Akpakịp Nti Ido Jehovah

“Ufọn [“Nti ido,” NW] fo okpon didie emi afo onịmde ọnọ mmọ eke ẹbakde fi.”—PSALM 31:19.

1, 2. (a) Nso akwa utom ke Jehovah akanam ke ndusụk ini ke ata anyanini emi ekebede? (b) Didie ke Jehovah akanam utịp utom edibotn̄kpọ esie an̄wan̄a?

INI ama odu emi Abasi ọkọtọn̄ọde ndibot ‘enyọn̄ nte ebekpo esie ye isọn̄ nte udoriukot esie.’ (Isaiah 66:1) N̄wetnnịm n̄kpọ Abasi iyarakede ini oro emi akadade itie. Enye n̄kukụre ọdọhọ ete: “Ke editọn̄ọ Abasi okobot enyọn̄ ye isọn̄.” (Genesis 1:1) Ke ufan̄ ini edibotn̄kpọ, ẹma ẹnam ata ediwak uyọ ntantaofiọn̄ ke mme itie miliọn, ediwak ẹsịnede ediwak miliọn ntantaọfiọn̄ ke mme itie tọsịn. Ke ekperede mben utọ uyọ ntantaọfiọn̄ oro kiet, nyayama ntantaọfiọn̄ kiet emi n̄kpri ukeuke, mbubịt ekondo ẹkande ẹkụk ama odu. Ẹkedikot kiet ke otu mmọ isọn̄. Ke ẹmende ẹdomo ye ikpọ, nyayama ntantaọfiọn̄, isọn̄ edi ata ekpri. Edi, emi edi se Jehovah akaduakde ete edi udoriukot esie.

² Jehovah ke ntre ama ọwọn̄ọde ukeme ubotn̄kpọ esie ọnọ ekonde Isọn̄. “Andibem iso mmana ke otu kpukpru edibotn̄kpọ” ama odu enye ke n̄kan̄ nte Akpan Anamutom ke adan̄aemi ẹkekpụhọrede ekpri obubịt ekondo emi ke ufan̄ ini anyan “usen” edibotn̄kpọ itiokiet. Enye ama akabade edi, ke ndamban̄a usụn̄, eti itie nduọkodudu ọnọ ukot Abasi. (Colossae 1:15, NW; Exodus 20:11; Mme N̄ke 8:30) Mi ke Abasi akaduak ndisịn obufa orụk enyene-ifiọk uwem: kpa ubonowo. Ẹkenịm akpa owo iba, oro ẹkebotde eto n̄kpọ ẹdade ke isọn̄, ke ediye n̄kann̄kụk ebietde paradise. (Genesis 1:26, 27; 2:7, 8) Ata mfọnmma, ata ediye, ke akpatre utịp n̄wọrọnda edinam edibotn̄kpọ emi ekedi tutu Bible ayarade mme ntụk Abasi ke usenubọk—kpa akpatre ikpehe—ọyọhọ usen edibotn̄kpọ itiokiet ete: “Ndien Abasi okụt kpukpru se enye akanamde, ndien, sese ẹfọn etieti.”—Genesis 1:31.

Eti Ido Abasi

3. Nso n̄wọrọnda edu Abasi ke ẹyarade ke edibotn̄kpọ?

³ Ediwak tọsịn isua ke ukperedem, andito ubon akpa owo iba oro ama afiak ese edem okosịm ini edibotn̄kpọ onyụn̄ ewet ete: “Tọn̄ọ ẹkebot ererimbot owo ẹtịm ẹkụt ndịbe ndịbe n̄kpọ ẹmi ẹnyenede [Abasi], kpa nsinsi odudu Esie ye idaha Esie nte Abasi.” (Rome 1:20) Ih, ediye idaha isọn̄ ye mme edibotn̄kpọ oro ẹdude ke enye ke akpanikọ ekedi utịbe utịbe ediwụt mme edu Abasi oro enyịn mîkwe—se mîkprike ikan ke otu mmọemi edi akpakịp nti ido Abasi. Odot didie, ndien, ntem ete Abasi ọkọdọhọ ke kpukpru n̄kpọ oro imọ ikobotde ẹma ẹfọn!—Psalm 31:19.

4, 5. Nso idi eti ido?

