Edikpọn̄ Utom Idụhe Inọ Nnyịn!
“EDIKPỌN̄ UTOM IDỤHE INỌ NNYỊN” edi ekikere oro afo edinyenede ke ini akade esen esen ufọk kiet ke Tokyo, Japan. Ubon emi iren ye iban 22, ẹmi ẹsọn̄de ke isua 70 ke emana ke ẹbahade ukem ukem, ẹdụn̄ do. Idịghe itie ebuana ubon adian mmọ ọtọkiet edi ọsọ udọn̄—utom isụn̄utom. Mmọ ẹmesọn̄ọ ẹyịre ke utom ukwọrọikọ uyọhọ ini ke isua 1,026 ke ẹtan̄de ẹdian ọtọkiet! Owo ita ẹmi ẹsọn̄de ẹkan ẹkemana ke 1910. Owo itiaba ke otu mmọ ẹketọn̄ọ utom uyọhọ ini mmọ ke ini mmọ ẹkedide uyen. Usụkkiet ke otu mmọ ẹmekụt n̄kọri utom ukwọrọikọ Obio Ubọn̄ ke Japan ọtọn̄ọde ke ini emi enye ọkọtọn̄ọde ke Ekọn̄ Ererimbot II ama okokụre.—Isaiah 60:22.
Nte ededi, akani ufọk n̄kọk itieutom Watch Tower emi edide enyọn̄ itiokiet mi edi ebiet nsịnudọn̄, akpan akpan ke ntak edu, akpan uduak, eke mme isụn̄utom ẹmi ẹdụn̄de do. Okposụkedi idem ememde ata ediwak mmọ ke ntak usọn̄ ye unana nsọn̄idem, idụhe mbonekọn̄ eke spirit ẹmi ndomokiet oro eben̄ede idem ndikpọn̄. Mme Ntiense ẹdide mbon Japan ẹmediọn̄ ufọk emi mfọn mfọn ẹnọ mmọ, ẹnịmde Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ke isọn̄ ye n̄kpọ umen owo ndọk ufọkenyọn̄.
Se Inamde Mmọ Ẹkop Inemesịt
Ke ẹma ẹkenam utom mmọ ke ata ediwak isua, mme isụn̄utom ẹmi ẹkere ẹte ke emi edi ufọk mmimọ. “Ke ini n̄kafiakde n̄ka Australia ndaeyo emi man n̄kodụk mbono district,” ntre ke kiet ke otu mbon oro ẹsọn̄de ẹkan ke ubon emi ọkọdọhọ, “mma mben̄e idem ndifiak nnyọn̄ ufọk ke urua iba ẹma ẹkebe!” Mmọ ẹma mme owo oro mmọ ẹnamde n̄kpọ ẹnọ ẹnyụn̄ ẹkọri ntotụn̄ọ ima ẹnọ mmọ. Kpukpru mme isụn̄utom ẹmi ẹsidara mme leta ye ikot urụk ukopikọ oro ẹnamde ẹti mme utom ini edem.
Oro edi utịp ifịk ifịk utom ukwọrọikọ. Ke ẹdide se ima ẹnyenede ẹnọ Jehovah onụkde, mme isụn̄utom ẹmi ẹmekwọrọ Ikọ Abasi usọp usọp ke mme nsio nsio idaha. (Men 2 Timothy 4:2 domo.) “Nnyịn imọnọ idem nnyịn ukpep ndikop idatesịt n̄kukụre koro nnyịn inamde n̄kpọ Jehovah,” ntre ke Vera MacKay, emi ama akanam utom ke Japan ke isua 37 ọdọhọ. “Ọkpọkọm owo ndomokiet iwọrọke idi, nnyịn idu do nditie ntiense mban̄a Jehovah.”
