Sese Mbon Nsọn̄ọnda!

“Anie editre nditen̄e Fi, O Ọbọn̄, ndinyụn̄ nnọ enyịn̄ Fo ubọn̄? Koro Afo ikpọn̄ [enyenede nsọn̄ọnda]?”—EDIYARADE 15:4.

1. Nso uyarade ke J. F. Rutherford ọkọnọ aban̄a nsọn̄ọnda andikebem enye iso, C. T. Russell?

JOSEPH F. RUTHERFORD, emi akadade itie C. T. Russell nte etieibuot Watch Tower Society ke 1917, ọkọtọn̄ọ utịn̄ikọ esie ke itie ndibụk Russell ke ndidọhọ: “Charles Taze Russell ama ọsọn̄ọ ada ye Abasi, ọsọn̄ọ ada ye Christ Jesus, ọsọn̄ọ ada ọnọ utom obio ubọn̄ Messiah. Enye ama ọsọn̄ọ ada ke ọwọn̄esịt esie—ih, ọsọn̄ọ ada idem tutu osịm n̄kpa.” Ke akpanikọ, oro ekedi eti itoro ndinọ anam-akpanikọ asan̄autom Jehovah Abasi. Idụhe n̄kponn̄kan itoro emi nnyịn ikemede ndinọ owo ekededi akan ndidọhọ ke enye ama ebe udomo nsọn̄ọnda, nte ke enye ama ọsọn̄ọ ada—ọsọn̄ọ ada ke ọwọn̄esịt esie.

2, 3. (a) Ntak emi nsọn̄ọnda akamade n̄kpọ-ata? (b) Mmanie n̄ko ẹn̄wana ye mme ata Christian ke mme ukeme mmọ ndisọn̄ọ nda?

² Edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ ndinyene nsọn̄ọnda. Ntak-a? Koro nsọn̄ọnda esituaha ye udọn̄ idemowo. Etubom ke otu mbon oro mîsọn̄ọke ida ye Abasi ẹdi mme ọkwọrọ ederi Christendom. N̄ko, akananam nsọn̄ọnda inanake ntatara ntatara ntre nte emi ananade ke itie ebuana ndọ mfịn. Efịbe edi ọsọ n̄kpọ. Unana nsọn̄ọnda n̄ko ọyọyọhọ ke mbubehe ererimbot. Kaban̄a emi, ẹsian nnyịn ẹte: “Ediwak etubom utom ye nta ke ubọkọkọ . . . ẹnịm ke akpanikọ ẹte ke mme ndisịme ye mbon oro ẹkemede ndisọsọp mbian̄a kpọt ẹsọn̄ọ ẹda ẹnọ mme usiakifia mmọ mfịn.” Ẹse mbon oro ‘ẹnen̄ede ẹsọn̄ọ ẹda’ ke usụhọde. Adaibuot ke ufọkutom oro esinamde ndụn̄ọde ke nte ẹkamade ẹnyụn̄ ẹtịmde utom esịn enye ke usụn̄ emi ete: “Akpa ye n̄kukụre nsọn̄ọnda fo ekpenyene ndidi ye idemfo.” Nditịn̄ mban̄a edinyene nsọn̄ọnda nnọ idem edi ndibiat se ikọ oro ọwọrọde. Enye eti nnyịn se ẹwetde ke Micah 7:2: “Owo eke amade Abasi atak ke isọn̄.”

³ Ke ata akamba udomo, Satan ye mme demon esie ke ẹn̄wana ekọn̄ ye nnyịn, ẹbierede ndinam nnyịn ikûnyene nsọn̄ọnda inọ Abasi. Ntak edi oro ẹdọhọde mme Christian ke Ephesus 6:12 ẹte: “Nnyịn [in̄wanake] en̄wan nnyịn ye obụk ye iyịp, edi in̄wana ye mbọn̄, ye mme enyene-odudu ye mme andikara ekịm ererimbot, ye udịm mme idiọk spirit eke ẹdude ke enyọn̄.” Ih, oyom nnyịn inam item emi: “Ẹfara ke idem ẹnyụn̄ ẹkpeme; asua mbufo, kpa Satan, ke oyoyo nte lion eke okụnide, oyom se editade.”—1 Peter 5:8.

