Ata Emem—Oto Itie Ewe?
“[Jehovah] anam ekọn̄ etre tutu esịm ke utịt ekondo.”—PSALM 46:9.
1. Nso utịbe utịbe en̄wọn̄ọ emem ke nnyịn ikụt ke prọfesi Isaiah?
“SE EDINEN ido anamde edi emem; utịp eti ido onyụn̄ edi nduọkodudu ye ifụre ke nsinsi. Ndien ikọt mi ẹyedụn̄ ke ufọk emem, ye ke idụn̄ ifụre, ye ke ebiet nduọkodudu eke edide sụn̄sụn̄.” (Isaiah 32:17, 18) Nso eti en̄wọn̄ọ! Enye edi en̄wọn̄ọ emem emi Abasi ọn̄wọn̄ọde.
2, 3. Tịn̄ se ata emem edide.
2 Nte ededi, nso idi ata emem? Nte enye n̄kukụre edi unana ekọn̄? Mîdịghe nte enye edi ini emi mme idụt ẹdade ẹtịm idem ẹben̄e ekọn̄ efen? Nte ata emem edi n̄kpọ ndap kpọt? Ẹmi ẹdi mme mbụme oro nnyịn iyomde mme ibọrọ oro ẹkemede ndiberi edem. Akpa, ata emem idịghe n̄kpọ ndap. Emem oro Abasi ọn̄wọn̄ọde okpon akan se ererimbot emi ekemede ndikere mban̄a. (Isaiah 64:4) Enye idịghe emem ke ibat ibat isua m̀mê oro ebịghide ke ediwak isua kpọt. Enye oyodu ke nsinsi! Ndien enye idịghe emem emi sụk ibat ibat mbon mfọniso ẹnyenede—enyọn̄ ye isọn̄, mme angel ye mme owo, ẹyedara enye. Enye ayatara esịm mme owo ke kpukpru idụt, ekpụk, usem, ye uduot ikpọkidem. Enye inyeneke adan̄a, inyeneke n̄kpọ ubiọn̄ọ, inyeneke edikpu.—Psalm 72:7, 8; Isaiah 48:18.
3 Ata emem ọwọrọ emem kpukpru usen. Enye ọwọrọ ndidemede idap kpukpru usenubọk ye unana edikere mban̄a ekọn̄, ye unana editịmede esịt mban̄a ini iso fo, ini iso nditọ fo, idem ini iso nditọ nditọ fo. Enye ọwọrọ ọyọhọ ifụre eke ekikere. (Colossae 3:15) Enye ọwọrọ ke ubiatibet ididụhe aba, afai ididụhe aba, n̄wụre ke ubon ididụhe aba, mme owo idinanake ufọkidụn̄ aba, mme owo iditiehe biọn̄ aba m̀mê ndikpa, unana idotenyịn ye edikpu ididụhe aba. Ke akam ọfọnde akan, emem Abasi ọwọrọ ererimbot oro udọn̄ọ, ubiak, mfụhọ, m̀mê n̄kpa mîdụhe aba. (Ediyarade 21:4) Nso akwa idotenyịn ke nnyịn inyene ntem ndidara ata emem ke nsinsi! Nte emi idịghe orụk emem ye inemesịt oro kpukpru nnyịn iyomde? Nte emi idịghe orụk emem oro nnyịn ikpọbọn̄de akam inyụn̄ inam n̄kpọ iban̄a?
Mme Ukeme Ubonowo Oro Ẹkpude
4. Nso ukeme ndinyene emem ke mme idụt ẹsịn, ndien ye nso mme utịp?
4 Ke ediwak isua, mme owo ye mme idụt ẹtịn̄ n̄kpọ ẹban̄a emem, ẹfan̄a ẹban̄a emem, ẹsịn ubọk ke mme ediomi emem ke mme itie ikie. Nso idi utịp? Ke akpatre isua 80 ẹmi ẹbede, ekpere ndidi idụhe ini oro ndusụk idụt m̀mê otu mîn̄wanake ekọn̄. Nte an̄wan̄ade, ubonowo inyeneke emem. Ntre mbụme edi, Ntak emi kpukpru ukeme owo ndinyene emem ke ofụri ererimbot okpude, ndien ntak emi owo mîkemeke ndida ata emem oro ebịghide ndi-e?
