Ntatara Usụn̄ Oro Enyenede Esisịt Ifụre
Ubon owo ita—ete, eka, ye ekpri eyenan̄wan—ẹkedu ke ufọk ke Sydney, Australia, ke ini ikan̄ akatade ufọk oro. Mmọ ẹma ẹdomo ndifrọ n̄wọn̄ọ ke window, edi ẹma ẹdọn̄ ukwak. Ke ntak ukwak ukpeme ẹmi, mme onịme ikan̄ ikekemeke ndinyan̄a mmọ. Eka ye ete ẹma ẹkpan̄a ke nsụn̄ikan̄ ye edemikan̄. Eyenan̄wan oro ama akpa ke ufọkibọk ke ukperedem.
EKEDI n̄kpọ mbọm didie ntem nte ke ubon emi ẹma ẹkpan̄a ke ntak n̄kpọ ẹmi ẹkedọn̄de man ẹkpekpeme mmọ! Edi ubiere oro ẹsịmde ke eyo nnyịn nte ke ubon emi idaha san̄asan̄a ke ndida mme ukwak ye ukpọhọde n̄kpeme ufọk mmọ. Ediwak owo ke mbọhọ n̄ko ẹnyene ufọk ye okụre ẹbietde n̄kpọsọn̄ ebiet. Ntak-a? Mmọ ẹyom ifụre ye emem. Nso n̄kpọ edikpu ke emi edi ntem ke n̄kaowo oro enyenede “ifụre” ke ini mme owo ẹnyenede ifụre n̄kukụre ke ini ẹkụkde-kụk idem ẹdọn̄ ke ufọk mmọ nte mbon n̄kpọkọbi! Ke ediwak n̄kann̄kụk, nditọwọn̄ ikemeke aba ndibre mbre ifụre ifụre ke n̄kpet n̄kpet itie inemesịt m̀mê ndisan̄a n̄ka ufọkn̄wed ye unana ete m̀mê eka m̀mê akwa owo efen ndisan̄a ye mmọ. Ke ediwak ikpehe ke uwem, ifụre osop ukem ukem nte mbara usenubọk.
Idaha Uwem Oro Okpụhọrede
Eyo mme eteete nnyịn ẹma ẹkpụhọde. Nte nditọwọn̄, mmọ ẹma ẹsikeme ndibre mbre ke ebiet oro mmọ ẹkemade ye unana ndịk. Nte ikpọ owo, mmọ ikenyeneke ọkpọsọn̄ ekikere iban̄a mme ukpọhọde ye mme ukwak ukpeme. Mmọ ẹma ẹkere ke imenyene ifụre, ndien ke ndusụk udomo mmọ ẹma ẹnyene ifụre. Edi mme eteete nnyịn ẹmekụt edu n̄kaowo okpụhọrede ke eyouwem mmọ. Enye emenen̄ede anana ima, obụk ibụk; ke ediwak itie ndịk mbọhọidụn̄, emi okotịpde n̄kpọ esịn ke n̄kpọntịbe mmọn̄eyet emi ẹketịn̄de ẹban̄a ke enyọn̄ emi, amakabade ada itie ima mbọhọidụn̄. Unana ifụre emi ọkọride-kọri mi asan̄a kiet ye n̄kaiso mbiara ke ido uwem. N̄kaowo amakabade ọkọri ọkpọsọn̄ ima ọnọ “obufa ido uwem,” edi ke ata idem n̄kpọ, kemi ẹmesịm idaha oro edide ọkpọsọn̄ n̄kpọ ndikụt eti ido uwem ekededi.