4. Mme edu ewe ẹnam edisọn̄ọ nda edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ?

⁴ N̄kpọ efen oro anamde nsọn̄ọnda edi ọkpọsọn̄ n̄kpọ edi udọn̄ ibụk oro nnyịn ikadade ito ete ye eka nnyịn, nte ẹtịn̄de ke Genesis 8:21: “Ekikere esịt owo [ọdiọk]”—onyụn̄ edi eke ibụk—“toto ke uyen esie.” Kpukpru nnyịn imenyene mfịna oro apostle Paul ọkọdọhọde ke imọ imenyene: “Nnamke eti n̄kpọ eke ọdọn̄de mi ndinam, edi idiọk-n̄kpọ eke mîdọn̄ke mi ndinam, oro ke nnanam.”—Rome 7:19.

Nsọn̄ọnda Edi San̄asan̄a N̄kpọ

5, 6. Nso ke ẹkeme nditịn̄ mban̄a se nsọn̄ọnda edide, ndien didie ke ẹkabade enye?

⁵ “Nsọn̄ọnda” edi ata san̄asan̄a ikọ. Ntem Insight on the Scriptures ọdọhọ ete: “Etie nte idụhe ikọ ndomokiet ke Ikọmbakara emi etịn̄de nnennen se ikọ Hebrew ye Greek ẹmi ẹwọrọde ọyọhọ ọyọhọ, edi ‘nsọn̄ọnda,’ esịnede, nte enye edide, ekikere uten̄e ye edinam akpanikọ, ke ini ẹdade ẹtịn̄ ikọ ẹban̄a Abasi ye utom esie, aka ndiwọrọ n̄kpọ ntre.”a Kaban̄a “nsọn̄ọnda” Enyọn̄-Ukpeme ama ọdọhọ ini kiet ete: “[Edinam akpanikọ], iso-utom, ima, mbiomo, edinọ ibetedem. Nso idi n̄kpọ kiet oro ikọ ẹmi ẹtịn̄de ẹban̄a? Mmọ ẹdi nsio nsio usụn̄ [nsọn̄ọnda].” Ih, ata ediwak nti ido ẹdu oro ẹnen̄erede ẹdi nsio nsio ikpehe nsọn̄ọnda. Ke akpanikọ odot ẹtịm ẹfiọk adan̄a nte ẹwakde ndibuan nsọn̄ọnda ye edinen ido ke N̄wed Abasi.

⁶ Mme ukabade oro ẹtienede mi ẹn̄wam n̄ko: ‘Nsọn̄ọnda ekeme ndiwụt n̄kaiso edinam akpanikọ oro ẹkemede ndiberi edem nnyụn̄ nnọ ibetedem, ndikpeme mbiọn̄ọ ediyok m̀mê idomo.’ ‘Nsọn̄ọnda abuana owo ndinam akpanikọ ke ikọ en̄wọn̄ọ esie m̀mê edika iso nnọ n̄ka m̀mê mme edumbet emi owo ekerede ke imenyene mbiomo ke n̄kan̄ ido uwem ibetedem; ikọ oro inọhọ ekikere edisọn̄ọ nyịre kpọt edi ndibiọn̄ọ edidi se ẹdade abian̄a ye mbukpek ẹnam ẹtre edisọn̄ọ nyịre oro.’ Ntem, mbon oro ẹkade iso ẹnam akpanikọ kpa ye mme idomo, ubiọn̄ọ, ye ukọbọ ẹdot se ẹkotde “mbon nsọn̄ọnda.”

7. Nso ukpụhọde ke ẹkeme ndiwụt ke ufọt nsọn̄ọnda ye edinam akpanikọ?

⁷ Ke ebuana ye emi, nte ededi, ọkpọfọn ẹnanam ukpụhọde oro ekemede ndidu ke ufọt nsọn̄ọnda ye edinam akpanikọ an̄wan̄a. Ke edem usoputịn United States, idịm kiet odu emi mmọn̄ esitopde ọwọrọ ke n̄kpọ nte kpukpru hour kiet kiet. Emi esidi kpukpru ini tutu eyedi se ẹkotde enye Akani Anam-Akpanikọ. Bible etịn̄ aban̄a mme utọ anana-uwem n̄kpọ nte ọfiọn̄ nte edide anam-akpanikọ, koro ẹkeme ndiberi edem ke enye. Psalm 89:37 etịn̄ aban̄a ọfiọn̄ nte “ntiense akpanikọ ke ikpa-enyọn̄.” Ẹdọhọ ke ikọ Abasi ẹdi akpanikọ. Ediyarade 21:5 ọdọhọ ete: “Anditie ke ebekpo onyụn̄ ọdọhọ ete, Sese, mmanam kpukpru n̄kpọ ẹdi mbufa. Enye onyụn̄ ọdọhọ ete, Wet: koro mme ikọ ẹmi ẹdi akpanikọ ye se owo okponịmde.” Kpukpru ẹmi ẹdi akpanikọ, se ẹkpeberide edem, edi mmọ idotke ndidi se owo akpayakde idem ọnọ m̀mê ndinyene mme edu ido uwem, utọ nte nsọn̄ọnda.

