Ana Kpukpru Owo Ẹnam Ibat Ẹnọ Abasi
“Kpukpru nnyịn kiet kiet iyebụk mbụk iban̄a idem esie inọ Abasi.”—ROME 14:12.
1. Nso adan̄a ke ẹkenịm ke ifụre oro ẹkenọde Adam ye Eve?
JEHOVAH ABASI okobot Adam ye Eve, akpa ete ye eka nnyịn, nte mbon oro ẹnyenede ifụre ndimek n̄kpọ. Okposụkedi mmọ ẹkesụhọrede ẹkan mme angel, mmọ ẹkedi mme enyene-ọniọn̄ edibotn̄kpọ ẹmi ẹkekemede ndinam nti ubiere. (Psalm 8:4, 5) Edi, ifụre oro Abasi ọkọnọde ikedịghe isọn̄ inọ edibiere n̄kpọ nnọ idem. Mmọ ẹkenyene ndinam ibat nnọ Andibot mmọ, ndien ibat emi emebe osịm kpukpru mme andito ubon mmọ.
2. Nso ibat ke Jehovah edinam ke mîbịghike, ndien ntak-a?
2 Kemi nnyịn ikperede ata-utịt idiọk editịm n̄kpọ emi, Jehovah eyenam se enye ọkọdọhọde ke isọn̄. (Men Rome 9:28 domo.) Ibịghike, mbon oro mîbakke Abasi ẹyenam ibat ẹnọ Jehovah Abasi ke ntak ẹbiatde mme inyene isọn̄, ẹsobode uwem owo, ndien akpan akpan ẹkọbọde mme asan̄autom esie.—Ediyarade 6:10; 11:18.
3. Mme mbụme ewe ke nnyịn idikere iban̄a?
3 Ke inyenede ata idotenyịn emi, ọfọn nnyịn ndikere mban̄a ndinen usụn̄ oro Jehovah akanamde n̄kpọ ye mme edibotn̄kpọ esie ke ini edem. Ke n̄kan̄ nnyịn, didie ke N̄wed Abasi ekeme ndin̄wam nnyịn ndinam ibat oro ẹnyịmede nnọ Andibot nnyịn? Mme uwụtn̄kpọ ewe ẹkeme ndin̄wam, ndien ewe ke nnyịn ikpefep ndikpebe?
Mme Angel Ẹnam Ibat
4. Nnyịn isan̄a didie ifiọk ke Abasi ọdọhọ mme angel ẹnam ibat ẹban̄a mme edinam mmọ?
4 Mme edibotn̄kpọ Jehovah ẹdide mme angel ke heaven ẹnam ibat ẹnọ enye kpa nte nnyịn inamde. Mbemiso Ukwọ eyo Noah, ndusụk angel ke nsọn̄ibuot ẹma ẹmen idem eke obụk ẹsịne man ẹnyene ebuana idan̄ ye iban. Nte mbon oro ẹnyenede ifụre ndimek n̄kpọ, mme edibotn̄kpọ eke spirit ẹmi ẹma ẹkeme ndinam ubiere emi, edi Abasi ama okot mmọ ẹdinam ibat. Ke ini mme ọsọn̄ibuot angel oro ẹkefiakde ẹnyọn̄ obio mme spirit, Jehovah ikayakke mmọ ẹfiak ẹda akpa itie mmọ ẹnyene. Mbet oro Jude asian nnyịn ete ‘ke ẹkọbi mmọ ke nsinsi ebuka ẹnịm ke ekịm, ẹte, ẹtie ẹbet ikpe Akwa usen oro.’—Jude 6.
