Biọn̄ọ Mme Ido Edinam Oro Mîwụtke Uten̄e Abasi!
“AKPANIKỌ eyenyụn̄ anam mbufo ẹwọrọ ufụn,” ntre ke Jesus Christ ọkọdọhọ. (John 8:32) Ih, Ido Ukpono Christ anam mme owo ẹwọrọ ufụn—ẹwọrọ ufụn nsunsu ekikere, ẹwọrọ ufụn mme nsunsu ukpepn̄kpọ ye mme nsunsu idotenyịn, ẹwọrọ ufụn ndiọi edinam.
Nte ekedide ke eset, nte ededi, mme Christian mfịn ẹsiwak ndisobo mfịghe edifiak mbịne n̄kani ido edinam. (Galatia 4:9, 10) Emi iwọrọke ite ke kpukpru mme ọwọrọetop ido edinam ẹdiọk. Ke akpanikọ, Christian ekeme ndimek nditiene mme ido edinam n̄kann̄kụk oro ẹfọnde ẹnyụn̄ ẹnyenede ufọn. Edi ke ini mme ido edinam ẹtuahade ye Ikọ Abasi, mme Christian inyeneke ndinyịme. Ke ntre ẹtịm ẹdiọn̄ọ Mme Ntiense Jehovah kaban̄a edisịn nditiene mbuana ke mme usọrọ Christmas, usen emana, ye mme ido edinam eken ẹmi ẹtuahade ye Ikọ Abasi.
Uko uko idaha emi esiwak ndisụn̄ọ ke ekese nsahi ye ubiọn̄ọ otode mme ọdiọn̄ọ, mbọhọidụn̄, ye mme iman oro mînịmke ke akpanikọ. Emi enen̄ede edi ntre ke ndusụk idụt Africa, emi ẹsiwakde ndinịm nsio nsio ido edinam ke mme edinam ubụkowo, usọrọ ndọ, ye usọrọ usen emana. Mme mfịghe nditiene nnam ekeme ndinyene ndịk—awakde ndisịne ndịghe ye mme afai afai edinam. Didie ke Christian do ekeme ndisọn̄ọ nda? Nte ẹkeme ndifep ndinyene ntuaha ye unana editiene mbuana? Man inọ ibọrọ, ẹyak nnyịn idụn̄ọde nte mme anam-akpanikọ Christian ẹkenamde n̄kpọ ye ndusụk ido edinam oro mîkemke ye N̄wed Abasi.
Mme Ido Edinam Ubụkowo Ẹkọn̄ọde ke Nsunsu Ekikere
Ke n̄kan̄ edem usụk Africa ediwak ido edinam ẹdu ẹmi ẹnyenede ebuana ye mme edinam ubụkowo ye ubụkokpo. Mbon oro ẹfụhọde ẹsiwak ndibiat ofụri okoneyo—mîdịghe ediwak okoneyo—ke ufọkikpo, emi ẹbarade ikan̄ kpukpru ini. Ẹsikpan mbon oro owo mmọ akpade nditem udia, ndifat idet, m̀mê idem ndiyere mmọn̄ tutu ẹbụk okpo. Ke oro ebede, mmọ ẹnyene ndida san̄asan̄a ikọn̄ oro ẹbuakde nyet idem mmọ. Ndi mme utọ ido edinam oro ẹdot ye mme Christian? Baba. Kpukpru mmọ ẹwụt edinịm ukpọn̄ ikpaha ke nsinsi ke akpanikọ ye edinyene idiọk ndịk mban̄a mme akpan̄kpa.
Ecclesiastes 9:5 ọdọhọ ete: “Mme oduuwem [ẹfiọk] ẹte ke mmimọ inyene ndikpa: edi amaedi mme akpan̄kpa, mmọ ifiọkke baba n̄kpọ kiet.” Ndifiọk akpanikọ emi anam owo okûnyene ndịk aban̄a ‘spirit mme akpan̄kpa.’ Edi nso ke Christian akpanam ke ini mme iman oro ẹnyenede eti uduakesịt ẹdọhọde enye etiene abuana ke mme utọ edinam oro?
