Ndọn̄esịt Ye Nsịnudọn̄—Mme Ọsọn̄urua N̄kpọ Ẹnyenede Ediwak Ikpehe

ATA ediwak nnyịn ima idu ke mme ini oro ikekerede ke idu ke ata unana—inen̄ekede idi eke okụk edi unana eke spirit. Nnyịn ima ikop iduọesịt, idem ikopde mfụhọ etieti. Kpa ye oro, eyedi nnyịn ima inyene n̄kpọ oro ọsọn̄de urua etieti ke mme utọ ini oro. “Ọsọn̄urua n̄kpọ” oro edi nsịnudọn̄.

Ke Bible ukem ikọ Greek ke ẹda ẹkabade “sịn udọn̄ nọ” ye “dọn̄ esịt.” Ikọ mbiba ẹmi ẹnọ ekikere edinam owo enyene uko, odudu, m̀mê idotenyịn. Nte an̄wan̄ade, ndien, ke ini nnyịn ikopde mmemidem m̀mê iduọesịt, ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ edi nnennen n̄kpọ oro nnyịn iyomde. Ẹkeme ndinyene mmọ nto m̀mọ̀n̄?

Bible ọsọn̄ọ ọnọ nnyịn ete ke Jehovah edi “Abasi kpukpru ndọn̄esịt.” (2 Corinth 1:3) Enye n̄ko asian nnyịn nte ke ‘Enye iyomke usụn̄ ye baba nnyịn owo kiet.’ (Utom 17:27) Ntre ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ ẹdu. Ẹyak nnyịn ikere iban̄a ikpehe inan̄ emi Jehovah ọnọde nsịnudọn̄.

Ebe ke Ọkpọkpọ Itie Ebuana ye Abasi

Ọkpọkpọ itie ebuana ye Jehovah Abasi edi n̄kponn̄kan ebiet emi ndọn̄esịt otode. Nte ke ẹkeme ndinyene utọ itie ebuana oro akam edi n̄kpọ nsịnudọn̄. Edi, ewe andikara ke ererimbot ekpenyịme nnyịn ikot enye ke urụk ukopikọ m̀mê ekpenyene ọkpọkpọ udọn̄ ke mme mfịna nnyịn? Jehovah enen̄ede okpon akan utọ mme owo oro. Kpa ye oro, enye osụhọde idem—otịm ama ndinam n̄kpọ ye usụhọde, anana mfọnmma owo. (Psalm 18:35) Jehovah amakam anam usio-ukot ndiwụt nnyịn ima. Akpa John 4:10 ọdọhọ ete: “Ima odu ke orụk usụn̄ emi, itoho ke emi nnyịn ikamade Abasi, edi oto ke emi Abasi akamade nnyịn, onyụn̄ osiode Eyen Esie ọdọn̄, ete, edidi usio-isop mme idiọk-n̄kpọ nnyịn.” N̄ko-n̄ko, Jehovah ke ima odụri nnyịn ekpere Eyen esie.—John 6:44.

Nte afo amanam n̄kpọ aban̄a onyụn̄ oyom ndọn̄esịt ke itie ufan ye Abasi? (Men James 2:23 domo.) Ke uwụtn̄kpọ, edieke afo enyenede edima, n̄kpet n̄kpet ufan, nte isidịghe n̄kpọ inemesịt ndibiat ndusụk ini san̄asan̄a ye enye, etịn̄de ifụre ifụre aban̄a editịmede esịt fo ye mme mfịna fo, idotenyịn fo ye idatesịt fo? Jehovah ọnọ fi ikot ete anam kpa ntre ye imọ. Enye inịmke adan̄a ke udomo ini emi afo ekemede nditịn̄ ikọ ye enye ke akam—ndien enye esinen̄ede ọnọ n̄kpan̄utọn̄. (Psalm 65:2; 1 Thessalonica 5:17) Jesus ama esibọn̄ akam kpukpru ini ye ke ifịk. Ke akpanikọ, mbemiso ekemekde apostle 12 esie, enye ama abiat ofụri okoneyo ke ndibọn̄ akam.—Luke 6:12-16; Mme Hebrew 5:7.

