Nditọ Ukpepn̄kpọ Ikọ Abasi Ẹmi Ẹkụrede Ukpep
KE NDIKPEBE mme Christian eke akpa isua ikie, ẹdiọn̄ọ Mme Ntiense Jehovah ke ofụri ererimbot kaban̄a ukwọrọikọ mmọ eke enyịnusụn̄ ke enyịnusụn̄. Ẹkewụk ntịn̄enyịn ke utom emi ke mme ntọn̄ọikọ ke edinam ukụre ukpep eke ọyọhọ otu 102 eke Ufọkn̄wed Enyọn̄-Ukpeme Ukpep Bible eke Gilead.
Ke March 1, 1997, Albert Schroeder, owo Otu Ukara eke Mme Ntiense Jehovah, ama odụri ntịn̄enyịn owụt ibuotikọ eke ndondo emi ke n̄wedmbụk n̄kpọntịbe French oro Le Point. Enye okowụt mme ndutịm oro Roman Catholic anamde nditọn̄ọ ukwọrọikọ ke ufọk ke ufọk ke Italy. Ibuotikọ oro ọdọhọ ete: “Mbak [mme isụn̄utom Obio Ukara pope] ẹdibehe ubọk ubọk nte mmọ ẹmiade mbuba ke efakutom Mme Ntiense Jehovah, Obio Ukara pope akam aka anyan ekesịm edinam ẹmịn̄ Gospel Mark idem miliọn kiet, nte mme isụn̄utom mmọ ẹmiade mbuba ye mme nta [Mme Ntiense] ke ‘ndinịm n̄wed’ eti ikọ ke enyịnusụn̄ ke enyịnusụn̄.”
Mme okụre ukpep 48 oro ẹdu ke otu mbon ẹmi ẹkpebede mme usọ usụn̄ ukwọrọikọ Jesus ke ndisuan Ikọ Abasi. Mmọ ẹketo idụt itiaita ẹdi Itie Unọ Ukpep Enyọn̄-Ukpeme ke Patterson, New York. Ke ọfiọn̄ ition oro mmọ ẹkedụkde ufọkn̄wed do, mmọ ẹma ẹkpep ofụri Bible. Ukpepn̄kpọ mmọ ama esịne n̄ko mbụk esop Abasi, mme ataata ikpehe uwem isụn̄utom, ye mbun̄wụm spirit Abasi. Kpukpru emi ekedi ye uduak kiet ke ekikere—nditịm mmọ idem nnọ utom isụn̄utom esenidụt ke idụt 17 ẹmi ẹkenọde mmọ ẹka. Nte mmọ ẹkekụrede ukpep, mme andidụk ẹkedide owo 5,015 ẹketode ofụri ererimbot ẹma ẹbuana ke idara edinam oro. Nso akpatre eti item ke nditọ ufọkn̄wed Gilead oro ẹkebọ?
Ekemini Nsịnudọn̄ Ẹnọde Mbufa Isụn̄utom
Ke ntọn̄ọikọ etieibuot okpokoro ama okokụre, Ralph Walls, andin̄wam Kọmiti Mbonutom eke Otu Ukara, ama ọnọ mbufa isụn̄utom akpa ibio ibio utịn̄ikọ ye nti item. Ibuotikọ esie ekedi “Ẹti Ndima Ima.” Enye ama osio owụt ete ke Bible, ke 2 Timothy ibuot 3, ama ebem iso etịn̄ ete ke ererimbot ọyọdọdiọn̄ anana ima. Enye ama ọnọ mbufa isụn̄utom ekemini item emi, nte ekemde ye ima oro ẹtịn̄de ẹban̄a ke 1 Corinth 13:1-7 ete: “Mbufo, nte mme isụn̄utom, ẹmekeme ndinọ awak akan hour oro ẹyomde. Mbufo ẹmekeme ndinyene akwa ifiọk nto ukpep emi ẹbọde ke Gilead. Mîdịghe nnyịn imekeme ndisịn ifịk nnam utom mbe ini ke utom n̄kọk itieutom nnyịn. Edi kpukpru ukeme ye n̄waidem nnyịn ọwọrọ ikpîkpu edieke nnyịn ifrede ndima ima.”
