JUNE 29 ESỊM JULY 5, 2026
ỌYỌHỌ IKWỌ 131 “Se Abasi Ama Akadian”
Ka Iso Nam Se Idinamde Afo ye N̄wan M̀mê Ebe Fo Ẹtetịm Ẹdi Ufan
“Odu ufan emi adianade owo akan eyeneka.”—N̄KE 18:24.
AKPAN N̄KPỌ EMI IDINEMEDE
Se isinamde ndọ enem edi ebe ye n̄wan ndidi itai ye aban̄ ye mmọ mbiba ndima Jehovah.
1. Nso inam nti ufan ẹdi enọ emi otode Jehovah?
NTI ufan ẹdi enọ emi otode Jehovah. (Jas. 1:17) Mmọ ẹma Abasi, ẹnyụn̄ ẹma nnyịn. Esịt esinem mmọ ke ini esịt enemde nnyịn, mmọ ẹsidọn̄ nnyịn esịt ke ini idem ememde nnyịn, ndien edieke edide se ẹnọde nnyịn item, mmọ ẹsinam ntre idịpke inua. Mmọ isikpọn̄ke nnyịn, ndien imekeme ndiberi edem ke mmọ. Edi akpanikọ ke utọ mme ufan oro “[ẹsinam] esịt adara”!—N̄ke 27:9.
2. Ntak emi edide akpan n̄kpọ ebe ye n̄wan ndika iso nnam se idinamde mmọ ẹtetịm ẹdi ufan? (Matthew 19:6)
2 Edi akpan n̄kpọ ebe ye n̄wan ndidi itai ye aban̄. Idịghe se mmọ ẹdade nte mmọ ẹdide ufan ke n̄kpọ mbubru, ana mmọ ẹka iso ẹnam n̄kpọ man ẹtetịm ẹdi ufan. Edieke mmọ mînamke se idinamde mmọ ẹtetịm ẹdi ufan, ekeme nditọn̄ọ nditie mmọ ikpọn̄ ikpọn̄ ke idem, esịt inemke mmọ, mmọ ẹkam ẹkeme nditie iyatesịt iyatesịt. Edi edieke mmọ ẹkade iso ẹnam se idinamde mmọ ẹtetịm ẹdi ufan, mmọ ẹkeme ndinen̄ede n̄kpere utọ oro idụhe. (Kot Matthew 19:6.) Ke ibuotikọ emi, imọn̄ ikụt se ebe ye n̄wan ẹkpekade iso ẹnam man mmọ ẹtetịm ẹdi ufan. Edi ẹyak ibem iso ineme nte mme Christian emi mîdọhọ ndọ ẹkemede ndimek owo emi mmọ ẹdidọde, emi mmọ ẹdidide itai ye aban̄ ke ofụri eyo-uwem mmọ.
NTE EKEMEDE NDIMEK OWO EMI EDIDIDE UFAN FO KE OFỤRI EYO-UWEM FO
3-4. Nso idin̄wam owo okụt eti n̄wan m̀mê ebe? (Mme N̄ke 18:22)
3 Mbemiso ibierede akamba n̄kpọ ekededi, oyom yak ikere iban̄a se ikemede nditịbe ke ntak se ibierede oro, mme ufọn emi ikemede ndidia, ye se n̄kpọ oro ekemede ndiman. Ikpọ n̄kpọ emi ibierede ẹkeme ndikpụhọde uwem nnyịn ke anyan ini, ntre edi akpan n̄kpọ nnyịn nditịm n̄kere kan̄a mbemiso ibierede.
4 Ini iyomde ndimek owo emi edidide ufan nnyịn ke ofụri eyo-uwem nnyịn, oro edi owo emi ididọde, kiet ke otu ata akpan n̄kpọ ke uwem nnyịn ke iyom ndibiere oro. Sia edide Jehovah ọkọtọn̄ọ ndọ, ọfọn ika ibịne enye yak eteme nnyịn se ikpanamde ini iyomde ndimek owo emi ididọde. Enye oyom erenowo okụt eti n̄wan, onyụn̄ oyom n̄wan okụt eti ebe. Jehovah esidiọn̄ọ se idifọnde ye nnyịn ikan. (Kot Mme N̄ke 18:22; Isa. 48:17, 18) Mme item emi ẹdude ke Ikọ Abasi ẹkeme ndin̄wam Christian okụt owo emi edifọnde ye enye.
