Nso ke Ẹkeme Ndinam Mban̄a Mmemidem?
DIDIE ke owo ekeme ndikan mmemidem? Emi ekedi mbụme oro ẹkebụpde ediwak mme esenyịn oro ẹsan̄ade-san̄a, ẹmi ẹsikade ẹkese mme esop Mme Ntiense Jehovah kpukpru ini. Mme ibọrọ mmọ ẹkeme ndin̄wam nnyịn ndidụn̄ọde mme ntak mmemidem ye mme usọbọ kaban̄a idaha emi oro ekemede nditụk Christian ekededi.
Oyom se ikande ndụn̄ọde man ẹnam n̄kpọ ẹban̄a mmemidem, edi mme idiọn̄ọ ẹkeme ndisịne unana udọn̄ ke akam m̀mê ke ọkpọkpọ ukpepn̄kpọ, edika mme mbono esop ntomo ntomo, unana ifiọpesịt, ye idem ndusụk unana udọn̄ ye mme nsan̄a ẹdide Christian. Nte ededi, kiet ke otu ata n̄wọrọnda idiọn̄ọ edi ifịk ke utom ukwọrọikọ nditehede ube. Ẹyak nnyịn idụn̄ọde mme idiọn̄ọ ẹmi inyụn̄ ikere iban̄a ndusụk usọbọ.
Mmemidem ke Utom Ukwọrọikọ Nnyịn
Jesus Christ ama ọdiọn̄ọ mme mfịna ẹmi ẹsan̄ade ye utom edinam mme mbet. (Matthew 28:19, 20) Enye okosio mme mbet esie ọdọn̄ nte “mme erọn̄ ke ufọt mme ekpe ikọt,” sia ọkọfiọkde ete ke utom ukwọrọikọ mmọ ayanam ẹkọbọ mmọ. (Matthew 10:16-23) Edi, emi ikedịghe ntak inọ mmọ ndikop mmemidem. Ke akpanikọ, mme asan̄autom Abasi ẹmi ẹberide edem ye Jehovah ke akam ẹsiwak ndikop nsọn̄idem nto ukọbọ.—Utom 4:29-31; 5:41, 42.
Idem ke ini mme mbet Christ mîkosoboke ikan̄îkan̄ ukọbọ, owo ikesiwakke ndidara mmọ. (Matthew 10:11-15) Kpasụk ntre, utom ukwọrọikọ Mme Ntiense Jehovah mfịn isidịghe ifụre ifụre kpukpru ini.a Ye ediwak owo, edinịm Abasi ke akpanikọ edi ọkpọkpọ n̄kpọ emi mmọ mîmaha ndineme. Mbon eken iyomke ndinam n̄kpọ ndomokiet ye esop ido ukpono emi mmọ ẹnyenede ndusụk asari ẹban̄a. Nte eyịghe mîdụhe, unana udọn̄, unana utịp, m̀mê nsio nsio mfịna eken ẹkeme ndidi ikpọ ntak mmemidem. Didie ke ẹkeme ndikan mme n̄kpọ ubiọn̄ọ ẹmi?
Ndinyene Nti Utịp
Idatesịt oro nnyịn inyenede ito utom ukwọrọikọ nnyịn enyene ebuana ubak ubak ye mme utịp oro nnyịn inyenede. Do, didie ke nnyịn ikeme nditịm nnyene uforo ke utom ukwọrọikọ nnyịn? Ọfọn, nnyịn idi “mme ọkọ-owo.” (Mark 1:16-18) Mme ọkọiyak ke Israel eset ẹkesika ọkọ okoneyo ke ini mmọ ẹkemede ndimụm ekese iyak. Oyom nnyịn n̄ko idụn̄ọde efakutom nnyịn man ika “ọkọ” ke ini n̄wakn̄kan ibat owo ẹdude ke ufọk ẹnyụn̄ ẹnen̄erede ẹma ndikop etop nnyịn. Emi ekeme ndidi ke mbubịteyo, ke mme utịturua, m̀mê ke mme ini eken. Nte esenyịn kiet emi asan̄ade-san̄a ọdọhọde, emi ọfọn ke mme obio ẹmi mme owo ẹnamde utom ofụri usen. Enye ọdọhọ ete ke unọ ikọ ntiense mbubịteyo esiwak ndida nti utịp ndi. Unọ ikọ ntiense ido nneme m̀mê eke urụk ukopikọ n̄ko anam nnyịn isịm mme owo efen efen.
Edisịn ifịk ke utom ukwọrọikọ ada nti utịp edi. Ke N̄kan̄ Edem Usiahautịn Europe ye ndusụk idụt Africa, utom ukwọrọikọ Obio Ubọn̄ ke aka iso nte ọfọnde, ndien emi ada ekesịm nti n̄kọri. Ukem ntre, ẹmesiak ediwak esop ke mme ebiet oro anyan ini ko ẹkedade nte ikpehe ẹmi mîn̄wụmke mfri m̀mê idem ke efakutom oro ẹsinamde utom ndien ndien. Nte ededi, nso edieke okwo mînyeneke mme utọ utịp oro?
