Kpep N̄kpọ To “Abasi Kpukpru Ndọn̄esịt”

1. Ntak emi ikpọdọn̄de mbon en̄wen esịt?

‘NSIO nsio idomo ẹsinam kpukpru nnyịn ifụhọ,’ ntre ndusụk ini imesiyom ẹdọn̄ nnyịn esịt ẹnyụn̄ ẹsọn̄ọ nnyịn idem. (1 Pet. 1:6) Ukem nte esinemde nnyịn mbon en̄wen ẹma ẹdọn̄ nnyịn esịt, akpana nnyịn n̄ko isọsọp idọn̄ mbon emi afanikọn̄ esịmde esịt. (Matt. 7:12) Jehovah emi edide “Abasi kpukpru ndọn̄esịt” owụt nnyịn nte ikemede “[ndidọn̄] mbon oro ẹdude ke ukụt ekededi esịt.” Imekeme “[ndidọn̄] kiet eken esịt” ukem nte Jehovah esinamde. (2 Cor. 1:3, 4; 1 Thess. 4:18) Isidọn̄ nditọ-ete nnyịn esịt ke ntak emi imade mmọ, idịghe n̄kukụre ke ntak se anade nte inam edi oro. Ke ibuotikọ emi, imọn̄ ineme (1) se ndọn̄esịt ọwọrọde ke Bible, (2) nte ikemede ndidọn̄ mbon en̄wen esịt, ndien (3) se ikemede ndinam ke ini iyomde ẹdọn̄ nnyịn esịt.

SE NDỌN̄ESỊT ỌWỌRỌDE KE BIBLE

2. Nso ye nso ke ikọ Greek oro ẹkabarede nte “ndọn̄esịt” ekeme ndiwọrọ ke Bible?

² Ke Bible, ikọ Greek oro ẹkabarede nte “ndọn̄esịt” ekeme ndiwọrọ nsio nsio n̄kpọ etiene se ẹtịn̄de ẹban̄a. Enye ekeme ndiwọrọ “ndisọn̄ọ owo idem,” “nditeme owo se owo akpanamde,” m̀mê “ndinam ọdọn̄ owo ndinam n̄kpọ.” (Rome 12:8; se se ẹwetde ẹban̄a “encourages” ke ufan̄ikọ Bible oro ke nwtsty.) Ke ata ata edikabade, ikọ oro ndọn̄esịt ọwọrọ “ndida owo ke n̄kan̄.” Ntre, imekeme ndikụt ufan emi ọsọpde-sọp aka ndin̄wam ufan esie emi ọbọde ufen, ọnọde enye se ededi emi enye oyomde, mîdịghe anamde se ededi emi enye oyomde yak enye anam an̄wam imọ. Inamke n̄kpọ m̀mê nso utọ un̄wam ke ufan esie oro an̄wam enye, utịp ata ndọn̄esịt esidi ke esinam owo emi ọbọde ufen afiak okop idem onyụn̄ ọsọn̄ọ enye idem.

3. Didie ke Barnabas ekenịm uwụtn̄kpọ ọnọ nnyịn nte ẹkpedọn̄de mbon en̄wen esịt? (Se ndise n̄ko.)

³ Ẹyak ineme uwụtn̄kpọ owo kiet ke Bible. Christian kiet emi ekekerede Joseph ama enen̄ede ọdiọn̄ọ ndisọn̄ọ mbon en̄wen idem nnyụn̄ ndọn̄ mmọ esịt tutu mme apostle ẹkot enye Barnabas, emi ọwọrọde “Eyen Ndọn̄esịt.” (Utom 4:36) Enyịn̄ oro ama odot enye tutu idụhe ini en̄wen ke Bible emi ẹkefiakde ẹkot enye ata ata enyịn̄ esie. Ediwak ini, Barnabas ama odu uwem yak ekekem ye enyịn̄ ẹkenọde enye mi sia enye ama esin̄wam nditọ-ete esie emi ẹyomde un̄wam. Ke uwụtn̄kpọ, ikebịghike ke Saul ama akakabade edi Christian, enye ama edi Jerusalem. Enye okoyom ndisobo ye mme mbet, edi mmọ ẹkefefehe enye sia ẹkediọn̄ọ enye nte owo emi ekesikọbọde mme Christian. Edi Barnabas ama enịm ke Saul edi ata mbet Christ onyụn̄ emen enye okowụt mme apostle.​—Utom 9:26-28.