5. Ntak emi mme ukeme ubonowo ndida emem ndi akade-ka iso ndikpu?
5 Mmemmem ibọrọ edi nte ke ubonowo iwọn̄ọkede ibịne nnennen itie emi ata emem otode. Ke idak odudu Satan kpa Devil, mme owo ẹtọn̄ọ mme esop oro mme mmeme ye ndiọi edinam mmọ—idiọkitọn̄ ye udọn̄ ikpọ n̄kpọ mmọ, idiọk udọn̄ mmọ kaban̄a odudu ye uwọrọiso—ẹnọmọde. Mmọ ẹka mme ufọkn̄wed ntaifiọk ẹnyụn̄ ẹsiak mme itieutom ye n̄ka ekikere, ẹmi n̄kukụre ẹkerede mme usụn̄ ufịk ye nsobo efen efen. Ẹdụri ntịn̄enyịn mme owo ẹka ebiet ewe? Mmọ ẹdori enyịn ke m̀mọ̀n̄?
6, 7. (a) Nso mbụk ke Esop Ediomi Mme Idụt akanam ọnọ idemesie? (b) Nso idi mbụk oro Edidiana Mme Idụt anamde?
6 Ko ke edem ke 1919 mme idụt ẹkekọn̄ mbuọtidem mmọ ke Esop Ediomi Mme Idụt nditọn̄ọ nsinsi emem. Idotenyịn oro ama okpu ebe ke Mussolini ndida ekọn̄ ndụk Ethiopia ke 1935 ye ekọn̄ mbio obio ke Spain ọtọn̄ọde ke 1936. Ediomi oro ikodụhe aba ke ini Ekọn̄ Ererimbot II akasiahade ke 1939. Inua-okot emem oro ikakam ibịghike isịm isua 20.
7 Nso kaban̄a Edidiana Mme Idụt? Nte enye ọnọ ata idotenyịn ndomokiet kaban̄a nsinsi emem ke ofụri ererimbot? Ndomo esisịt. Ibat ekọn̄ ye en̄wan oro ẹkamade n̄kpọekọn̄ ẹn̄wana ebe 150 tọn̄ọ nte enye ekedidu ke 1945! Eyịghe idụhe Gwynne Dyer, eyen ufọkn̄wed Canada emi ekpepde n̄kpọ aban̄a ekọn̄ ye mme ntọn̄ọ esie, eketịn̄de aban̄a UN nte “n̄ka mme owot unam oro ẹkabarede ẹdi mme ekpeme in̄wan̄ unam, idịghe mboho ndisana owo,” ye “akwa anana-odudu efe utịn̄ikọ.”—Men Jeremiah 6:14; 8:15 domo.
8. Kpa ye mme utịn̄ikọ mmọ kaban̄a emem, nso ke mme idụt ẹnanam? (Isaiah 59:8)
8 Kpa ye oro mmọ ẹtịn̄de ẹban̄a emem, mme idụt ẹka iso ndision̄o nnyụn̄ mbot mme n̄kpọekọn̄. Mme idụt oro ẹsisede ẹban̄a mme mboho emem kpa mmọ ẹsiwak ndidi mbon oro ẹdade iso ke ndibot mme n̄kpọekọn̄. Ọkpọsọn̄ udori unyamurua ke mme idụt ẹmi esịn udọn̄ ọnọ edision̄o mme akama-n̄kpa n̄kpọekọn̄ ndi, esịnede mme idiọk bọmb oro ẹsibụkde ke isọn̄ ẹmi ẹsiwotde m̀mê ẹsibiomode n̄kpọ nte ikpọ mbio obio ye nditọwọn̄ 26,000 ndo kpukpru isua. Idiọkitọn̄ ye mbiara ido uwem ẹdi odudu oro ẹnụkde-nụk owo. Ubọkedem ye n̄kpọ eyenutom ẹdi ubak usụn̄ uda nnyam mme n̄kpọekọn̄ ke ofụri ererimbot. Ndusụk mme ebre mbre ukara ẹda usụn̄ emi ẹfori idem mmọ.
9, 10. Nso ke ntaifiọk ererimbot ẹtịn̄ ẹban̄a mme ekọn̄ ye mme ukeme owo?
