Ndisuan Akpanikọ Bible Ke Portugal

ỌTỌN̄ỌDE ke Caminha ke edem edere osịm Vila Real de Santo Antônio ke edem usụk, ediwak tọsịn ndiye uduot ubom ukọiyak ẹsuana ẹyọhọ Mbenesụk Atlantic eke Portugal emi ọniọn̄de ke kilomita 800. Mme ọkọiyak ‘ẹdụk ke ubom mmọ ẹsụhọde ke inyan̄’ ke ediwak isua ikie, anamde iyak edi akpan udia ke okpokoro ediwak mbon Portugal.—Psalm 107:23.

Ke isua 70 ẹmi ẹkebede, orụk ukọiyak efen ke ada itie ke Portugal. Mme Ntiense Jehovah ke ẹsịn ifịk ẹda eti mbụk ẹsọk mme ndamban̄a iyak tọsịn ke mme itie duop. (Matthew 4:19) Ke May 1995 n̄wakn̄kan ibat mme asuanetop Obio Ubọn̄ 44,650 ẹkedu—mbahade owo 1 ke n̄kpọ nte mbio obio 210. Ke ndusụk obio ibat mbahade oro edi mbahade iba.

Ye ata ediwak mbonutom, ẹsikụre mme efakutom unọ ikọ ntiense ke ediwak ikpehe kpukpru urua m̀mê se ikperede oro. Ntem Mme Ntiense ke Portugal ẹnyene ọkpọsọn̄ udọn̄ ndida nsio nsio usụn̄ edisobo ye owo man ẹbuana idotenyịn Bible emi mmọ ẹnyenede ye mbon en̄wen. Ih, mmọ ẹfiọk nte edide akpan n̄kpọ ndinam ẹfiọk akpanikọ Bible ke kpukpru usụn̄ oro ẹkemede.—1 Corinth 9:20-23.

Ndin̄wam Mbon Oro Ẹnyenede Udọn̄ ke Ido Ukpono

Nte ekemde ye ubatowo eke 1991, mbahade 70 eke ikie ke otu mbon oro ẹdide isua 18 ke emana m̀mê ẹsọn̄de ẹkan oro ke Portugal ẹdọhọ ke idi mbon Roman Catholic. Kpa ye oro, ifiọk Bible odu ke ata usụhọde idaha ke otu mme owo. N̄wedmbụk n̄kpọntịbe oro Jornal de Notícias ọkọdọhọ ete: “Emi edi kiet ke otu n̄kponn̄kan n̄kpọ mmọn̄eyet ke otu mbon Catholic: Unana ifiọk Bible!” Ntak emi n̄kpọ etiede ntem-e? N̄wedmbụk n̄kpọntịbe Portugal Expresso anyan ubọk owụt ibọrọ. Ke etịn̄de aban̄a mboho oro oku 500 ẹkedụkde ke Fátima, n̄wedmbụk oro ọdọhọ ete: “Nte mme adaiso ẹdọhọde, oyom oku adianade idem ọkpọn̄ ekese edinam man otodo enye ekeme ndifiak nsọn̄ọ idaha esie san̄asan̄a nte ‘ọkwọrọikọ.’ . . . Edieke oku esịnde ukpọn̄ esie ke edikwọrọ Gospel, enye idinyeneke ini inọ utom efen ekededi.”

Ke okpụhọrede ye oro, Mme Ntiense Jehovah ke Portugal ke ẹsịn ifịk ẹnam ẹdiọn̄ọ akpanikọ Bible ke kpukpru usụn̄ oro ẹkemede. Nte utịp, ediwak mbon Catholic oro ẹnyenede esịt-akpanikọ ke ẹkọ ifiọk Bible.

Carlota ekedi enyene-ifịk owo Catholic ye andibuana ke n̄ka mme uyen ke n̄ka ido ukpono. Enye n̄ko ekedi andikpep ke ufọkn̄wed nditọwọn̄ emi Antônio, emi edide Ntiense, akanamde utom. Nte asiakusụn̄ ofụri ini, m̀mê asan̄autom uyọhọ ini, kpukpru ini Antônio ama esidomo nditịn̄ nnọ mme nsan̄autom esie mban̄a Bible ke ini udia uwemeyo. Usen kiet Carlota ama obụp enye aban̄a ukpepn̄kpọ hell ikan̄ ye edikpono Mary. Antônio ama owụt n̄wan emi se Bible ekpepde ke mme ibuot nneme ẹmi, ndien oro ekedi ntọn̄ọ ediwak nneme Bible. Ke ini Carlota okodụkde akpa mbonoesop ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄ n̄kann̄kụk, enye ama enen̄ede okop inemesịt. Nte ededi, mme ini mbonoesop ẹma ẹsituaha ye eke n̄ka ido ukpono oro enye akabuanade. N̄wan emi ama ọfiọk ete ke imọ inyene ndinam ubiere. Nso ke enye edinam?

