Da Mme Item Bible Nọ Ubieresịt Fo Ukpep

1-2. (a) Ewe enọ ke ẹkenọ Adam ye Eve? (b) Didie ke mmọ ẹkpekewụt ke imama nte ẹkenọde mmimọ enọ oro?

NTỤK esin̄wam unam yak anam n̄kpọ. Nte ẹbotde ediwak masịn esinam mmọ ẹnam utom ke usụn̄ emi mmọ ẹnamde. Edi mme owo itiehe nte unam ye masịn. Enyene san̄asan̄a enọ emi Abasi ọkọnọde nnyịn ini enye okobotde nnyịn. Ata mme Christian isidaha enọ oro ke n̄kpọ mbubru. Enọ oro edi ifụre emi inyenede ndibiere n̄kpọ nnyụn̄ nnam se iyomde ndinam. Bible ọdọhọ nnyịn ke Abasi okobot Adam emi ekedide akpa owo ke mbiet Esie, m̀mê man etie nte Abasi. (Gen. 1:26, 27) Sia Abasi okobotde Adam ye Eve n̄wan esie ke usụn̄ emi mmọ ẹkemede ndikere n̄kpọ, n̄kpọ onyụn̄ an̄wan̄a mmọ, Abasi ama ayak mmọ ẹbiere n̄kpọ ke idemmọ.

² Jehovah ikọnọhọ Adam ye Eve udịm udịm ibet. N̄kukụre se enye ọkọdọhọde mmọ ẹnam ekedi mmọ ndise mban̄a isọn̄ nnyụn̄ nnyene nditọ nyọhọ isọn̄, okonyụn̄ ana mmọ ẹnịm ke enye enyene unen ndidọhọ mmọ ẹnam emi, ẹkûnam oko. (Gen. 1:28; 2:16, 17) Didie ke Adam ye Eve ẹkpekewụt Abasi ke mmimọ imama nte enye anamde mmimọ inyene ifụre ibiere se mmimọ iyomde ndibiere? Mme ewụhọ oro Jehovah ọkọnọde mmọ ikọsọn̄ke, akpakana mmọ ẹnịm mme ẹwụhọ oro ke ofụri esịt. Oro ke mmọ ẹkpekeda ẹwụt ke imama Jehovah, ke iyom ndinem enye esịt, ke enem mmimọ nte ikemede ndibiere n̄kpọ ke idem mmimọ, ke mmimọ imonyụn̄ ima kpukpru n̄kpọ eken emi enye ọkọnọde mmimọ.​—N̄ke 23:15.

3. Adam ye Eve ẹkeda ifụre emi Abasi ọkọnọde mmọ ndibiere n̄kpọ ẹnam nso?

³ Bible owụt ke Adam ye Eve ikadaha ifụre emi Abasi ọkọnọde mmọ ndibiere n̄kpọ ibiere nnennen n̄kpọ. Utu ke oro, mmọ ẹkemek ndisọn̄ ibuot ye Jehovah. Se mmọ ẹkebierede ikedịghe ke ntak emi mmọ ẹkemade Jehovah ẹkenyụn̄ ẹyomde ndiwụt ke imama se Jehovah akanamde ọnọ mmimọ, akakam edi ke ntak emi mmọ ẹkekerede ẹban̄a idemmọ. (Gen. 3:1-7) Ke ibọ ufen n̄kpọ emi mmọ ẹkebierede tutu emi.​—Rome 5:12.

4. (a) Galatia 6:5 owụt ke nso ke akpana kpukpru nnyịn inam? (b) Ewe enọ en̄wen ke idineme ke ibuotikọ emi?

⁴ Uwem ifereke mbụk idaha-emi; edi omụm mi, ọwọrọ ko. Kpukpru usen, imenyene ediwak n̄kpọ se ibiere. (Kot Galatia 6:5.) Ndusụk se iyomde ndibiere ẹmem, ndusụk ọsọn̄. Didie ke ikeme ndibiere se inemde Jehovah esịt? Akpa kan̄a, ana inyịme ke imoyom un̄wam Jehovah. (N̄ke 16:3; Jer. 10:23) Idem Jesus emi ọkọfọnde ama, ama okụt ke imọ imoyom un̄wam Abasi. (Heb. 5:7) Nnyịn emi mîfọnke ima mi ikam iyom un̄wam Abasi ikan nte Jesus okoyomde. Idaha-emi, ẹyak ineme iban̄a enọ en̄wen emi Abasi ọnọde nnyịn, emi edin̄wamde nnyịn ibiere nnennen n̄kpọ. Enọ oro edi ubieresịt.