NTE IKEMEDE NDIDỌN̄ MBON EN̄WEN ESỊT

4. Nso idi kiet ke otu mfọnn̄kan usụn̄ emi ikemede ndidọn̄ owo esịt? (Rome 1:11, 12)

⁴ Ka kese mmọ edieke ekemede. Jehovah esida mme asan̄a-utom esie ọdọn̄ mbon en̄wen esịt. Ke uwụtn̄kpọ, ini prọfet Elijah okofụhọde, Jehovah ama ada angel ọsọn̄ọ enye idem. (1 Ndi. 19:4-7) Apostle Paul ama onyụn̄ ọdiọn̄ọ ke imọ ndika n̄kese nditọ-ete imọ man isọn̄ọ mmọ idem esinen̄ede an̄wam. (Kot Rome 1:11, 12.) Ke ini akade ekese owo man ọdọn̄ enye esịt, kûdi ama etịn̄ ikọ kiet m̀mê iba afo adaha, sụk fiak tie ekpri ye enye. (1 Cor. 16:7) Edieke mûkemeke ndika, ndikot enye ke fon, ndinọ leta m̀mê kad ẹsọk enye, m̀mê ndinọ enye etop ke fon ekeme ndisụk nsọn̄ọ enye idem. Ndi ayayak Jehovah ada fi ọdọn̄ mbon en̄wen esịt?

5. Mme mfịna ewe ke idori enyịn ndinyene?

⁵ Nte mme akpatre usen emi ẹtịmde ẹdiọk ẹka, ima idomo ndika ke idem n̄kọdọn̄ nditọ-ete nnyịn esịt, imodori enyịn ke eyetetịm ọsọn̄ ndinam ntre. Ini ẹkekọbide Paul ke Rome, Onesiphorus emi okotode Ephesus ama asan̄a oyom enye kpa ye emi edide oro ekpekekeme ndinam ẹkọbi enye mîdịghe ẹkam ẹwowot enye. (2 Tim. 1:16-18) Mme Ntiense Jehovah ke Russia ẹsinam mbiet n̄kpọ oro ke ini ẹkọbọde nditọ-ete mmọ ke ntak emi mmọ ẹnamde n̄kpọ Abasi. Ke ini ẹmende Mme Ntiense Jehovah ẹka ufọkesop, nditọ-ete mmọ ẹsika ufọkesop oro man ẹkesọn̄ọ mmọ idem kpa ye emi edide oro ekeme ndinam ẹmụm mmọ. Didie ke ekeme nditịm idem man enyene uko nte mmọ? Edi afo ndikpep nte ikọt Abasi ke eset ye ke eyo nnyịn emi ẹsọn̄ọde kiet eken idem ẹnyụn̄ ẹkopde idatesịt kpa ye ukọbọ?