Ndika Iso Nnyene Eti Ido
Ndinyene mme utịtmbuba oro Jesus ekenịmde in̄wan̄în̄wan̄ ke ekikere ayan̄wam nnyịn nditre ndikop mmemidem ke ini isobode unana udọn̄ ke utom ukwọrọikọ. Christ okoyom mme mbet esie ẹyom mbon oro ẹdotde, idịghe ndikabade kpukpru owo esịt. Ke ediwak idaha enye ama osio owụt nte ke ata ediwak owo idinyịmeke eti mbụk, kpa nte ata ediwak nditọ Israel mîkakpan̄ke utọn̄ inọ mme prọfet eset.—Ezekiel 9:4; Matthew 10:11-15; Mark 4:14-20.
Mme owo oro “ẹbuenede ke spirit” ẹbọ “gospel Ubọn̄ Abasi” ke ofụri esịt. (Matthew 5:3; 24:14) Mmọ ẹyom ndinam n̄kpọ Abasi ke usụn̄ oro enye owụtde. Ntem, mme utịp utom nnyịn ẹnen̄ede ẹnyene ebuana ye idaha esịt mme owo akan nte ẹnyenede ye ukeme nnyịn ndineme etop oro. Edi akpanikọ, oyom nnyịn isịn ofụri ukeme nnyịn man inam eti mbụk enyene inem. Edi, mme utịp ẹkọn̄ọ ke Abasi, koro Jesus ọkọdọhọ ete: “Baba owo kiet ikemeke nditiene Mi, ibọhọke Ete emi ọkọdọn̄de Mi odụri enye edi.”—John 6:44.
Utom ukwọrọikọ nnyịn anam ẹdiọn̄ọ enyịn̄ Jehovah. Edide mme owo ẹkpan̄ utọn̄ m̀mê ikpan̄ke, utom ukwọrọikọ nnyịn etịp esịn ke edinam edisana enyịn̄ Jehovah asana. N̄ko-n̄ko, ebede ke utom ukwọrọikọ nnyịn, nnyịn iwụt ke nnyịn idi mme mbet Christ, ndien nnyịn imenyene ifet ndibuana ke ata akpan utom oro ẹnamde ke eyo nnyịn.—Matthew 6:9; John 15:8.
Mmemidem ye Mme Itie Ebuana
Ndusụk itie ebuana owo, edide ke ubon m̀mê ke esop, ẹkeme ndinam idem emem owo. Ke uwụtn̄kpọ, owo ekeme ndikere ke ẹda imọ ke usụn̄ en̄wen. Mme unana mfọnmma ekemmọ mme andinịm ke akpanikọ ẹkeme ndinam idem emem nnyịn n̄ko. Inikiet efen, N̄wed Abasi ekeme ndidi akwa n̄kpọ un̄wam nnọ nnyịn.
“Nditọ-ete” ofụri ererimbot anam akwa ubon eke spirit. (1 Peter 2:17) Edi ekikere edidu ke otu mbon oro ẹdianade kiet ekeme nditre ndidu ke ini mme mfịna ẹdemerede ke ntak ndutan̄uyo. Nte an̄wan̄ade, mme Christian akpa isua ikie ikọbọhọke mme utọ mfịna oro, sia apostle Paul ekenyenede nditi mmọ ndien ndien ete ẹdu ọtọkiet ke edidianakiet. Ke uwụtn̄kpọ, enye ama eteme Christian iban iba—Euodia ye Syntyche—ete ẹbiere ndutan̄uyo mmọ.—1 Corinth 1:10; Ephesus 4:1-3; Philippi 4:2, 3.
Edieke emi edide mfịna, didie ke nnyịn ikeme ndifiak ndemede ata ima oro inyenede inọ nditọete nnyịn iren ye iban? Ebe ke nditi idem nnyịn nte ke Christ ama akpa ọnọ mmọ ye nte ke mmọ, ukem nte nnyịn, ẹnyene mbuọtidem ke uwa ufak esie. Nnyịn imekeme nditi n̄ko nte ke ediwak nditọete nnyịn ẹmeben̄e idem ndikpebe Jesus Christ ebe ke ndisịn uwem mmọ ke itiendịk kaban̄a nnyịn.