5. Nso iduọ ke Satan ye mme demon esie ẹkesobo, ndien didie ke ẹdibiere ibat oro aban̄ade nsọn̄ibuot mmọ?
5 Mme ọsọn̄ibuot angel, m̀mê mme demon ẹmi, ẹnyene Satan kpa Devil nte andikara mmọ. (Matthew 12:24-26) Idiọk angel emi ama ọsọn̄ ibuot ye Andibot enye onyụn̄ amia ata ye unen itie edikara Jehovah. Satan akada akpa ete ye eka nnyịn esịn ke idiọkn̄kpọ, ndien emi ke akpatre ama osụn̄ọ ke n̄kpa mmọ. (Genesis 3:1-7, 17-19) Okposụkedi Jehovah okonyịmede Satan esika ebietidụn̄ eke heaven ke ndusụk ini ke oro ama ekebe, n̄wed Ediyarade eke Bible ama ebem iso etịn̄ nte ke edikem ini Abasi, ẹyesio idiọkowo emi ẹduọk ke ikpehe isọn̄. Uyarade owụt nte ke emi akada itie esisịt ini ke Jesus Christ ama ọkọbọ odudu Obio Ubọn̄ ke 1914. Ke akpatre, Devil ye mme demon esie ẹyeka nsinsi nsobo. Ke ẹma ẹkebiere eneni itie edikara ke akpatre, adan̄aoro ẹyebiere mbụk aban̄ade nsọn̄ibuot ke nnennen usụn̄.—Job 1:6-12; 2:1-7; Ediyarade 12:7-9; 20:10.
Eyen Abasi Anam Ibat
6. Didie ke Jesus ese ibat oro enye anamde ọnọ Ete esie?
6 Nso eti uwụtn̄kpọ ke Eyen Abasi, Jesus Christ, okonịm ntem! Nte mfọnmma owo emi ekedide ukem ye Adam, Jesus ama okop inemesịt ndinam uduak Abasi. Enye n̄ko ama okop idatesịt ndidi se ẹdọhọde anam ibat ke ndikodu uwem ekekem ye ibet Jehovah. Andiwet psalm ama etịn̄ prọfesi nte odotde aban̄a enye ete: “Mmama ndinam se afo amade, O Abasi mi, mbet fo ẹnyụn̄ ẹdu mi ke esịt.”—Psalm 40:8; Mme Hebrew 10:6-9.
7. Ke ini ọkọbọn̄de akam ke okoneyo oro mbemiso n̄kpa esie, ntak emi Jesus eketịn̄de mme ikọ oro ẹwetde ke John 17:4, 5?
7 Kpa ye idiọk ubiọn̄ọ oro Jesus okosobode, enye ama anam uduak Abasi onyụn̄ omụm nsọn̄ọnda akama tutu osịm n̄kpa ke eto ndutụhọ. Enye ke ntre ama ekpe ekọmurua ufak ndinyan̄a ubonowo nsio ke mme akama-n̄kpa utịp idiọkn̄kpọ Adam. (Matthew 20:28) Ntem, okoneyo oro mbemiso n̄kpa esie, Jesus ama ekeme ndibọn̄ akam ye mbuọtidem ete: “Ami mma nnọ Fi ubọn̄ ke isọn̄, ke emi n̄kanamde utom eke Afo ọkọnọde Mi nnam. Ndien ke emi, Ete, da ubọn̄, eke n̄kenyenede ye Afo ndien ererimbot edidu, nọ Mi.” (John 17:4, 5) Jesus ama ekeme nditịn̄ mme ikọ oro nnọ Ete esie eke heaven koro enye okokụtde unen ke ndisobo idomo edinam ibat, Abasi ama onyụn̄ onyịme.
8. (a) Didie ke Paul okowụt ke nnyịn inyene ndinam ibat mban̄a idem nnyịn nnọ Jehovah Abasi? (b) Nso idin̄wam nnyịn ndinyene unyịme Abasi?