Ke ini ke ini, nnyịn owo kiet kiet imekeme ndidomo ndinyene ini san̄asan̄a ye Jehovah. Ndikam ntie ke ndopuyo n̄kpere window mîdịghe ndinam isan̄ n̄kanade ekeme ndinam eti ifet odu ndin̄wan̄a esịt nnyịn ke akam nnọ Jehovah. Ndinam ntre ekeme ndidi ebiet akamba un̄wam ye ndọn̄esịt. Edieke inyenede ndusụk ikpehe n̄kpọ obot Jehovah ndise ke adan̄aemi inamde editie n̄kere—ọkpọkọm edi ikpehe ikpaenyọn̄, ndusụk eto m̀mê mme inuen—nnyịn imekeme ndikụt ndusụk n̄kpọ editi oro ọnọde ndọn̄esịt aban̄a ima ye edikere mban̄a oro Jehovah enyenede ọnọ nnyịn.—Rome 1:20.

Ebe ke Ọkpọkpọ Ukpepn̄kpọ Ikọ Abasi

Edi ke ọkpọkpọ ukpepn̄kpọ Bible, nte ededi, ke nnyịn isinen̄ede ikụt mme edu Jehovah. Bible ayarade Jehovah ndien ndien nte “Abasi mbọm, ye mfọn, ye anyan ime, awak ima.” (Exodus 34:6; Nehemiah 9:17; Psalm 86:15) Udọn̄ ndinọ mme asan̄autom esie eke isọn̄ ndọn̄esịt edi akpan ubak edu Jehovah.

Ke uwụtn̄kpọ, kere ban̄a mme ikọ Jehovah ke Isaiah 66:13: “Kpa nte owo emi eka esie ọdọn̄de enye esịt, kpa ntre ke ami ndidọn̄ mbufo esịt.” Jehovah akanam ima oro eka enyenede ọnọ nditọ esie edi eke uwaidem ye eke akpanikọ. Ke edide akanam omokụt ima ima eka nte ọdọn̄de eyen esie emi adade unan esịt, do afo ọmọfiọk se ikọ Jehovah ọwọrọde ke ini enye ọdọhọde ke imọ iyedọn̄ ikọt imọ esịt.

Ediwak mbụk Bible ẹwụt mme utọ ndọn̄esịt oro nte ẹdude ke edinam. Ke ini idiọk Ọbọn̄an̄wan Jezebel ekedịghede ndiwot prọfet Elijah, Elijah ama okop ndịk onyụn̄ efehe kaban̄a uwem esie. Enye ama enen̄ede okop iduọesịt tutu enye anam isan̄ ofụri usen kiet odụk ke wilderness, nte an̄wan̄ade etrede ndikama mmọn̄ m̀mê udia. Ke ọkpọsọn̄ ubiak Elijah ama ọdọhọ Jehovah ke imọ imoyom ndikpa. (1 Ndidem 19:1-4) Nso ke Jehovah akanam man ọdọn̄ prọfet esie esịt onyụn̄ esịn udọn̄ ọnọ enye?

Jehovah ikasuaha inọ Elijah ke ndikekere ke idu ikpọn̄, ke imọ iwọrọke n̄kpọ, nnyụn̄ n̄kop ndịk. Ke edide isio, prọfet oro ama okop “sụn̄sụn̄ ekpri uyo.” (1 Ndidem 19:12) Edieke afo okotde 1 Ndidem ibuot 19, afo eyekụt nte Jehovah ọkọdọn̄de Elijah esịt, anam enye enyene ifụre, onyụn̄ ọbọp mbuọtidem esie. Ndọn̄esịt emi ikedịghe enyọn̄ enyọn̄. Enye ama otụk esịt Elijah emi eketịmerede nnennen nnennen, esịnde udọn̄ ọnọ prọfet emi ndikaiso. (Men Isaiah 40:1, 2 domo.) Ikebịghike, enye ama afiak ọtọn̄ọ utom.