Ndusụk isua ẹmi ẹkebede, ke Paris, France, ekpri Ntiense kiet ikemen̄eke ndimen ekpatisan̄ emi ekesịnede bọmb oro ẹkenịmde ke etehe Ufọkmbono Obio Ubọn̄. Enye ama efehe osụhọde ediwak udịghi ukot mbemiso okotopde enye esịn ke mmọn̄, ke ebiet emi enye okobomode. Ke ini ẹkebụpde se ikanamde enye esịn uwem esie ke itiendịk ke usụn̄ emi, enye ọkọbọrọ ete: “Mma ndiọn̄ọ nte ke uwem nnyịn okodu ke itiendịk. Ntre mma n̄kere ke ọfọn ami ikpọn̄ ndikpa akan kpukpru nnyịn ndikpan̄a.”b Nso edidiọn̄ ke edi ntem ndinyene mme utọ nsan̄a oro ẹmi ẹdude ke mben̄eidem nditiene uwụtn̄kpọ Jesus ketket!
Adianade do, nnyịn imekeme nditie n̄kere edu edidianakiet emi okodude ke otu Mme Ntiense Jehovah ẹmi ẹkedude ke mme itienna ekikere ke ini Ekọn̄ Ererimbot II.c Ata ndondo emi, nditọete nnyịn ke Malawi ẹma ẹmụm nsọn̄ọnda mmọ ẹkama nte mme ata Christian ke ukem usụn̄ edinam akpanikọ oro. Ndi ekikere oro nte ke nditọete nnyịn ke esop n̄kann̄kụk ẹyenam ukem ntre ke idak ndiọi idaha ikponụkke nnyịn ndifre m̀mê ke nsụhọde n̄kaha ndinam mme nsịn̄ede ye mfịna eke usen ke usen ẹsụhọde? Edieke nnyịn inyenede ekikere Christ, itie ebuana nnyịn eke usen ke usen ye mme ekemmọ andituak ibuot edidi n̄kpọ nduọkodudu, idịghe eke mmemidem.
Mme Ọkpọkpọ Ekikere Oro Ẹdide N̄kpọ Mmemidem
“Idot-enyịn eke anamde ubịghi esịn esịt ọdọn̄ọ; edi ndibọ se ẹyomde edi eto uwem.” (Mme N̄ke 13:12) Ke enyịn ndusụk asan̄autom Jehovah, utịt editịm n̄kpọ emi isọpke nte ọkpọsọpde. Ikpehe ini oro nnyịn idude uwem edi “ndiọkeyo” ọnọ mme Christian, kpa nte edide ọnọ ediwak mbon oro mînịmke ke akpanikọ.—2 Timothy 3:1-5.
Nte ededi, ke ẹdide isio ye mbon oro mînịmke ke akpanikọ, mme Christian ẹkpenyene ndidat esịt ke mme idomo idomo idaha ẹmi ndikụt “idiọn̄ọ” edidu Jesus, emi owụtde nte ke Obio Ubọn̄ Abasi ọyọsọp ndida utịt nsọk idiọk editịm n̄kpọ emi odude ke emi. (Matthew 24:3-14) Idem ke ini mme idaha ẹnen̄erede ẹdiọk—nte edidiọkde ke “akwa ukụt”—mme n̄kpọntịbe ẹmi ẹdi ntak idatesịt ẹnọ nnyịn koro mmọ ẹnọ ntọt ẹban̄a obufa ererimbot Abasi oro edide.—Matthew 24:21; 2 Peter 3:13.
Ndikere ke Obio Ubọn̄ idisịbeke idụk mme mbubehe eyomfịn ekeme ndinam Christian esịn ekese ini efen efen ke ndibịne mme inyene obụkidem. Edieke enye ayakde mme utọ n̄kpọ nte utom idịbi udia ye unọ idem inemesịt ada ofụri ini ye ukeme esie, ekeme ndidi ọkpọsọn̄ n̄kpọ nnọ enye ndibiom mme mbiomo N̄wed Abasi esie nte odotde. (Matthew 6:24, 33, 34) Utọ edu oro ada edikpu edi ndien ke ntem ada mmemidem edi. Esenyịn kiet oro asan̄ade-san̄a ọkọdọhọ ete: “Idịghe ata idem n̄kpọ ndidomo ndidu uwem ke editịm n̄kpọ emi nte ẹdu ke obufa editịm n̄kpọ.”
Iba ke Otu Mfọnn̄kan Usọbọ
Ke ndondo oro ẹkụrede ndụn̄ọde, didie ke owo ekeme ndikụt eti usọbọ? Ukpepn̄kpọ idemowo edi kiet ke otu mfọnn̄kan usụn̄ oro ẹdude. Ntak-a? “Enye eti nnyịn ntak emi nnyịn inyenede ndinam se nnyịn inamde,” ntre ke esenyịn emi asan̄ade-san̄a ọkọdọhọ. Ndien en̄wen ọkọdọhọ ete: “Ndikwọrọ ikọ n̄kukụre ke ntak anade ẹnam ananam akak owo nte ini akade.” Edi eti ukpepn̄kpọ idemowo an̄wam nnyịn ndifiak nnyene in̄wan̄în̄wan̄ ndise udeme nnyịn nte nnyịn isan̄ade ikpere utịt. Ke ukem ekikere oro, N̄wed Abasi eti nnyịn ndien ndien aban̄a ufọn edidia udia eke spirit nyụhọ man inyene ata inemesịt ke ndinam uduak Abasi.—Psalm 1:1-3; 19:7-10; 119:1, 2.