8 Ke mîbietke mfọnmma owo oro Jesus Christ, nnyịn idi mme anana mfọnmma. Kpa ye oro, inyene ndinam ibat nnọ Abasi. Apostle Paul ọkọdọhọ ete: “Nsinam ndien afo ekpede ikpe ọnọ eyen-ete fo? M̀mê nsinam afo esede eyen-ete fo ke mbio? Koro kpukpru nnyịn iyeda ke iso itie-ikpe Abasi. Koro ẹwet ẹte, Jehovah ete, Ma uwem Mi, kpukpru edọn̄ ẹyetọn̄ọ ẹnọ Mi, kpukpru edeme ẹyenyụn̄ ẹnọ Abasi itoro. Mmọdo ndien kpukpru nnyịn kiet kiet iyebụk mbụk iban̄a idem esie inọ Abasi.” (Rome 14:10-12) Man nnyịn ikeme ndinam ntre inyụn̄ inyene unyịme Jehovah, enye ke ima ọmọnọ nnyịn ubieresịt ye Ikọ esie eke odudu spirit, kpa Bible, ndida nnyịn usụn̄ ke se itịn̄de inyụn̄ inamde. (Rome 2:14, 15; 2 Timothy 3:16, 17) Ndibọ ọyọhọ ufọn nto ndutịm eke spirit oro Jehovah anamde nnyụn̄ ntiene ubieresịt nnyịn oro Bible ọnọde ukpep eyen̄wam nnyịn ndinyene unyịme Abasi. (Matthew 24:45-47) Edisana spirit, m̀mê anamutom odudu Jehovah, edi udiana itie emi odudu ye ndausụn̄ ẹtode. Edieke nnyịn inamde n̄kpọ ke n̄kemuyo ye ndausụn̄ spirit ye ndausụn̄ ubieresịt nnyịn oro Bible ọnọde ukpep, nnyịn iwụt ite ke nnyịn ‘isịnke Abasi ke ndek,’ emi nnyịn inyenede ndinam ibat ofụri edinam nnyịn nnọ.—1 Thessalonica 4:3-8; 1 Peter 3:16, 21.
Ndinam Ibat nte Mme Idụt
9. Mmanie ẹkedi mbon Edom, ndien nso ikotịbe inọ mmọ etiene nte mmọ ẹkenamde n̄kpọ ye Israel?
9 Jehovah okot mme idụt ẹdinam ibat. (Jeremiah 25:12-14; Zephaniah 3:6, 7) Kere ban̄a obio ubọn̄ Edom eset, emi okodude ke edem usụk Inyan̄ Inụn̄ ye edem edere Itụn̄ Inyan̄ibom Aqaba. Mbon Edom ẹkedi mbon Semite, ẹmi ẹketịmde ẹnyene ebuana ye nditọ Israel. Okposụkedi eteete nditọ Edom ekedide Esau eyeyen Abraham, owo ikayakke nditọ Israel ẹsan̄a ẹbe Edom ke “ọkpọ-usụn̄ edidem” ke adan̄aemi ẹkebede ẹka Isọn̄ Un̄wọn̄ọ. (Numbers 20:14-21) Ke ufan̄ ediwak isua ikie udu oro Edom ekenyenede ama ọkọri osịm edinyene ata idiọk usua nnọ Israel. Ke akpatre, mbon Edom ẹkenyene ndinam ibat ke mmọ ndikọdọhọ mbon Babylon ẹsobo Jerusalem ke 607 M.E.N. (Psalm 137:7) Ke ọyọhọ isua ikie itiokiet M.E.N., udịmekọn̄ Babylon ke idak ndausụn̄ Edidem Nabonidus ama akan Edom, enye ama onyụn̄ akabade ana ndon, kpa nte Jehovah ọkọdọhọde.—Jeremiah 49:20; Obadiah 9-11.
