Nte Ẹma Ẹbem Iso Ẹwet Ini Iso Nnyịn Ẹnịm?
CHRISTIAN, Muslim, Jew, Hindu, m̀mê andinịm ke akpanikọ ke ido ukpono efen—mme owo eke kpukpru mbuọtidem ẹsikụt nnama ẹnyụn̄ ẹfụhọ ẹban̄a oro.
Ke uwụtn̄kpọ, ke December 6, 1997, enyene-ndịk nnama ama etịbe ke obio Irkutsk eke Siberia. Akamba n̄kpọisan̄ ubomofụm AN-124 ndisụk ndaha edi oro ke ini engine esie iba ẹkebiarade. Ubomofụm oro, emi ẹma ẹkedọn̄ aranuwat ẹyọhọ, ama ọduọ odụk okụre itieidụn̄. Edemeikan̄ ama ofụk ediwak ufọk, osụn̄ọde ke n̄kpan̄a ye edida unan ọnọ ediwak mme anana-un̄wam andidụn̄ do, esịnede n̄kpri nditọwọn̄.
Ke ikpehe Siberia emi mbabuat n̄kpọntịbe oro akadade itie, enyene ndidi mme owo ẹmi ẹnyenede nsio nsio ekikere ido ukpono ẹdu. Ndusụk owo ẹkeme ndidọhọ ke imenịm Ido Ukpono Christ ke akpanikọ, kpa ye oro mmọ ẹkeme ndisụk n̄kere nte ke nnama oro okosụn̄ọ oto akan̄a. Mmọ ye mbon en̄wen ẹkeme ndikere ẹte, ‘Ekedi uduak Abasi, ndien edieke mbon oro ẹkekpade do mîkpakakpaha ke usụn̄ oro, mmọ ẹkpekekpa ke usụn̄ efen—akan̄a mmọ ekedi oro.’
Utọ ekikere oro, edide ẹsio ẹtịn̄ m̀mê owo isioho itịn̄, owụt ekikere oro edide ọsọ ke ediwak ido ukpono ke ofụri ekondo—akan̄a. Ediwak owo ẹnịm ke akpanikọ ẹte ke usụn̄ kiet m̀mê eken ẹma ẹbem iso ẹwet ini iso nnyịn ẹnịm, ọtọn̄ọde ke usen emana nnyịn esịm usen n̄kpa nnyịn.
Se ẹnịmde ke akpanikọ ẹban̄a akan̄a enyene nsio nsio uduot, anamde edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ nditịn̄ se enye ọwọrọde ọyọhọ ọyọhọ. Akan̄a akpan akpan ọnọ ekikere nte ke kpukpru n̄kpọ oro ẹtịbede, kpukpru edinam, kpukpru n̄kpọntịbe—edide eti m̀mê idiọk—ẹdi se owo mîkemeke ndifep; ẹdi se inade etịbe koro odudu emi okon̄de akan, emi ebede ukeme owo ndikara, ama ebebem iso ebiere enịm. Ẹkeme ndikụt utọ ekikere oro ke edisiak ntantaọfiọn̄, ke ukpepn̄kpọ Ido Ukpono Hindu ye Buddha, ọkọrọ ye ke ukpepn̄kpọ akan̄a eke Christendom. Ko ke edem ke Babylonia eset, mme owo ẹkenịm ke akpanikọ ẹte ke mme abasi ẹkara akan̄a ye ini iso ebe ke n̄wetnnịm n̄kpọ. Ẹkekere ẹte ke abasi oro akarade “mme itiat akan̄a” ẹmi ekeme ndibiere mme akan̄a owo, eke obio ubọn̄, ye idem eke mme abasi ke idemmọ.