5. Ntak emi edide akpan n̄kpọ ndidi nnyịn ima iyom ndimek owo emi ididọde, nnyịn imek owo emi ama akana baptism?
5 Ke ini inade baptism, imesikabade idi ufan Abasi. (Ps. 25:14) Edieke edide omoyom ndidọ ndọ, akpana emek owo emi afo edidọde ke otu mbon emi ẹdide ufan Jehovah. (1 Cor. 7:39) Ama anam ntre, afo owụt ke amama nte Jehovah ọdọhọde ẹnam n̄kpọ, ndien eyedikụt ke owo emi afo ọdọde edi enọ emi otode Jehovah. (N̄ke 19:14) N̄kpọ en̄wen edi ke afo udûnyeneke mme mfịna emi ẹsisan̄ade ye “[ndidian] idem utịn̄e utịn̄e” ye owo emi mînịmke ke akpanikọ. (2 Cor. 6:14) Ekpedi ndudue ndika n̄kọtọn̄ọ ufan ye owo emi mînịmke ke akpanikọ, sia ekerede ke ọsọsọn̄ ndikụt utọ sista m̀mê brọda emi akpamade ndidọ. Okponyụn̄ edi ndudue afo ndikere ke imọ imekeme ndidi ufan ye owo emi mînịmke ke akpanikọ, ke usen kiet usen kiet, enye ekeme ndikabade ndi Ntiense Jehovah.
6-7. Mme mbụme ewe ke okpobụp idemfo aban̄a owo emi afo aduakde ndidọ?
6 Edi imọdiọn̄ọ ke iwọrọke ke owo ekededi emi ama akana baptism edifọn ye afo. Tịm se owo emi afo oyomde ndidọ do. Bụp idemfo: ‘Enye esinam didie n̄kpọ ye mbonubon mmọ? Ndi enye esikere aban̄a mbon en̄wen onyụn̄ okpono owo? Mmanie ẹdi mme ufan esie? Mbon en̄wen ẹkpetịn̄ se mmọ ẹkerede emi mîdịghe ukem ye eke esie, enye esinam didie n̄kpọ? Ndi enye esiyom yak ọsọn̄ ke eke imọ, mîdịghe ndi enye esinyịme ọnọ mbon en̄wen edieke n̄kpọ oro mîbiatke ibet Abasi? Enye esida okụk didie?’
7 Emekeme ndisụk mbụp idemfo ete: ‘Ndi ufan mi owụt ke imọ imenen̄ede ima Jehovah? Ndi enye ke emen “obufa owo” esịne? Ndi enye ayan̄wam mi n̄ka iso nnen̄ede nsịn idem nnam n̄kpọ Jehovah? Ndi se nduakde ndinam nnọ Jehovah edi ukem ye eke esie? Ndi iyakabade idi itai ye aban̄, idịghe nti ufan kpọt?’ (Col. 3:9, 10) Ekpedi afo edi sista, ndi brọda emi osụk anamde ufan do eyedi eti ufan ye eti ibuotufọk? (1 Cor. 11:3) Ekpedi edi brọda, ndi sista emi osụk anamde ufan do oyosụk ada fi nte ibuot kpa ye emi edinamde ndudue? Mme utọ mbụme emi idịghe mbụme emi edide ama obụp mfịn afo okụt ibọrọ kpa mfịn emi, esida ini. Ntre da ini emi mbufo ẹsụk ẹdide ufan mi nen̄ede diọn̄ọ owo emi afo oyomde ndidọ.
8-9. Nso ikeme ndin̄wam owo emi enyenede owo emi enye oyomde ndidọ ebiere nnennen n̄kpọ? (Se ndise n̄ko.)
8 Ini osụk edide ufan ye owo emi oyomde ndidọ, edieke odomode ndidiọn̄ọ utọ owo emi enye enen̄erede edi, se afo ebierede ọyọfọn. Yom usụn̄ diọn̄ọ nte mbon en̄wen ẹdade ufan fo. Emekeme ndibụp mban̄a mme edu esie ye utọ enyịn̄ emi enye enyenede. Ke uwụtn̄kpọ, ndi ẹdiọn̄ọ enye nte owo emi osụhọrede idem, ọfọnde ido, onyụn̄ enyenede eti ibuot? Sista Sarah emi otode French Guiana emi ọkọdọde Brọda Daniel ọdọhọ ete: “Mma mbụp mme owo n̄kpọ mban̄a Daniel. N̄kobụp owo emi enye okodụn̄de kiet esinyụn̄ asan̄ade ntre asiak usụn̄, ebiowo esop mmọ, mme n̄kpet n̄kpet ufan esie, ye nditọ-ete iban ke esop mmọ.” Emekeme ndibụp owo emi aduakde ndidọ m̀mê enyene n̄kpọ ekededi ke uwem esie ke ini edem m̀mê idaha-emi emi ekpedide se afo ọdiọn̄ọde aban̄a sia ndusụk n̄kpọ m̀mê ido ẹkeme ndiman ikpọ mfịna ke ndọ nte ini akade. Edi diọn̄ọ nte obụpde.