6. Didie ke ikeme ndikpebe Jehovah ke ini idọn̄de mbon en̄wen esịt? (Se ndise n̄ko.)

⁶ Kpan̄ utọn̄ nọ mmọ. Ini prọfet Elijah ekekerede ke ẹmọn̄ ẹwot imọ, enye ama etịn̄ ofụri ofụri nte etiede enye ke idem ọnọ Jehovah. Abasi nnyịn emi edide Abasi ima ama akpan̄ utọn̄ ọnọ Elijah nte enye etịn̄de se ifịnade enye kpa ye emi edide Abasi ama ọdọdiọn̄ọ se ikafịnade enye. Jehovah ama akam enyene ime akpan̄ utọn̄ ọnọ Elijah ini enye eketịn̄de afiak etịn̄ ukem ikọ! (1 Ndi. 19:9, 10, 14) Ukem ntre ke okonyụn̄ edi ye prọfet Habakkuk. Kpa ye emi enye eketịn̄de se ifịnade enye ye se enye eyịkde ke usụn̄ emi ekemede nditie owo ke utọn̄ usọn̄enyịn usọn̄enyịn, Jehovah ama akpan̄ utọn̄ ọnọ enye. (Hab. 1:2, 3) Mfịn, Jehovah esitịm akpan̄ utọn̄ okop akam emi ibọn̄de inọ enye kpa ye edide enye ọdọdiọn̄ọ se iyomde. Ke ini nditọ-ete nnyịn ẹtịn̄de ikọ ye nnyịn ndien nnyịn itịm ikpan̄ utọn̄ inyụn̄ ikpono mmọ, oro ke idida iwụt ke imekpebe Jehovah. Ke ini nditọ-ete fo ẹtịn̄de ikọ, ‘sọp ndikop’ se mmọ ẹtịn̄de oro, kûnyụn̄ usịbe mmọ ikọ ke inua m̀mê ndiyat esịt, idem ekpededi mmọ ẹtịn̄ ukem ikọ ẹfiak ẹtịn̄ mîdịghe ẹtịn̄ ikọ ikereke.​—Jas. 1:19; Eccl. 7:9.

7. Didie ke ikeme ndidiọn̄ọ se owo emi afanikọn̄ esịmde oyomde?

⁷ Diọn̄ọ se owo oyomde. Jehovah ọdiọn̄ọ se isịnede owo ke esịt edi nnyịn idiọn̄ọke. Ntre, n̄kukụre usụn̄ emi ikemede ndidiọn̄ọ utọ ndọn̄esịt emi owo oyomde edi nditịm n̄kpan̄ utọn̄ ke ini enye etịn̄de ikọ. Kûkere ke ọmọdiọn̄ọ se owo oro oyomde sia edide afo ọmọdiọn̄ọ se afo okpoyomde ekpedi afo ke ukem n̄kpọ oro etịbe ọnọ. Owo idịghe ukem. Da ini tịm kpan̄ utọn̄ nọ enye nyụn̄ da ifiọk bụp mme mbụme emi ẹdin̄wamde enye etịn̄ nte etiede enye ke idem.​—N̄ke 20:5.

8. Ke Lazarus ama akakpa, didie ke Jesus ọkọdọn̄ Martha ye Mary esịt? (Se mme ndise n̄ko.)

⁸ Se nte Jesus ọkọdọn̄de Martha ye Mary esịt ke Lazarus eyeneka mmọ ama akakpa. Ukem n̄kpọ ọkọwọrọ iban iba oro, kpa ye oro Jesus ọkọdọn̄ mmọ esịt ke nsio nsio usụn̄. Ke Martha ama ekeneme nneme ye Jesus, Jesus eketịn̄ n̄kpọ aban̄a ediset ke n̄kpa onyụn̄ an̄wam enye etetịm enịm ke mme owo ẹyeset. Edi ini Mary atuade ebịne Jesus, Bible idọhọke ke Jesus ama etịn̄ n̄kpọ aban̄a ediset ke n̄kpa. Utu ke oro, enye ama etiene Mary atua, onyụn̄ obụp m̀mê m̀mọ̀n̄ ke ẹkenịm Lazarus. (John 11:20-35) Nso ke ikpep? Ima iyom ndidọn̄ mbon emi n̄kpọ etịbede ọnọ esịt, ana idiọn̄ọ utọ ndọn̄esịt emi mmọ ẹyomde utu ke ndidomo ndidọn̄ kpukpru owo esịt ukem ukem.