Ediwak mme andinịm ke akpanikọ ẹnịm ẹte ke ebede ke ewụhọ Abasi mbemiso mme owo ẹmanade, Abasi ebiere kpukpru se iditịbede inọ mme owo, esịnede uniọn̄ uwem mmọ, m̀mê mmọ ẹdidi irenowo m̀mê iban, imọ m̀mê ubuene, ẹkop mfụhọ m̀mê ẹdat esịt. Ẹdọhọ ke kpukpru ẹmi ẹdu ke ekikere Abasi m̀mê ke ẹwet ke n̄wed mbemiso enye etịbe. Ntem idịghe esen n̄kpọ ke ini afanikọn̄ etịbede andinịm ke akpanikọ ndidọhọ, “mektoub,”—ẹma ẹwewet ẹnịm! Ẹnọ ekikere ẹte ke sia edide Abasi ebebem iso ọfiọk kpukpru n̄kpọ, anaedi enye n̄ko ebiere owo emi edisụkde ibuot inọ enye ye owo emi mîdisụkke. Ediwak mme andisọn̄ọ nyịre ke ukpepn̄kpọ emi ẹnịm ke akpanikọ ẹte ke idem mbemiso owo amanade, Abasi ama ebebem iso ebiere m̀mê ẹnịm enye ẹnọ nsinsi inemesịt ke Paradise m̀mê enye edibọ nsinsi nsobo.
Afo emekeme ndidọhọ ke emi enen̄ede ebiet ukpepn̄kpọ akan̄a oro ẹkpepde ke ndusụk ufọkabasi Christendom. Akpan owo Protestant emi akadade ọnọ ukpepn̄kpọ akan̄a ekedi Anam Ukpụhọde owo France eke ọyọhọ isua ikie 16 oro John Calvin. Enye akakabade akan̄a nte “nsinsi ewụhọ Abasi, emi enye akadade ebiere se enye oyomde ndinam ye owo kiet kiet. Ibotke kpukpru owo ke ukem idaha, edi ẹma ẹbem iso ẹnịm nsinsi uwem ẹnọ ndusụk owo ẹnyụn̄ ẹnịm nsinsi nsobo ẹnọ mbon eken.” Calvin ama ọsọn̄ọ etịn̄ n̄ko ete: “Abasi ikebemke iso ikụt sụk iduọ akpa owo oro, ye nsobo nditọ esie ke enye; edi enye n̄ko ama anam ndutịm aban̄a oro nte enemde enye.”
Edi, idịghe kpukpru mme andibuana ke mme ido ukpono oro ẹkpepde akan̄a m̀mê edibem iso mbiere se iditịbede nnịm ẹnịm enye ke akpanikọ ke idemmọ. Ndusụk owo ẹsio ẹwụt nte enende ẹte ke mme uwetn̄kpọ ido ukpono ẹtịn̄ ẹban̄a ifụre uduak eke owo. Ke akpanikọ, akamba eneni odu aban̄a mme edinam owo, m̀mê mmọ ẹdi utịp edinam ifụre edimek eke owo m̀mê ẹdi se Abasi ekebemde iso ebiere enịm. Ndusụk owo, ke uwụtn̄kpọ, ẹneni ẹte ke ana owo enyene ifụre ndimek nnyụn̄ nnam n̄kpọ, sia Abasi, emi edide edinen, ọnọde owo mbiomo onyụn̄ oyomde owo anam ibat aban̄a mme edinam esie. Mbon eken ẹdọhọ ẹte ke Abasi okobot mme edinam owo edi ke owo ke ndusụk usụn̄ “edida [mmọ] enyene” onyụn̄ enyene mbiomo aban̄a mmọ. Ke nditịm ntịn̄, nte ededi, ediwak owo ẹnịm ẹte ke kpukpru n̄kpọntịbe, ikpọ ye n̄kpri, ke uwem nnyịn eke usen ke usen edi se Abasi okowụkde.
Nso ke afo enịm ke akpanikọ? Nte Abasi ama ebebem iso ebiere se ini iso fo edidide? Nte mme owo ẹnen̄ede ẹnyene ifụre uduak, ukeme edinen̄ede nnam mme edimek mban̄a ini iso mmọ? Ke nso udomo ke utịt nnyịn ọkọn̄ọ ke mme edinam nnyịn? Ibuotikọ etienede mi oyodomo ndinọ ibọrọ ke mme mbụme ẹmi.
[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 3]
SEL/Sipa Press