Carlota ama okot ofụri n̄ka mme uyen oro obok onyụn̄ anam an̄wan̄a oto Bible ntak emi enye ọwọrọde. Kpukpru owo ẹma ẹsua ubiere esie oro, ke mîbọhọke ekpri eyenan̄wan kiet ekerede Stela, emi ekenen̄erede ọnọ n̄kpan̄utọn̄. Ke ini Carlota ekenyenede nneme ye enye ke ukperedem, Stela ama obụp ediwak mbụme aban̄a ntọn̄ọ ye uduak uwem. Carlota ama ọnọ enye n̄wed oro Life—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation?a onyụn̄ ọtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible ye enye.

Kan̄a kemi Carlota ama anam eti n̄kọri eke spirit, ama ana baptism ke June 1991, onyụn̄ ọtọn̄ọ ndinam utom nte asiakusụn̄ ofụri ini ke ọfiọn̄ itiokiet ẹma ẹkebe. Ke May 1992 n̄wan emi ye Antônio ẹma ẹdọ ndọ, ẹkaiso ke utom usiakusụn̄ ọtọkiet ke esop n̄kann̄kụk emi udọn̄ okponde. Ndien nso kaban̄a Stela? Enye ama ana baptism ke May 1993 ndien ke anam utom idahaemi nte asiakusụn̄ ofụri ini.

Ekpri Francisco ama enen̄erede enyene udọn̄ ke ido ukpono. Kpukpru Sunday enye ama esidụk Mass ke usenubọk onyụn̄ aka ubat N̄kwa Akam ke uwemeyo. Enye akanam utom nte ekpeme ubet n̄kpoduoho, an̄wamde oku ke ini Mass. Enye ama akam esibọn̄ akam ọnọ Abasi ete anam imọ ikabade idi “edisana owo” usen kiet!

Francisco ama enen̄ede oyom ndinyene Bible, ndien usen kiet ufan ama ọnọ enye kiet. Idem ama akpa enye ndikụt nte ke Abasi enyene enyịn̄, Jehovah. (Exodus 6:3; Psalm 83:18) Ke ini enye okokotde ke Exodus 20:4, 5 nte ke Abasi akpan edikama mme mbiet ke utuakibuot, enye ama akam enen̄ede odu ke n̄kpaidem! Ke okụtde ete ke ufọkabasi ọkọyọhọ ye mme mbiet, enye ama ọbọn̄ akam ke ofụri esịt ọnọ Abasi ete an̄wam ndinam kpukpru ndutịme oro ẹn̄wan̄a imọ. Ediwak usen ke oro ebede enye ama osobo ye akani nsan̄a ufọkn̄wed onyụn̄ obụp enye ntak emi enye ọkọkpọn̄de ufọkn̄wed mbubịteyo.

Ufan esie ama ọbọrọ ete: “Ami ke ndụk ufọkn̄wed mbubịteyo oro ọfọnde akan idahaemi.”

Francisco ama obụp ete: “Ewe ufọkn̄wed edi oro, ndien nso ke afo ekpep?” Enye ama enen̄ede okop n̄kpaidem ke ibọrọ oro ufan esie ọkọnọde.

Ufan oro ama asian enye ete: “Ami n̄kpep Bible ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄ Mme Ntiense Jehovah. Nte afo akpama nditiene ndi?”

Ekedi ọkpọsọn̄ n̄kpọ Francisco ndinịm se enye okokụtde ke akpa mbonoesop esie ke akpanikọ—iso inemesịt, ẹtiede imam imam; mme owo ẹnemede nneme ye kiet eken ke inem inem, ufan ufan edu; nditọwọn̄ ẹtiede ye mme ete ye eka mmọ ẹnyụn̄ ẹnọde n̄kpan̄utọn̄ ke se ẹtịn̄de.

Francisco ama etịn̄ ete: “Se ami do, nte ata esenowo, ndien eketie mi ke idem nte ndi ubak ubon oro!” Enye ke esidụk mme mbonoesop kpukpru ini tọn̄ọde ke ini oro. Idahaemi Francisco anam utom nte ebiowo ke esop, ndien ọtọkiet ye n̄wan esie ye nditọ iba, enye adat esịt aban̄a mme utịbe utịbe un̄wọn̄ọ Obio Ubọn̄ ke Ikọ Abasi.