Kpasụk ntre, Jesus Christ ama ọdọn̄ mme anditiene enye emi ẹkenamde akpanikọ esịt onyụn̄ esịn udọn̄ ọnọ mmọ. Ke akpanikọ, Isaiah ama etịn̄ prọfesi aban̄a Messiah ete: “Ọbọn̄ Jehovah . . . ọmọdọn̄ mi, ete mbọp mmọ eke esịt mmọ obụn̄ọde, . . . ndọn̄ kpukpru mme atua eyet esịt.” (Isaiah 61:1-3) Ke ini emi enye okodude uwem, Jesus ama anam an̄wan̄a nte ke ikọ ẹmi ẹkesu imọ ke idem. (Luke 4:17-21) Edieke afo oyomde ndọn̄esịt, tie kere ban̄a sụn̄sụn̄, ima ima usụn̄ oro Jesus akanamde n̄kpọ ye mbon oro ẹkekopde ubiak ẹnyụn̄ ẹdude ke unana. Ke akpanikọ, edikpep Bible ye ntịn̄enyịn edi akwa ebiet emi ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ ẹtode.

Ebe ke Esop

Ke esop Christian, mme ọsọn̄urua n̄kpọ ẹmi ẹnọde ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ ẹsem ke ediwak ikpehe esie. Ẹma ẹnọ apostle Paul odudu spirit ndiwet ete: “Mbufo ẹsọn̄ọ kiet eken esịt, ẹnyụn̄ ẹnam kiet eken ọkọri.” (1 Thessalonica 5:11) Didie ke ẹkeme ndinyene ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ ke mme mbonoesop?

Nte ededi, nnyịn isidụk mme mbonoesop Christian akpan akpan, man ‘ibọ ukpep ito Jehovah,’ man ibọ item iban̄a enye ye mme usụn̄ esie. (John 6:45) Ẹnọ utọ item oro ndidi n̄kpọ nsịnudọn̄ ye ndọn̄esịt. Ke Utom 15:32, nnyịn ikot ite: “Judas ye Silas . . . ẹnọ nditọete item, ẹnyụn̄ ẹsọn̄ọ mmọ idem.”

Ndi akanam amaka mbonoesop Christian ke ini okopde mfụhọ ndien otịm ọfọn fi ke idem akan ke ini ọnyọn̄de edi ufọk? Ekeme ndidi n̄kpọ oro ẹketịn̄de ke utịn̄ikọ, ke ibọrọ, m̀mê ke akam okotụk fi esịt onyụn̄ ọnọ ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ oro oyomde. Mmọdo kûtre ndidụk mme mbonoesop Christian.—Mme Hebrew 10:24, 25.

Ndibuana ye nditọete nnyịn iren ye iban ke utom ukwọrọikọ ekeme ndinyene ukem utịp oro. Ke usem Hebrew ediwak ikọedinam oro ẹwọrọde “ndibọp ndian ọtọkiet” ẹda n̄ko ẹban̄a “odudu” m̀mê “nam ọsọn̄ idem”—in̄wan̄în̄wan̄ ekikere edi nte ke mme n̄kpọ ẹsisọn̄ idem ẹkan ke ini ẹbọpde ẹdian ọtọkiet. Edumbet emi edi akpanikọ ke esop. Ẹdọn̄ nnyịn esịt, ẹsịn udọn̄ ẹnọ nnyịn, ih, ẹsọn̄ọ nnyịn idem, ebe ke ndibuana ọtọkiet. Ndien ima ọbọp nnyịn adian ọtọkiet, kpa nsọn̄n̄kan mbọbọ.—Colossae 3:14.

Ke ndusụk ini edinam akpanikọ nditọete nnyịn iren m̀mê iban eke spirit nnyịn ẹsinọ nnyịn nsịnudọn̄. (1 Thessalonica 3:7, 8) Ndusụk ini esidi ima oro mmọ ẹwụtde. (Philemon 7) Ndusụk ini akam esidi edinam utom ọtọkiet, ke esịt kiet, ke adan̄aemi itịn̄de inọ mbon en̄wen iban̄a Obio Ubọn̄ Abasi. Edieke okopde mmemidem onyụn̄ oyomde nsịnudọn̄ ke utom ukwọrọikọ, ntak mûnamke ndutịm ndinam utom ye akani m̀mê asuanetop Obio Ubọn̄ emi enyenede ifiọk akan? Eyedi afo eyebọ ekese ndọn̄esịt ke ndinam ntre.—Ecclesiastes 4:9-12; Philippi 1:27.