Kere ban̄a ifiọkutom Ntiense owo Africa kiet emi ekerede Jane, emi ete esie akakpade. Ke osịmde ufọk oro okpo anade, ẹma ẹsọsọp ẹsian enye nte ke enye ye mbon eken ke ubon ẹnyene ndinek unek n̄kanade okpo ofụri okoneyo oro man ẹnem spirit akpan̄kpa oro esịt. Jane obụk ete: “Mma nsian mmọ nte ke nte kiet ke otu Mme Ntiense Jehovah, ami n̄kemeke ndibuana ke mme utọ edinam oro. Nte ededi, ke ndan̄nsiere ke ẹma ẹkebụk owo oro ẹma, mme iman ẹdide ikpọ owo ẹma ẹdọhọ ẹte ke mmimọ imọn̄ iyet mbonubon akpan̄kpa oro idem nte n̄kaiso ukpeme ndibiọn̄ọ spirit akpan̄kpa. Mma mfiak nsịn nditiene mbuana. Ke ukem ini oro, ẹkenịm Mama adiaha ufọkikpo. Owo ekededi oro okoyomde ndikụt enye ekenyene ndibem iso n̄n̄wọn̄ ọkpọsọn̄ mmịn oro ẹkenịmde kaban̄a uduak oro.
“Mma nsịn nditiene mbuana ke ekededi ke otu emi. Utu ke oro mma nnyọn̄ ufọk ndiketem udia, emi n̄kadade n̄ka ufọk oro Mama okodude. Emi ama enen̄ede anam ubon nnyịn okụt edikpu. Mme iman mi ẹkekere ke ibuot ifọnke mi.” Ke akande oro, mmọ ẹma ẹsak enye nsahi ẹnyụn̄ ẹsụn̄i enye, ẹdọhọde ẹte: “Sia afo esịnde ido edinam nnyịn ke ntak ido ukpono fo, spirit ete fo eyefịna fi. Ke akpanikọ, afo udukam ukemeke ndinyene nditọ.” Kpa ye oro, Jane ikayakke ẹsịn enye ndịk ke idem. Nso ekedi utịp? Enye ọdọhọ ete: “Ke ini oro, n̄kenyene nditọ iba. Idahaemi nnyene itiokiet! Emi anam bụt anam mbon oro ẹkedọhọde ke ndinyeneke nditọ.”
“Edinam Asana” ke Idan̄
Ido edinam efen esịne edinam owo asana ke nsan̄andọ esie ama akakpa. Edieke n̄wanndọ akpade, ubon esie eyeda eyeneka an̄wan m̀mê eyenan̄wan efen emi edide n̄kpet n̄kpet iman ọnọ n̄wanndọ oro akpade mi ẹsọk ebe esie. Eren emi enyene ndinyene ebuana idan̄ ye enye. Edi n̄kukụre ke oro ebede ke enye ekeme ndidọ owo emi enye amade. Ukem oro esida itie ke ini ebe akpade. Ẹkere ke edinam emi anam nsan̄andọ oro odude uwem asana ọbọhọ “spirit” nsan̄andọ esie oro akpade.
Owo ekededi oro esịnde nditiene mbuana ke utọ “edinam asana” oro odu ke afanikọn̄ edidi se mme iman ẹyatde esịt ye enye. Ekeme ndinịm enye nsannsan ẹnyụn̄ ẹnam enye edi n̄kpọ nsahi ye n̄kpọ isụn̄i. Edi, mme Christian ẹsisịn ndibuana ke ido edinam emi. Mmọ ẹfiọk ẹte ke utu ke ndidi “edinam asana,” idan̄ ke ọwọrọde ọkpọn̄ ndọ edi n̄kpọ oro edehede ke enyịn Abasi. (1 Corinth 6:18-20) N̄ko-n̄ko, mme Christian ẹnyene ndidọ “owo Abasi ikpọn̄îkpọn̄.”—1 Corinth 7:39.