Jehovah, N̄wọrọnda Owo Emi Enyenede Nsọn̄ọnda

8. Nso uyarade ke N̄wed Abasi iwụt mfọnn̄kan uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda?

⁸ Ye unana eyịghe ekededi, Jehovah Abasi edi mfọnn̄kan uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda. Jehovah emenyene nsọn̄ọnda ọnọ ekpụk ubonowo, idem ọnọde Eyen esie man mme owo ẹkeme ndinyene nsinsi uwem. (John 3:16) Ke Jeremiah 3:12, nnyịn ikot ite: “O Israel ama-mfiak-edem, fiak edem; ndibọpke iso mi nse mbufo: koro ami [nnyenede nsọn̄ọnda].” Mme ikọ oro ẹwetde ke Ediyarade 16:5 ẹka iso nditịn̄ mban̄a nsọn̄ọnda Jehovah: “O Edisana Abasi [Owo nsọn̄ọnda], emi odude-du, okonyụn̄ odude-du, Afo emenen ke ikpe emi ekpede ntem.” Ekem n̄ko, ke Psalm 145:17, ẹsian nnyịn ẹte: “Jehovah emenen ke kpukpru usụn̄ esie, onyụn̄ [ọsọn̄ọ ada] ke kpukpru se enye anamde.” Ke akpanikọ, Jehovah edi ata n̄wọrọnda ke nsọn̄ọnda esie tutu Ediyarade 15:4 ọdọhọ ete: “Anie editre nditen̄e Fi, O Ọbọn̄, ndinyụn̄ nnọ enyịn̄ Fo ubọn̄? Koro Afo ikpọn̄ [enyenede nsọn̄ọnda].” Jehovah Abasi enyene nsọn̄ọnda ke akakan udomo.

9, 10. Nso mbụk nsọn̄ọnda ke Jehovah akanam ke mme edinam esie ye idụt Israel?

⁹ Mbụk idụt Israel akpan akpan esịne akpakịp uyarade aban̄ade nsọn̄ọnda oro Jehovah enyenede ọnọ ikọt esie. Ke ini mme Ebiereikpe, Israel ama oyo ọkpọn̄ utuakibuot akpanikọ ndien ndien, edi Jehovah ama okop mbọm onyụn̄ anyan̄a mmọ ndien ndien. (Judges 2:15-22) Ke ofụri isua ikie ition oro Israel ekenyenede ndidem, Jehovah ama owụt idụt oro nsọn̄ọnda esie.

¹⁰ Nsọn̄ọnda Jehovah ama anam enye eme ime ye ikọt esie, nte ẹwụtde ke 2 Chronicles 36:15, 16: “Jehovah Abasi mme ete mmọ ọdọn̄ mme isụn̄ esie utom ke ọtọ mmọ, abak ọdọn̄; koro enye enyenede mbọm ye ikọt esie ye ebiet idụn̄ esie: edi mmọ ẹsak mme isụn̄utom Abasi, ẹnyụn̄ ẹsụn̄i mme prophet esie, tutu Jehovah obụmede iyatesịt ye ikọt esie, tutu inyeneke edikụre.”