Akani andikpep ke ukpepn̄kpọ aban̄ade ukpepn̄wed ke University of Queensland, Dr. Rupert Goodman, ewet ete: “Ẹsio n̄kparawa owo idahaemi ẹnyan ẹnọ usụn̄uwem oro edide isio isio, eke uyom inemesịt . . . emi ‘idem’ edide akpan itie ntịn̄enyịn: ebeubọk edinam se idọn̄de owo, edikere mban̄a idem, ediyụhọ udọn̄ idemowo, ibụk ibụk udọn̄.” Enye ọdọhọ n̄ko ete: “Mme utọ edumbet nte mfara ke idem, ntụkidem, ọkpọsọn̄ utom, editịm n̄kpọ n̄kama, ukpono ẹnyenede ẹnọ odudu ukara, ima ye ukpono ẹnyenede ẹnọ ete ye eka . . . ẹdi esen esen n̄kpọ ẹnọ ediwak owo.”
Ntatara Usụn̄ ke Akpanikọ
Mbon oro ẹmehede ye prọfesi Bible ikopke n̄kpaidem iban̄a ntatara ediwụk ekikere ke idem emi, koro Jesus Christ ama ọtọt mme andikpan̄ utọn̄ nnọ enye ete: “Inuaotop emi adade owo aka nsobo atara, ọkpọusụn̄ onyụn̄ an̄wan̄a; mme andidụk ke esịt ẹnyụn̄ ẹwak. Koro inuaotop emi adade owo osịm uwem afafaha, usụn̄ onyụn̄ esịre; ndien mme andikụt enye iwakke.” (Matthew 7:13, 14) Akpa usụn̄ oro, emi okponde ekem ediwak mme andisan̄a, “atara” koro owo idorike ukpan ke enye ebe ke ndinyene mme edumbet Bible ẹmi ẹkarade ido uwem ye uwem eke usen ke usen. Enye edemede udọn̄ mbon oro ẹmade ndikere n̄kpọ nte mmọ ẹmade nnyụn̄ ndu uwem nte mmọ ẹmade—ye unana mbet, unana unyịme.
Edi akpanikọ, ediwak owo ẹmi ẹmekde ntatara usụn̄ ẹdọhọ ke mmimọ ke idara ifụre mmimọ. Edi ọsọ edu ibụk onụk ata ediwak mmọ. Bible ọdọhọ ke “spirit emi anamde utom kemi ke esịt nditọ ntụtutọn̄” akara mmọ. Spirit emi onụk mmọ ndidu uwem “ke idiọkitọn̄ obụkidem . . . [nnam] se idọn̄de obụkidem,” edide oro edi oburobụt ido, edida n̄kpọsọn̄ ibọk ke idiọk usụn̄, m̀mê ọkpọsọn̄ edibịne inyene, uku, m̀mê odudu.—Ephesus 2:2, 3.
Ntatara Usụn̄ Ada Okosụn̄ọ ke Afanikọn̄
Tịmfiọk ete ke “se idọn̄de obụkidem” onụk mbon oro ẹsan̄ade ke ntatara usụn̄. Emi owụt ete ke mmọ inyeneke ifụre ke baba usụn̄ kiet—mmọ ẹnyene eteufọk. Mmọ ẹdi ifịn obụkidem. Ndien ndinam n̄kpọ eteufọk emi ekeme ndida n̄kosịm ediwak mfịna—mme ntatara udọn̄ọ ẹmende ẹto idan̄, n̄wụre ubon, udọn̄ọ eke obụkidem ye eke ekikere ẹtode edida n̄kpọsọn̄ ibọk ye n̄kpọsọn̄ mmịn ke idiọk usụn̄, ke ndisiak ibat ibat kpọt. Idem mme edinam afai, edibụn̄ ufọk ndụk, ye idan̄ n̄kanubọk ẹto ekikere edikere mban̄a idem emi ẹnyenede ke ntatara usụn̄ nnam-se-mmade emi. Ndien, ke adan̄aemi “inuaotop emi adade owo aka nsobo” mi akade iso odu, mbun̄wụm esie ẹyetotịm ẹkama ubiak.—Mme N̄ke 1:22, 23; Galatia 5:19-21; 6:7.