Owo 12 ke otu mme isụn̄utom ẹmi ẹkenanam idọhọ ndọ, edi mmọ ẹkop inemesịt ndikeme ndinam n̄kpọ Ọbọn̄ ye unana n̄kpọ nditịmede mmọ. (1 Corinth 7:35) Gladys Gregory, emi ama akanam utom nte isụn̄utom ke isua 43, edi kiet ke otu mmọ. N̄wan emi ọdọhọ ete: “Man n̄kpenyene akamba ifụre ndinam n̄kpọ Jehovah, mma ndụk utom usiakusụn̄, ekem n̄ka Gilead [Watchtower Bible School of Gilead], ndien ekem ndụk utom isụn̄utom. Ye unana edinam un̄wọn̄ọ kaban̄a emi, ami mmetie ye unana edidọ ndọ, ndien ukem nte ediwak ufan, akananam ntuaha n̄kpọfiọk mban̄a oro.”
Edinyịme Ndinam Ukpụhọde
Okposụkedi ndusụk owo ẹsikabarede ẹsọn̄ ibuot nte mmọ ẹkọride ẹsọn̄, mme isụn̄utom ẹmi ẹsinyịme ndinam ukpụhọde. Lois Dyer, Molly Heron, ye Lena ye Margrit Winteler ẹkedụn̄ ke ekpri ufọkidụn̄ isụn̄utom ke ikpehe oro ẹdụn̄de-dụn̄ ke Tokyo. Mmọ ẹma ẹdụn̄ do ke se ibede isua 20 ẹnyụn̄ ẹmehe ye mme owo ke n̄kann̄kụk oro. Ke mme efakutom mmọ, nditọeka iban ẹkerede Winteler mi ẹkenyene mme owo 40 ke mme afan̄ magazine mmọ, ndien Molly ye Lois ẹkenyene 74 ke ekemmọ. Ekem, N̄ka ama ọdọhọ mmọ ẹwọrọ ẹkedụn̄ ke ufọk isụn̄utom edide enyọn̄ itiokiet ke esịt Tokyo. “Ke akpa mma mfụhọ nnyụn̄ n̄kopke inemesịt,” ntre ke Lena ọdọhọ. Nte ededi, nte esiwakde ndidi, mmọ ẹma ẹnam ukpụhọde ẹkekem ye obufa utom mmọ. Etie mmọ didie ke idem idahaemi? “Imenen̄ede ikop inemesịt,” edi ibọrọ Lena. “Idahaemi nditọete iba ẹtode Bethel ẹdu mi nditem udia nnọ nnyịn nnyụn̄ nnam ufọk asana. Ẹnen̄ede ẹse ẹban̄a nnyịn.” Kpukpru mmọ ẹnyịme ye Lois, emi ọdọhọde ete: “Ima ima edise enyịn oro esop Jehovah ọnọde nnyịn an̄wam nnyịn ndikaiso.”
Norrine Thompson n̄ko ama anam ukpụhọde ekekem ye mbufa idaha. “Ke isua 15,” nte enye ọdọhọde, “mma nnyene ifet edisan̄a ye ebe mi [akpa ọtọn̄ọde ke New Zealand] ke utom district ke ini ofụri Japan ekedide district kiet kpọt.” Nte ededi, ebe esie ama ọdọn̄ọ, ndien enye ekenyene ndikan n̄kponn̄kan idomo ke uwem esie—n̄kpa esie ke isua 18 ẹmi ẹkebede. “Ke ini oro,” nte enye ọdọhọde, “se ikan̄wamde mi ndikaiso ke utom isụn̄utom ekedi ima oro nditọete ke ofụri Japan ẹkewụtde, ọkọrọ ye akam ye ediyọhọ ye utom.”
Ediyọ Mme Mfịna Unana Nsọn̄idem
Albert Pastor, esenyịn mban̄a ufọkidụn̄ isụn̄utom ọdọhọ ete: “Ata ediwak owo ẹnyene ndusụk orụk mfịna unana nsọn̄idem, edi mmọ ẹkop idatesịt, ndien udọn̄ mmọ ndinam utom edi n̄wọrọnda edu.” Man ẹse ẹban̄a mme isụn̄utom, ẹma ẹnọ dọkta ye n̄wan esie, emi edide nurse, ẹka ufọkidụn̄ emi.
