“Ẹdomo Idem Mbufo Ẹse M̀mê Mbufo Ẹdu ke Mbuọtidem”
Mme Akpan N̄kpọ Ẹtode Udiana Corinth
APOSTLE Paul ama ekere aban̄a mme Christian ke Corinth. Didie ke mmọ ẹdise item oro ẹkenọde ke akpa leta oro enye ọkọnọde esọk mmọ? Enye okodu ke Macedonia ke ini Titus ekebehede ye eti ntọt nte ke leta oro amanam mbon Corinth ẹfụhọ ẹkesịn idaha ukabade esịt. Emi akanam Paul enem esịt didie ntem!—2 Corinth 7:8-13.
Paul eketie ke Macedonia ewet Udiana Corinth, eyedi ke ebede ufọt ufọt isua 55 C.E. Ke leta emi, enye ama eneme aban̄a mme usio-ukot ẹmi ẹkenamde man ẹnịm esop asana, ẹkọri udọn̄ editịp n̄kpọ nnọ mme andinịm ke akpanikọ oro ẹdide mbon unana ke Judea, ndinyụn̄ n̄n̄wana kaban̄a itie esie nte apostle. Ekese se Paul eketịn̄de ekeme ndin̄wam nnyịn ‘ndidomo idem nnyịn nse m̀mê nnyịn idu ke mbuọtidem.’ (13:5) Ntre, nso ke nnyịn ikeme ndisio nda ke leta emi?
San̄a Utom Nọ Abasi Ndọn̄esịt
Apostle oro ama owụt ete kpa nte Abasi ọdọn̄de nnyịn esịt ke kpukpru ukụt nnyịn, nnyịn ikpenyene ndidọn̄ mbon en̄wen esịt inyụn̄ ibọn̄ akam inọ mmọ. (1:1–2:11) Okposụkedi Paul ye mme nsan̄a esie ẹkedude ke ọkpọsọn̄ mfịghe, Abasi ama anyan̄a mmọ. Edi, mbon Corinth ẹkeme ndin̄wam ye akam ẹbọn̄de ke ibuot mmọ, idem kpa nte nnyịn ikpọbọn̄de akam inọ mbon en̄wen oro ẹbọde ata akpanikọ. Edi nso kaban̄a oburobụt owo oro ẹsiakde ke 1 Corinth ibuot 5? Eyedi ẹma esio enye ẹfep edi enye ama akabade esịt. Didie ke ẹkedọn̄ enye esịt ntem ke ini mbon Corinth oro ẹkefende ẹnọ enye ndien ke ima ẹfiakde ẹda enye ẹdisịn ke otu mmọ.
Mme ikọ Paul ekeme ndifori esịtekọm oro nnyịn inyenede inọ utom Christian, ọsọn̄ọde idaha oro nnyịn idade inọ ata mbuọtidem. (2:12–6:10) Kamse, mme asan̄autom obufa ediomi ẹnyene ifet “[edisan̄a] ubọn̄ ubọn̄” ye Abasi nte adausụn̄! Paul ye ekemmọ mme anamutom ẹma ẹnyene utom oro ẹdade nte akpan n̄kpọ ke ntak mbọm oro ẹkewụtde mmọ. Ukem nte mmọ, mbon eyomfịn oro eyetde aran ẹmenyene utom unam owo ẹtie ke emem ye Abasi. Edi, kpukpru Mme Ntiense Jehovah ẹsinam mbon en̄wen ẹforo oto utom ukwọrọikọ mmọ.
Nam Nti Ido Ẹfọn Ẹma Nyụn̄ Wụt Ntatubọk
Paul owụt nnyịn ete ke ana mme asan̄autom Christian ẹnam nti ido mmọ ẹfọn ẹma ke edibak Jehovah. (6:11–7:16) Edieke anade nnyịn isọn̄ọ ida ke mbuọtidem, ana nnyịn itre ndidian idem ye mmọ eke mînịmke ke akpanikọ, ndien oyom nnyịn iyet se isabarede obụkidem ye spirit ifep. Mbon Corinth ẹma etiene edinam ediyet se isabarede ke ndisio oburobụt anamidiọk mfep, Paul ama onyụn̄ enem esịt nte ke akpa leta imọ ama anam mmọ ẹkop mfụhọ ẹkekabade esịt ẹnyene edinyan̄a.
