοί απ’ αυτούς υποφέρουν απ’ αυτό που συμβαίνει.
Στη μια χώρα μετά την άλλη, οι στατιστικές δείχνουν ότι οι άνθρωποι θεωρούν τον πληθωρισμό ως το μεγαλύτερο πρόβλημά τους. Αισθάνονται ότι έχουν πιασθή σε μια παγίδα και δεν μπορούν να ξεφύγουν. Πολλοί άνδρες κάνουν υπερωρίες ή κρατούν μια δεύτερη εργασία. Και πολλές γυναίκες εργάζονται σήμερα· σε μερικές χώρες οι μισές και πλέον γυναίκες εργάζονται. Η οικογενειακή ζωή επηρεάζεται, επειδή μια από τις μεγαλύτερες αιτίες διαλύσεως των οικογενειών είναι η διαμάχη για τα χρήματα.
Μια Αμερικανίδα νοικοκυρά είπε θρηνολογώντας: «Αναρωτιέμαι αν θα πάμε ποτέ μπροστά.» Αλλά, ενώ εκείνη την απασχολούσε το αν ‘θα πάνε μπροστά,’ άλλους τους απασχολούσε η επιβίωσις. Ένας οδηγός φορτηγού στη Βραζιλία σχολίασε τα εξής: «Πανικοβάλλομαι αυτές τις μέρες με το παράλογο κόστος ζωής. Φαίνεται ότι δεν υπάρχει καμμιά διέξοδος.» Στην ίδια αυτή χώρα, είναι συνηθισμένη η περίπτωσις ενός συζύγου που κάνει δυο εργασίες, εργάζεται 12 ώρες τη μέρα επί έξη μέρες τη βδομάδα. Η σύζυγός του διδάσκει ραπτική και εργάζεται και σαν μοδίστρα στα σπίτια. Δήλωσαν: «Η συντήρησις μιας οικογένειας γίνεται ολοένα και πιο δύσκολη.» Πράγματι, ένας θυρωρός στη Βραζιλία είπε: «Δεν είμαστε βέβαιοι αν ζούμε ή αν απλώς υπάρχωμε.»
Δεν πρέπει κανείς να νομίζη ότι αυτή η κατάστασις επικρατεί μόνο στις φτωχότερες χώρες. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, μια γυναίκα στην Ατλάντα εργάζεται 40 ώρες τη βδομάδα σαν κομμώτρια και, κατόπιν, σαν σερβιτόρα τα Σαββατοκύριακα. Λέει: «Θα πέθαινα της πείνας αν δεν έκανα δυο δουλειές· δεν θα μπορούσα να πληρώσω ούτε το νοίκι μου.» Η κατάστασίς της δεν είναι καθόλου ασυνήθιστη.
Σε μια Αφρικανική χώρα, μια είδησις αναφέρει ότι τα εξής συμβαίνουν, κυρίως λόγω του ασυγκράτητου πληθωρισμού: «Όλο και περισσότεροι άνθρωποι στρέφονται στην κλοπή, στις καταχρήσεις, στη δωροδοκία και σε κάθε άλλο τρόπο με τον οποίο μπορούν ν’ αποκτήσουν χρήματα για ν’ αντιμετωπίσουν τις καθημερινές τους ανάγκες.»
Στην υπερ-βιομηχανοποιημένη Ιαπωνία, σε μια περίοδο περίπου επτά μηνών, σχεδόν 100 άνθρωποι αυτοκτόνησαν λόγω προβλημάτων που τους είχαν δημιουργήσει οι σαρακίν (τοκογλύφοι). Αυτοί οι άνθρωποι είχαν χρεωθή πάρα πολύ, είχαν δανεισθή χρήματα με μεγάλους τόκους, και δεν μπορούσαν να τα επιστρέψουν. Επειδή δεν μπορούσαν ν’ αντιμετωπίσουν τη ζωή, αυτοκτόνησαν.
Ο ιστορικός Άρθουρ Μ. Σλέζινγκερ, ο Νεώτερος, διαβεβαίωσε τα εξής σχετικά με την οικονομική κατάστασι: «Το πάρτυ τελείωσε.» Είπε ότι οι μέρες της ασύγκριτης ευημερίας σε μερικά μέρη πρέπει τώρα να μετατραπούν σε μέρες λιτότητας, θυσίας και ενός πιο χαμηλού βιοτικού επιπέδου.
Στη Γαλλία, ένας σχολιαστής διακήρυξε: «Το όνειρο μιας ‘νέας κοινωνίας’ αφθονίας, το οποίο μας υποσχέθηκαν στο τέλος της δεκαετίας του 1960 και εγκωμιάσθηκε τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του 1970, έσβησε καθώς ο πληθωρισμός έκανε μια θανατηφόρα επίθεσι κατά της αγοραστικής δυνάμεως στη Γαλλία.» Με όμοιο τρόπο, στις Ηνωμένες Πολιτείες η Ετήσια Αμερικανική Εγκυκλοπαιδεία για το 1970 παρετήρησε τα εξής: «Το Αμερικανικό όνειρο, είπαν οι άνθρωποι, είχε γίνει εφιάλτης.»
Η Σίτυκορπ, μια μεγάλη τράπεζα στις Ηνωμένες Πολιτείες, κατέληξε στο εξής συμπέρασμα: «Το δυσάρεστο γεγονός είναι ότι ο επίμονος πληθωρισμός που πλήττει τις περισσότερες χώρες, αν του επιτραπή να εξακολουθήση, τελικά θα έχη συνέπειες που δεν θα μπορούν να χαρακτηρισθούν μόνο σαν οικονομικές.»
Ναι, ο ανεξέλεγκτος πληθωρισμός μπορεί να σημάνη πολύ περισσότερα από ένα απλό ζήτημα μερικών ανθρώπων που έχουν λιγότερα. Μπορεί ν’ απειλήση ολόκληρο τον τρόπο ζωής ενός έθνους. Στην πραγματικότητα, στο παρελθόν κατάστρεψε τις οικονομίες εθνών. Αυτή τη φορά, ο πληθωρισμός απειλεί ολόκληρο τον κόσμο, και όχι απλώς οικονομικά, αλλά με συγκλονιστικές πολιτικές και κοινωνικές συνέπειες επίσης.
Σε ποια ύψη βρίσκεται ο πληθωρισμός σήμερα; Γιατί συμβαίνει; Τι μπορείτε να κάνετε γι’ αυτό; Και πού θα καταλήξουν όλα αυτά;
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 5]
«Θα πέθαινα της πείνας αν δεν έκανα δυο δουλειές»
[Πρόταση που τονίζεται στη σελίδα 6]
«Το πάρτυ τελείωσε,» λέει ένας οικονομολόγος