Ndibuana Akpanikọ ye Mme Iman

Manuela, asiakusụn̄ ofụri ini ke ikpehe Lisbon, ama omụm akpakịp iyak eke spirit ke ntak ime esie ke ndinọ kpukpru owo, esịnede mme iman, ikọ ntiense ke mfọnido. Owo kiet ke otu mmọ ekedi José Eduardo, ata eyeneka esie, emi ẹkenọde ukpep ke nte ẹn̄wanade en̄wan ye ke nte ẹkamade n̄kpọ en̄wan. Enye ama abiat ibet ata ediwak ini tutu ke akpatre ẹkot enye iso ikpe 22 ẹnyụn̄ ẹbiere n̄kpọkọbi isua 20 ẹnọ enye. Enye ekedi ata owo afai tutu idem ekemmọ mbon n̄kpọkọbi ẹdifefehe enye, ndien ẹkesịn enye ke san̄asan̄a ufọk-n̄kpọkọbi ẹnen̄erede ẹnọ ukpeme.

Ke isua itiaba Manuela ke ime ama esika ekese José Eduardo, edi enye ama esisịn etop Bible esie kpukpru ini. Ke akpatre, ke ini ẹkemịn̄de n̄wed oro Life—How Did It Get Here? By Evolution or by Creation?, enye ama ọbọ, ndien ẹma ẹtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible. Inikiet inikiet enye ama anam ikpọ ukpụhọde ke eduuwem esie. Urua kiet ke oro ebede enye ama ọnọ mbon n̄kpọkọbi 200 ikọ ntiense idemesie, ndien ke urua oro eketienede enye ama ọnọ owo 600 efen efen. Enye ama akam ọbọ unyịme ndika n̄kese mbon n̄kpọkọbi ke ikpehe ufọk-n̄kpọkọbi eken. Ke ntak n̄wọrọnda ukpụhọde ke eduuwem esie, ẹma ẹsụhọde isua n̄kpọkọbi esie ẹkenịm ke isua 15. Ke ama ekesịne isua 10, ẹma ẹsio enye edi ke ẹkesụk ẹsese enye. Tọn̄ọde ke ini oro isua ition ẹbe, ndien José Eduardo idahaemi edi Ntiense Jehovah oro ama akana baptism, anamde utom nte asan̄autom unamutom ke esop n̄kann̄kụk. Emi enen̄ede edi nte ‘wolf odụn̄de ye eyenerọn̄’!—Isaiah 11:6.

Ke ntak n̄kaiso ukeme esie ke ndinọ ubon esie ikọ ntiense, Manuela enyene idatesịt ke ndin̄wam ebe esie ye owo inan̄ en̄wen ke ubon esie ẹnyene ifịk ke utom Jehovah. Ebe esie edi asan̄autom unamutom idahaemi.

“Ami Nyetịgha, Mmia Nnyụn̄ Mbịn Mmọ”

Maria do Carmo okodụn̄ ke esịt obio Lisbon ke ini Mme Ntiense ẹkewahade edem esie. N̄wan emi ama ama se enye okokopde onyụn̄ obụp ebe esie, Antônio, m̀mê imọ imekeme ndinyene ukpepn̄kpọ Bible ke ufọk. Enye ama ọbọrọ ete: “Kûkam ukekere utọ n̄kpọ oro! Edieke ndedede n̄kụt Mme Ntiense Jehovah ke ufọk nnyịn, ami nyetịgha, mmia nnyụn̄ mbịn mmọ.” Ke mfọniso, Antônio ekedi andikpep nte ẹn̄wanade en̄wan okonyụn̄ odu ke ọyọhọ ikpehe ita ke n̄ka mme an̄wana en̄wan. Ntre Maria do Carmo ama ebiere ndinyene ukpepn̄kpọ Bible esie ke ebiet efen.

Ekem, akana Antônio aka England ọkọbọ ukpep usen itiaita ke nte ẹn̄wanade en̄wan, ndien Maria do Carmo ama emen n̄wed oro N̄wed Mi eke Mme Mbụk Bible otịm esịn ke ekpatisan̄ esie.b Sia Antônio ekenyenede ekese ini ke isan̄ esie, enye ama okot n̄wed oro. Ke usụn̄ unyọn̄, oyobio ama enyen̄e ubomofụm oro idiọk idiọk, ndien ekedi ọkpọsọn̄ n̄kpọ ọnọ enye ndibehe. Ke akpa ini ke uwem esie, Antônio ama ọbọn̄ akam ọnọ Jehovah.