Nnyịn n̄ko imọfiọk ite ke esinọ mme asan̄autom oro ẹbakde Abasi utịp ke ntak ntatubọk mmọ. (8:1–9:15) Kaban̄a utịp etịbe nnọ “ikọt Abasi” emi ẹkedude ke unana, Paul ama asiak eti uwụtn̄kpọ eke mbon Macedonia. Mmọ ẹma ẹwụt ntatubọk akan nte ukeme mmọ edide, ndien enye ama odori enyịn ndikụt ukem orụk ntatubọk oro ke n̄kan̄ mbon Corinth. Enọ mmọ—ye eke nnyịn—ekpenyene ndito esịt, koro “Abasi amama owo eke ọnọde ke inemesịt” omonyụn̄ ọdiọn̄ ikọt esie kaban̄a kpukpru orụk ntatubọk.
Paul—Apostle Oro Ekerede Aban̄a
Ke ini nnyịn inamde n̄kpọ ekededi ke utom Jehovah nte mme asan̄autom, eyak nnyịn ibụre mbụre ke enye, ikûbụre ke idem nnyịn. (10:1–12:13) Kamse, ibọhọke ye mme n̄kpọekọn̄ eke spirit, kpa “se ikopde idem ke enyịn Abasi” ke nnyịn ikeme ndida n̄n̄wụri mme ukwan̄ ekikere. “Mme akakan apostle” mbon mbụre ke otu mbon Corinth ikekemeke ndimen udomo ke mbụk ediyọ oro Paul ọkọyọde nte asan̄autom Christ. Edi, mbak enye ediseri iseri akaha, Abasi ikemenke “n̄kukịm ke obụkidem” esie ifep—iso-ọfọn unana edikụt n̄kpọ ọfọn m̀mê mme prọfet abian̄a oro. Paul ekenyene ndibụre mbụre ke mmeme esie man otodo “odudu Christ” okpodoro ofụk enye nte ufọk-ọfọn̄. Nte owo oro ọkọsọn̄ọde ada ke mbuọtidem, mme akakan apostle ikakanke enye ke baba n̄kpọ kiet. Mbon Corinth ẹma ekụt mme uyarade utom itie apostle oro Paul okosion̄ode edi ke otu mmọ ke “anyanime ... mme idiọn̄ọ ye mme utịben̄kpọ ye utom odudu.”
Nte asan̄autom ye nte apostle, Paul ama enyene mme udọn̄ n̄kpọ spirit eke ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ ke esịt, idem kpa nte nnyịn ikpenyenede. (12:14–13:14) Enye ama ‘onyịme ke ọyọhọ idatesịt ndida se enyenede nnam n̄kpọ, nnyụn̄ nda idemesie nnam n̄kpọ nnọ ukpọn̄ mmọ.’ Edi Paul ama efehe ndịk ete ke imọ ima idibehe ke Corinth, imọ iyekụt ndusụk owo ?mi mîkakabakede esịt ikpọn̄ mme utom obụkidem. Ntre, enye ama ọnọ kpukpru owo item ete ẹkaiso ẹdomo idem ẹse m̀mê mmọ edu ke mbuọtidem onyụn̄ Ọbọn̄ ete mmọ “ẹkûdue ke baba n̄kpọ kiet.” Ke akpatre, enye ama ọdọhọ yak mmọ edat esịt, ẹkabade ẹfọn ẹma ẹnyụn̄ ẹkụt ndọn̄esịt, ẹnyene esịt kiet, ẹnyụn̄ etie emem emem. Nso eti item ke emi edi ntem ọnọ nnyịn n̄ko!
Kaiso Domo Idem Se!
Udiana leta Paul oro ẹkenọde esọk mme Christian ke Corinth ke ntre omowụt nsio nsio usụn̄ ndikaiso ndomo idem nse m̀mê nnyịn idu ke mbuọtidem. Mme ikp esie ke akpanikọ ekpenyene ndinụk nnyịn ndidọn̄ mbon en̄wen esịt, idem kpa nte Abasi ọdọn̄de nnyịn esịt ke kpukpru ukụt nnyịn. Se apostle oro eketịn̄de abana utom Christian ekpenyene ndidemede nnyịn esịt ndinam enye ye mbuọtidem ke adan̄aemi nnyịn inamde nti ido nnyịn ẹfọn ẹma ke edibak Jehovah.