Usen kiet ke n̄kpọ nte isua ita ẹmi ẹkebede, Elsie Tanigawa, andikụre ukpep ke ọyọhọ otu 11 eke Ufọkn̄wed Gilead, ke unana idotenyịn ikekwe n̄kpọ ke enyịn ufien esie aba. Ọfiọn̄ inan̄ ke ukperedem, enyịn nnasia esie n̄ko ama enyene mfịna. Elsie ọdọhọ ete: “Ndusụk ini mmesifụhọ esisịt nte ke n̄kemeke ndinam utom aba nte n̄kesinamde. Edi ye kpukpru un̄wam mfọnido otode N̄ka ye ima ima un̄wam otode nsan̄a mi ye mmọ eken, mmakaiso ndikop idatesịt ke utom Jehovah.”
Shinichi Tohara ye n̄wan esie, Masako, ẹmi ẹkedide mbon ubet ukpepn̄kpọ Elsie ke Gilead, ẹmesobo ediwak idomo kaban̄a nsọn̄idem mmọ ke isua ifan̄ ẹkebede. Amaedi Shinichi, okopodudu etịn̄ikọ, unana edikeme ndikụt n̄wed utịn̄ikọ esie ke ntak mfịna enyịn esie edi akamba n̄kpọ-ata. Okposụkedi enye ama akaka ikpọ ye n̄kpri usiakidem ke mme isua ndondo ẹmi, enyịn esie esiyama ke ini enye etịn̄de aban̄a eyen ukpepn̄kpọ oro ọsọn̄de ke isua 90 ke emana emi enye an̄wamde idahaemi.
Okposụkedi ẹnyenede “n̄kukịm ke obụkidem,” mme isụn̄utom ẹmi ẹse mme mmeme mmọ nte apostle Paul ekesede, emi ọkọdọhọde ete: “Ke adan̄aemi idem ememde mi, adan̄aoro ke ntịm nnyene nsọn̄idem.” (2 Corinth 12:7-10) Mmọ ẹnyụn̄ ẹnyene odudu ke akpanikọ! Mmọ ẹsidaha ẹda kaban̄a utuakibuot usenubọk kpukpru usen ke n̄kanika itiaba. Ke ẹma ẹkedia udia usenubọk ẹma, mbon oro ẹsọn̄de idem oro ẹnyenede ukeme ẹsibabak ẹka utom ukwọrọikọ ke usenubọk.
Richard ye Myrtle Shiroma ẹdu ke otu mbon oro ẹsiwọrọde an̄wautom ofụri ini. Myrtle ama enyene akpauben̄ otode usan̄a iyịp ndisọn̄ ke mfre ke 1978, edi enye ama asan̄a ye ebe esie ke utom ẹsan̄ade-san̄a tutu osịm November 1987. Idahaemi Richard, emi ke idemesie edide isua 70 ke emana, an̄wam Myrtle anam kpukpru n̄kpọ. Enye esidaha ada ke n̄kanika 5:00 usenubọk, edịbede enye osio ke bed, eyet enye mmọn̄, esịne enye ọfọn̄, esịn enye n̄kpọ mmaidem, onyụn̄ ada ikpan̄ ọnọ enye udia. Ekem enye emen enye edisịn ke n̄kpọitie mbon n̄kpọnnam man aka an̄wautom kpukpru usenubọk, asan̄ade ke ufọk ke ufọk ke n̄kpọ nte hour kiet ndien ekem ọnọ mme owo ikọ ntiense ke mme itie mbehe bọs. Myrtle ikemeke nditịn̄ ikọ aba, edi mme akpatre ikọ oro enye eketịn̄de ekedi Dendo, dendo, usem Japanese adade ọnọ “Ukwọrọikọ, ukwọrọikọ.”