11. Nso nsọn̄ọ m̀mê ndọn̄esịt ke nsọn̄ọnda Jehovah ọnọ nnyịn?

¹¹ Sia Jehovah edide akakan ke ndiwụt nsọn̄ọnda, apostle Paul ama ekeme ndiwet, nte ẹwetde ke Rome 8:38, 39 ete: “Mmotịm mbụre mfiọk nte, n̄kpa ye uwem, ye mme angel ye mbọn̄, ye n̄kpọ eke ẹdude ke emi, ye n̄kpọ eke edidide, ye mme odudu, ye ukon̄ ye utụn̄ọ, ye n̄kpọ efen ekededi eke ẹbotde, idikemeke ndidianade nnyịn ke ima Abasi, emi odude ke Christ Jesus Ọbọn̄ nnyịn.” Ih, Jehovah ọn̄wọn̄ọ ọnọ nnyịn ete: “Ndikpụhu fi, ndinyụn̄ n̄kpọn̄ke fi.” (Mme Hebrew 13:5) Ke akpanikọ, edi n̄kpọ ndọn̄esịt ndifiọk nte ke Jehovah Abasi esisọn̄ọ ada kpukpru ini!

Jesus Christ, Eyen Oro Ọsọn̄ọde Ada

12, 13. Nso uyarade ke nnyịn inyene iban̄a nsọn̄ọnda Eyen Abasi?

¹² Owo emi ekpebede Jehovah ke mfọnmma usụn̄ ke ndikan n̄kpọ-ata nsọn̄ọnda ekedi onyụn̄ edi Jesus Christ. Apostle Peter nte odotde ama okot oto Psalm 16:10 onyụn̄ ada enye etịn̄ aban̄a Jesus Christ ke Utom 2:27 ete: “Afo udukpọn̄ke ukpọn̄ mi ke obio ekpo, udunyụn̄ uyakke Edisana Owo Fo [owo nsọn̄ọnda] okụt mbiara.” Nte odotde edi Jesus Christ ke ẹsiak nte “owo nsọn̄ọnda.” Ke kpukpru idaha, enye ọsọn̄ọ ada ye Ete esie ye Obio Ubọn̄ oro Abasi ọn̄wọn̄ọde. Satan ke akpa ama odomo ndida mme idomo, kpa mbukpek ẹban̄ade ibụk, mbiat nsọn̄ọnda Jesus. Ke okpude ke afan̄ oro, Devil ama ebiere ndida ukọbọ, ke akpatre anamde ẹwot Jesus ke eto n̄kpa. Jesus akananam iyokke ke nsọn̄ọnda oro enye enyenede ọnọ Ete esie eke heaven, Jehovah Abasi.—Matthew 4:1-11.

¹³ Jesus Christ ọsọn̄ọ ada ye mme anditiene enye ke ndinam un̄wọn̄ọ oro ẹwetde ke Matthew 28:20: “Sese, Ami ndodu ye mbufo kpukpru ini, tutu osịm utịt ererimbot.” Ke edisu un̄wọn̄ọ oro, enye ke nsọn̄ọnda ọmọnọ ndausụn̄ ke esop esie ọtọn̄ọde ke Pentecost 33 E.N. tutu osịm mfịn.

Mme Anana Mfọnmma Owo Ẹmi Ẹkesọn̄ọde Ẹda

14. Nso uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda ke Job okonịm?

¹⁴ Idahaemi, nso kaban̄a mme anana mfọnmma owo? Nte mmọ ẹkeme ndisọn̄ọ nda ye Abasi? Nnyịn imenyene n̄wọrọnda idaha aban̄ade Job. Satan ama anam eneni oro ana in̄wan̄în̄wan̄ ke se iban̄ade enye. Nte Job ama ọsọn̄ọ ada ye Jehovah Abasi, mîdịghe ndi enye akanam n̄kpọ esie n̄kukụre ke ntak ibụk? Satan ama anam inua ete ke imọ imekeme ndiwọn̄ọde Job n̄kpọn̄ Jehovah ebe ke ndinam Job okụt afanikọn̄. Ke Job ama akataba kpukpru inyene esie, kpukpru nditọ esie, idem ye nsọn̄idem esie, n̄wan esie ama akpak enye ete: “Kpọn̄ Abasi, ndien kpa n̄kpa.” Edi Job ama ọsọn̄ọ ada, koro enye ọkọdọhọde n̄wan esie ete: “Afo ọdọhọ nte ndisịme n̄wan ọdọhọde; nte nnyịn ibọ Abasi eti n̄kpọ, ndien idibọhọ idiọk n̄kpọ n̄ko? Ke ofụri n̄kpọ emi Job inamke idiọk ke n̄kpọk-inua esie.” (Job 2:9, 10) Ke akpanikọ, Job ama ọdọhọ mbon oro ẹkedọhọde ke idi mbon ndọn̄esịt esie ete: “Enye [Abasi] okpowowot mi, ami nyesụk ndori enyịn ke enye.” (Job 13:15, New International Version) Eyịghe idụhe Job ekenyenede unyịme Jehovah! Ntem, Jehovah ama ọdọhọ Eliphaz Temanite ete: “Mmayat esịt ye afo, ye mme ufan fo mbiba: koro mbufo mîkọdọhọke iban̄a mi nte enende, nte emi owo mi Job ọkọdọhọde.”—Job 42:7, 10-16; James 5:11.