⁴ Eti ido edi ọyọhọ mbun̄wụm spirit Abasi itiokiet oro apostle Paul akanamde an̄wan̄a ke Galatia 5:22. Mme ukpepn̄kpọ magazine Enyọn̄-Ukpeme ẹmi ẹkebemde iso ẹma ẹneme mme akpa mbun̄wụm spirit ition, owụtde nte mmọemi ẹdide akpan n̄kpọ ke ndikọri edu Christian oro ọkọride osịm ọyọhọ idaha.a Nte ededi, edi akpan n̄kpọ didie ntem, nte nnyịn ikûfre eti ido! Nte odotde, nnyịn idahaemi iwụk ntịn̄enyịn nnyịn ke edu emi.

⁵ Nso idi eti ido? Enye edi edu m̀mê idaha edidi eti. Enye edi mfọnn̄kan ido uwem, edisana ido. Ntre, enye edi in̄wan̄în̄wan̄ edu oro owụtde idemesie ke ndinam nti ye mme enyene-ufọn edinam nnọ mmọ en̄wen. Didie ke nnyịn ikeme ndiwụt ima ima edu emi? Akpan akpan, ke ndikpebe Jehovah. Ntre, mbemiso ikade iso ineme iban̄a nte nnyịn nte Christian kiet kiet ikemede ndiwụt eti ido, ẹyak nnyịn idụn̄ọde eti ido oro ima ima Abasi nnyịn, Jehovah, owụtde ke ndise mban̄a, nnyụn̄ nnam n̄kpọ ye, ekpụk ubonowo.

Eti Ido Owụt Idem ke Edibotn̄kpọ

6. Nso ikonụk Jehovah ndibot mme enyene-ifiọk orụk uwem en̄wen?

⁶ Nso ikonụk Ete nnyịn eke heaven ke akpa ifet ndibuana inem uwem esie ye mme odu-uwem enyene-ifiọk edibotn̄kpọ? Apostle John ọbọrọ mbụme oro ke ini enye ọdọhọde ete: “Abasi edi ima.” (1 John 4:8) Ih, ima unana ibụk okonụk akwa Ntọn̄ọ uwem ndibot mme orụk odu-uwem n̄kpọ en̄wen, ọnọde ndusụk mmọ ebietidụn̄ eke heaven ye mmọ eken ebietidụn̄ eke isọn̄. Nte ededi, nnyịn idiọn̄ọ esisịt n̄kpọ iban̄a se heaven m̀mê mme edibotn̄kpọ eke heaven ẹbietde. Mmọ edi spirit—enyịn owo ikemeke ndikụt—ndien idụn̄ mmọ edi ebietidụn̄ eke spirit. Edi se kanade ebietidụn̄ eke isọn̄ oro akande fi okụk emi Jehovah ọkọnọde nditọ esie ẹdide owo. Nnyụn̄ kere ban̄a ubonowo ke idemesie. Do afo eyetọn̄ọ ndikụt ke enyịn fo okopodudu uyarade eti ido Abasi.

7-9. Didie ke ẹkụt eti ido Abasi ke usụn̄ nte enye okobotde isọn̄ ye owo ke esịt esie?

⁷ Jehovah ama ọnọ akpa ete ye eka nnyịn uwem. Ke akande oro, enye ama anam uwem edi se inen̄erede inyene inem, se ẹdarade. Ke akpa itie, enye ama obot ebietidụn̄ mmọ, kpa isọn̄, ye edisan̄a n̄kanade, nsio nsio idaha eyo, ye ofụm oro ọfọnde. Enye ama anam ndutịm mmọn̄, ofụm ẹkotde nitrogen, ye oxygen ndisan̄a n̄kanade oro anamde utom ke mfọnmma usụn̄ ke ufọn ye inem uwem owo. Enye ama ofụk iso isọn̄ ye ediwak tọsịn orụk mbiet, ndusụk ẹdide udia ẹnọ owo ye ndusụk oro ẹyede ke enyịn akpan akpan. Enye ama anam ikpaenyọn̄ ọyọhọ ye mme inuen oro ẹnọde ekese inemesịt ye ndiye uduot mmọ ye mme ikwọ mmọ. Enye ama anam inyan̄ ẹyọhọ ye udịm udịm iyak ndien obot ọyohọ ye ediwak orụk unam, ndusụk ẹdan̄ade ide ndien ndusụk ẹdide mmọ oro ẹkemede ndisụk ide. Nso akwa ntatubọk ke emi edi ntem! Ndien nso uyarade esịt eti ido Abasi ke emi edi ntem!—Psalm 104:24.