Owo efen ke ndutịm ekedi Carey Barber, eke Otu Ukara, emi ekenemede ibuotikọ oro “Jehovah ke Ada Nnyịn Usụn̄ Aka Edikan.” Toto ke ini ekpri ntọn̄ọ mmọ ke Ekọn̄ Ererimbot I okụrede, Jehovah Abasi amada mme anam-akpanikọ ikọt esie usụn̄ aka edikan ke nditan̄a eti mbụk Obio Ubọn̄ esie, kpa ye ukọbọ. Ke 1931 Nditọ Ukpepn̄kpọ Bible, nte ẹkediọn̄ọde mmọ ini oro, ẹma ẹda enyịn̄ oro Mme Ntiense Jehovah, emi esuenede mme ọkwọrọ ederi Christendom. “Ọyọhọ otu 102 eke mme isụn̄utom oro ẹnọde ukpep ke Gilead ẹnyene akwa ifet idahaemi ndinyene akamba udeme ke ubọn̄ ubọn̄ utom eke edinọ ata ediwak owo nte ẹkekeme ifet ndifiọk edisana enyịn̄ oro,” ntre ke Brọda Barber eketịn̄. Mmọ ẹdiana ke anyan udịm mme isụn̄utom 7,131 ẹmi ẹnọde ukpep ke Ufọkn̄wed Gilead ẹmi ẹnyụn̄ ẹn̄wamde ndinam edikwọrọ Ikọ Abasi atara oto ke isọn̄ 54 ke 1943 esịm isọn̄ 233 mfịn.
Etịn̄ikọ efen, Lloyd Barry, emi n̄ko edide owo Otu Ukara, ekedi andikụre ukpep ke ọyọhọ otu 11 eke Gilead ama onyụn̄ anam utom nte isụn̄utom ke Japan ke se ibede isua 25. Enye ama ọnọ nsịnudọn̄ ye ibuot nneme esie, “Ẹyịre ke Edinam Utom Emi.” “Ẹdikụt ekese idatesịt ke mbufo ndiyọ,” ntre ke enye ọkọdọhọ nditọ ufọkn̄wed oro. Mme utịp ewe ẹsụn̄ọ ẹto ediyọ ke utom isụn̄utom m̀mê ke utom ukara Abasi ekededi? “Ke akande kpukpru n̄kpọ, nnyịn ndiyọ anam esịt adat Jehovah . . . Ẹnyene akwa uyụhọ ke ndimụm nsọn̄ọnda n̄kama ke idak udomo . . . Ẹnam utom isụn̄utom mbufo edi utom eyouwem mbufo . . . Utịp mbufo edidi ‘ẹmetịm ẹnam’ emi otode esịt idara.” (Matthew 25:21; Mme N̄ke 27:11) Ke ndiberi nneme esie, Brọda Barry ama esịn udọn̄ ufiop ufiop ọnọ mbufa isụn̄utom ẹmi ete “ẹyịre ke edinam utom emi” ebe ke ndibiere nte ke utom isụn̄utom mmimọ edi ata uwem mmimọ.—1 Timothy 4:16.