9. Didie ke ikeme ndida Bible ndọn̄ mbon en̄wen esịt? (Rome 15:4, 5)

⁹ Da Bible dọn̄ owo esịt. Ama ada “N̄wed Abasi” ọdọn̄ owo esịt, emekeme ndin̄wam enye etetịm enyene idotenyịn. (Kot Rome 15:4, 5.) Idotenyịn oro eyetetịm ọdọn̄ enye esịt onyụn̄ ọsọn̄ọ enye idem. (Isa. 40:31) Didie ke ekeme ndikụt ufan̄ikọ Bible emi edidade isọn̄ọ owo idem? Ndusụk owo ẹnyene mme itie Bible emi mmọ ẹsidade ẹsọn̄ọ owo idem utọ nte mbon emi ẹdude ke ibuotikọ emi “Ndọn̄esịt” ke n̄wed Mme Itie N̄wed Abasi Emi Ikpadade Idu Uwem. Ben̄e Jehovah an̄wam fi ada Ikọ esie enen̄ede ọsọn̄ọ mbon en̄wen idem. Ke ini oyomde ndidọn̄ owo esịt, spirit Esie ekeme ndin̄wam fi eti mme itie Bible emi edidade idọn̄ owo oro esịt.​—John 14:26.

10. Ke ini idomode ndisọn̄ọ owo idem, ntak emi ikpetịn̄de ikọ ke usụn̄ emi owụtde ke imọfọn ido?

¹⁰ Tịn̄ ikọ ke usụn̄ emi owụtde ke ọmọfọn ido. Ikọ emi ẹdade ẹkabade ikọ Greek oro “ndọn̄esịt” ekeme n̄ko ndiwọrọ “nditeme owo se owo akpanamde,” m̀mê “ndinam ọdọn̄ owo ndinam n̄kpọ.” Ndusụk ini, ekeme ndiyom yak afo eteme owo emi afo ọdọn̄de esịt se enye akpanamde man enye okpụhọde nte enye ekerede n̄kpọ mîdịghe anam yak ọdọn̄ enye ndinam n̄kpọ emi edin̄wamde enye okpụhọde nte enye ekerede n̄kpọ. Edieke edide se anamde ntre, kere kan̄a mbemiso afo etịn̄de ikọ man se afo etịn̄de ọsọn̄ọ enye idem utu ke ndinam idem emem enye. (N̄ke 12:18) Jehovah ama enịm ata eti uwụtn̄kpọ ke afan̄ emi ini enye ekenemede nneme ye Elijah emi ekekerede ke imọ inyeneke ufọn nte prọfet ndien ke idụhe eyen Israel ndomokiet emi okponode Jehovah. Jehovah ama etịn̄ ikọ sụn̄sụn̄ ye Elijah onyụn̄ an̄wam enye okpụhọde nte enye ekerede n̄kpọ, edi idọhọke enye ‘Se ebiet emi mûnamke ọfọn mi.’ (1 Ndi. 19:15-18) Edieke etịn̄de ikọ ke usụn̄ emi owụtde ke ọmọfọn ido, onyụn̄ ekere kan̄a mbemiso etịn̄de ikọ, oro oyowụt ke emekpebe Jehovah. Nte osụk odomode ndisọn̄ọ nditọ-ete fo idem nnyụn̄ ndọn̄ mmọ esịt ke ini enyenede n̄kpọ ndinam ke mbono esop m̀mê ọbọrọde mbụme, sitịn̄ ikọ ke usụn̄ emi owụtde ke ọmọfọn ido, kûnyụn̄ unam yak etie nte ke osion̄o ndudue mmọ owụt mmọ.