⁸ Kamse, idahaemi, usụn̄ nte Abasi akanamde owo. Ekpatubọk ukot, mme ekaubọk esie ẹkam ẹdi se ẹyomde man anam enye ekeme ndimụm edida ukem ukem esie n̄kama nnyụn̄ nsan̄a ifụre ifụre. Ntre, otode ke akpakịp n̄kpọ oro okụtde ke isọn̄ ẹmi ẹkande enye ẹkụk, enye ekeme ndida udia ye mme n̄kpọ uwem eken nnọ idemesie. Jehovah ama ọnọ mme n̄kpọ ndida n̄kop inem n̄kpọ man otodo edidia udia ye edin̄wọn̄ n̄kpọ ẹkûdi edinam oro ẹtiede eto eto ẹmi ẹnamde man ẹnyene odudu—ukem nte edimen n̄kpọutom mfak ke ikan̄ ilektrik mfịn. Baba, ẹkenam edidia udia ye edin̄wọn̄ n̄kpọ ndinọ inemesịt, nte mmọ mînamke idịbi ọyọhọ ikpọn̄îkpọn̄ edi edemerede n̄ko ukeme ukop inem n̄kpọ. Jehovah ama ọnọ owo utọn̄ adian do onyụn̄ anam ediwak uyom emi anamde utọn̄ okop inem akan enye okụk. Nso edinem n̄kpọ ke edi ntem ndikpan̄ utọn̄ nnọ inem inem uyom oro mmọn̄ anamde, uyom ibiom, ye imam oro nsekeyen asakde! Ih, ke ntak eti ido Abasi, kpa ye kpukpru ndiọi n̄kpọ oro ẹtịbede toto ke ini edibotn̄kpọ, osụk edi n̄kpọ idara ndidu uwem.

⁹ Se, n̄ko, mme ukeme ufiọk n̄kpọ nnyịn eken. Ediwak nsio nsio, ndiye uduot n̄kpọ ẹdu didie ntem ndiye nnyịn ke enyịn! Ndien didie ke ọnọ uyụhọ ntem ndikop inem inem ufuọn̄ a-frawa! Eyịghe idụhe andiwet psalm okofioride ọnọ Jehovah ete: “Nyekọm fi, koro nyenede ndyọ ye ndịk; se afo anamde edi utịbe”!—Psalm 139:14.

Iduọ ye Edinyan̄a Ubonowo

10. Didie ke n̄wakn̄kan ibat owo ẹnam n̄kpọ ẹban̄a eti ido Abasi, edi didie ke mmọ ẹkaiso ndibọ ufọn nto enye?

¹⁰ Ke mfụhọ, nte ini akakade, akpa ete ye eka nnyịn ẹma ẹwụt unana esịtekọm ẹnọ kpukpru nti ido oro Abasi ekenyenede ọnọ mmọ. Mmọ ẹkewụt emi ke ini mmọ ẹkesọn̄de ibuot ye mme ewụhọ Jehovah ẹnyụn̄ ẹbiatde n̄kukụre ukpan oro Abasi okonịmde. Nte utịp, mmọ ye nditọ mmọ ẹma ẹdikụt mfụhọ, afanikọn̄, ye n̄kpa. (Genesis 2:16, 17; 3:16-19; Rome 5:12) Ke ofụri ediwak tọsịn isua ẹmi ẹkebede ọtọn̄ọde ke edinam nsọn̄ibuot oro, n̄wakn̄kan ibat owo ẹmenana udọn̄ m̀mê esịtekọm ẹnọ eti ido Abasi. Kpa ye emi, nte ededi, mbon oro mîwụtke esịtekọm ke ẹsụk ẹbọ ufọn eto eti ido Abasi. Ke nso usụn̄? Apostle Paul ama anam an̄wan̄a mme andidụn̄ Lystra ke Middle East ete: “[Abasi] iyakke n̄kpọ ntiense anana ọnọ Enye, kemi Enye ọfọnde ido, onyụn̄ ọnọde mbufo edịm heaven ye ini eduek, onyụn̄ ọnọde mbufo udia, anam esịt mbufo ọyọhọ ye idatesịt.”—Utom 14:17.