Ndida item Paul nsịn ke edinam ekeme ndinen̄ede nnam nnyịn iwụt ntatubọk ikan inyụn̄ inọ un̄wam. Edi, mme ikọ esie ẹkpenyene ndinam nnyịn ibụre mbụre ke Jehovah, idịghe ke idem nnyịn. Ikọ emi ekpenyene ndinam ima ima edikere oro nnyịn ikerede iban̄a ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ okon̄. Ndien ke akpanikọ mmọemi ye mme akpan n̄kpọ eken ke Udiana Corinth ẹkeme ndin̄wam nnyịn ‘idomo idem nnyịn ise m̀mê nnyịn idu ke mbuọtidem.’
[Ekebe/Ndise ke page 26]
MỤM UBỌN̄ JEHOVAH KAMA: Ke ini Moses okosụhọde ke Obot Sinai edi ye mme itiatn̄wed Ntiense, iso esie ama esem ke ntak Abasi eketịn̄de ikọ ye enye. (Exodus 34:29, 30) Paul ama asiak emi onyụn̄ ọdọhọ ete: “Kpukpru nnyịn imada iso emi mîkuihi, imụm ubọn̄ Ọbọn̄ [Jehovah] ikama, nte ukụtiso omụmde n̄kpọ; ntre ke nnyịn ikpụhọde ibe ikabade inyene mbiet Esie, ikọri ubọn̄ ke ubọn̄, kpa nte Ọbọn̄ [Jehovah] emi edide spirit anamde.” (2 Corinth 3:7-18) Ẹkeda mme utọ ukwak nte bronze m̀mê okpoho ẹnam akama-ke-ubọk ukụtiso eset ẹnyụn̄ ẹtụk enye enen̄ede esem man enyene nti nsem nsem iso. Ukem nte ukụtiso, mbon oro ẹyetde aran ẹmụm ubọn̄ Abasi oro ayamade mmọ ke idem ebe ke Jesus Christ ẹkama, ẹkaiso ‘ẹkpụhọde ẹbe ẹkabade ẹnyene mbiet’ oro Eyen Jehovah emi owụtde ubọn̄ mi ọnọde. (2 Corinth 4:6; Ephesus 5:1) Ebede ke edisana spirit ye N̄wed Abasi, Abasi omobot “obufa edu” esịn mmọ ke idem, kpa uyarade mme edu esiemọ. (Ephesus 4:24, NW; Colossae 3:10) Edide idotenyịn nnyịn edi eke heaven m̀mê eke isọn̄, ẹyak nnyịn iwụt edu oro inyụn̄ ima ifet edimụm ubọn̄ Abasi n̄kama ke utom ukwọrọikọ nnyịn.
[Ekebe/Ndise ke page 27]
“N̄KPỌEKỌN̄ EDINEN IDO”: Usụn̄ kiet oro Paul ye mme nsan̄a esie ẹketorode idemmọ nte mme asan̄autom ekedi “edisan̄a ye n̄kpọekọn̄ edinen ido ke ubọk nnasia ye ufien.” (2 Corinth 6:3-7) Ẹkeda ubọk nnasia ẹmụm ofụt, ẹnyụn̄ ẹda ufien ẹmụm otu-ekọn̄. Okposụkedi ẹken̄wanade ye mmọ ke kpukpru nde, Paul ye ekemmọ mbonutom ẹma ẹsịne n̄kpọekọn̄ man ẹn̄wana ekọn̄ eke spirit. Ẹken̄wana ekọn̄ emi ye nsunsu mme andikpep ye “mme akakan apostle” mbak owo edida esop Corinth awaha ọkpọn̄ ima enyenede ọnọ Christ. Paul ikoyomke mme n̄kpọekọn̄ obụkidem idiọkn̄kpọ—n̄kari m̀mê abian̄a. (2 Corinth 10:8-10; 11:3, 12-14; 12:11, 16) Utu ke oro, “n̄kpọekọn̄” ẹkekamade ekedi edinen, m̀mê eti, kpa se ẹdade ẹnam utuakibuot akpanikọ akaiso ọbiọn̄ọ kpukpru en̄wan. Mme Ntiense Jehovah idahaemi ẹkama utọ “n̄kpọ-ekọn̄ edinen ido” oro ẹnam ukem uduak oro.