15. Nso uyarade N̄wed Abasi ke nnyịn inyene kaban̄a nsọn̄ọnda ediwak asan̄autom Jehovah Abasi?

¹⁵ Ẹkeme nditịn̄ mban̄a kpukpru iren ye iban mbuọtidem oro ẹsiakde ke Mme Hebrew ibuot 11 nte mbon nsọn̄ọnda. Mmọ ikanamke akpanikọ kpọt edi n̄ko ẹma ẹsọn̄ọ ẹda ke ini ẹsobode mme mfịghe. Ntem, nnyịn ikot iban̄a mbon “ẹmi ẹkedade mbuọtidem . . . ẹkụbi mme lion inua, ẹnịme ide ikan̄, ẹbọhọ iso ofụt . . . Mmọ efen ẹkụt idomo oto nsahi ye ufen ye n̄kpọkọbi ye ufọk-n̄kpọkọbi n̄ko; ẹtọn̄ọ mmọ ke itiat, ẹyọk mmọ ẹsịbe mbio iba, ẹdomo mmọ, ẹwot mmọ ke efụt: mmọ oro ẹsịne ikpa-erọn̄ ye ikpa-ebot ẹduyo; mmọ ẹnana n̄kpọ, ẹkụt ukụt, ẹbọ ndutụhọ.”—Mme Hebrew 11:33-37.

16. Nso uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda ke apostle Paul okonịm?

¹⁶ N̄wed Abasi Christian Usem Greek n̄ko ọnọ n̄wọrọnda uwụtn̄kpọ aban̄a apostle Paul. Enye nte odotde ama asian mme Christian mbon Thessalonica aban̄a utom ukwọrọikọ esie ete: “Mbufo ẹdi mme ntiense, Abasi onyụn̄ etiene ese, adan̄a nte nnyịn ikadade ido eke [owụtde nsọn̄ọnda] onyụn̄ enende, onyụn̄ ananade ndo idu uwem ye mbufo emi ẹnịmde ke akpanikọ.” (1 Thessalonica 2:10) Nnyịn imenyene n̄kaiso uyarade iban̄a nsọn̄ọnda Paul ke mme ikọ esie ẹmi ẹwetde ke 2 Corinth 6:4, 5, ke ebiet emi nnyịn ikotde ite: “Ke kpukpru usụn̄ imowụt ite idi ata mme asan̄autom Abasi, ke akwa edime ime, ke ukụt, ke mfịghe, ke mbaba, ke ikpa, ke n̄kpọkọbi, ke itie ndutịme, ke ọkpọsọn̄ utom, ke ataba idap, ke edikpa biọn̄.” Kpukpru emi ẹwụt nte apostle Paul ekenyenede ukpono ọnọ idem koro enye ọkọsọn̄ọde ada.

Mbon Nsọn̄ọnda ke Eyomfịn

17. Mme ikọ J. F. Rutherford ewe ẹwụt ubiere esie ndisọn̄ọ nda?

¹⁷ Ke idide idisịm eyomfịn, nnyịn imenyene eti uwụtn̄kpọ oro ima ikeneneme ke ntọn̄ọikọ nnyịn. Tịm fiọk se ẹtịn̄de ke n̄wed Worldwide Security Under the “Prince of Peace,” ke page 146 ke idak ekpri ibuotikọ oro “Loyalty During Time of Imprisonment” (Nsọn̄ọnda ke Ini N̄kpọkọbi). Do ẹdọhọ ẹte: “Ke ndiwụt nsọn̄ọnda nnọ esop Jehovah ke ini n̄kpọkọbi esie, etieibuot Watch Tower Society, Joseph F. Rutherford, ama ewet se itienede mi ke December 25, 1918: ‘Ke ntak n̄kesịnde ndinyịme ye Babylon, edi ndomode ndinam n̄kpọ Ọbọn̄ mi ke edinam akpanikọ, esịn mi ndu ke n̄kpọkọbi, mmenem esịt mban̄a emi. . . . N̄kpotịm mma unyịme Esie ndien ndu ke n̄kpọkọbi, akan edikan̄ mbuọtidem m̀mê ndinyịme nnọ Unam nnyụn̄ mbọhọ nnyụn̄ nnyene unyịme ofụri ererimbot.’”b

18, 19. Mme ewe n̄wọrọnda uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda eke eyomfịn ke nnyịn inyene?