Christian an̄wan kiet otode Zambia emi ekerede Violet ama ataba ebe esie. Ke oro ebede, mme iman esie ẹma ẹda erenowo ẹsọk enye, ẹyịrede ẹte enye enyene ebuana idan̄ ye eren oro. Violet ama esịn, ndien nte ufen ẹkenọde enye ẹma ẹtre enye ndikoi mmọn̄ ke obube mmọn̄ obio. Ẹma ẹkpan enye n̄ko ndisan̄a ke ọkpọusụn̄, mîdịghe ntre n̄kpọ eyenam enye. Nte ededi, enye ikayakke mme iman m̀mê ekemmọ mbio obio ẹsịn enye ndịk ke idem.
Ekem ẹma ẹkot Violet ikpe ke esopikpe n̄kann̄kụk. Do enye ye unana ndịk ama anam an̄wan̄a mme ntak N̄wed Abasi oro anamde enye esịn nditiene mbuana ke oburobụt ido idan̄ oro. Esop ama etebe enye ikpe, ọdọhọde ete ke owo ikemeke ndinyịk enye nditiene mme ido edinam oro ẹtuahade ye mme n̄kpọ oro enye onịmde ke akpanikọ. Nte enemde, enye ndikọsọn̄ọ nsịn ndinyịme nditiene mbuana ama anam n̄kpọ ndisụhọde mfịghe ke idem Mme Ntiense efen ke obio oro ẹmi ke ukperedem ẹkenyenede ukem mfịna oro.
Ntiense kiet otode Africa emi ekerede Monika ama akan ukem mfịghe oro ubọk ke ebe esie ama akakpa. Ubon erenowo oro ẹma ẹsọn̄ọ ẹyịre ndinọ enye ebe efen. Monika ọdọhọ ete: “Mma nsịn, mbierede ndinam ewụhọ oro odude ke 1 Corinth 7:39.” Nte ededi, mfịghe ikekụreke. Monika eti ete: “Mmọ ẹma ẹsịn mi ndịk ke idem. Mmọ ẹma ẹdọhọ ẹte: ‘Edieke afo esịnde, afo ududọhọ ndọ aba tutu amama.’ Mmọ ẹma ẹkam ẹdọhọ ẹte ke ndusụk ke otu ekemmọ mme Christian mi ke ndịbe ẹma ẹkam ẹnam idemmọ asana ke n̄kan̄ ido edinam ke utọ usụn̄ emi.” Edi, Monika ama ọsọn̄ọ ada. Enye ọdọhọ ete: “N̄kọdọhọ ndọ ke isua iba, ke oro ebede mma mfiak ndọ ndọ ke ido Christian.” Idahaemi Monika anam utom nte asiakusụn̄ ofụri ini.
Idịbi Ndibụn̄ọ ye Ediman Obukpo Eyen
Mme Christian ke usụk usụk Africa ẹnyene n̄ko ndinam n̄kpọ ye mme ido edinam ẹban̄ade idịbi ndibụn̄ọ n̄wan ye ediman obukpo eyen. Utọ n̄kpọ mmọn̄eyet oro ẹdi utịp unana mfọnmma owo—idịghe ufen otode Abasi. (Rome 3:23) Edi edieke idịbi obụn̄ọde n̄wan, ndusụk ido edinam Africa oyom ete ẹnam n̄kpọ ye n̄wan oro nte owo eke ẹbịnde ẹfep ke obio ke ndusụk ini.
N̄wan kiet emi idịbi okobụn̄ọde ke ndondo emi ke ntre ama odu ke n̄kpaidem ndikụt Ntiense kiet asan̄ade edi ufọk esie. Nte enye akasan̄ade ekpere, n̄wan oro ama ofiori ete: “Kûdi mi-o! Nte ekemde ye ido edinam, owo inyeneke ndika n̄kese n̄wan emi idịbi obụn̄ọde.” Nte ededi, Ntiense oro ama asian enye ete ke Mme Ntiense Jehovah ẹsida etop Bible ẹsọk kpukpru orụk owo ye nte ke mmimọ inịmke mme ido edinam obio ẹban̄ade idịbi ndibụn̄ọ n̄wan. Ekem enye ama okot Isaiah 65:20, 23 ọnọ n̄wan oro, anamde an̄wan̄a nte ke idak Obio Ubọn̄ Abasi, idịbi ndibụn̄ọ ye ediman obukpo eyen ididụhe. Nte utịp, n̄wan oro ama onyịme ukpepn̄kpọ Bible.