10. Didie ke mbon Moab ẹkenam n̄kpọ ye nditọ Israel, ndien didie ke Abasi okokot Moab edinam ibat?
10 N̄kpọ ikọfọnke ye Moab. Obio ubọn̄ Moab okodu ke edem edere Edom ye edem usiahautịn Inyan̄ Inụn̄. Mbemiso nditọ Israel ẹkedụkde Isọn̄ Un̄wọn̄ọ, mbon Moab ikọfọnke ido ye mmọ, etiede nte ẹkenọ mmọ uyo ye mmọn̄ n̄kukụre ke ntak udori ke n̄kan̄ okụk. (Deuteronomy 23:3, 4) Edidem Balak eke Moab ama ekpe prọfet Balaam ete osụn̄i Israel, ndien ẹkeda iban Moab nditabi irenowo Israel nsịn ke oburobụt ido ye ukpono ndem. (Numbers 22:2-8; 25:1-9) Nte ededi, Jehovah ama okụt usua oro Moab akasuade Israel. Nte ẹketịn̄de ke prọfesi, Moab ama okụt nsobo ke ubọk mbon Babylon. (Jeremiah 9:25, 26; Zephaniah 2:8-11) Ih, Abasi ama okot Moab edinam ibat.
11. Moab ye Ammon ẹketie nte ewe obio, ndien nso ke mme prọfesi Bible ẹwụt ẹban̄a idiọk editịm n̄kpọ emi odude kemi?
11 Ikedịghe Moab ikpọn̄ ekenyene ndinam ibat nnọ Abasi edi Ammon n̄ko ama enyene ndinam. Jehovah ama ebem iso etịn̄ ete: “Ma uwem mi, mmọdo Moab mîditreke ndibiet Sodom: nditọ Ammon idinyụn̄ itreke ndibiet Gomorrah: ebiet eke nettle ọkọride, ye obube inụn̄, ye nsinsi ndon.” (Zephaniah 2:9) Ẹma ẹsobo isọn̄ Moab ye Ammon, idem kpa nte Abasi okosobode mme obio Sodom ye Gomorrah. Nte ekemde ye Geological Society eke London, mme anam ndụn̄ọde ẹdọhọ ke ima ikụt mme itie n̄wụre Sodom ye Gomorrah ke n̄kan̄ edem usiahautịn mbenesụk Inyan̄ Inụn̄. Uyarade ekededi emi ẹkemede ndiberi edem oro ẹdinyenede ke afan̄ emi edikeme n̄kukụre ndisọn̄ọ mme prọfesi Bible ẹmi ẹwụtde ke Jehovah Abasi eyekot idiọk editịm n̄kpọ emi odude kemi n̄ko edinam ibat.—2 Peter 3:6-12.
12. Okposụkedi Israel ekenyenede ndinam ibat nnọ Abasi kaban̄a mme idiọkn̄kpọ esie, nso ke ẹkebem iso ẹtịn̄ ẹban̄a nsụhọ mme Jew?
12 Okposụkedi Jehovah ekenen̄ede ọfọn mfọn ye Israel, enye ekenyene ndinam ibat nnọ Abasi kaban̄a mme idiọkn̄kpọ esie. Ke ini Jesus Christ ekedide ebịne idụt Israel, n̄wakn̄kan owo ẹma ẹsịn enye. Nsụhọ kpọt ẹkenyene mbuọtidem ẹnyụn̄ ẹkabade ẹdi mme anditiene enye. Paul ama abuan ndusụk prọfesi ye nsụhọ Jew emi ke ini enye ekewetde ete: “Isaiah ofiori aban̄a Israel ete, Ibat nditọ Israel akpawakde nte ntan mben inyan̄, edi nsụhọ ke ẹdinyan̄a: koro Jehovah eyenam se Enye ọkọdọhọde ke isọn̄, anam uyo Esie ama, onyụn̄ ebiere enye ibibio. N̄ko, kpa nte Isaiah ekebemde iso ọdọhọ ete, Ke mîkpedịghe Jehovah mme udịm ayak ubon osụhọ ọnọ nnyịn, nnyịn ikpakabade itie nte Sodom, ikponyụn̄ ibiet Gomorrah.” (Rome 9:27-29; Isaiah 1:9; 10:22, 23) Apostle oro ama ọnọ uwụtn̄kpọ aban̄ade owo 7,000 ke eyo Elijah ẹmi mîkatuakke ibuot inọ Baal, ndien ekem enye ama ọdọhọ ete: “Ntre n̄ko nsụhọ odu ke emi, ẹmi ẹmekde mmọ oto ke mfọn.” (Rome 11:5) Mme owo oro ẹkenyenede ndinam ibat idemmọ nnọ Abasi ẹkenam nsụhọ oro.