11. Ke ewe usụn̄ ke eti ido Abasi aka anyan akan edinọ ubonowo ediye ebietidụn̄?

¹¹ Edi eti ido Abasi ikụreke ke ndika iso nnọ inem inem mme n̄kpọ oro ẹnamde uwem akaiso oro ẹyọhọde ke isọn̄. Baba, enye aka anyan akan oro. Jehovah odu ke mben̄eidem ndifen idiọkn̄kpọ nditọ Adam nnyụn̄ n̄kaiso nnyene ebuana ye mme anam-akpanikọ owo ke otu ubonowo. Ẹma ẹdụri ntịn̄enyịn Moses ẹwụt eti ido Abasi emi ke ini Jehovah ọkọn̄wọn̄ọde ndinam ‘ofụri ufọn esie ẹbiọn̄ọde [Moses] ke iso.’ Moses adan̄aoro ama okop an̄wan̄wa utịn̄ikọ emi: “Jehovah, Jehovah, Abasi mbọm, ye mfọn, ye anyanime, awak ima ye akpanikọ, onịm ima ọnọ ediwak tọsịn, efen mme ukwan̄n̄kpọ, ye ndudue.”—Exodus 33:19; 34:6, 7.

12. Nso ndutịm Ibet Moses iwụt eti ido Jehovah?

¹² Ke eyo Moses, Jehovah ama owụk ndutịm ibet ọnọ obufa idụt Israel emi anamidiọk oro mîkohokoi ekekemede ndinyene edifen nnọ ibio ini, m̀mê ndamban̄a edifen nnọ ke idiọkn̄kpọ. Ebede ke Ibet ediomi oro Moses ekesịnede ufọt, nditọ Israel ẹma ẹkabade ẹdi san̄asan̄a idụt Abasi ẹma ẹnyụn̄ ẹkpep mmọ ndiwa nsio nsio uwa unam nnọ Jehovah man ẹfụk mme idiọkn̄kpọ ye ndedehe edinam mmọ. Ntre, kpa ye mme idaha unana mfọnmma, nditọ Israel oro ẹkekabarede esịt ẹma ẹkeme ndika iso nsan̄a n̄kpere Jehovah ke usụn̄ oro ẹnyịmede nnyụn̄ mfiọk nte ke utuakibuot mmọ enem enye esịt. Edidem David, owo idụt oro emi okodude ke idak Ibet, ama etịn̄ nte enye ọfiọkde eti ido Abasi ke afan̄ emi ete: “Kûti mme idiọkido uyen mi, ye mme ukwan̄n̄kpọ mi: afo, O Jehovah, ti mi, nte ima fo asan̄ade, ban̄a mfọn [“eti ido,” NW] fo.”—Psalm 25:7.

13. Didie ke Jehovah ọkọnọ usụn̄ oro ọfọnde akan mme uwa unam ndida mfen mme idiọkn̄kpọ?

¹³ Nte ini akade eti ido Jehovah ama onụk enye ndinọ usụn̄ edifen mme idiọkn̄kpọ oro enyenede ufọn akan onyụn̄ ebịghide. Emi ekebe ke uwa Jesus, emi ekedide andito ubon Edidem David. (Matthew 1:6-16; Luke 3:23-31) Jesus ikanamke idiọkn̄kpọ. Ntre, ke ini enye akakpade, uwem esie oro ẹkenọde ke uwa ama enyene akwa ufọn, ndien Abasi ama onyịme enye nte ufak oro ekemede ndifụk kpukpru anamidiọk nditọ Adam. Apostle Paul ekewet ete: “Kpukpru owo ẹma ẹnam idiọkn̄kpọ, ẹnyụn̄ ẹtaba ubọn̄ Abasi. Edi ẹtebe mmọ ikpe ke ikpîkpu ke mfọn Esie, oto ke edifak emi odude ke Christ Jesus: emi Abasi okosiode onịm ete edi uwa emem ke iyịp Esie, oto ke mbuọtidem.”—Rome 3:23-26.