Mme ido edinam nsunsu ekikere ẹkeme n̄ko ndisan̄a ye edibụk nseknditọ oro ẹmanade obukpo. Ke ini Ntiense emi ekerede Joseph akakade utọ ubụkowo oro, ẹma ẹsian enye nte ke kpukpru mbon oro ẹdude do ẹnyene ndida ndusụk ikọn̄ nyet ubọk mmọ nnyụn̄ nda ibọk oro mfiọn̄ọ ke ikpanesịt mmọ. Ẹkedọhọ ẹnam emi man akpan “spirit” nsekeyen oro ndifiak ndi nnyụn̄ ndinam mmọ idiọk. Joseph ke ukpono ama esịn, ọfiọkde ukpepn̄kpọ Bible nte ke mme akpan̄kpa ikemeke ndinọ mme oduuwem unan. Edi, ndusụk owo ẹma ẹdomo ndinyịk enye ndifiọn̄ọ ibọk oro. Joseph ama afiak esịn. Ke ẹkụtde uko uko idaha Christian emi, mbon eken oro ẹkedụkde ẹma ẹsịn ikọn̄ oro kpasụk ntre.
Fep Mme Ntuaha, edi Sọn̄ọ Da
Edikop ndịk mban̄a mme oduuwem ye ndịk edidi se ẹbịnde ẹsio ke obio ekeme ndidi n̄kpọsọn̄ odudu ẹnamde ẹnyịme se idiọkde. Mme N̄ke 29:25 ọdọhọ ete: “Uten̄e owo ọkọk afia onịm.” Mme ifiọkutom ẹmi ẹnemede mi ẹwụt nte usụk usụk ikpehe ufan̄ikọ oro edide akpanikọ: “Edi [ẹyekpeme, NW] owo eke ọbuọtde idemesie ye Jehovah.”
Nte ededi, ẹkeme ndifep ntuaha ediwak ini. Ke uwụtn̄kpọ, edieke ẹnọde Christian ikot ndika itie n̄kpa iman, enye ikpenyeneke ndibet tutu enye okụt idemesie ke idaha oro ekemede ndinam owo anam se idiọkde. “Ọniọn̄ okụt idiọkn̄kpọ, ndien odịbe: mme ọkọi ebe iso, ndien ẹsio isop.”—Mme N̄ke 27:12.
Okpowụt eti ibuot ndibụp ke usọ usọ usụn̄ mban̄a mme ido edinam oro ẹdikam ẹtienede. Edieke mmọ ẹdide se ẹnyenede eyịghe ẹban̄a, Christian ekeme ndida ifet emi ndinam an̄wan̄a ntak emi enye mîdikemeke nditiene mbuana, anamde ntre “ke sụn̄sụn̄ ido ye ke ido uten̄e.” (1 Peter 3:15) Ke ini Christian ke ukpono ebemde iso anam idaha esie oro ọkọn̄ọde ke Bible an̄wan̄a, mme iman esie ẹsiwak ndiwụt ukpono nnọ se enye onịmde ke akpanikọ inyụn̄ iwakke ndikama ndịghe nnyụn̄ nsịn enye ndịk ke idem.
Inamke n̄kpọ m̀mê didie ke mme iman ẹnam n̄kpọ, Christian ikam ikemeke ndinyịme ke nditiene mme ido edinam oro mîwụtke ukpono inọ Abasi—inamke n̄kpọ m̀mê nso ndịghe m̀mê esuene ke ekeme ndida nsọk enye. Ẹma ẹsio nnyịn ke ufụn ndịk nsunsu ekikere. Apostle Paul ama akpak ete: “Christ okosio nnyịn ke itie ufụn, ete idi nditọisọn̄; ẹsọn̄ọ ẹda ndien, ẹkûyak ẹtọn̄ọ ntak ẹkọmọ mbufo ke ọkpọnọ itieufụn.”—Galatia 5:1.
[Ndise ke page 29]
Ediwak owo ẹnịm ke akpanikọ ẹte ke owo oro osụk akpade ekeme ndinam n̄kpọ nte esịne-ufọt onyụn̄ ada etop okotobo mme iman oro ẹma ẹkekpa ke anyanini