NSO IDI UBIERESỊT?

5. (a) Nso idi ubieresịt? (b) Didie ke ubieresịt esin̄wam nnyịn? (Rome 2:14, 15)

⁵ Ubieresịt edi n̄kpọ emi esịnede nnyịn ke idem, emi esinamde nnyịn idiọn̄ọ se inende ye se ikwan̄ade. Idem owo emi mîdiọn̄ọke n̄kpọ ndomokiet iban̄a ibet Abasi enyene ubieresịt. (2 Cor. 4:2) Ubieresịt emi odude nnyịn ke esịt idem esinam n̄kpọ nte ebiere-ikpe. Enye ekeme nditebe nnyịn ikpe mîdịghe obiom nnyịn ikpe ke se ikerede inyụn̄ inamde. (Kot Rome 2:14, 15.) Ikpoyom ndinam n̄kpọ emi idiọn̄ọde ke ifọnke, ubieresịt ekeme ndidụri nnyịn utọn̄. (1 Sam. 26:8-11) Mîdịghe anam nnyịn inam se idiọn̄ọde ke enen. Ifụre emi inyenede idịghe n̄kukụre n̄kpọ emi edin̄wamde nnyịn ikụt ite ke kpukpru n̄kpọ emi ibierede enem Jehovah esịt. Akpana ubieresịt an̄wam nnyịn idiọn̄ọ m̀mê se ibierede ọfọn m̀mê ọdiọk.

6. Ewe mfịna idu ke n̄kpọ ubieresịt emi?

⁶ Edi mfịna do ke n̄kpọ ubieresịt nnyịn emi. Ukem nte nnyịn mîfọnke ima, ubieresịt nnyịn ifọnke ima n̄ko. Nte ẹkebọkde nnyịn, nte ẹsinamde n̄kpọ ke edem nnyịn, ye ndiọi n̄kpọ emi ẹdọn̄de nnyịn ẹkeme ndinam ubieresịt nnyịn inamke n̄kpọ nte akpanade anam. Bible ọdọhọ ke ubieresịt ekeme ‘ndimem,’ ‘edehe,’ “[odoro] ufiọn nte n̄kpọ eke ẹdade ufiop ukwak ẹnịm mbọn,” mîdịghe ke akam ekeme ‘ndidiọk.’ (1 Cor. 8:12; Titus 1:15; 1 Tim. 4:2; Heb. 10:22) Utọ ubieresịt oro isin̄wamke owo ebiere nnennen n̄kpọ aba; etie nte n̄kanika ubọk m̀mê eke ibibene emi mîsan̄ake ọfọn aba, emi oyomde ẹdiọn̄. Ke ntak oro, akpana ika iso itịm inọ ubieresịt nnyịn ukpep man enye ekeme ndinam nnennen n̄kpọ emi akpanade enye anam. (1 Pet. 3:16) Didie ke ikeme ndinam oro?

NTE IKEMEDE NDINỌ UBIERESỊT NNYỊN UKPEP

7-8. (a) Nso idin̄wam nnyịn inọ ubieresịt nnyịn ukpep? (b) Didie ke mme item Bible ẹsin̄wam nnyịn? Nọ uwụtn̄kpọ. (Se ndise n̄ko.)

⁷ Didie ke ikeme ndinọ ubieresịt nnyịn ukpep? Ana isikot Bible kpukpru ini, inyụn̄ ikpep ndidiọn̄ọ se Jehovah adade nte nnennen n̄kpọ ye se enye mîdaha. Nnyịn ndikpep mban̄a mme ibet Abasi ayan̄wam nnyịn idiọn̄ọ nte Jehovah ekerede n̄kpọ. Edi ima ineneme ke ibuotikọ emi ekebede ke mme ibet emi ẹdọhọde ‘Nam ntem, kûnam ntem’ ẹkeme ndinyene ufọn ke n̄kpọ ifan̄ kpọt. Ntak edi oro anade isiyom n̄ko mme item Bible sia mmọ ẹsinam idiọn̄ọ nsio nsio usụn̄ emi Jehovah adade n̄kpọ ye nte n̄kpọ oro etiede enye ke idem.​—Isa. 55:9.