¹⁸ Nnyịn imenyene ata nti uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda ẹban̄ade ediwak Christian en̄wen ẹmi ẹkeyọde ukọbọ. Ke otu utọ mbon nsọn̄ọnda oro ẹdi Mme Ntiense Jehovah ke Germany ke ini ukara Nazi, nte ẹwụtde ke video Purple Triangles, emi ẹsuande ntatara ntatara ke Ikọmbakara. N̄ko se idotde ẹtịm ẹfiọk ẹdi ediwak mbon nsọn̄ọnda ẹdide Mme Ntiense Jehovah ke Africa, utọ nte mbon oro ke Malawi. Do, ekpeme ufọk-n̄kpọkọbi kiet ama etịn̄ n̄kpọ ọsọn̄ọ nsọn̄ọnda Mme Ntiense, ọdọhọde ete: “Mmọ idikan̄ke mbuọtidem tutu amama. Mmọ ẹkam ẹda ke ndiwawak.”

¹⁹ Owo ikemeke ndikot mme Yearbook of Jehovah’s Witnesses eke ndondo emi ye unana edidi se nsọn̄ọnda emi mme ata Christian ẹkewụtde otụkde, utọ nte mbon oro ke Greece, Mozambique, ye Poland. Ediwak mmọ ẹma ẹkụt ọkpọsọn̄ ndutụhọ; ẹma ẹwot mbon eken. Page 177 ke 1992 Yearbook owụt ndise Christian irenowo usụkkiet ke Ethiopia ẹmi ẹkesobode n̄kpọ-ata nsọn̄ọnda tutu osịm idaha oro ẹkewotde mmọ. Nte Mme Ntiense Jehovah, nte nnyịn ikopke inemesịt ndinyene ediwak nti uwụtn̄kpọ ntre ndidemede nnyịn ndisak iso nse n̄kpọ-ata nsọn̄ọnda?

20. Nso iditịbe edieke ikade iso iwụt nsọn̄ọnda?

²⁰ Ebede ke ndibiọn̄ọ mme idomo ye mme mfịghe ke nsọn̄ọnda, nnyịn inam ukpono oro inyenede inọ idem ọkọri. Ntre, ndien, nnyịn iyom ndida ke n̄kan̄ anie ke eneni aban̄ade nsọn̄ọnda? Ebede ke ndikan n̄kpọ-ata nsọn̄ọnda, nnyịn ida ke n̄kan̄ Jehovah Abasi ke eneni oro inyụn̄ iwụt ke Satan kpa Devil edi ata, idiọk osu nsu emi enye edide! Ke ntre ke nnyịn inyene unyịme Andinam nnyịn, Jehovah Abasi, ye utịp nsinsi uwem ke inemesịt. (Psalm 37:29; 144:15b) Ẹyeneme se oyomde man ẹkan n̄kpọ-ata nsọn̄ọnda ini efen.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

Didie ke Afo Ọkpọbọrọ?

◻ Ntak emi edisọn̄ọ nda edide n̄kpọ-ata?

◻ Ntak ẹkemede ndidọhọ ke “nsọn̄ọnda” edi ata san̄asan̄a ikọ?

◻ Mme uwụtn̄kpọ N̄wed Abasi ewe ke nnyịn inyene iban̄a mme anana mfọnmma owo ẹmi ẹkesọn̄ọde ẹda?

◻ Nso nti uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda eke eyomfịn ke nnyịn inyene?

[Ndise ke page 11]

Charles Taze Russell

[Ndise ke page 12]

Jesus ke akpanikọ ekedi “owo nsọn̄ọnda” ọnọ Jehovah

[Ndise ke page 13]

Job, okposụk ekedide anana mfọnmma, ama ọsọn̄ọ ada ye Abasi

[Ndise ke page 14]

Paul ama onịm eti uwụtn̄kpọ nsọn̄ọnda ye Jehovah