Kere ban̄a ataata uwụtn̄kpọ iba ẹtode Australia. Mary ama ayak idem ọnọ idomo, adade n̄kpọsọn̄ ibọk ẹmi ẹnọde mbumehe ke idiọk usụn̄ ọkọrọ ye edinam oburobụt ido.a Edi inemesịt emi enye okoyomde ama abian̄a enye. Idem ke ama ekenyene nditọ iba, uwem esie eketie ukpọk ukpọk. Enye ama osịm ata akpatre idiọk idaha ke ini enye ọkọfiọkde ete ke imọ ima inyene AIDS.
Tom okokop ubiak ke isio isio usụn̄. “N̄kọkọri n̄wọrọ owo ke an̄wa ufọkabasi ke edem edere Queensland,” ntem ke enye ewet. “Ke ndide isua 16 ke emana, mma ntọn̄ọ ndin̄wọn̄ mmịn idiọk idiọk. Ete mi, nditọeka ete mi, ye mme ufan mi ẹkedi mbon ẹmi ẹken̄wọn̄de mmịn idiọk idiọk, ntre eketie nte edi ndammana n̄kpọ ndinam. Mma n̄kosịm idaha oro n̄kesin̄wọn̄de n̄kpọ ekededi, ọtọn̄ọde ke beer tutu osịm mmọn̄ekpo. Mma ntọn̄ọ n̄ko ndida okụk mbre mbuba enan̄-mbakara, ndusụk ini ntabade ata ediwak okụk oro n̄kenyenede nto ọkpọsọn̄ utom. Emi ikedịghe ekpri okụk, koro utom mi ndisịbe mbọkọk ama esinọ ediwak okụk.
“Ekem mma ndọ ndọ nnyịn inyụn̄ inyene nditọ. Utu ke ndisak iso nse mbiomo mi, n̄kanam se mme ufan mi ẹkesinamde—n̄n̄wọn̄ mmịn, mbre mbre mfọniso, nnyụn̄ n̄n̄wana en̄wan. Ẹma ẹsiwak ndikọbi mi ke ufọk-n̄kpọkọbi n̄kann̄kụk. Edi idem enyeemi ikenyeneke ufọn ke idemmi. Uwem mi ọkọdọdiọk akaiso. Enye ọkọyọhọ ye mfịna.”
Ih, ebe ke ndiyak idem nnọ mme ukwan̄ udọn̄, Tom ye Mary ikọnọhọ idemmọ kpọt unan edi ẹma ẹnọ mme ubon mmọ unan n̄ko. Ke mfụhọ, etie nte edu ifụre unam se ẹmade, oro otụnde owo usụn̄ emi ẹnọde ke ntatara usụn̄ atap ediwak n̄kparawa owo efen. Ubaha-e n̄kparawa owo ẹkpekụtde n̄kpọ ẹbe enyọn̄ enyọn̄. Ubaha-e mmọ ẹkpekụtde mme ata idem n̄kpọ eke ntatara usụn̄—mme enyene-ndịk utịp ẹmi anade kpukpru mme andisan̄a ke enye ẹkpe ke akpatre. Edi akpanikọ, enye atara onyụn̄ edi mmemmem ndidụk. Edi enye ndikam ntara edi afanikọn̄ esie. Usụn̄uwem oro owụtde eti ibuot edi ndida akpanikọ emi owo mîkemeke ndineni mi ke akpan n̄kpọ nte ke “owo eke ọtọde ọnọ obụkidem eyedọk mbiara oto obụkidem.”—Galatia 6:8.
Nte ededi, eti edimek odu. Enye edi mfafaha usụn̄. Edi usụn̄ emi etie ukpan ukpan, esịre onyụn̄ afaha adan̄a didie? Ndien enye ada okosịm m̀mọ̀n̄?
[Mme Ikọ idakisọn̄]
a Ẹmekpụhọ enyịn̄ ẹmi.