“Nso ke Mbufo Ẹdikụt?” ekedi mbụme oro Karl Adams, emi ama akabuana ke ndikpep ediwak otu eke Gilead, okobụpde. Enye ama osio owụt ete ke se mbufa isụn̄utom ẹmi ẹdikụtde ke utom mmọ ikọn̄ọke ke enyịn ikpọkidem mmọ ikpọn̄ edi n̄ko ke enyịn ikike mmọ. (Ephesus 1:18) Ẹma ẹda se mbon uyep nditọ Israel ẹkekụtde ke ini mmọ ẹkedụn̄ọrede Isọn̄ Un̄wọn̄ọ ẹnam emi an̄wan̄a. Ofụri mbon uyep 12 oro ẹkekụt ukem n̄kpọ ke idaha ekikere ikpọkidem, edi owo iba kpọt ẹkekụt Isọn̄ Un̄wọn̄ọ oro ke idaha ekikere Abasi. Mme isụn̄utom n̄ko ẹkeme ndikụt n̄kpọ ke nsio nsio usụn̄. Ke ndusụk idụt oro mmọ ẹdinamde utom, mmọ ẹkeme ndikụt unana, ubiak, ye unana idotenyịn. Edi mmọ inyeneke ndinam n̄kpọ etikwo etikwo nnyụn̄ mfehe n̄kpọn̄ idụt oro. Brọda Adams ama etịn̄ aban̄a isụn̄utom kiet ke otu eke ndondo emi oro ọkọdọhọde ete: “Mme ifiọk n̄kpọntịbe ẹmi ẹnam mi mfiọk nte ke nnyene ndidu mi. Mbon ẹmi ẹyom idotenyịn kaban̄a ini iso. Nyom ndifori uwem mmọ.” Brọda Adams ama eberi ke ndisịn udọn̄ nnọ mbufa isụn̄utom oro ndise mme idụt oro ẹnọde mmọ ẹka nte mme ikpehe oro Jehovah aduakde ndinam edi ubak Paradise eke ofụri ererimbot Esie ndinyụn̄ nda mme owo ẹdude do nte mbon oro ẹkemede ndikabade ndi mme andibuana ke n̄ka obufa ererimbot.
Akpatre utịn̄ikọ ke ikpehe edinam enyeemi okoto Wallace Liverance, emi ama akanam utom ke ediwak isua ke utom isụn̄utom mbemiso akakabarede edi andikpep ke Gilead. “Ẹnam N̄kpọ ye Ikike ke Mme Utịbe Utom Abasi” ekedi ibuotikọ esie. Ndinam n̄kpọ ye ikike abuana ndinam n̄kpọ ye ntịn̄enyịn, mbufiọk, ye ọniọn̄. Oro edi n̄kpọ emi Edidem Saul eke Israel okokpude ndinam.—1 Samuel 13:9-13; 15:1-22.
Usụn̄ kiet ndinam n̄kpọ ye ikike edi ndinyịme mme n̄kpọ-ata eke edikpụhọde ndu obufa usụn̄uwem, esịnede edikpep obufa usem ye edimehe ye mme owo. Mme ifiọkutom oro mme isụn̄utom ẹnyenede ke ndisobo mme n̄kpọ-ata ye edikan mme n̄kpọ ubiọn̄ọ ekeme ndisọn̄ọ mmọ idem ke n̄kan̄ eke spirit ke usụn̄ oro ẹkesọn̄ọde Joshua ye Caleb idem nte mmọ ẹkekande isọn̄ oro Abasi ọkọnọde mmọ.
Mme Ndụn̄ọde
Ikpehe edinam etienede mi ama esịne udịm udịm ndụn̄ọde. Harold Jackson ama anam ndụn̄ọde ye Ulysses Glass, esịn-owo-enyịn̄ ye andikpep ke Ufọkn̄wed Gilead ke anyanini, emi edide isua 85 idahaemi ke emana. Ediwak isụn̄utom ẹmi ẹsụk ẹdude ke an̄wautom ẹtịm ẹti mme isua edinam akpanikọ esie ke unọ item ye ukpep. Owo efen ekedi Mark Noumair, andikpep ke Gilead emi akabiatde ediwak isua ke utom esenidụt ke Africa mbemiso ekedide edidiana ye mme mbonutom Ufọkn̄wed Gilead. Enye ama anam ndụn̄ọde ye nditọ ufọkn̄wed aban̄a utom ukwọrọikọ mmọ ke ọfiọn̄ ition oro mmọ ẹkedụkde ufọkn̄wed. Ifiọkutom mmọ ẹma ẹwụt in̄wan̄în̄wan̄ nte ke odu mme owo ẹnyenede udọn̄ ke Ikọ Abasi ke efakutom n̄kann̄kụk.