⁸ Imekeme ndimen isan̄ uwem emi isan̄ade mi idomo ye owo ndisan̄a mbe ke wilderness. Kere ise wilderness emi owo mîsiakke usụn̄, idiọn̄ọ idụhe ndiwụt owo ke n̄kan̄ emi ada ekesịm mi, n̄kan̄ oko ada ekesịm ko. Ebiet emi ọfiọn̄ ye ntanta-ọfiọn̄ ẹdude ke enyọn̄ ekeme ndin̄wam nnyịn idiọn̄ọ n̄kan̄ emi ikpodụkde man isịm ebiet emi ikade. Edi map emi owụtde mme n̄kpọ emi ẹdade ẹnịm idiọn̄ọ, utọ nte obot ye mmọn̄ ekeme ndinen̄ede n̄n̄wam. Utọ map oro ayanam itetịm inịm ke nnennen usụn̄ ke isụk isan̄a oro, ndien edieke iwahade ika usụn̄ en̄wen, enye ayan̄wam nnyịn idiọn̄ọ ke imedue usụn̄. Isan̄ uwem emi isan̄ade mi, uduak emi isan̄ade edi ndinem Jehovah esịt. Bible etie nte map emi owụtde nnyịn nnennen usụn̄ emi ikpasan̄ade. Mme item Bible ẹtie nte mme idiọn̄ọ emi ẹdude ke usụn̄ oro. Nnyịn nditiene mme item oro ayanam ikụt ite ke imesịm ebiet emi ikade.

9. Nso en̄wen ke ẹtịn̄ ke Rome 9:1 emi edin̄wamde nnyịn inọ ubieresịt nnyịn ukpep?

⁹ Man ikeme ndinen̄ede n̄kpep ubieresịt nnyịn ndibiere nnennen n̄kpọ, imoyom edisana spirit Abasi an̄wam nnyịn. (Kot Rome 9:1.) Edisana spirit ayan̄wam nnyịn idiọn̄ọ nte Abasi esidade n̄kpọ. Enye ekeme n̄ko ndinam ọdọn̄ nnyịn ndinam n̄kpọ nte Jehovah oyomde, onyụn̄ ọnọ nnyịn odudu inam n̄kpọ oro. (Phil. 2:13) Edi nso ke ikpanam man edisana spirit Jehovah an̄wam nnyịn?

10. Nso ke ikpanam man edisana spirit an̄wam nnyịn? (Luke 11:10, 13)

¹⁰ Bọn̄ akam ben̄e Abasi edisana spirit. (Kot Luke 11:10, 13.) Ẹyak itetịm inịm ke Jehovah editatat ubọk inọ nnyịn edisana spirit esie. (John 3:34) Mbon emi ẹnamde se enye oyomde ke enye esitat ubọk ọnọ edisana spirit. (N̄ke 1:23; Jas. 1:5) Edi nso en̄wen idin̄wam nnyịn inọ ubieresịt nnyịn ukpep?

11. (a) Nso ikpedi ata akpan n̄kpọ inọ nnyịn? (b) Ntak emi ikpokụtde ite ke imọnọ ubieresịt nnyịn ukpep, ke enye ke osụk ọfọfọn?

¹¹ Sidomo ndinam se inemde Jehovah esịt kpukpru ini. (N̄ke 8:34, 35) Se ikpedide ata akpan n̄kpọ ke uwem nnyịn edi oro. Edieke nnyịn mîfreke oro inamke n̄kpọ m̀mê nso itịbe inọ nnyịn ke uwem emi, oro ekeme ndin̄wam nnyịn inọ ubieresịt nnyịn ukpep. Ubieresịt emi ẹtịmde ẹnọ ukpep esin̄wam owo ekere n̄kpọ nte Jehovah oyomde, onyụn̄ anam owo ekere aban̄a nte n̄kpọ etiede Jehovah ke idem. Ima ikere nte uwem mfịn edide ẹmụm mi ọwọrọ ko, iyokụt ke nnyịn ndinyene ubieresịt emi ẹtịmde ẹnọ ukpep edi ata akpan n̄kpọ. Ediwak n̄kpọ do ke uwem nnyịn emi anade nte ibiere, emi Bible mîtịn̄ke nnennen nnennen se ẹkpenamde. Mme n̄kpọ emi anade nte ibiere ẹkeme ndidi n̄kpọ aban̄ade se ikpadade inem idem esịt, utọ utom emi ikpanamde, ebiet emi ikpakade n̄wed iketre, m̀mê mbon emi ikpadade nte mme ufan nnyịn. Ntre ikpanam didie idiọn̄ọ ke Jehovah ama se nnyịn ibierede iban̄a mme n̄kpọ oro?​—2 Cor. 1:12.