11. Nso ke mbon emi ẹnyenede mfịna ẹsiwak ndiyom? (1 John 3:18)

¹¹ Nanam n̄kpọ n̄wam mmọ. Idịghe ikọ ndọn̄esịt ke mbon emi ẹnyenede mfịna ẹsiyom kpọt, mmọ ẹsiyom n̄kpọ en̄wen. (Kot 1 John 3:18.) Barnabas ama enịm eti uwụtn̄kpọ ke afan̄ emi ini enye akanyamde ndusụk n̄kpọ emi enye ekenyenede onyụn̄ ọkpọn̄de okụk oro ọnọ mme apostle man ẹda ẹn̄wam nditọ-ete esie irenowo ye iban emi ẹkenade baptism obufa, emi ẹkeyomde un̄wam. (Utom 4:36, 37) Ediwak nditọ-ete nnyịn mfịn ẹkpebe Barnabas. Mmọ ẹsinam n̄kpọ ẹn̄wam nditọ-ete mmọ emi ẹyomde un̄wam. Gabriela emi otode Poland ama ofụhọ eti-eti, esịt onyụn̄ etịmede enye ini mmọn̄ ọkọtọde odụk obio onyụn̄ abiat ufọk esie. Enye ọdọhọ ete: “Ndịk ama enen̄ede anam mi, esịt onyụn̄ etịmede mi. Se ikonyụn̄ iwọrọde ete ye eka mi emi ẹkedụn̄de ye ami ekedi oro. Mma n̄kere m̀mê ndinanam didie. Edi nditọ-ete ke mme esop emi ẹkperede ẹma ẹda usen kiet kpọt ẹdinam ata akamba utom ke ufọk oro. Se iketịbede oro ama anam ntetịm nnịm ke Jehovah esida ikọt esie ọdọn̄ mbon emi ẹbọde ufen esịt.”

12. Edieke ọsọn̄ọde ada ọyọ mme n̄kpọ emi ẹwọrọde fi, didie ke oro ekeme ndin̄wam nditọ-ete fo?

¹² Yọ mme n̄kpọ emi ẹwọrọde fi. Paul ama ọdọhọ nditọ-ete ke Thessalonica ke ini imọ ikokopde nte mmọ ẹsọn̄ọde ẹda ẹyọ se iwọrọde mmọ, ke oro ama ọdọn̄ imọ esịt onyụn̄ anam imọ ifiak ikop odudu. Enye ama ọdiọn̄ọ ke utom emi enye akanamde ke otu mmọ ikedịghe ke ikpîkpu. (1 Thess. 3:5-8) Paul n̄ko ama aduak ndisọn̄ọ nda nyọ se ikọwọrọde enye ke ntak emi enye an̄wamde nditọ-ete man ọdọn̄ nditọ-ete esie esịt, sịm mbon emi edide akananam isoboke ye enye. (Col. 2:1, 2) Ukem ntre, ke ini nditọ-ete nnyịn ẹkụtde nte Jehovah an̄wamde nnyịn iyọ mme n̄kpọ emi ẹwọrọde nnyịn, oro esinen̄ede ọsọn̄ọ mmọ idem.

13. Nso ke ana ika iso inam nte isụk isọn̄ọde mbon en̄wen idem?

¹³ Nyene ime. Nditọ-ete emi idem ememde ẹkeme ndika iso n̄kop mmemidem idem ke ima ikọdọn̄ mmọ esịt. Edi Bible ọdọhọ nnyịn ete: “Ẹka iso ẹdọn̄ kiet eken esịt.” Bible ndidọhọ ‘ika iso idọn̄ kiet eken esịt’ ọwọrọ ke idịghe n̄kpọ ini kiet. (1 Thess. 5:11) Nyene ime nte osụk akade iso ọdọn̄ mbon emi idem ememde esịt onyụn̄ ọsọn̄ọde mmọ idem. (1 Thess. 5:14) Edi imọdiọn̄ọ ke ndusụk ini, ke oyoyom ẹdọn̄ ami ye afo esịt. Nso ndien ke ikeme ndinam?

KE INI AFO OYOMDE YAK ẸDỌN̄ FI ESỊT

14-15. Nso ke ikpanam ke ini esịt etịmerede nnyịn mîdịghe ke ini ifụhọde?

