Προσέχετε—Μπορεί να Κερδίσετε και Όμως να Χάσετε!
ΜΟΛΟΝΟΤΙ μπορεί να φαίνεται αντιφατικό, είναι πράγματι δυνατόν να κερδίσετε και όμως να χάσετε. Η κοσμική ιστορία καθώς και η Γραφή το επιβεβαιώνουν αυτό, και θα κάμωμε καλά να πάρωμε ένα μάθημα από την αρχή που συνδέεται με αυτό.
Έχετε ποτέ ακούσει για την Πύρρειο νίκη; Έχει λάβει το όνομά της από τον Έλληνα βασιλέα Πύρρο της Ηπείρου. Έζησε τον τρίτο αιώνα π.Χ. και ήταν δεύτερος εξάδελφος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Μεταξύ των πολλών μαχών στις οποίες επολέμησε ήταν και η μάχη στο Άσκλον, στην οποία ενίκησε. Αλλ’ ο στρατός του υπέστη τόσο μεγάλη φθορά, ώστε είπε, «Άλλη μια τέτοια νίκη και χάσαμε τα πάντα.» Από τότε ο όρος «Πύρρειος νίκη» εφαρμόζεται σε οποιαδήποτε νίκη έχει κερδηθή με πολύ μεγάλη δαπάνη.
Μεταξύ των πολλών σχέσεων στη ζωή, στις οποίες μπορεί να εφαρμοσθή αυτή η αρχή είναι εκείνες οι οποίες συνδέονται με την αγάπη και στις οποίες θα μπορούσαμε να κερδίσωμε κάποιο σημείο πληγώνοντας όμως κάποιο αγαπημένο πρόσωπο. Παράδειγμα αυτού είναι ένα περιστατικό που αναφέρεται από τον Τζων Γκρήνληφ Χουίττιερ, ένα Αμερικανό ποιητή κάποιου περασμένου αιώνος. Στο ποίημά του «Στις Σχολικές Ημέρες» ομιλεί για κάποιο νεαρό κορίτσι που λέγει σ’ ένα νέο, «‘Λυπούμαι που έγραψα σωστά τη λέξι: Δεν θέλω να είμαι πιο πάνω από σένα, Γιατί,’—τα καστανά μάτια χαμήλωσαν,—‘Γιατί, βλέπεις, σ’ αγαπώ!’» Είχε κερδίσει τη νίκη στον διαγωνισμό ορθογραφίας αλλά λυπόταν, γιατί η νίκη της είχε πληγώσει αυτόν που αγαπούσε.
Μπορούμε να κερδίσωμε αν αγωνισθούμε σκληρά ή με το να συζητούμε δυνατά και πολλή ώρα, ή επειδή επανερχόμεθα συνεχώς στο ίδιο θέμα, αλλά τελικά τι κερδίσαμε; Μια νίκη που στοίχισε την προσβολή των αισθημάτων και την απώλεια κάποιου μέτρου στοργής ή καλής θελήσεως.
Είναι αλήθεια, μπορεί να είχαμε τα καλύτερα επιχειρήματα, μπορεί να αγωνισθήκαμε γι’ αυτά που πιστεύαμε ότι ήσαν τα δικαιώματά μας. Αλλά τι θα λέγαμε για το άλλο άτομο; Έχομε συμπάθεια; Αν η υποχώρησις ή η αποδοχή της απόψεώς μας γίνεται με μεγάλη απροθυμία, μπορεί πολύ καλά να καταλήξη σε πληγωμένη υπερηφάνεια και ψυχραμένη φιλία. Και πιθανόν να συμβή ώστε αυτός που έχασε να ζητή μια ευκαιρία για να ξεκαθαρίση τους λογαριασμούς. Επομένως, άξιζε η νίκη; Μπορεί να ομοιωθή με την πείρα ενός ανθρώπου σ’ ένα πλειστηριασμό ο οποίος είναι τόσο αποφασισμένος ν’ αποκτήση κάποιο αντικείμενο ή περιουσιακό στοιχείο, ώστε προσφέρει πολύ περισσότερα γι’ αυτό από όσα αξίζει, αλλά για να το μετανοιώση αργότερα. Κερδίζει και όμως χάνει.
Αυτός ο κίνδυνος υπάρχει επίσης στις σχέσεις ενός επόπτου, προϊσταμένου, εργοδηγού ή διευθυντού με τους υφισταμένους του. Μπορεί να επιμένη να γίνη κάποια εργασία με τον δικό του τρόπο, μολονότι μπορεί να μη είναι ο καλύτερος τρόπος, απλώς επειδή είναι ο δικός του τρόπος. Λόγω της θέσεώς του μπορεί να επιβάλη τον δικό του τρόπο για να γίνη η εργασία, κερδίζοντας τη νίκη, αλλά με ποια δαπάνη; Όχι μόνον η επιχείρησις πάσχει, διότι η ιδιαίτερη εργασία γίνεται με λιγώτερο αποτελεσματικό τρόπο, αλλά μπορεί θαυμάσια να πληγωθή το αίσθημα νομιμοφροσύνης του υπαλλήλου και το ενδιαφέρον του για την εργασία μέχρι του σημείου να λάβη τη στάσι, «Και λοιπόν; Γιατί να ενδιαφέρωμαι για την επιχείρησι;»
Όπως και σε όλες τις άλλες αρχές που αφορούν την καθημερινή και την ανθρώπινη συμπεριφορά, η Βίβλος δίνει σοφή συμβουλή επάνω σ’ αυτό το θέμα. Και η συμβουλή της είναι καλή για μας τώρα και στο μέλλον. Γι’ αυτό ο Ιησούς Χριστός, ο Υιός του Θεού, προειδοποίησε κάποτε: «Τι ωφελείται ο άνθρωπος, εάν τον κόσμον όλον κερδήση, την δε ψυχήν αυτού ζημιωθή;»—Ματθ. 16:26.