Ebe ke “Asan̄autom Emi Anamde Akpanikọ, Onyụn̄ Enyenede Ọniọn̄”

Anie esitịm mme ikpehe utuakibuot nnyịn emi ẹnọde ndọn̄esịt? Jesus ama emek otu emi enye okokotde “asan̄autom emi anamde akpanikọ, onyụn̄ enyenede ọniọn̄” ete ọnọ ‘udia eke spirit ke edikem ini.’ (Matthew 24:45) Otu mme Christian emi ẹyetde aran mi ke spirit ama ododu ke edinam ke akpa isua ikie E.N. Otu ukara mbiowo ke Jerusalem ama ọnọ mme leta item ye ndausụn̄ ẹsọk mme esop. Ye nso utịp? Bible ewet nte mme esop ẹkenamde n̄kpọ ẹban̄a kiet ke otu utọ leta oro: “Ke adan̄aemi mmọ oro ẹkotde n̄wed, mmọ ẹdara koro mmọ ẹkopde ndọn̄esịt.”—Utom 15:23-31.

Kpasụk ntre, ke ndiọkeyo ẹmi, asan̄autom emi anamde akpanikọ onyụn̄ enyenede ọniọn̄ ke ọnọ udia eke spirit emi ọnọde ikọt Jehovah akwa ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄. Nte afo emesitiene adia udia oro? Enye awak ndidu ke n̄wed oro emịn̄de-mịn̄ emi otu asan̄autom oro anamde ẹdu ke ofụri ererimbot. Mme magazine Enyọn̄-Ukpeme ye Awake! ọkọrọ ye mme n̄wed, ye ndiye uduot n̄kpri n̄wed, ye mme tract ẹmi Watch Tower Society osion̄ode ẹda ndọn̄esịt esọk ata ediwak mme andikot.

Esenyịn kiet oro asan̄ade-san̄a ekewet ete: “Ata ediwak nditọete nnyịn iren ye iban ẹyom ndinam se inende, edi mmọ ẹsiwak ndisobo edikpu, ndịk, ye ekikere oro nte mmimọ inyeneke ukeme ndin̄wam idem mmimọ. Mme ibuotikọ ẹdude ke mme n̄wed nnyịn ke ẹn̄wam ediwak owo ẹfiak ẹkara uwem ye mme ntụk mmọ. Mme ibuotikọ oro n̄ko ẹsinam mbiowo ẹnyene ekese n̄kpọ ndinọ akan enyọn̄ enyọn̄ nsịnudọn̄.”

Da n̄wed otode ofụn oro anamde akpanikọ nam n̄kpọ ọyọhọ ọyọhọ. Mme magazine, n̄wed, ye mme n̄wed eken ẹmi ẹsiode ẹdi ke ekemini ẹkeme ndin̄wam nnyịn ndikụt ndọn̄esịt ke mme ini nsọn̄ọn̄kpọ. Ke n̄kan̄ eken, edieke afo odude ke idaha ndinọ owo emi okopde mfụhọ nsịnudọn̄, da mme ntọt itien̄wed Abasi ẹmi ẹdude ke mme n̄wed ẹmi. Ẹwet mme ibuotikọ ẹmi ye ata ntịn̄enyịn, ediwak ini ke ẹma ẹkenam ifịk ifịk ndụn̄ọde, ukpepn̄kpọ, ẹnyụn̄ ẹbọn̄ akam ke ediwak urua m̀mê ọfiọn̄. Item oro ọkọn̄ọ ke Bible, ẹma ẹdomo ẹse onyụn̄ edi akpanikọ. Ndusụk owo ẹkụt nte an̄wamde etieti ndikot ibuotikọ kiet m̀mê iba ẹmi ẹdotde ye owo emi okopde mfụhọ. Emi ekeme ndisụn̄ọ ke ekese ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄.