9 Ekpedi enyene mme n̄kpọ emi afo okụtde ke idemesie emi osụk anamde yak afo ekere ke owo emi idifọnke ye afo, kûmen iso ufep. Mîdịghe edi ke enyene mme n̄kpọ emi mbon emi ẹsọn̄de idem ke esop ẹkụtde ke idemesie emi mîfọnke, mmọ ẹnyụn̄ ẹtịn̄ ẹnọ fi, kûmen iso ufep. Edieke anamde ntre, eyekeme ndibiere m̀mê ọfọn aka iso edi ufan ye owo oro mîdịghe etre ufan oro.a Idaha-emi, yak ineme iban̄a mbon emi ẹma ẹkedọdọ ndọ.
Ini osụk anamde ufan ye owo emi oyomde ndidọ, domo ndidiọn̄ọ utọ owo emi enye enen̄erede edi (Se ikpehe 8-9)
ẸSIWAK NDIDU KIET MAN ẸNAM MME N̄KPỌ EMI ẸDINAMDE MBUFO ẸTETỊM ẸDI UFAN
10. Ntak emi ọfọnde ebe ye n̄wan ẹsinyene ini ẹnọ kiet eken?
10 Inamke n̄kpọ m̀mê n̄kpọ awak didie ọnọ ebe ye n̄wan ndinam, edieke mmọ ẹsinyenede ini ẹnọ kiet eken mmọ ẹyetetịm ẹdi ufan ndien ndọ mmọ eyenem. Mmọ ndinyene ini nnọ kiet eken esinam mmọ ẹnyene ifet ẹneme se iketịbede inọ mmọ usen oro, ẹtịn̄ se isịnede mmọ ke isọn̄ esịt ye nte enen̄erede etie mmọ ke idem, ẹwụt ke imama kiet eken, ẹnyụn̄ ẹnam n̄kpọ ẹnem idem esịt.
11. Nso ikeme ndinam yak ebe ye n̄wan ẹkûdi ufan aba?
11 Ebe ye n̄wan emi ẹdide itai ye aban̄ ẹsima ndidu kiet utu ke ndidi enye emi odu mi, enye oko odu ko. Edi imọdiọn̄ọ ke ndusụk ini n̄kpọ ekeme ndimen owo kiet n̄kpọn̄ enye eken ke ekpri ini. Edi mmọ ndisidu nsio nsio ke anyan ini ekeme ndimen mfịna ndi. Ke uwụtn̄kpọ, ndusụk owo ẹka idụt en̄wen ẹkenam utom, ndien enye oro anam mmọ ẹkpọn̄ ubon mmọ ke anyan ini. Utom oro ekeme ndisio okụk eti-eti ndi, edi mmọ ndidu ntre nsio nsio ke anyan ini ekeme ndinam mme mfịna emi ẹkemede ndibiat ndọ odu.
12-13. (a) Nso ke ndusụk mme ọdọ ndọ emi ẹdide Christian ẹnam man ẹsinyene ini ẹnọ kiet eken? (Se ndise n̄ko.) (b) N̄wan m̀mê ebe fo ekpedi akpan n̄kpọ adan̄a didie ọnọ fi? (Se ekebe emi “Se N̄wan M̀mê Ebe Fo Ekpedide ke Uwem Fo.”)
12 Se se ndusụk mme ọdọ ndọ ẹsinamde mi man mmọ ẹkụt ẹte ke mmimọ imesinyene ini idu ye kiet eken. Leah emi odude ke Guam ọdọhọ ete: “Esinem ami ye ebe mi ndidiana kiet nnam nsio nsio n̄kpọ. Iwakke ini emi nnyịn ikade edinam m̀mê inamde n̄kpọ inem idem esịt emi nnyịn mîsan̄ake kiet.” Roxanne emi odude ke United States ọdọhọ n̄ko ete: “Sia edide mme n̄kpọ emi inyenede ndinam idaha-emi awak akan akpa, imokụt ke edi se isiode ini inịm man isidu kiet, ukem nte isinyụn̄ isiode ini ida inam mme akpan n̄kpọ eken.” (Men Amos 3:3 domo.) Kop se Damien ke France etịn̄de mi: “Imokụt ke ọfọn nnyịn ndidiọn̄ọ n̄kpọ mban̄a se owo enye eken amade, imakam ikpep ndima se owo enye eken amade.” (Matt. 7:12) Ndien Katie emi odude ke United States n̄ko ọdọhọ ete: “Ndusụk ini, imesiyom itie ibon fon nnyịn man ikeme ndinyene ini nnọ kiet eken.”