9 Ke December 1995, Joseph Rotblat ataifiọk n̄kpọ obot ye andibọ Enọ Nobel ke unam Emem ama ọdọhọ mme idụt ete ẹtre mbuba ubot n̄kpọekọn̄. Enye ọkọdọhọ ete: “N̄kukụre usụn̄ nditre [obufa mbuba ubot n̄kpọekọn̄] edi nditre ekọn̄ ofụri ofụri.” Ndi afo emekere ke emi ekeme nditịbe? Ọtọn̄ọde ke 1928 ka iso, idụt 62 ẹma ẹnyịme Ediomi Emem Kellogg ye Briand, ẹsịnde ekọn̄ nte usụn̄ ndida mbiere mme utọk. Ekọn̄ Ererimbot II ama owụt in̄wan̄în̄wan̄ nte ke ediomi emem oro ikọwọrọke usụn̄.
10 Nte owo mîkemeke ndifan̄a, ekọn̄ amaka iso ndidi n̄kpọ ubiọn̄ọ oro odude ke afan̄ mbụk ubonowo. Nte Gwynne Dyer ekewetde, “ekọn̄ edi enyene-iwụk edinam ke ntatenyịn owo, ndien enye enyene mbụk oro ebịghide nte ntatenyịn.” Ih, ekpere ndidi kpukpru ntatenyịn ye obio ukara ẹnyene uko uko mbonekọn̄ oro ẹkponode, enyene-iwụk udịmekọn̄ esie, mme ọwọrọetop ekọn̄ esie, mme n̄wọrọnda ufọkn̄wed ukpep ekọn̄ esie, ye otu n̄kpọekọn̄ esie. Nte ededi, ekọn̄ emetịm enịm isua ikie nnyịn emi idiọn̄ọ akan efen ekededi, ke nsobo ye ke n̄kpan̄a.
11. Nso akpan n̄kpọ ke mme adaiso ererimbot ẹfụmi ke ediyom emi mmọ ẹyomde emem?
11 Ana in̄wan̄în̄wan̄ nte ke mme adausụn̄ ererimbot ẹmefụmi akpan ọniọn̄ oro odude ke Jeremiah 10:23: “O Jehovah, mmọfiọk nte ke usụn̄ owo idụhe owo ke ubọk: owo eke asan̄ade inyụn̄ ikemeke ndinen̄ede ikpat esiemmọ.” Edieke ẹfụmide Abasi, ata emem ikemeke ndidu. Ndi kpukpru emi ọwọrọ, ndien, nte ke owo ikemeke nditre ekọn̄ ke n̄kaowo emi atatde enyịn? Ndi emi ọwọrọ ete ke emem—ata emem—edi ndap oro mîkemeke nditịbe?
Ndifiọk Se Idide Akpan Ntak
12, 13. (a) Nso ke Bible ayararede nte edide akpan ntak oro enyịn mîkwe kaban̄a ekọn̄? (b) Didie ke Satan ọwọn̄ọde ntịn̄enyịn ubonowo ọkpọn̄ ata usọbọ kaban̄a mme mfịna ererimbot?
12 Man ibọrọ mme mbụme oro, oyom nnyịn ifiọk mme ntak ekọn̄. Bible etịn̄ in̄wan̄în̄wan̄ ete ke ọsọn̄ibuot angel oro Satan edi akpasarade “owot-owo” ye “osu-nsu” ye nte ke “ofụri ererimbot onyụn̄ esịne ke ubọk andidiọk.” (John 8:44; 1 John 5:19) Nso ke enye anam ndika iso ke n̄kari esie? Nnyịn ikot ke 2 Corinth 4:3, 4 ite: “Edi edieke gospel nnyịn edịbede owo ndien, edịbe mmọ ẹmi ẹtatak; emi abasi eyo emi akanamde ikike mmọ eke mînịmke ke akpanikọ ekịm, mbak un̄wana gospel ubọn̄ Christ, emi edide mbiet Abasi, edisem ọnọ mmọ.” Satan anam kpukpru se enye ekekeme ndiwọn̄ọde ntịn̄enyịn ubonowo n̄kpọn̄ Obio Ubọn̄ Abasi nte usọbọ ke mme mfịna ererimbot. Enye ekịm mme owo enyịn onyụn̄ ọwọn̄ọde ntịn̄enyịn mme owo ebe ke mme n̄kpọ oro ẹtọde ubahade ke n̄kaowo, ukaraidem, ye ido ukpono, tutu editie nte mme n̄kpọ ẹmi ẹdi akpan n̄kpọ ẹkan ukara Abasi. Uwụtn̄kpọ kiet edi n̄kọri eke ndondo emi kaban̄a ufreidụt ke ofụri ererimbot.
