Τα Σκάνδαλα Καταρρακώνουν το Κύρος της Εκκλησίας
ΜΙΑ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΣΕ ΕΝΑ ΚΑΥΤΟ ΘΕΜΑ
◆ Ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης Τιμόθεος, που πρόσφατα πήρε τη θέση του προκαθημένου της τοπικής Εκκλησίας της μεγαλονήσου, δεν είναι μόνο ένας δραστήριος και με πλούσιο πνευματικό και κοινωνικό έργο, αλλά και ένας από τους ιεράρχες που δεν φοβάται να πει την αλήθεια.
Γνωρίζει να παρουσιάζει τα πράγματα στη σωστή τους εικόνα και να δίνει παράλληλα τους λόγους που προκαλούν τις δυσάρεστες ιδίως καταστάσεις και συγχρόνως τον τρόπο θεραπείας του κακού.
Έτυχε να δούμε μια εγκύκλιό του, προς τους κληρικούς της Αρχιεπισκοπής Κρήτης που αναφέρεται στο λεπτό θέμα των σκανδάλων που κατά καιρούς δημοσιεύονται, αναφέρονται σε ιερωμένους και που δυστυχώς, προκαλούν στην κοινή γνώμη βλαβερές συνέπειες για την Εκκλησία.
«Είναι φανερό, γράφει, πως τα τελευταία χρόνια, το κύρος της Εκκλησίας έχει αποκαρδιωτικά καταρρακωθεί. Δεν χρειάζεται πολύς κόπος για να διαπιστώσει καθένας τη μεγάλη καθίζηση, το βαρύ τραύμα στην υπόληψή της. Εχάσαμε το σεβασμό και την εκτίμηση του κόσμου».
Ας σταθούμε λίγο σ’ αυτή την υπεύθυνη και ταυτόχρονα τραγική διαπίστωση. Θα χρειάσθηκε ασφαλώς πολύ κουράγιο ο δεσπότης για να γράψει έτσι ωμά και χωρίς περίτεχνες δικαιολογίες κάτι που πραγματικά συμβαίνει και που αποφεύγουν να ομολογήσουν άλλοι ιεράρχες. Δεν μπορούμε να πούμε πως το έκανε για να εντυπωσιάσει. Δεν είναι ο τύπος του τέτοιος. Το έκανε ασφαλώς για να δώσει την εξήγηση και τις οδηγίες για να αλλάξουν τα πράγματα, γεγονότα ή εντυπώσεις. Μόνο η σωστή διάγνωση οδηγεί στη σωστή θεραπεία.
Γιατί έχασε την εκτίμηση και το σεβασμό η Εκκλησία, το εξηγεί ο ίδιος και πάλι με θάρρος και με κρίση αντικειμενική. «Οι λόγοι, είναι πολλοί και διάφοροι. Η Εκκλησία αντιμετωπίζει πάντοτε έναν οργανωμένο πόλεμο από τους εχθρούς της. Θεωρητικά και πρακτικά διώκεται. Θεωρίες υλιστικές, αντιθρησκευτικές υποστηρίζονται σαν αδιάψευστα επιστημονικά δεδομένα. Προπαγάνδες ασέβειας και ποικίλες αιρέσεις οργώνουν αδιάκοπα την κοινωνία. Οι ανθρώπινες αδυναμίες, συνδυασμένες και με κοινωνικές ακαταστασίες, αδικίες και βιαιότητες και παντός είδους συμφέροντα και επιδιώξεις, θεωρούν εμπόδιο την Εκκλησία. Η αχαλίνωτη ελευθερία, χωρίς πίστη και ιδανικά, βουλιάζει τον κόσμο στο μηδενιστικό ρεύμα».
Γενική η εικόνα που συνθέτουν οι παρατηρήσεις του Αρχιεπισκόπου Κρήτης και που κυρίαρχη θέση έχουν τα παντός είδους συμφέροντα και επιδιώξεις. «Φτηναίνουν και αδυνατίζουν την Εκκλησία, με όσα μέσα έχουν στα χέρια τους, όσοι έχουν λόγους να το κάνουν. Είτε γιατί τους είναι εμπόδιο, είτε γιατί πρέπει να διευκολυνθεί κάποια άλλη κατάσταση που ειδικά για τη χώρα μας έχει σχέση και με τα ευρύτερα εθνικά μας ζητήματα».