12. Nso idin̄wam nnyịn idiọn̄ọ m̀mê ubieresịt nnyịn ke an̄wam nnyịn inam nnennen n̄kpọ? (Ephesus 5:10)

¹² Tie kere se okotde ke Ikọ Abasi. (Ps. 49:3) Ama okot Bible, yom mme item emi ẹdin̄wamde fi ọdiọn̄ọ se Jehovah ekerede aban̄a n̄kpọ. (Kot Ephesus 5:10.) Nte isụk idomode ndiwọk mbọhọ mme mfịna uwem emi ọsọn̄de ndiyọ, ọfọn yak iyom mme item ke Bible emi ẹdin̄wamde nnyịn idiọn̄ọ m̀mê ubieresịt nnyịn ke an̄wam nnyịn ibiere nnennen n̄kpọ. (N̄ke 2:4-9, 11-13) Mme item Bible oro ẹkeme ndin̄wam nnyịn inen̄ede ubieresịt nnyịn inyụn̄ itịm ikpep enye se akpanamde man ikụt ite ke imaka iso inam nnennen n̄kpọ.​—Heb. 5:14.

13. Nso ke nnyịn mîkpanamke? Nọ uwụtn̄kpọ.

¹³ Kûdi ama ebebiere n̄kpọ ama, afo ediyom ndien mme item Bible se adade ọsọn̄ọ n̄kpọ oro. Nnyịn iyomke nditie nte nditọ Israel emi ẹkekade iso ẹdụn̄ ke isọn̄ Judah ke ẹma ẹkesobo Jerusalem ke isua 607 mbemiso eyo nnyịn. Mmọ ẹkedọhọ Jeremiah ete: “Jehovah Abasi fo akpakam asian nnyịn usụn̄ eke nnyịn ikpasan̄ade ye n̄kpọ eke nnyịn ikpanamde.” (Jer. 42:3-6) Edi mmọ ẹma ẹbebiere se mmọ ẹdinamde. Ke ini mmọ mîkamaha se Jehovah ọkọdọhọde mmọ ẹnam, mmọ ẹma ẹnam se ikesịnede mmọ ke esịt. Emi ama ada esịm afanikọn̄. (Jer. 42:19-22; 43:1, 2, 4) Ntre mbemiso ibierede n̄kpọ, edi se iyomde mme item Bible emi ẹdin̄wamde nnyịn idiọn̄ọ se Jehovah ekerede aban̄a n̄kpọ oro, inyụn̄ inam n̄kpọ itiene item oro.

14. Ntak emi ikpetienede mme item Bible ke ini ibierede n̄kpọ?

¹⁴ Da mme item Bible biere n̄kpọ. (Matt. 7:24-29; Jas. 1:23-25) Ke ini idade mme item Bible ibiere n̄kpọ, imesiyak edisana spirit ada nnyịn usụn̄. Oro esinam Jehovah aka iso ọnọ nnyịn spirit esie. (Utom 5:32) Edi edieke nnyịn mîyakke edisana spirit Jehovah ada nnyịn usụn̄, imekeme ndinam spirit oro “ofụhọ,” mîdịghe ibọbiọn̄ọ spirit oro. (Eph. 4:30; Isa. 63:10; Utom 7:51) Jehovah akam ekeme nditre ndinọ nnyịn spirit esie. (Ps. 51:11; 1 Thess. 5:19) Ọkpọdiọk eti-eti sia imoyom odudu ye ukeme emi edisana spirit esinọde owo.​—Eph. 3:16.

NTE EKEMEDE NDIKỤT MME ITEM BIBLE EMI ODỤKDE YE SE OYOMDE NDIBIERE

15-16. (a) Didie ke ikeme ndikụt mme item Bible emi odụkde ye se iyomde ndibiere? (b) Mme item Bible ewe ẹkeme ndin̄wam owo emi ekpepde Bible etre un̄wọn̄ sika?