¹⁴ Bọn̄ akam nọ Jehovah. Dọhọ enye ọdọn̄ fi esịt ke ini emi ofụhọde m̀mê ke ini emi esịt etịmerede fi. (Ps. 94:19) Siak nnennen n̄kpọ emi oyomde Jehovah anam ọnọ fi ke akam nyụn̄ tịn̄ ofụri ofụri nte etiede fi ke idem nọ enye. (Ps. 62:8) Imọdiọn̄ọ ke Jehovah ọdọdiọn̄ọ nte etiede fi ke idem, idem mbemiso ọbọn̄de akam. Edi afo nditịn̄ se inen̄erede isịne fi ke esịt ke akam ofụri esịt emi ọbọn̄de ọnọ enye owụt ke ọmọbuọt idem ye enye. Ke ini owo ọbọn̄de akam emi owụtde ke enye ọbuọt idem ye Abasi, Jehovah isitreke ndibọrọ; enye edinyụn̄ ọbọrọ ke usụn̄ emi enye okụtde ke ọfọn. (Mark 11:24) Philippi 4:6, 7 ọdọhọ nnyịn ete: “Ẹben̄e Abasi se mbufo ẹyomde; ndien emem Abasi emi akande kpukpru ekikere eyekpeme mbufo esịt ye ekikere.”

¹⁵ Dọhọ mbon en̄wen ẹn̄wam fi. Tịn̄ nte etiede fi ke idem nọ ufan fo emi ọsọn̄de idem ke esop, mîdịghe ebiowo emi afo eberide edem. Nditọ-ete fo ẹkeme ndidọn̄ fi esịt, edi ekeme ndinam mmọ ididiọn̄ọke nte etiede fi ke idem m̀mê se afo oyomde ibọhọke-bọhọ afo ọdọhọ mmọ. (N̄ke 14:10) Emekeme ndidọhọ mmọ ke oyom nditịn̄ nte etiede fi ke idem, mbọk yak mmọ ẹnyene ime ẹkpan̄ utọn̄ ẹnọ fi mîdịghe yak mmọ ẹdọhọ fi itie Bible m̀mê ibuotikọ emi mmọ ẹkụtde ke ọyọdọn̄ fi esịt.

16. Nso ikeme nditịbe ke ini mbon en̄wen ẹdomode ndisọn̄ọ fi idem, edi nso ke akpana eti?

¹⁶ Nyene ime sinyụn̄ fen owo. Ke ini nditọ-ete fo ẹdomode ndisọn̄ọ fi idem, mmọ ẹkeme ndinam ndudue. Ke uwụtn̄kpọ, mmọ ẹkeme nditịn̄ ikọ mîdịghe ẹnam n̄kpọ emi anamde idem etetịm emem fi, utu ke ndisọn̄ọ fi idem. Edieke oro etịbede, nyene ime ye mmọ. (1 Cor. 13:4, 7) Nyụn̄ ti se idude ke James 3:2 emi ọdọhọde ete: “Edieke owo ekededi mîduehe ke ikọ, enye edi mfọnmma owo.” Nditọ-ete fo ẹkeyom ndisọn̄ọ fi idem, sịn ekikere ke enye oro. Ti “ke akpanikọ, spirit enyịme, edi obụkidem ememem.”​—Matt. 26:41.

17. Nso ke ikpebiere ndinam?

¹⁷ Kpukpru nnyịn imoyom ẹdọn̄ nnyịn esịt ẹnyụn̄ ẹsọn̄ọ nnyịn idem, ndien iyoyom yak ẹtetịm ẹnam oro nte mme akpatre usen emi ẹdiọkde ẹka ndien mme asua ikọt Abasi ẹtịmde ẹkọbọ nnyịn ikan̄ ikan̄ ẹkan nte ẹkesikọbọde. Ẹyak ibiere ndinen̄ede ndọn̄ kiet eken esịt.