Όλα τα παραπάνω, που ονομάζονται στην εγκύκλιο «εξωτερικοί εχθροί», έχουν συνεπίκουρους και τους άλλους, τους εσωτερικούς εχθρούς. Γράφει γι’ αυτούς:
«Η εσωτερική προδοσία είναι μια άλλη συμφορά. Ο μεγαλύτερος εχθρός της Εκκλησίας είναι η ασύνετη και προκλητική ζωή των κληρικών. Όλοι οι εχθροί της πίστεως δεν μπορούν να φέρουν τόση ζημιά στην Εκκλησία, όση τα σφάλματα και τα σκάνδαλα των κληρικών. Δεν μιλάμε για τις περιπτώσεις που οι εχθροί της Εκκλησίας επινοούν και μηχανεύονται πονηρά κατηγορίες και συκοφαντίες για να σπιλώσουν έντιμους και αγνούς εργάτες του Ευαγγελίου, φαινόμενο τόσο συνηθισμένο. Είναι ανελέητος, σατανικός πόλεμος εναντίον του κλήρου από αδίστακτους εχθρούς της Εκκλησίας. Μιλάμε για τα σφάλματα και τις αδυναμίες των κληρικών να σκανδαλίζουν ψυχές και να δίδεται η ευκαιρία να κατακρεουργείται η υπόληψη της Εκκλησίας. Στις περιπτώσεις αυτές εμείς απομακρύνουμε τους χριστιανούς από την Εκκλησία και ενισχύουμε τις τάξεις των αντιπάλων. Αυτές τις ευκαιρίες ζητούν. Ίσως μικρές αφορμές, για να μεγαλοποιήσουν, να γράψουν να δυσφημίσουν, να εξευτελίσουν».
Είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον μέρος της εγκυκλίου του Αρχιεπισκόπου Κρήτης, εκεί που μιλάει για επινοήσεις και μηχανορραφίες για να σπιλωθούν υπολήψεις κληρικών. Έχει απόλυτα δίκιο πως, τις πιο πολλές φορές, συμβαίνει ακριβώς αυτό για να ακολουθήσουν πομπώδεις δημοσιεύσεις περασμένες από πολλούς φακούς μεγεθύνσεως. Αλλά, το ερώτημα είναι αλλού. Κάπου που ασφαλώς το γνωρίζει ο κ. Τιμόθεος και από φόβο μήπως εκθέσει πρόσωπα και πράγματα δεν το έκανε. Το τολμούμε εμείς: Από πού ξεκινάνε αυτά τα φτιαχτά σκάνδαλα; Ποια είναι η πηγή και η προέλευση; Δυστυχώς όχι από λαϊκούς. Μπορεί να γράφουν οι πολιτικές εφημερίδες, με μεγάλη δόση υπερβολής, αλλά δεν τα επινοούνται οι δημοσιογράφοι. Κάποιος τους τα δίνει. Κάποιο «χριστιανικό» έντυπο τα δημοσιεύει και ακολουθεί ο κοσμικός Τύπος. Αυτή τη πηγή λοιπόν πρέπει να σταματήσει η Εκκλησία. Όλοι οι άλλοι οι εχθροί της, όσοι έχουν συμφέροντα, εκείνοι που εξυπηρετούν άλλες καταστάσεις και έχουν κάθε λόγο να μειώνουν το κύρος της Εκκλησίας μας, της ορθοδοξίας και του τόπου μας, τροφοδοτούνται από αυτές τις πηγές. Οι φορείς, όχι των σκανδάλων, αλλά του θορύβου είναι αδίστακτοι. Δεν τους ενδιαφέρει η ζημιά, αλλά το προσωρινό αποτέλεσμα. Τους φτάνει ότι θα κάνουν κακό σε κάποιον άλλο κληρικό, που δεν είναι δικός τους. Τα ξέρει καλά αυτά ο Αρχιεπίσκοπος Κρήτης γιατί είναι και οξύνους και έμπειρος. Γνωρίζει πως ένα μικρό σφάλμα, ανθρώπινο, που είναι μέσα στους κανόνες της ζωής, μπορεί στα χέρια των «δημιουργών» να γίνη σκάνδαλο με τεράστιες διαστάσεις. Γι’ αυτό ζητάει από τους κληρικούς να προσέχουν ακόμη και στα μικρά. «Προσοχή, γράφει, στα λόγια και σε κάθε ενέργεια. Τα έργα των κληρικών μεγεθύνονται, σημειώνονται, κρίνονται. Η μεγαλύτερη υπεράσπιση της Εκκλησίας είναι η αγιότητα των οργάνων της».
Δεν φτάνει μόνον αυτό Σεβασμιότατε. Λίγοι Άγιοι κατηγορήθηκαν; Δεν διορθώνει την κατάστασι η προσοχή των καλών και αγαθών κληρικών, αλλά ο περιορισμός της κακίας και της εμπάθειας των λίγων, που έχουν κάνει έργο τους αυτή την «αποστολή».
(Το ανωτέρω άρθρο δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα των Αθηνών Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ στις 10 Ιουνίου 1978)