¹⁵ Da mme n̄kpọ emi isidade inam ndụn̄ọde yom mme item Bible. Mbemiso ikemede ndinanam item Bible, ana ikam idọdiọn̄ọ kan̄a ebiet emi mmọ ẹdude ke N̄wed Abasi. Ke uwụtn̄kpọ, yak idọhọ ke owo emi afo esikpepde Bible emen̄e nditre ndin̄wọn̄ sika m̀mê n̄kpọ en̄wen ntre. Enye ekeme ndikere ete: ‘Bible itịn̄ke n̄kpọ ndomokiet iban̄a un̄wọn̄ sika m̀mê n̄kpọ en̄wen ntre. Ntre, inam didie idiọn̄ọ ke ọdiọk owo ndin̄wọn̄?’ Didie ke ekeme ndin̄wam enye okụt mme item Bible emi aban̄ade n̄kpọ ntre onyụn̄ an̄wam enye ekere nte mme item oro ẹsan̄ade n̄kpọ ye un̄wọn̄ sika m̀mê n̄kpọ en̄wen ntre? Kiet ke otu akpan n̄kpọ emi ekemede ndida n̄n̄wam enye edi N̄wed Ndụn̄ọde Mme Ntiense Jehovah. Emekeme ndiwụt enye ekpri ibuotikọ emi “Sika (Un̄wọn̄).” Ke idak ekpri ibuotikọ oro, enye oyokụt ibuotikọ emi “Abasi Ese Didie Un̄wọn̄ Sika?” (Se Enyọn̄-Ukpeme June 1, 2014.) Nte enye osụk okotde ibuotikọ oro, mme itie N̄wed Abasi ewe ye mme item ewe ke enye edikụt?

¹⁶ Se item ition emi ẹtịn̄de ke ibuotikọ oro mi. (1) Ikpanaha idụk ufụn inọ n̄kpọ emi ekemede ndiwot nnyịn. (Rome 6:16) (2) Ikpanaha inam n̄kpọ ekededi emi ekemede ndibiat nnyịn n̄kpọ ke idem. (2 Cor. 7:1) (3) Jehovah oyom inam n̄kpọ esie ke ofụri ukpọn̄. (Matt. 22:37) (4) Ikpanaha iyak se inamde afịna mbon en̄wen. (Matt. 22:39; 1 Cor. 10:24) (5) Jehovah ekeme ndinọ nnyịn odudu inam nnennen n̄kpọ. (Phil. 4:13) Ntre, kpa ye emi mûdukwe itie Bible emi ọdọhọde owo okûn̄wọn̄ sika m̀mê n̄kpọ en̄wen ntre, mme item Bible ẹkeme ndin̄wam owo emi afo ekpepde Bible ọdiọn̄ọ nte Jehovah adade utọ n̄kpọ oro.

17. Didie ke owo iba emi ẹdide Ntiense Jehovah, emi ẹyomde ndinam ndọ ẹkeme ndikụt mme item Bible emi ẹdin̄wamde mmọ?

¹⁷ Didie ke owo iba emi ẹdide Ntiense Jehovah, emi ẹyomde ndinam ndọ ẹkeme ndikụt mme item Bible emi ẹdin̄wamde mmọ ẹbiere nnennen se ẹkpenamde? N̄wed Ndụn̄ọde ekeme ndisụk n̄n̄wam mmọ. Mme item Bible emi ẹwụtde nte ẹkpenamde n̄kpọ ẹdu ke nsio nsio ibuotikọ emi ẹdude ke idak ekpri ibuotikọ emi, “Udianndọ ye Usọrọ Ndọ” Se item itiokiet emi mbon emi ẹyomde ndinam ndọ ẹkemede ndikere mban̄a mi. (1) Akpana kpukpru n̄kpọ emi ẹnamde ke ndọ oro ọnọ Jehovah ubọn̄. (1 Cor. 10:31, 32) (2) Akpana ọfọn̄ nnyịn odot, owụt eti ibuot, okûnyụn̄ edi n̄kpọ emi ekemede ndinam mbon en̄wen ẹtuak ukot ẹduọ. (1 Tim. 2:9; 1 Pet. 3:3, 4) (3) Ikpanaha ida se inyenede iwụt idem nte mme owo ke ererimbot Satan ẹsinamde. (John 17:14; Jas. 1:27; 1 John 2:15, 16) (4) Akpana kpukpru n̄kpọ emi ẹnamde ke ndọ oro ẹdi ke nde ke nde. (1 Cor. 14:40) (5) Ikpanaha itie usọrọ ndọ akabade edi uyom uyom usọrọ tutu ẹn̄wọn̄ mmịn enye anam owo. (Gal. 5:21) (6) Akpana ẹmek owo emi edisede iban̄a kpukpru se ẹnamde do.​—John 2:8, 9.