Ke ini Antônio okosịmde ufọk, Ntiense oro okonịmde ukpepn̄kpọ ye n̄wan esie ama okot enye edidụk mbonoesop. Enye ama onyịme onyụn̄ okụt nte kpukpru owo ẹtiede ufan ufan. Ẹma ẹnam ndutịm ẹnọ ukpepn̄kpọ Bible, ndien ke ekpri ini, Antônio ama ọfiọk ete ke ana imọ inam ubiere. Utịp ekedi nte ke enye ama etre ndikpep nte ẹn̄wanade en̄wan onyụn̄ ọtọn̄ọ ndikpep nditọ ukpepn̄kpọ esie nte ẹkpedude uwem emem emem idahaemi ye ke nsinsi. Kiet ke otu mmọ, emi n̄ko okodude ke n̄ka mme an̄wana en̄wan, edi Christian oro ama akana baptism idahaemi.

Amaedi Antônio, enye ama ana baptism ke April 1991. Ke edem usen oro enye akanade baptism, enye ama ọtọn̄ọ ndinam utom nte asiakusụn̄ unọ un̄wam. Ke ọfiọn̄ itiokiet oro ẹketienede enye ama ọtọn̄ọ ndinam utom nte asiakusụn̄ ofụri ini, ndien ikebịghike enye ama onịm ukpepn̄kpọ Bible 12. Ke July 1993 ẹma ẹmek enye nte asan̄autom unamutom ke esop.

Ke Efakutom Oro Ẹsinamde Utom Ndien Ndien

Ke ediwak ikpehe ke idụt oro, ẹsinam utom ke efakutom kpukpru urua m̀mê se ikperede oro. Didie ke Mme Ntiense ẹnam utom “ukọiyak” mmọ uforo uforo?

João esidomo ndisobo ye kpukpru owo ke kpukpru ufọk. Ke ini akakade ekese n̄wan kiet, enye ama obụp m̀mê mbon efen ẹdụn̄ ke ufọk oro. N̄wan oro ama ọbọrọ ete ke ebe imọ ye nditọiren imọ iba ẹdụn̄ do, edi ke ididịghe mmemmem n̄kpọ ndisobo ye mmọ koro mmọ ẹnamde utom ndien ẹdidu ke ufọk ke mbubịteyo kpọt. Ntre João ama ebe okosobo ye mbon en̄wen ke ikpehe oro. Ke n̄kpọ nte hour kiet ye ubak oro eketienede, eren kiet ama osobo ye enye.

Eren oro ama ọdọhọ João ete: “Afo ọkọdọhọ ke ikoyom ndineme nneme ye ami. Mbọk tịn̄ nọ mi se okoyomde nditịn̄.”

João, emi okodude ke n̄kpaidem, ama ọbọrọ ete: “Mbọk bet kan̄a, ami mfiọkke fi. Afo edi anie?”

“Ami ndi Antônio, ndien ndụn̄ ke efak emi. Afo ọkọdọhọ eka mi ete ke imọ imoyom ndineme nneme ye mbon eken ke ubon emi, ntre mmedi ndifiọk se afo okoyomde.”

João ama ọnọ Antônio ọyọhọ ọyọhọ ikọ ntiense onyụn̄ ọtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible ye enye. Ke ẹma ẹkekụre ukpepn̄kpọ ọyọhọ ikaba, Antônio ama obụp m̀mê ẹkeme ndinyene ukpepn̄kpọ oro ikaba ke urua. Ke ọfiọn̄ inan̄ kpọt, enye ama etiene João onyụn̄ ọtọn̄ọ ndikwọrọ eti mbụk ke efak esie. Ọfiọn̄ ita ke ukperedem, enye ama ana baptism. Ke ndondo emi eka esie n̄ko ama ọtọn̄ọ ndikpep Bible. Edi akpan n̄kpọ didie ntem ndidomo ndinyene nneme ye kpukpru mme andidu ke ufọk ke utom ukwọrọikọ!

Mme utọ aduai-owo-idem ifiọkutom ẹmi ẹwụt ẹte ke ekese ukọiyak eke spirit ke ẹsụk ẹdu ndinam ke mmọn̄ Portugal. Jehovah ọmọdiọn̄ Mme Ntiense ẹmi ẹnamde utom ọkpọsọn̄ do ye ediwak tọsịn ukpepn̄kpọ Bible oro ẹnyenede n̄kọri. Nte mmọ ẹkade iso ẹyom ediwak usụn̄ efen ndinam kpukpru owo ẹfiọk akpanikọ Bible, mme ikọ ẹmi apostle Paul eketịn̄de ọnọ mme Christian ke Philippi ẹnen̄ede ẹsu ke Portugal mfịn: “Nte ededi . . . ke ẹkwọrọ Christ.”—Philippi 1:18.

[Mme Ikọ idakisọn̄]

[Ndise obio ke page 23]

(Ama oyom ndikụt nte enye enen̄erede etie, se n̄wed)

SPAIN

PORTUGAL

[Mme ndise ke page 24, 25]

Mme Ntiense ke Portugal ẹda kpukpru ifet ndinam ẹfiọk akpanikọ Bible