«Ο Λόγος ο Σος Αλήθεια Εστί»

«Γιαχβέ» ή «Ιεχωβά»;

ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ είναι σπουδαία. Οι έρευνες του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ απέδειξαν ότι όχι μόνο άνθρωποι επηρεάσθηκαν από τα ονόματα που άλλοι είχαν, αλλά και ότι τα ονόματα που οι γονείς έδωσαν στα παιδιά τους τα επηρέασαν είτε ευμενώς, είτε δυσμενώς.

Η μελέτη της Βίβλου δείχνει ότι ο Συγγραφεύς της εκτιμούσε την αξία του ονόματός του. Μεταξύ των πολλών του τίτλων είναι «ο αληθής Θεός,» «ο Ύψιστος,» «Κυρίαρχος,» «Μέγας Δημιουργός» και «Βασιλεύς της αιωνιότητος.» Εκτός αυτών των τίτλων έχει ένα διακριτικό όνομα, που μερικές φορές αναφέρεται ως Τετραγράμματον. Προσδιορίζεται έτσι λόγω των τεσσάρων Εβραϊκών γραμμάτων που αναλογούν με τα Ελληνικά ΓΧΒΧ, δηλ. των συμφώνων που σχηματίζουν τη βάσι του ονόματος «Ιεχωβά.»—Γέν. 5:22· Ψαλμ. 83:18· 69:6· Εκκλησ. 12:1· 1 Τιμ. 1:17.

Αλλά πώς πρέπει να προφέρεται αυτό το Τετραγράμματον; Η ακριβής Εβραϊκή προφορά έχει χαθή, διότι τα αρχαία Εβραϊκά δεν περιελάμβαναν γραπτά φωνήεντα, αλλ’ όταν διάβαζαν τις λέξεις πρόσθεταν τα φωνήεντα που χρειάζονταν. Γενικά χρησιμοποιούνται δυο τύποι : «Γιαχβέ,» με τονισμό στη λήγουσα, και «Ιεχωβά.» Σχετικά με τον τύπο «Ιεχωβά» ένας Ιησουίτης συγγραφεύς λέγει: «Προκαλεί σύγχυσι να βλέπωμε το θείο όνομα γραμμένο ως Ιεχωβά, ένα λάθος . . . του ΙΣΤ΄ αιώνος αντί του Γιαχβέ.»—America, 27 Νοεμ. 1971, σ. 460.

Με το ίδιο πνεύμα η Νέα Καθολική Εγκυκλοπαιδεία λέγει: «ΙΕΧΩΒΑ, εσφαλμένος τύπος του θείου ονόματος Γιαχβέ. Το όνομα Ιεχωβά εμφανίσθηκε πρώτα σε χειρόγραφα του ΙΓ΄ αιώνος μ.Χ. αλλ’ ίσως να ήταν σε χρήσι λίγο πιο πριν.» (Τόμ. 7, σελ. 863) Παρομοίως οι μεταφρασταί της Αναθεωρημένης Στερεότυπης Μεταφράσεως απέρριψαν τον τύπο «Ιεχωβά» λέγοντας ότι «η λέξις ‘Ιεχωβά’ δεν αντιπροσωπεύει ακριβώς κάποιον τύπο του Ονόματος που χρησιμοποιούσαν στην Εβραϊκή,» και ότι «είναι πιθανόν, αν όχι βέβαιον ότι το Όνομα αρχικά επροφέρετο ‘Γιαχβέ’.» (Σελ. VI) Επίσης, η σύγχρονη Ρωμαιοκαθολική Μετάφρασις, γνωστή ως η Βίβλος της Ιερουσαλήμ χρησιμοποιεί τον τύπο «Γιαχβέ,» όπως και η Εμφατική Βίβλος του Ρόδερχαμ.