14. Nso utịbe utịbe idotenyịn ke ẹnam mme owo ẹkeme ndinyene ebe ke uwa ufak?

¹⁴ Mbuọtidem ke uwa ufak Jesus anam ekese n̄kpọ ọnọ mme Christian, anam ekese akan se mme uwa unam oro ke idak Ibet ediomi akanamde ọnọ nditọ Israel. Enye ama osụn̄ọ ke esisịt ibat mme Christian ndidi se ẹbatde ke edinen ẹnyụn̄ ẹbonde ke spirit Abasi ndikabade ndi nditọ esie. Mmọ ke ntre ẹkabade ẹdi nditọete Jesus ẹnyụn̄ ẹnyene idotenyịn edidi se ẹnamde ẹset nte mme edibotn̄kpọ eke spirit ndibuana ye enye ke Obio Ubọn̄ esie eke heaven. (Luke 22:29, 30; Rome 8:14-17) Kere nte Abasi ebederede utọ idotenyịn eke heaven oro ọnọ mme odu-uwem edibotn̄kpọ ẹdude ke ekpri ekondo emi, kpa isọn̄! Ekpri otu oro ẹnyenede idotenyịn emi ke ẹsụk ẹsụhọ. Edi kaban̄a ediwak miliọn mme Christian eken, ndinyene mbuọtidem ke ufak oro eberede usụn̄ ọnọ edidara se Adam ye Eve ẹkeduọkde—kpa nsinsi uwem ke paradise isọn̄ oro ebietde in̄wan̄. Ibet ediomi ikpọn̄ ikekemeke ndinọ mme andinịm enye idotenyịn ini iso edide ke heaven m̀mê ke isọn̄.

15. Nso isịne ke eti mbụk?

¹⁵ Odot didie ntem nte ke ẹkot etop aban̄ade obufa ndutịm oro Abasi anamde odu ke edinam ebe ke Jesus Christ “eti mbụk,” koro enye owụtde eti ido Abasi. (2 Timothy 1:9, 10, NW) Ke Bible, ẹkot eti mbụk ke ndusụk ini “eti mbụk Obio Ubọn̄.” Mfịn enye owụhọ ke akpanikọ oro nte ke ẹma ẹwụk Obio Ubọn̄ ke idak ukara Jesus oro ẹnamde eset. (Matthew 24:14; Ediyarade 11:15; 14:6, 7) Edi, eti mbụk esịne se ikande oro. Nte mme ikọ oro Paul ekewetde ọnọ ẹsọk Timothy oro ẹkesụk ẹkotde ẹto owụtde, enye esịne ifiọk nte ke Jesus ọkọnọ uwa ufak ke ibuot nnyịn. Ke uwa oro mîkpodụhe, itie ebuana nnyịn ye Abasi, idem edinyan̄a nnyịn—itịn̄ke-tịn̄ iban̄a Obio Ubọn̄ Jesus ye oku ye ndidem 144,000 oro ẹdade ẹto isọn̄—ikpekemeke ndidu. Nso utịbe utịbe uyarade eti ido Abasi ke ufak edi ntem!

Eti Ido Abasi Mfịn

16, 17. Didie ke Hosea 3:5 okosu (a) ke 537 B.C.E.? (b) ke 1919 C.E.?

¹⁶ Ke asakde iso ese “ukperedem ini,” apostle Paul ama odụri owo utọn̄ ete: “Mme owo . . . [ẹye]sua se ifọnde [“eti ido,” NW].” (2 Timothy 3:1-3) Idem ndammana uyarade eti ido, utọ nte ntatubọk ye edu mbọhọidụn̄, ididịghe se ẹmade. Idara idara prọfesi Hosea 3:5 edi n̄kpọ nsịnudọn̄, ndien, didie ntem: “Nditọ Israel ẹyetọn̄ọ ntak ẹyom Jehovah Abasi mmọ, ye David edidem mmọ; ẹnyụn̄ ẹbak Jehovah ye mfọn [“eti ido,” NW] esie ke akpatre usen.”

¹⁷ Prọfesi emi ama ebemiso osu ke 537 B.C.E. ke ini mme Jew ẹkenyọn̄de ntan̄mfep ke Babylon ẹka Isọn̄ Un̄wọn̄ọ. Ke eyomfịn, enye ọkọtọn̄ọ edisu esie ke isua 1919 ke ini nsụhọ Israel eke spirit ẹkewọn̄ọde ke esop Satan ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọde ndiyom Jehovah ye edi ido esie ke ofụri esịt. Mmọ ẹma ẹkụt ete ke Jesus Christ ke akakara nte “David edidem mmọ” ke ukara eke heaven toto ke 1914. Ke idak usenyịn esie eke heaven, mmọ ke idara ẹmenyịme mbiomo edisuan eti mbụk emi nnọ mme idụt. Ntre mmọ ẹma ẹtọn̄ọ ndisu ewụhọ oro ẹkewetde ke Matthew 24:14 ete: “Ẹyenyụn̄ ẹkwọrọ gospel Ubọn̄ Abasi emi [ẹma ẹkewụk] ke ofụri ekondo nte ntiense ẹnọ kpukpru mme idụt, ndien adan̄aoro ke utịt eyedi.”