Edieke afo okụtde ata edifọn ọsọn̄urua n̄kpọ, nte afo okpodịp mmọ, mîdịghe nte afo ke mfọnido akpanam mbon en̄wen ẹtiene ẹbuana? Nam edi utịtmbuba fo ndidi ebiet ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ nnọ nditọete fo iren ye iban ke esop. Edieke afo ọbọpde-bọp utu ke ndiwowụri, otoro utu ke ndikụt ndudue nnọ, etịn̄ ikọ ye “edeme mmọ eke ẹkpepde n̄kpọ” utu ke ‘ndiken̄ inua nte ofụt okịmde,’ afo emekeme ndinam ukpụhọde odu ke uwem mmọ en̄wen. (Isaiah 50:4; Mme N̄ke 12:18) Ke akpanikọ, eyedi afo ke idemfo emekeme ndidi se esede nte ọsọn̄urua n̄kpọ—ebiet emi ata ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ ẹtode!

[Ekebe ke page 20]

Ndọn̄esịt Ẹnọde Mbon Oro Ẹyomde

EDIWAK owo ẹtịn̄ nte ndusụk ibuotikọ Enyọn̄-Ukpeme m̀mê Awake! ẹnamde ọkpọkpọ itie ebuana mmọ ye Jehovah otụn̄ọ akan. Owo kiet ọkọdọhọ ete: “Ke mma n̄kokụre ndikot ibuotikọ emi, eketie mi ke idem nte ke Jehovah ye kpukpru ubom ye ubọn̄ esie ẹkedu do ye ami. Eketie mi ke idem nte enye edi ata owo.” Leta en̄wen ọkọdọhọ ete: “Esịt ye ekikere nnyịn ama okpụhọde akamba akamba ke usụn̄ emi nnyịn isede Jehovah nte ke nnyịn idịghe ukem owo. Eketie nte n̄kpọ eke owo ọkwọhọrede ­akrasi enyịn nnyịn, ndien idahaemi nnyịn imekeme ndikụt kpukpru n̄kpọ ata in̄wan̄în̄wan̄.”

Ndusụk owo ẹwet nditịn̄ nte mme magazine ẹmi ẹn̄wamde mmimọ ndise mban̄a san̄asan̄a mfịna m̀mê mme n̄kpọ-ata, ke ntem anamde mmọ ẹfiọk ọkpọkpọ udọn̄ oro Jehovah enyenede ke idemmọ. Andikot kiet ekesịn enye ke usụn̄ emi: “Ẹsọsọn̄ọ ata etieti ke ndinam nnyịn ifiak ikụt adan̄a nte Jehovah ekerede aban̄a onyụn̄ amade ikọt esie.” N̄wan kiet ke Japan emi eyen esie akakpade eketịn̄ ntem aban̄a mme ibuotikọ Awake! ẹmi ẹkenemede n̄kpọ ke ibuot nneme oro ete: “Mme utụn̄ọ mbọm Abasi ẹma ẹwụt idem ke mme page oro, ndien mma ntua eyet etieti. Mmonịm mme ibuotikọ ẹmi ke ebiet emi n̄kemede ndisọp n̄kot mmọ ini ekededi emi n̄kopde mfụhọ ye ndobo.” N̄wan en̄wen oro okopde mfụhọ ekewet ete: “Mme ibuotikọ Enyọn̄-Ukpeme ye Awake! ye ediye uduot ekpri n̄wed oro “Ke Ini Owo Oro Afo Amade Akpade” ẹmenọ mi odudu oro n̄koyomde man nyọ mme ini mfụhọ mi.”

Edisana N̄wed Abasi edi akpan ebiet emi ndọn̄esịt otode. (Rome 15:⁠4) Enyọn̄-Ukpeme ọsọn̄ọ eyịre ke Bible nte itie odudu esie, ndien kpasụk ntre n̄ko ye Awake!, magazine nsan̄a esie. Ke ntak emi, magazine ẹmi ẹkama ndọn̄esịt ye nsịnudọn̄ ẹnọ mme andikot mmọ.

[Ndise ke page 23]

Abasi kpukpru ndọn̄esịt edi n̄ko Andikop akam