Mme Uwụtn̄kpọ eke Edinam Ibat Idemowo
13. Nso ikotịbe inọ Cain ke ini Abasi okokotde enye edinam ibat aban̄a ediwot oro enye okowotde Abel eyeneka esie?
13 Bible asiak ediwak idaha ẹmi owo anamde ibat idemesie ọnọ Jehovah Abasi. Da Cain, akpan Adam, ke uwụtn̄kpọ. Enye ye eyeneka esie Abel ẹma ẹfọp uwa ẹnọ Jehovah. Abasi ama onyịme uwa Abel, edi ikonyịmeke eke Cain. Ke ini okokotde edinam ibat aban̄a afai afai ediwot oro enye okowotde eyeneka esie, Cain ye unana mbọm ama ọdọhọ Abasi ete: “Ndi ami ndi andikpeme eyen-eka mi?” Ke ntak idiọkn̄kpọ esie, ẹma ẹbịn Cain aka “isọn̄ Nod, ke edem Eden emi utịn asiahade.” Enye ikatuaha n̄kpọfiọk esịt akpanikọ ke idiọkn̄kpọ esie, ekeseme n̄kukụre aban̄a ufen oro enye okodotde ndibọ emi ẹkenọde enye.—Genesis 4:3-16.
14. Didie ke ẹkewụt edinam ibat idemowo nnọ Abasi ke idaha aban̄ade Eli akwa oku ye nditọiren esie?
14 Ẹwụt edinam ibat idemowo nnọ Abasi n̄ko ke idaha aban̄ade Eli akwa oku Israel. Nditọiren esie, Hophni ye Phinehas, ẹkenam utom nte mme oku edi “ẹma ẹnyene ubiomikpe ukwan̄ikpe ye mme owo, ye unana ukpono ye Abasi, ẹnyụn̄ ẹsịn idem ke kpukpru orụk idiọkn̄kpọ,” ntre ke ewetmbụk oro Josephus ọdọhọ. Mme “oburobụt owo” ẹmi ikọfiọkke Jehovah, ẹma ẹsịn idem ke ido unana ukpono, ẹnyụn̄ ẹnyene ubiomikpe akwa oburobụt ido. (1 Samuel 1:3; 2:12-17, 22-25) Nte ete mmọ ye akwa oku Israel, Eli ama enyene mbiomo nditụnọ mmọ, edi enye n̄kukụre akasua ọnọ mmọ mfefere mfefere. Eli ‘ama okpono nditọ esie akan Jehovah.’ (1 Samuel 2:29) Usiene ama edisịm ufọk Eli. Nditọ iba ẹkekpa usen kiet ye ete mmọ, ẹma ẹnyụn̄ ẹsịbe udịm oku mmọ ẹfep ofụri ofụri. Ntem ẹma ẹnam ibat.—1 Samuel 3:13, 14; 4:11, 17, 18.
15. Ntak emi ẹkenọde Jonathan eyen Edidem Saul utịp?
15 Jonathan eyen Edidem Saul ama onịm ata isio isio uwụtn̄kpọ. Esisịt ini ke David ama okowot Goliath, “ukpọn̄ Jonathan eyịre ye ukpọn̄ David,” ndien mmọ ẹma ẹnam ediomi ufan. (1 Samuel 18:1, 3) Eyedi Jonathan ama ọfiọk ete ke spirit Abasi ama ọkpọn̄ Saul, edi ifịk esie kaban̄a utuakibuot akpanikọ iketekke. (1 Samuel 16:14) Akananam esịtekọm oro Jonathan ekenyenede aban̄a odudu David emi okotode Abasi iketekke. Jonathan ama ọfiọk ete ke imọ ikenyene ndinam ibat nnọ Abasi, ndien Jehovah ama ọnọ enye utịp aban̄a ukpono ukpono edinam esie ke ndikụt nte ke udịm ubon esie ama aka iso ke ofụri emana.—1 Chronicles 8:33-40.