18. Mmanie ẹdiana ye nsụhọ Israel eke spirit ke nditan̄a eti mbụk?

¹⁸ Mfịn, “akwa otuowo,” ẹmi ke ukem usụn̄ oro ẹtorode eti ido Jehovah ẹdiana ye nsụhọ mbon oro ẹyetde aran. (Ediyarade 7:9) Idahaemi, se iwakde ibe owo miliọn inan̄ ẹfiak ẹtịn̄ se angel oro apostle John okokụtde ke n̄kukụt eketịn̄de nte mmọ ẹtọtde kpukpru idụt ẹte: “Ẹten̄e Abasi, ẹnyụn̄ ẹnọ Enye ubọn̄; koro ekem ini ikpe Esie; ẹnyụn̄ ẹtuak ibuot ẹnọ Enyeemi okobotde enyọn̄ ye isọn̄ ye inyan̄ ye idịm mmọn̄.”—Ediyarade 14:7.

19. Siak kiet ke otu n̄kpon n̄kan uyarade eti ido Abasi.

¹⁹ Kiet ke otu n̄kpon n̄kan uyarade eti ido Abasi edi nte ke enye ayak nnyịn idi ekemmọ mbonutom esie ke ini akpatre utom emi. Nso ifet ke edi ntem ndidi se ẹyakde “ubọn̄ ubọn̄ eti mbụk Abasi idatesịt” ẹsịn nnyịn ke ubọk! (1 Timothy 1:11, NW) Ebede ke nnyịn ndikwọrọ nnọ nnyụn̄ n̄kpep mmọ en̄wen mban̄a emi, nnyịn iwụt akpan mbun̄wụm spirit Abasi oro, kpa eti ido, ke n̄kokon̄ idaha. Ntre, nnyịn inyene edu David, asan̄autom Abasi eset, emi ọkọdọhọde ete: “Mmọ ẹneme ẹban̄a nte ẹtide akwa ufọn fo, ẹnyụn̄ ẹkwọ eti ido fo.”—Psalm 145:7.

20. Nso n̄kaiso ntọt aban̄ade eti ido ke ẹdineme ke ibuotikọ efen?

²⁰ Nte ededi, nte edibuana ke edikwọrọ eti mbụk edi n̄kukụre usụn̄ ndiwụt eti ido ke uwem nnyịn? N̄n̄wan̄ansa-o! Ẹsịn udọn̄ ẹnọ nnyịn ndidi “mme andikpebe Abasi, nte ndima nditọ.” (Ephesus 5:1) Eti ido Abasi ayarade ke nsio nsio usụn̄. Ntre, eti ido nnyịn n̄ko ẹkpenyene nditụk ediwak ikpehe uwem nnyịn. Ẹyeneme ẹban̄a ndusụk ẹmi ke ibuotikọ oro etienede.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

Nte Afo Emekeme Ndibọrọ?

◻ Ke nso usụn̄ ke edibotn̄kpọ owụt eti ido Abasi?

◻ Mme ndutịm ewe ke Jehovah akanam ndifen mme idiọkn̄kpọ mbon oro ẹtuade n̄kpọfiọk?

◻ Ke ndisu Hosea 3:5, ini ewe ke nsụhọ mbon oro ẹyetde aran ẹkedi ẹbịne Jehovah ye eti ido esie, ndien emi akada okosụn̄ọ ke nso?

◻ Nso idi kiet ke otu n̄kpon n̄kan uyarade eti ido Abasi mfịn?

[Ndise ke page 15]

Edibotn̄kpọ ọnọ uyarade akpakịp nti ido Abasi

[Ndise ke page 16]

Ediyak oro ẹyakde nnyịn itiene ibuana ke utom ukwọrọikọ edi n̄wọrọnda uyarade eti ido Abasi