Πόσο αληθινή και πόσο κατάλληλη είναι αυτή η προειδοποίησις! Η τάσις της ιδιοτελούς ξεπεσμένης ανθρώπινης φύσεως υπήρξε πάντοτε να είναι απορροφημένη από τη δύναμι, τα υλικά πλούτη ή τη φήμη, σε βάρος των πνευματικών αναγκών του ανθρώπου. Με ποιο αποτέλεσμα; Πολλοί όχι μόνον έχουν θυσιάσει πολύτιμες φιλίες και τα συμφέροντα των οικογενειών των στην αναζήτησι πλούτου, ισχύος ή φήμης, αλλ’ έχουν χάσει επίσης και την υγεία των. Επί πλέον, επειδή έδειξαν ότι η αγάπη των είναι για τον κόσμο και τις συνήθειές του, επέσυραν τη δυσμένεια του Θεού κι έτσι έχασαν την ελπίδα της αιωνίου ζωής. Κέρδισαν αυτό για το οποίο αγωνίζονταν, αλλά με τι δαπάνη!
Ο μαθητής Ιάκωβος, ο ετεροθαλής αδελφός του Ιησού, σθεναρά τονίζει αυτό το σημείο, λέγοντας: «Μοιχαλίδες, δεν εξεύρετε ότι η φιλία του κόσμου είναι έχθρα του Θεού; όστις, λοιπόν, θελήση να είναι φίλος του κόσμου, εχθρός του Θεού καθίσταται.» Και τι σημαίνει να είναι εχθρός του Θεού; Σημαίνει να χάση την ελπίδα για το κάθε τι, περιλαμβανομένης και της αιωνίου ζωής.—Ιακ. 4:4.
Αυτή η αρχή ότι μπορείτε να κερδίσετε και όμως να χάσετε, υπονοείται στη συμβουλή που δίνει ο θεόπνευστος απόστολος Παύλος στους Χριστιανούς: «Έχοντες την αυτήν αγάπην, όντες ομόψυχοι και ομόφρονες· μη πράττοντες μηδέν εξ αντιζηλίας ή κενοδοξίας, αλλ’ εν ταπεινοφροσύνη θεωρούντες αλλήλους υπερέχοντας εαυτών. Μη αποβλέπετε έκαστος τα εαυτού, αλλ’ έκαστος και τα των άλλων.» (Φιλιππ. 2:2-4) Με άλλα λόγια να μην ενδιαφέρεσθε τόσο πολύ να επιβάλετε την άποψί σας ή να εκμεταλλευθήτε την πλεονεκτική σας θέσι πολύ επίμονα. Αγαπάτε τον πλησίον σας όπως τον εαυτό σας.
Αν έχωμε τέτοια αγάπη θα χαιρώμεθα, όταν ο πλησίον μας αποκτήση αυτό που θα θέλαμε για τον εαυτό μας. Αν τον αφήσωμε να το κερδίση, μπορεί ακόμη να καταλήξη στην ενίσχυσι των δεσμών της φιλίας, η οποία, με τον καιρό, μπορεί να αποδειχθή ότι φέρνει πλούσιες ανταμοιβές με πολλούς τρόπους.
Η ίδια αρχή μπορεί να εφαρμοσθή στη διδασκαλία. Ένας Χριστιανός διάκονος μπορεί να προσπαθή να διδάξη κάποιον ο οποίος υπερασπίζεται επίμονα μια ψευδή διδασκαλία. Ο διάκονος μπορεί να προσπαθή να κατανικήση τον σπουδαστή της Βίβλου όχι μόνον παραθέτοντας πολλά εδάφια, αλλά κάνοντας επίσης υποτιμητικές παρατηρήσεις που κάνουν αυτόν που σφάλλει να φαίνεται ανόητος. Αλλά στο τέλος, όλες οι προσπάθειες του διακόνου μπορεί ν’ αποδειχθούν ότι ήσαν μάταιες. Πώς συμβαίνει αυτό; Διότι οι μέθοδοι και οι τρόποι του ωδήγησαν τον σπουδαστή ακόμη μακρύτερα από την αλήθεια αντί να τον πείσουν. Πιθανόν να ήταν πιο συνετό να παρουσιάση μόνον ένα μέρος του επιχειρήματος, και αυτό με ένα ευγενικό, λεπτό και μετριόφρονα τρόπο, περιμένοντας κάποια άλλη φορά να συμπληρώση τη συζήτησι.
Είναι καλό και ευχάριστο να κερδίζωμε, αλλ’ όχι τόσο ευχάριστο να χάνωμε. Γι’ αυτό προσέχετε να μην προσπαθήτε τόσο επίμονα να κερδίσετε, ιδιαίτερα αν περιλαμβάνωνται τα συμφέροντα ή τα αισθήματα κάποιου άλλου. Μια Πύρρειος νίκη απλούστατα δεν αξίζει, διότι ο νικητής είναι επίσης χαμένος.