Edinam Ibat ke Esop Christian
16. Anie ekedi Titus, ndien ntak ẹkemede ndidọhọ ke enye ama anam eti ibat ọnọ Abasi aban̄a idemesie?
16 N̄wed Abasi Christian Usem Greek otoro ediwak iren ye iban ẹmi ẹkenamde nti ibat ẹban̄a idemmọ. Ke uwụtn̄kpọ, Christian edide owo Greece ama odu emi ekekerede Titus. Ẹnọ ekikere nte ke enye akakabade edi Christian ke ini akpa isan̄ isụn̄utom oro Paul akanamde aka Cyprus. Sia ekemede ndidi mme Jew ye mme okpono Abasi ke ido mme Jew ẹtode Cyprus ẹma ẹdu ke Jerusalem ke Pentecost eke 33 E.N., ekeme ndidi Ido Ukpono Christ ama osịm isuo oro esisịt ini ke oro ebede. (Utom 11:19) Nte ededi, Titus ama owụt nte idide kiet ke otu ekemmọ anam-akpanikọ nsan̄autom Paul. Enye ama asan̄a ye Paul ye Barnabas ke isan̄ uka Jerusalem ke n̄kpọ nte 49 E.N., ke ini ẹkebierede akpan mfịna aban̄ade mbobi. Akpanikọ oro nte ke Titus ikanaha mbobi ama adian odudu ke mfan̄a Paul oro nte ke mme andikabade esịt ndụk Ido Ukpono Christ ikpenyeneke ndidu ke idak Ibet Moses. (Galatia 2:1-3) N̄wed Abasi ọsọn̄ọ eti utom oro Titus akanamde, ndien Paul ama akam ọnọ leta eke odudu spirit Abasi ẹsọk enye. (2 Corinth 7:6; Titus 1:1-4) Nte an̄wan̄ade, tutu osịm ata utịt uwem esie eke isọn̄, Titus ama aka iso ndinọ Abasi eti ibat mban̄a idemesie.
17. Nso ibat ke Timothy akanam, ndien didie ke uwụtn̄kpọ emi ekeme nditụk nnyịn?
17 Timothy ekedi enyene-ifịk owo efen emi akanamde ibat oro Jehovah Abasi onyịmede aban̄a idemesie. Okposụkedi Timothy ekenyenede ndusụk mfịna unana nsọn̄idem, enye ama owụt ‘ata mbuọtidem’ onyụn̄ ‘asan̄a ye Paul ndisuan gospel.’ Apostle oro ke ntre ama ekeme ndidọhọ ekemmọ mme Christian ke Philippi ete: “Nnyeneke owo eke ebietde [Timothy], eke edikerede n̄kpọ mbufo ke akpanikọ.” (2 Timothy 1:5; Philippi 2:20, 22; 1 Timothy 5:23) Ke isobode mme mmeme eke owo ye mme idomo eken, nnyịn n̄ko imekeme ndinyene ata mbuọtidem inyụn̄ ikeme ndinam ibat oro ẹnyịmede iban̄a idem nnyịn inọ Abasi.