18-19. (a) Nso en̄wen ikeme ndin̄wam nnyịn? (b) Ewe item Bible ke ekeme ndikụt ke n̄wed oro, emi edin̄wamde fi ebiere m̀mê edi se anamde ndusụk usọrọ m̀mê idịghe? (Se ekebe emi “Ndi Emekeme Ndidiọn̄ọ Mme Item Bible Emi Aban̄ade Mme N̄kpọ Emi?”)

¹⁸ N̄kpọ en̄wen emi an̄wamde ediwak owo edi n̄wed emi ekerede Mme Itie N̄wed Abasi Emi Ikpadade Idu Uwem. Nsio nsio ibuotikọ emi ẹkemede ndin̄wam owo do ke n̄wed oro. Ke idak ibuotikọ oro kiet kiet, ẹwet mme itie N̄wed Abasi. Ama emek ibuotikọ emi edikotde, oyokụt mme mbụme emi asan̄ade ye mme itie N̄wed Abasi emi ẹkemede ndin̄wam fi ọdiọn̄ọ mme item Bible. Ke uwụtn̄kpọ, enyene usọrọ emi Christian ekemede ndikere m̀mê akpana imọ ika, m̀mê ikûka. Edieke enye akade ibuotikọ emi “Usọrọ,” enye oyokụt ekpri ibuotikọ emi, “Usọrọ emi mme Christian mîkpanamke.”

¹⁹ Se ndusụk n̄kpọ emi ẹnemede ke ikpehe oro mi: “Ntak emi mîfọnke itiene inam usọrọ emi nsunsu ufọkabasi ẹsinamde? (1Co 10:21; 2Co 6:14-18; Eph 5:10, 11).” Ke ẹma ẹkebụp mbụme oro ẹma, ẹnọ uwụtn̄kpọ utọ mme usọrọ oro. Ke idak ekpri ibuotikọ emi, “Mme usọrọ emi mme idụt ẹsinamde,” ẹwet mme item Bible emi ẹkemede ndin̄wam Christian ọdiọn̄ọ m̀mê akpana enye etiene esịn idem ke edinam emi ukara ẹdade ẹti akwa n̄kpọ emi idụt mmọ ẹkenamde, etiene esịn idem ke edinam emi ẹdade ẹti ekọn̄ emi idụt mmọ ẹken̄wanade, mîdịghe etiene anam mme edinam emi ẹdade ẹkpono ndusụk ikpọ owo nte ẹkpono Abasi. Enem nnyịn nte esop Jehovah ẹnọde nnyịn utọ mme n̄wed oro ida inam ndụn̄ọde man an̄wam nnyịn inọ ubieresịt nnyịn ukpep!

WỤT KE EMENYENE UBIERESỊT EMI ẸTỊMDE ẸNỌ UKPEP

20. Didie ke ikeme ndiwụt ke imetịm inọ ubieresịt nnyịn ukpep?

²⁰ Nnyịn idaha ifụre emi Abasi ọnọde nnyịn ndida mbiere n̄kpọ ibre mbre. Edi imokụt n̄ko ke ana inọ ubieresịt nnyịn ukpep man ikeme ndida ifụre emi Abasi ọnọde nnyịn ndida mbiere n̄kpọ mbiere nnennen n̄kpọ. Ubieresịt emi ima iketịm inọ ukpep ayan̄wam nnyịn ibiere n̄kpọ emi edinọde Jehovah ubọn̄ onyụn̄ ekemde ye uduak esie. Man ikeme ndinam oro, imoyom yak edisana spirit Jehovah an̄wam nnyịn. Ntre ana ika iso iben̄e Abasi edisana spirit esie inyụn̄ iyak spirit oro eteme nnyịn se ikpanamde. Mme item Bible ẹyenyụn̄ ẹn̄wam nnyịn inọ ubieresịt nnyịn ukpep man ikeme ndibiere nnennen n̄kpọ. Ẹyak ida mme enọ emi Abasi ọnọde nnyịn mi inam se akpanade nte inam. Edieke inamde ntre, iyokụt nte Ikọ Abasi enyenede odudu ke uwem nnyịn.​—2 Tim. 3:16, 17; Heb. 4:12.