Έχοντας υπ’ όψι αυτές τις γνώμες, γιατί οι μάρτυρες του Ιεχωβά προτιμούν το «Ιεχωβά» αντί του «Γιαχβέ»; Διότι κανείς δεν είναι βέβαιος ποια ήταν η αρχική προφορά, όπως παραδέχονται και όσοι προτιμούν το «Γιαχβέ.» Και ακόμη, ο τύπος «Ιεχωβά» είναι πιο κοινός και πιο γνωστός από το «Γιαχβέ.» Προφανώς «Γιαχβέ» είναι ένας μεταγραμματισμός, ενώ «Ιεχωβά» είναι μετάφρασις και γενικώς τα ονόματα της Βίβλου έχουν μεταφρασθή μάλλον παρά μεταγραμματισθή. Ο μεταγραμματισμός συχνά ακούεται παράξενα στ’ αυτιά εκείνων που μιλούν τη γλώσσα στην οποία μεταγραμματίσθηκε το κύριο όνομα.

Το ότι υπάρχουν βάσιμοι λόγοι να χρησιμοποιήται ο τύπος «Ιεχωβά» φαίνεται από το γεγονός ότι, ενώ στην Προτεσταντική Αναθεωρημένη Στερεότυπη Μετάφρασι και στην Ρωμαιοκαθολική Νέα Αμερικανική Βίβλο το όνομα «Ιεχωβά» δεν εμφανίζεται, οι μεταφρασταί της Νέας Αγγλικής Βίβλου δεν εδίστασαν καθόλου να το χρησιμοποιήσουν. Έτσι η μετάφρασίς των στην Έξοδο 3:15, 16 και 6:3 λέγει:

«Ούτω θέλεις ειπεί προς τους υιούς Ισραήλ· ΙΕΧΩΒΑ ο Θεός των πατέρων σας, ο Θεός του Αβραάμ, ο Θεός του Ισαάκ και ο Θεός του Ιακώβ με απέστειλε προς εσάς . . . Ύπαγε και σύναξον τους πρεσβυτέρους του Ισραήλ και είπε προς αυτούς, ΙΕΧΩΒΑ ο Θεός των πατέρων σας, ο Θεός του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ εφάνη εις εσάς.» «Εφάνην εις τον Αβραάμ, εις τον Ισαάκ και εις τον Ιακώβ με το όνομα Θεός Παντοκράτωρ· δεν εγνωρίσθην όμως εις αυτούς με το όνομά μου ΙΕΧΩΒΑ.» Είναι ενδιαφέρον ότι οι μεταφρασταί σε μια υποσημείωσι κάνουν την εξής παρατήρησι: «Τα Εβραϊκά σύμφωνα είναι ΓΧΒΧ, ίσως προφερόμενα Γιαχβέ, όμως εκ παραδόσεως διαβάζονται Ιεχωβά.»

Ακόμη πιο ακριβές είναι εκείνο που είπε γι’ αυτό το θέμα ο διάσημος λόγιος της Αγγλικής Βίβλου Τζ. Μπ. Ρόδερχαμ. Ιδιαίτερα ενδιαφέρον είναι αυτό λόγω του γεγονότος ότι λέγουν πως αυτός είναι ένας από τους πρωτοπόρους στη χρησιμοποίησι του τύπου «Γιαχβέ» στον μεταγραμματισμό του Τετραγράμματου. Η Εμφατική Βίβλος του τυπώθηκε το 1897, ενώ οι Μελέτες επί των Ψαλμών δεν δημοσιεύθηκαν παρά το 1911, μετά τον θάνατό του. Σ’ αυτό το τελευταίο έργο του ο Ρόδερχαμ επιστρέφει στη χρήσι του «Ιεχωβά» που γίνεται πιο σπουδαίο λαμβάνοντας υπ’ όψιν πόσο σκληρά εναντιώθηκε στον τύπο «Ιεχωβά» στην εισαγωγή της Εμφατικής Βίβλου του. Εξηγώντας τους λόγους της επιστροφής του στον τύπο «Ιεχωβά,» λέγει στην εισαγωγή των Μελετών του:

«Ιεχωβά—Η χρησιμοποίησις αυτής της μορφής του Μνημειώδους Ονόματος [Έξοδ. 3:18] στην παρούσα έκδοσι του Ψαλτηρίου δεν προέρχεται από κάποια αμφιβολία για την πιο σωστή προφορά, που είναι Γιαχβέ· αλλά μόνον από πρακτικό λόγο που μόνος μου εδιάλεξα, επειδή επιθυμώ να διατηρηθή επαφή με το αυτί και το μάτι του κοινού σ’ ένα θέμα αυτού του είδους, όπου το σπουδαίο πράγμα είναι η εύκολη αναγνώρισις του Θείου ονόματος . . . Επειδή η μεγαλύτερη απόδειξις της σημασίας του ονόματος συνίσταται όχι τόσο πολύ στην προφορά του όσο στην τελειότητα με την οποία ανταποκρίνεται σε όλες τις απαιτήσεις—ιδιαίτερα επειδή εξηγεί πώς το μνημειώδες όνομα ήταν ικανό να γίνη τέτοιο και να είναι το προεξέχον όνομα της διαθήκης, που ομολογουμένως είναι—νομίσαμε σκόπιμο να επανέλθωμε στη μορφή του ονόματος που είναι πιο γνωστή (και απόλυτα αποδεκτή) στο γενικό αναγνωστικό κοινό της Βίβλου.»

Ο Ρόδερχαμ κατενόησε ότι το πιο σπουδαίο δεν ήταν η πιο ακριβής προφορά αλλά η «εύκολη αναγνώρισις του Θείου ονόματος,» κι έτσι να διατηρηθή καλύτερη επαφή με το «αναγνωστικό κοινό της Βίβλου» μέσω ενός ονόματος που είναι «απόλυτα αποδεκτό» και «ανταποκρίνεται σε όλες τις απαιτήσεις» ως μοναδικό που είναι. Μ’ ένα όμοιο πνεύμα «ο Σ.Τ. Μπάινγκτον στον Πρόλογο της Βίβλου στη Ζώσα Αγγλική σημειώνει ότι «η ορθογραφία και η προφορά δεν είναι πάρα πολύ σπουδαία· το πιο σπουδαίο είναι να φαίνεται καθαρά ότι αυτό είναι προσωπικό όνομα. Υπάρχουν μερικά εδάφια που δεν μπορούν να γίνουν κατάλληλα κατανοητά αν μεταφράσωμε αυτό το όνομα μ’ ένα συνηθισμένο όνομα όπως ‘Κύριος.’»

Γι’ αυτούς που αντιτίθενται στη χρήσι του «Ιεχωβά» μπορεί να λεχθή ότι ‘διυλίζουν τον κώνωπα και καταπίνουν την κάμηλον!’ (Ματθ. 23:24) Πώς αυτό; Διότι κάνουν πολλά για την ορθή προφορά του ονόματος του Θεού, αλλά σπάνια το χρησιμοποιούν προτιμώντας να τον λέγουν «Θεό», ή «Κύριο,» που είναι απλοί τίτλοι, εφόσον υπάρχουν πολλοί που λέγονται «κύριοι» και «θεοί.»—1 Κορ. 8:5, 6.

Πόσο μεγάλη σημασία αποδίδει ο Συγγραφεύς της Βίβλου στο μοναδικό του όνομα φαίνεται από το γεγονός ότι ο Λόγος του το χρησιμοποιεί για ν’ αναφερθή στον εαυτό του πιο συχνά από όλους τους άλλους προσδιορισμούς μαζί, εν όλω 6.961 φορές στις Εβραϊκές Γραφές. Το ενδιαφέρον του φαίνεται επίσης από το γεγονός ότι η έκφρασις «θέλουσι γνωρίσει ότι εγώ είμαι ο Ιεχωβά» βρίσκεται πάνω από 75 φορές σ’ αυτά τα συγγράμματα.

Το όνομα «Ιεχωβά» έχει εκλεγή από τον ίδιο για ένα μεγάλο σκοπό, διότι κατά γράμμα σημαίνει «Αυτός Κάνει να Γίνη.» Το διακριτικό όνομα του Ιεχωβά τον παρουσιάζει να είναι ένας Θεός με σκοπό. Οτιδήποτε προτίθεται να κάμη πραγματοποιείται.—Ησ. 55:11.