13 Satan kpa Devil esịn udọn̄ ọnọ ufreidụt ye ufre ekpụk, edikere ke idụt, orụk, m̀mê ekpụk kiet ọfọn akan eken. Ẹfiak ẹdemede ọkpọsọn̄ usua oro ẹkefịkde ẹnịm ke ediwak isua ndisịn udọn̄ nnọ mme ekọn̄ ye en̄wan efen efen. Federico Mayor, akwa esenyịn mban̄a UNESCO, ama ọtọt aban̄a ntụhọ emi: “Idem ke ebiet emi ediyọ n̄kpọ ekesidide ido ofụri usen, ndịk ẹnyenede ẹban̄a isenowo etetịm owụt idem, ndien ẹkop mme ikọ idiọk asari m̀mê ufre orụk oro eketiede nte ekedi n̄kpọ eset ata ndien ndien.” Nso idi utịp? Ibak ibak uwotowo ke akani Yugoslavia ye uduọkiyịp ke ntak ekpụk ke Rwanda ẹdi iba kpọt ke otu mme utọ n̄kpọntịbe oro ẹmi ẹdude ke mbụk ererimbot.
14. Didie ke Ediyarade 6:4 etịn̄ aban̄a ekọn̄ ye utịp esie ke eyo nnyịn?
14 Bible ama ebem iso etịn̄ ete ke utịt ini editịm n̄kpọ emi, ididuot enan̄-mbakara, adade aban̄a ekọn̄, ayawat ke ofụri isọn̄. Nnyịn ikot ke Ediyarade 6:4 ite: “Enan̄-mbakara efen ọwọrọ edi, ididuot enan̄; ndien ẹnọ andidoro enye ke edem ndisio emem mfep ke isọn̄, man owo ẹwot kiet eken; ẹnyụn̄ ẹnọ enye akwa ofụt.” Toto ke 1914 nnyịn imokụt nte ndamban̄a awat enan̄-mbakara emi ‘osiode emem efep,’ ndien mme idụt ẹka iso ndin̄wana en̄wan nnyụn̄ ntop ekọn̄.
15, 16. (a) Nso idi udeme oro ido ukpono enyenede ke mme ekọn̄ ye uwotowo? (b) Didie ke Jehovah ese se mme ido ukpono ẹnamde?
15 N̄kpọ oro mînaha ẹfụmi edi udeme oro ido ukpono enyenede ke mme ekọn̄ ye uwotowo. Ẹkeme ndidọhọ ke mbụk ubonowo oro ọyọhọde ye uduọkiyịp ke akamba udomo oto idiọk odudu ndausụn̄ nsunsu ido ukpono. Ekpep ukpepn̄kpọ ido ukpono Catholic oro Hans Küng ekewet ete: “Eneni idụhe nte ke [mme ido ukpono] ẹmetịp ẹnyụn̄ ẹkaka iso nditịp n̄kpọ nsịn akamba akamba ke idiọk, akama-nsobo odudu. Mmọ ẹdi ntak ekese ntuaha, en̄wan uduọkiyịp, ke akpanikọ ‘mme ekọn̄ ido ukpono’; . . . ndien emi n̄ko edi ntak ekọn̄ ererimbot iba oro.”
16 Didie ke Jehovah Abasi ese udeme oro nsunsu ido ukpono enyenede ke mme uwotowo ye mme ekọn̄? Ikpe oro Abasi obiomde nsunsu ido ukpono, oro ẹwetde ke Ediyarade 18:5, ọdọhọ ete: “Mme idiọkn̄kpọ esie ẹma ẹboho ẹkon̄ ẹsịm enyọn̄, Abasi omonyụn̄ eti mme ukwan̄n̄kpọ esie.” Nsunsu ido ukpono ndidian idem ye mme akara ukaraidem ererimbot amada ekesịm utọ uduọkiyịp oro, utọ akpakịp idiọkn̄kpọ eke okon̄de ntre, tutu Abasi ikemeke ndifụmi enye. Ke mîbịghike enye oyosio n̄kpọ ubiọn̄ọ emi efep ofụri ofụri ke usụn̄ ata emem.—Ediyarade 18:21.
Usụn̄ Emem
17, 18. (a) Ntak emi mîdịghe ikpîkpu ndap ndinịm nte ke ẹkeme ndinyene emem oro ebịghide? (b) Nso ke Jehovah ananam kan̄a ndisọn̄ọ nte ke ata emem oyodu?