18. Anie ekedi Lydia, ndien nso edu ke enye okowụt?
18 Lydia ekedi n̄wan emi abakde Abasi emi nte an̄wan̄ade akanamde eti ibat aban̄a idemesie ọnọ Abasi. Enye ye ubon esie ẹma ẹsịne ke otu mme akpa owo ke Europe ẹmi ẹkenyịmede Ido Ukpono Christ ke ntak utom emi Paul akanamde ke Philippi ke n̄kpọ nte 50 E.N. Nte amanaisọn̄ Thyatira, eyedi Lydia ekedi okpono Abasi ke ido mme Jew, ndien ekeme ndidi ibat ibat Jew ẹma ẹdu ndien synagogue ndomokiet ikodụhe ke Philippi. Enye ye mme enyene-ifịk iban eken ẹkesisop idem ke mben akpa ke ini Paul ekenyenede nneme ye mmọ. Nte utịp, Lydia ama akabade edi Christian onyụn̄ ekpek Paul ye nsan̄a esie nditie ye enye. (Utom 16:12-15) Ntatubọk oro Lydia okowụtde aka iso ndidi edu oro ẹdade ẹdiọn̄ọ mme Christian akpanikọ.
19. Kaban̄a ewe nti edinam ke Dorcas akanam eti ibat ọnọ Abasi aban̄a idemesie?
19 Dorcas ekedi n̄wan efen emi akanamde eti ibat ọnọ Jehovah Abasi aban̄a idemesie. Ke ini enye akakpade, Peter ama aka Joppa ke ndiyere ikot oro mme mbet ẹmi ẹkedụn̄de do ẹkenọde. Iren iba ẹmi ẹkesobode ye Peter ẹma “ẹda enye ẹdọk ke ubet enyọn̄; ndien kpukpru mme ebeakpa ẹda ẹkpere okpo ẹtua eyet, ẹnyụn̄ ẹwụt ọfọn̄idem ye edisịnen̄kpọ emi Dorcas okokịmde, ke ini enye odude ye mmọ.” Ẹma ẹnam Dorcas afiak odu uwem. Edi nte ẹnyene nditi enye n̄kukụre kaban̄a ima ima edu ntatubọk esie? Baba. Enye ekedi “mbet” ama onyụn̄ enen̄ede esịn idemesie ke utom edinam mbet. Christian iban ke ukem usụn̄ oro mfịn ‘ẹyọhọ ye nti utom ye ntatubọk.’ Mmọ ẹsikop inemesịt n̄ko ndinyene ifịk ifịk ebuana ke nditan̄a eti mbụk Obio Ubọn̄ ye edinam mme mbet.—Utom 9:36-42; Matthew 24:14; 28:19, 20.
20. Mme mbụme ewe ke nnyịn ikeme ndibụp idem nnyịn?
20 Bible owụt in̄wan̄în̄wan̄ nte ke ana mme idụt ye mme owo ẹnam ibat ẹnọ Ọbọn̄ Andikara Jehovah. (Zephaniah 1:7) Edieke nnyịn iyakde idem inọ Abasi, nnyịn imekeme ke ntre ndibụp idem nnyịn ite, ‘Didie ke ami nse mme ifetutom ye mme mbiomo mi ẹmi ẹtode Abasi? Nso orụk ibat ke ami nnam nnọ Jehovah Abasi ye Jesus Christ?’
Nso Idi Mme Ibọrọ Fo?
◻ Didie ke afo ọkpọsọn̄ọ nte ke mme angel ye Eyen Abasi ẹnam ibat ẹnọ Jehovah?
◻ Ewe uwụtn̄kpọ Bible ẹdu ndiwụt nte ke Abasi eyekot mme idụt ẹdinam ibat?
◻ Nso ke Bible etịn̄ aban̄a edinam ibat idemowo nnọ Abasi?
◻ Mmanie ẹkedi ndusụk mme owo ke n̄wetnnịm n̄kpọ Bible ẹmi ẹkenamde eti ibat ẹnọ Jehovah Abasi?
[Ndise ke page 10]
Jesus Christ ama anam eti ibat ọnọ Ete esie eke heaven aban̄a idemesie
[Ndise ke page 15]
Ukem nte Dorcas, Christian iban mfịn ẹnam eti ibat ẹnọ Jehovah Abasi ẹban̄a idemmọ
[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 13]
The Death of Abel/The Doré Bible Illustrations/Dover Publications, Inc.