Mbiowo ẹkeme ndin̄wam mbon eken ẹkan mmemidem ebe ke ndika utom ubọk erọn̄ oro akamade nsịnudọn̄ nnọ mmọ. Ke mme ini ọkpọkpọ edika n̄kese ẹmi, mbiowo ẹkeme ndiwụt nte ke ẹnen̄ede ẹdara owo nnyịn kiet kiet ndien ke imenyene akpan itie ke otu ikọt Jehovah. (1 Corinth 12:20-26) Ke etịn̄de aban̄a mme ekemmọ Christian, ebiowo kiet ọkọdọhọ ete: “Man n̄wụt nte mmọ ẹnyenede ufọn, mmesiti mmọ mban̄a se mmọ ẹkenamde ke ini edem. Mmesiwụt ke mmọ ẹsọn̄ urua ke enyịn Jehovah ye nte ke ẹkenọ iyịp Eyen esie ke ibuot mmọ. Ẹsinen̄ede ẹma ekikere emi kpukpru ini. Ke ndondo oro emi asan̄ade ye mme itien̄wed Bible oro ẹnen̄erede ẹnọ nsọn̄ọ, mbon oro ẹkopde mmemidem ẹdu ke idaha ndinịm mbufa utịtmbuba, utọ nte akam ye edikpep ye edikot Bible eke ubon.”—Mme Hebrew 6:10.
Ke mme ini utom ubọk erọn̄, oyom mbiowo ẹtịn̄ enyịn man ẹkûnam etie nte ke owo ikemeke ndinem Abasi esịt. Utu ke oro, mbiowo ẹkeme ndin̄wam mme ekemmọ andituak ibuot oro ẹkopde mmemidem ẹkụt nte ke mbiomo oro mme anditiene Jesus ẹbiomde efefere. Mmọdo, utom Christian nnyịn edi ntak idatesịt.—Matthew 11:28-30.
Ndikan Mmemidem
Se ededi oro mme ntak esie ẹdide, mmemidem edi udọn̄ọ oro anade ẹn̄wana ẹbiọn̄ọ. Nte ededi, ti ete ke nnyịn idụhe ikpọn̄ ke en̄wan emi. Edieke idem ememde nnyịn, ẹyak nnyịn inyịme un̄wam otode mme nsan̄a Christian nnyịn, akpan akpan mbiowo. Ke ndinam ntre, nnyịn imekeme ndisụhọde mme ekikere mmemidem.
Ke akande kpukpru, oyom nnyịn iwọn̄ọde ibịne Abasi kaban̄a un̄wam ndikan mmemidem. Edieke nnyịn iberide edem ye Jehovah ke akam, enye ekeme ndin̄wam nnyịn ikan mmemidem ofụri ofụri. (Psalm 55:22; Philippi 4:6, 7) Ke idaha ekededi, nte ikọt esie nnyịn imekeme nditịn̄ mme ukem ikọ andiwet psalm emi ọkọkwọde ete: “Ọfọfọn ọnọ mmọ eke ẹfiọkde n̄kpo idara: O Jehovah, mmọ ẹyesan̄a ke un̄wana iso fo. Ẹyedara enyịn̄ fo ofụri usen: edinen ido fo oyonyụn̄ emenede mmọ enịm ke enyọn̄. Koro afo edide ubọn̄ odudu mmọ: mfọnido fo oyonyụn̄ emenede nnụk nnyịn ke enyọn̄.”—Psalm 89:15-17.
[Mme Ikọ idakisọn̄]
a Se ibuotikọ oro “The House-to-House Challenge” (N̄kpọ-Ata eke Ufọk ke Ufọk) ke Enyọn̄-Ukpeme (Ikọmbakara) eke May 15, 1981.
b Se page 12 ye 13 ke Awake! eke February 22, 1985, emi Watch Tower Bible and Tract Society of Pennsylvania, osiode.
c Se ibuotikọ oro “Ami Ma Mböhö ‘Isañ Mkpa’ Oro” ke Enyọn̄-Ukpeme eke December 1, 1981, ye “Keeping Integrity in Nazi Germany” (Ndimụm Nsọn̄ọnda N̄kama ke Nazi Germany) ke Awake! eke June 22, 1985.
[Ndise ke page 31]
Utom ubọk erọn̄ oro ọbọpde-bọp ekeme ndin̄wam mme Christian ẹkan mmemidem