17 Edieke mme owo, ebede ke mme utọ n̄kpọutom nte Edidiana Mme Idụt, mîkemeke ndida ata emem oro ebịghide ndi, itie ewe ke ata emem edito, ndien didie? Nte edi sụk ikpîkpu ndap ndinịm nte ke nsinsi emem ekeme ndidu? Idịghe edieke nnyịn iwọn̄ọde ibịne nnennen ebiet emi emem otode. Ndien anie edi oro? Psalm 46:9 ọbọrọ ebe ke ndisian nnyịn nte ke Jehovah “anam ekọn̄ etre tutu esịm ke utịt ekondo; oyobụn̄ utịgha, onyụn̄ esịbe eduat: oyonyụn̄ ọfọp mme chariot ke ikan̄.” Ndien Jehovah ama ọtọtọn̄ọ ndutịm editre ekọn̄ nnyụn̄ nda ata emem ndi. Didie? Ebe ke ndikodori Christ Jesus ke ebekpo Obio Ubọn̄ esie ke 1914 ye ke ndisịn udọn̄ nnọ akakan ubịnikọt unọ ukpep kaban̄a emem ke mbụk ubonowo. Mme ikọ prọfesi Isaiah 54:13 ẹsọn̄ọ ẹnọ nnyịn ẹte: “Jehovah oyonyụn̄ eteme kpukpru nditọ fo; ndien emem nditọ fo okpon.”
18 Prọfesi emi anam edumbet aban̄ade ntak emi n̄kpọ etịbede ye utịp esie an̄wan̄a—oro edi, utịp kiet kiet enyene ntak esiemmọ. Ke idaha enyeemi, ukpep oro Jehovah ọnọde—emi edide ntak—okpụhọde mme owo oro ẹtiede ekọn̄ ekọn̄ esịn ke mbon oro ẹmade emem ẹmi ẹdude ke emem ye Abasi. Utịp edi edikpụhọde esịt oro anamde mme owo ẹdi mme ama emem. Ukpepn̄kpọ emi okpụhọrede esịt ye ekikere mme owo mi akam atara idahaemi ke ofụri ererimbot nte ediwak miliọn owo ẹtienede uwụtn̄kpọ “Ọbọn̄ Emem,” kpa Jesus Christ.—Isaiah 9:6.
19. Nso ke Jesus ekekpep aban̄a ata emem?
19 Ndien nso ke Jesus ekekpep aban̄a ata emem? Enye iketịn̄ke iban̄a emem ke ufọt mme idụt kpọt edi emem ke ufọt mme owo ke mme itie ebuana mmọ ye emem esịtidem oro otode eti ubieresịt. Ke John 14:27, nnyịn ikot mme ikọ emi Jesus eketịn̄de ọnọ mme anditiene enye ete: “N̄kpọn̄ emem ye mbufo; nyak emem Mi nnọ mbufo: idịghe nte ererimbot ọnọde ke Ami nnọ mbufo. Ẹkûyak esịt etịmede mbufo, ẹkûnyụn̄ ẹyak esịt mbufo ẹkop ndịk.” Didie ke emem oro Jesus ọkọnọde okokpụhọde ye eke ererimbot?
20. Jesus edida ata emem edi ebe ke nso?
20 Akpa, emem oro Jesus ọkọnọde ama enyene n̄kpet n̄kpet ebuana ye etop Obio Ubọn̄ esie. Enye ama ọfiọk ete ke edinen ukara eke heaven, emi Jesus ye ekemmọ mme andikara 144,000 ẹnamde, ayada utịt ọsọk ekọn̄ ye mme andisịn nsọk nnọ ekọn̄. (Ediyarade 14:1, 3) Enye ama ọfiọk ete ke enye ayada mme emem emem idaha paradise edi oro enye ke ukperedem ọkọn̄wọn̄ọde ọnọ anamidiọk oro akakpade ke n̄kan̄ esie. Jesus ikọn̄wọn̄ọke ndinọ enye itie ke Obio Ubọn̄ eke heaven, edi enye ọkọdọhọ ete: “Ke akpanikọ ke ndọhọ fi mfịn emi, afo oyodu ye ami ke Paradise.”—Luke 23:43, NW.
21, 22. (a) Ewe utịbe utịbe idotenyịn oro ọsọn̄ọde owo idem ke ata emem akama? (b) Nso ke ana nnyịn inam man ikụt edidiọn̄ oro?