Ekem Robert Ciranko ye Charles Molohan ẹma ẹnyene nneme ye irenowo oro ẹnyenede mbufiọk ẹmi ẹkedụkde ufọkn̄wed en̄wen ke ukem itie oro, kpa ufọkn̄wed mme akamautom n̄kọk itieutom. Item oro mmọ ẹkenọde otu oro okụrede ukpep ama esịne ufọn oro odude ke ndisụhọde idem nnyụn̄ ntịp n̄kpọ nsịn ke edidianakiet esop. Mmọ ẹma ẹnọ ekikere ẹte ke ikpanaha mme okụre ukpep oro ẹbem iso ẹbiere se iditịbede ke utom isụn̄utom edi, utu ke oro, ẹkpekam ẹben̄e idem ndiyọ se ededi oro mmọ ẹdisobode. Eyịghe idụhe nte ke ndinam item emi ayan̄wam mbufa isụn̄utom oro ndiyọhọ utom mmọ nte mme andikpep Ikọ Abasi.
Ke akpatre, Theodore Jaracz, owo Otu Ukara, ama etịn̄ ikọ ọnọ otuowo ke ibuotikọ ọdọhọde “Nso N̄kpọ Akara Anie?” Enye ama anam an̄wan̄a nte ke ini nnyịn nte mme Christian ision̄ode mbun̄wụm spirit, nnyịn imekeme ndidi eti odudu nnọ mmọ en̄wen. “Mme isụn̄utom oro esop Jehovah osiode ọdọn̄ ẹnịm mbụk oro odotde itoro ke nditụk uwem mme owo ke eti usụn̄ eke spirit,” ntre ke enye eketịn̄. Ekem enye ama etịn̄ ndusụk ikọ otode mbon oro nti uwụtn̄kpọ eke mme isụn̄utom akan̄wamde ẹnam n̄kpọ Abasi. “Akpakam mbufo ẹmụm eti enyịn̄ oro ikọt Jehovah ẹnyenede ẹkama ẹnyụn̄ ẹka iso ndikọn̄ mme enyịnusụn̄ oro ke utom esenidụt mbufo ke ndidụn̄ọde nyom mbon oro ẹdotde . . . N̄ko, ebede ke eti, edisana eduuwem mbufo, ẹbiọn̄ọ edu ererimbot, emi ẹnyụn̄ ẹsịn udọn̄ ẹnọ ẹnam eti n̄kpọ kaban̄a itoro ye ukpono Jehovah,” ntre ke enye ekeberi.
Ke ndida ndutịm oro n̄keberi, etieibuot okpokoro ama ọnọ ekọm ẹtode nsio nsio itie ndien ekem ọnọ mme n̄weditoro onyụn̄ ọtọt mme efakutom isụn̄utom. Ke oro ebede, kiet ke otu mme okụre ukpep oro ama okot ubiere otu oro owụtde esịtekọm ke ukpep oro ẹnọde. Nte an̄wan̄ade, edinam ukụre ukpep eke ọyọhọ otu 102 ama anam kpukpru mme andibuana ẹsọn̄ọ ẹbiere ndika iso n̄kwọrọ Ikọ Abasi.
[Ndise ke page 31]
Ọyọhọ Otu 102 Oro Okụrede Ukpep ke Ufọkn̄wed Enyọn̄-Ukpeme Ukpep Bible eke Gilead
Ke udịm enyịn̄ ẹdude ke idak mi, ẹtọn̄ọ ke udịm iso ẹnọ nọmba ẹka edem, ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ ke ufien ẹwet enyịn̄ ẹka nnasia ke udịm kiet kiet.
(1) Duffy, C.; Alexis, D.; Harff, R.; Lee, J.; Corey, V.; Nortum, T.; Mora, N.; Journet, F. (2) Djupvik, L.; Singh, K.; Hart, B.; Kirkoryan, M.; Lee, S.; Rastall, S.; Zoulin, K.; Kollat, K. (3) Singh, D.; Pitteloud, J.; Pitteloud, F.; Bokoch, N.; Torma, C.; Muxlow, A.; Richardson, C.; Nortum, D. (4) Harff, J.; Journet, K.; Barber, A.; Loberto, J.; Loberto, R.; Muxlow, M.; Mora, R.; Hart, M. (5) Torma, S.; Rastall, A.; Diaz, R.; Diaz, H.; Weiser, M.; Weiser, J.; Kirkoryan, G.; Zoulin, A. (6) Alexis, R.; Barber, D.; Djupvik, H.; Duffy, C.; Kollat, T.; Richardson, M.; Bokoch, S.; Corey, G.