13 Akakan n̄kpọ emi ẹkpenamde ẹdi mbufo ndisidiana kiet nnam n̄kpọ emi edin̄wamde mbufo ẹtetịm ẹkpere Jehovah. Myriam emi odude ke France ọdọhọ ete: “Isibem iso ikot Bible ke usenubọk ekem nnyịn ineme se imade ke itie Bible emi ikotde do inyụn̄ itịn̄ nte ikemede ndinanam se ikpepde do. Ini emi isitiede inam oro esinem mi.” Enye adian do ete: “Mmesima n̄ko ke ini itiede kiet ibọn̄ akam, ami nnyụn̄ n̄kop mme ikọ emi ebe mi etịn̄de emi owụtde adan̄a nte enye amade Jehovah eketre.” Katie emi ima iketetịn̄ iban̄a ọdọhọ ete: “Ini emi isisan̄ade kiet ikwọrọ ikọ esinem nnyịn akan. Esinem mi nte ebe mi etịn̄de n̄kpọ aban̄a Jehovah onyụn̄ enem enye ndikop nte ami ntịn̄de okịm, imesinyụn̄ ika iso ikpep mbufa n̄kpọ ito kiet eken.”—N̄ke 27:17.
Ẹsisio ini ẹdu kiet nte ufan man ndọ mbufo etetịm enem (Se ikpehe 12-13)
KE INI MFỊNA EDIDE, ẸKA ISO ẸDIANA KIET
14-15. Ntak emi akpanade ebe ye n̄wan ẹnam ofụri se mmọ ẹkemede man ẹkan mme mfịna emi ẹkemede nditịbe ke ndọ mmọ? Nọ uwụtn̄kpọ.
14 Sia mme ọdọ ndọ mîfọnke ima, mmọ ẹyesinyene mfịna ke ndọ mmọ. Bible ọdọhọ ke mme ọdọ ndọ “ẹyekụt ukụt ke obụkidem.” Se idude edi oro. (1 Cor. 7:28) Se ẹtịn̄de ẹban̄a ufan̄ikọ Bible oro ke nwtsty ọdọhọ ke ikọ oro “aban̄a mme mfịna ye mme afanikọn̄ emi ẹsisịmde mme ọdọ ndọ.” Ke ini mme utọ mfịna ntre ẹtịbede, ntak emi akpanade mmọ ẹnam ofụri se mmọ ẹkekeme man ẹdiana kiet ẹnyụn̄ ẹkan mfịna oro?
15 Kop uwụtn̄kpọ emi ise. Ufọk m̀mê n̄kpọ emi ẹdade ke ata ọsọn̄urua akpabiara, imenịm ke mme andinyene enye ẹyeyom ndidiọn̄ enye man afiak etie nte eketiede. Okụk ye mme n̄kpọ en̄wen emi ẹdidade idiọn̄ ufọk oro m̀mê n̄kpọ oro ẹkeme ndiwak eti-eti, ekeme ndinyụn̄ nda ediwak isua ndidiọn̄ mma. Ntak emi mmọ ẹnamde ntre? Sia ufọk oro m̀mê n̄kpọ oro edi ọsọn̄urua n̄kpọ ọnọ mmọ. Ukem ntre ke onyụn̄ edi ye ndọ; kpukpru ndọ ẹdi ọsọn̄urua n̄kpọ. Idem ke ndọ emi ebe ye n̄wan ẹmade idemmọ nte nso, mfịna oyosụk odu. Edi ufọk m̀mê n̄kpọ akpabiara, ẹsiwak ndifiak n̄keme ndidiọn̄ enye yak etie nte eketiede. Ukem ntre, ebe ye n̄wan ẹkeme ndinam ndọ mmọ emi ẹnyenede mfịna afiak enem nte ekesinemde akpa. Ndinam n̄kpọ man ndọ afiak ọfọn ekeme ndida ini onyụn̄ ọsọn̄ utom, edi eyenem Jehovah ebe ye n̄wan ẹkpenen̄ede ẹsịn idem ẹnam se akpanade nte mmọ ẹnam man mmọ ẹtetịm ẹkpere ẹnyụn̄ ẹka iso ẹdiana kiet. (Mal. 2:16) Ke ini mmọ ẹnamde ntre, mmọ ẹwụt ke imama inyụn̄ ikpono kiet eken. Edi ikụreke do, mmọ ẹwụt n̄ko ke imama inyụn̄ ikpono Jehovah emi ọkọtọn̄ọde ndọ.