21 Jesus n̄ko ama ọfiọk ete ke Obio Ubọn̄ imọ ayada ndọn̄esịt ọsọk kpukpru mbon ntuan̄a ẹmi ẹnyenede mbuọtidem ke imọ. Emem esie esịne utịbe utịbe idotenyịn ediset ke n̄kpa emi ọsọn̄ọde owo idem. Ti mme ọnọ-nsịnudọn̄ ikọ esie oro ẹkụtde ke John 5:28, 29: “Ẹkûyịk n̄kpọ emi, koro ini ke edi eke kpukpru mme andidu ke udi ẹdikopde Enye uyo ẹwọn̄ọ ẹdi; mmọemi ẹkenamde se ifọnde ẹyewọn̄ọ ẹdụk ke ediset uwem, mmọemi ẹkenamde se idiọkde ẹyenyụn̄ ẹwọn̄ọ ẹdụk ke ediset ikpe.”
22 Nte afo omodori enyịn ndikụt ini oro? Nte afo ama ataba ndima mbonima fo ke n̄kpa? Nte omoyom ndifiak n̄kụt mmọ? Do bọ emem oro Jesus ọnọde. Nyene mbuọtidem ebietde eke Martha, eyeneka Lazarus, emi ọkọdọhọde Jesus ete: “Mmọfiọk nte enye eyeset ke ediset ke n̄kpa ke akpatre usen.” Edi tịm fiọk aduai-owo-idem ibọrọ oro Jesus ọkọnọde Martha: “Ami ndi ediset ye uwem: owo eke ọbuọtde idem ye Ami, okposụkedi nte enye ama akpa, enye oyodu uwem: ndien owo ekededi eke odude uwem onyụn̄ ọbuọtde idem ye Ami idikpaha ke nsinsi. Nte afo emenịm emi ke akpanikọ?”—John 11:24-26.
23. Ntak emi nnennen ifiọk Ikọ Abasi edide akpan n̄kpọ ke ndinyene ata emem?
23 Afo n̄ko emekeme ndinịm ke akpanikọ onyụn̄ ọbọ ufọn oto en̄wọn̄ọ oro. Didie? Ebe ke ndinyene nnennen ifiọk Ikọ Abasi. Tịm fiọk nte apostle Paul ọkọsọn̄ọde etịn̄ nte nnennen ifiọk edide akpan n̄kpọ: “Nnyịn . . . idopke ndibọn̄ akam mban̄a mbufo, ndinyụn̄ nnam n̄kpe-ubọk ite, Abasi akpakam anam mbufo ẹyọhọ ye ifiọk uduak Esie ke kpukpru eti ibuot ye ikike ke n̄kpọ Spirit; man mbufo ẹsan̄a ke ido nte odotde Ọbọn̄, ẹnem Enye esịt ke kpukpru usụn̄, ẹnyụn̄ ẹn̄wụm mfri ke edinam kpukpru nti utom, ẹnyụn̄ ẹkọri ke ifiọk Abasi.” (Colossae 1:9, 10) Nnennen ifiọk emi ayanam fi enịm ete ke Jehovah Abasi edi ebiet emi ata emem otode. Enye n̄ko ayasian fi se anade afo anam idahaemi man afo ekpekeme ndidiana ye andiwet psalm ke ndidọhọ: “Nyosụhọde nna ke isọn̄, nnyụn̄ nde idap sụn̄-n̄; koro edi afo, Jehovah, ikpọn̄îkpọn̄ anam mi ntie ke ifụre.”—Psalm 4:8.
Nte Afo Emekeme Ndinam An̄wan̄a?
◻ Ntak emi mme ukeme owo kaban̄a emem akade-ka iso ndikpu-e?
◻ Nso idi akpan ntak kaban̄a ekọn̄?
◻ Ntak emi emem oro ebịghide mîdịghe ndap oro mîkemeke ndisu?
◻ Ewe edi ebiet emi ata emem otode?
[Ndise ke page 8]
Ata emem idịghe ndap. Enye edi un̄wọn̄ọ Abasi
[Ndise ke page 10]
Toto ke 1914 ndamban̄a awat ididuot enan̄-mbakara omosio emem efep ke isọn̄
[Ndise ke page 11]
Nte ido ukpono ye UN ẹkeme ndida emem ndi?
[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]
UN photo