16. Akpa Corinth 13:4-8a owụt ke nso ikeme ndin̄wam ebe ye n̄wan emi ẹnyenede akamba mfịna ke ndọ mmọ? (Se n̄ko ndise ye ekebe emi “Se Idin̄wamde Mbufo Ẹtetịm Ẹdi Ufan.”)
16 Mfịna ama odu ke ndọ fo, kûyak akpa n̄kpọ emi afo oyomde ndinam edi ndidian̄ade ntie. (1 Cor. 7:10, 11) Utu ke oro, bụp idemfo ete, ‘Ndi ẹnyene mme n̄kpọ en̄wen emi n̄kpanamde man itetịm ikpere?’ Fiak sụhọde tie kpep se Bible etịn̄de aban̄a nte ẹkemede ndiwụt ke ẹma owo, nyụn̄ bụp idemfo m̀mê enyene se akpanamde man etetịm enyene ndusụk edu emi ẹsiakde ke 1 Corinth 13:4-8a. (Kot.) Utu ke ndiyom usụn̄ ndikpọn̄ n̄wan m̀mê ebe fo, nam ofụri se ekemede man afiak odụk n̄wan m̀mê ebe fo esịt, enye onyụn̄ odụk fi esịt. Nen̄ede sịn ekikere ke se afo ke idemfo ekemede ndinam man ẹfiak ẹkpere. Bọn̄ akam dọhọ Jehovah ada fi usụn̄. Kot mme n̄wed nnyịn nyụn̄ se mme vidio nnyịn emi ẹkemede ndin̄wam fi ọdiọn̄ọ se akpanamde, nyụn̄ kọdọhọ mbiowo ye nditọ-ete eken emi ẹsọn̄de idem ke esop ẹn̄wam fi. Edieke eberide edem ke Jehovah, emi edide ọyọhọ urụk ita onyụn̄ ọsọn̄de idem akan ke otu “urụk emi ẹfiakde ita ita,” ndọ fo idikemeke “ndisọp n̄kịbe.”—Eccl. 4:12.
Ẹka iso ẹdiana kiet ini mfịna odude ke ndọ mbufo (Se ikpehe 16)
17. Nso ikeme ndin̄wam mbon emi ẹduakde ndidọ ndọ ye mbon emi ẹma ẹkedọdọ ẹkop inemesịt?
17 Jehovah oyom kpukpru mme asan̄a-utom esie ẹkop inemesịt, mbon emi ẹduakde ndọ ye mbon emi ẹma ẹkenanam ndọ ẹsịne ke otu oro. Ntre edieke edide udọhọ n̄wan m̀mê ebe kan̄a ndien enye edi ke ayama ndidọ, nen̄ede da ini mek owo emi edidide ufan fo ke ofụri eyo-uwem fo. Ndien ekpedi ọmọdọdọ, ka iso nam se idinamde afo ye n̄wan m̀mê ebe fo ẹdi itai ye aban̄. Edieke mme mfịna ẹdude ke ndọ fo, nam n̄kpọ man ekeme ndikan mmọ nyụn̄ beri edem ke Jehovah yak enye an̄wam fi. Edieke anamde mme n̄kpọ emi, afo ye edima n̄wan m̀mê ebe fo ẹyekop inem ndọ mbufo, ndọ mbufo edidi udia-uwem udia-uwem!—Eccl. 9:9.
ỌYỌHỌ IKWỌ 132 Ididi Obụk Kiet
a Edieke oyomde ndidiọn̄ọ mme n̄kpọ en̄wen emi ẹdin̄wamde fi yak ẹnen̄ede ẹdiọn̄ọ idem mbufo, ka ibuotikọ emi “Nte Ini Emi Ẹdide Ufan Akpan̄wamde Mbufo Ẹbiere Nnennen Se Ẹkpenamde” ke Enyọn̄-Ukpeme May 2024, kese ekpri ibuotikọ emi “Ẹnen̄ede Ẹdiọn̄ọ Idem Mbufo.”