Eyen mmọ an̄wan, Sandra Sumida, ama ọnyọn̄ aka ufọk isụn̄utom man akan̄wam mmọ. Sandra ama ataba edima ebe esie ke ndondo emi ke ntak udọn̄ọ esịt. Enye adara ima ima ndutịm Watch Tower Society ndinọ enye oto Guam, emi enye akanamde utom ye ebe esie nte isụn̄utom, afiak aka Japan. “Esitie mi ke idem kpukpru ini nte ke n̄kenyeneke akamba udeme ke ndin̄wam ete ye eka mi koro ami n̄kodude ke Guam,” ntre ke enye ọdọhọ. “Eyeneka mi an̄wan, Joanne, ekesise aban̄a mmọ ke ufọkidụn̄ emi. Ntre ke ini ifet emi ekebederede, esịt ama enem mi aban̄a oro. Ndinyene ekikere nte ke mmedi se ẹyomde mi edi usọbọ mbọde toto ke ini mbabuat n̄kpa ebe mi.”
Osụk Edi Udọn̄ Oro Akade-Kaiso
Idem okposụkedi usọn̄ otụkde mme isụn̄utom ẹmi, mmọ ẹsịn ndiduọk edu isụn̄utom mmọ. (Psalm 90:10; Rome 5:12) Jerry ye Yoshi Toma, emi ẹkedude ke otu akpa mme andikụre ukpep Gilead ndidi Japan, ẹsụk ẹkaka efakutom mbubehe odude ke n̄kan̄ ikpehe mbubehe Shibuya. Yoshi ọdọhọ ete: “Ke ini ikedide idisịm ufọk enyenede enyọn̄ iba emi okodude mi ke 1949, nnyịn ima isisan̄a to ke efe sịm efe. Idahaemi Tokyo amakabade edi akwa obio. Nnyịn imọsọn̄ inyụn̄ ikemeke ndinam ekese nte nnyịn ikesinamde. Edi ke ini nnyịn inyọn̄de ukwọrọikọ idi, esinem nnyịn ke idem etieti.”
Lillian Samson edi isụn̄utom ke Japan ke isua 40 onyụn̄ enen̄ede adat esịt ke utom esie. “Ami idahaemi ke n̄n̄wam n̄wan kiet emi edide isua 80 ke emana emi ekekpepde n̄kpọ ye nsan̄autom mi, Adeline Nako, emi ọnyọn̄de aka Hawaii ndise mban̄a eka esie emi ọdọn̄ọde. N̄wan emi ama akabade edi asuanetop Obio Ubọn̄ ndondo emi ke ama akakan mfịna edituak ibuot nnọ mme eteete. Enye ama aka temple onyụn̄ akasian n̄wan oku ete, ‘Mmokpụhọ ndụk Ido Ukpono Christ!’” Ye mme utọ idatesịt oro ke uwem esie, Lillian akananam ituaha n̄kpọfiọk iban̄a usen oro enye, ke ini ekedide isua 19, ọkọkpọn̄de utom idịbi udia esie onyụn̄ ọtọn̄ọ usiakusụn̄.
Ruth Ulrich ye Martha Hess, nsan̄autom isụn̄utom ke se ibede isua 45, ẹnam utom ke ufọkidụn̄ isụn̄utom emi ke isua 35. Ẹtịm ẹdiọn̄ọ mmọ ke efakutom emi. Inikiet esenyịn circuit ama obụp Martha ete: “Nte emekeme ndinọ mi iso fo nda nsan̄a ke enyịnusụn̄ ke enyịnusụn̄?” Mme owo ẹma ẹdiọn̄ọ iso Martha ẹnyụn̄ ẹbọ mme magazine, ke adan̄aemi ọkọsọn̄de esenyịn circuit idem nditọn̄ọ nneme.
Ruth enyene n̄wan kiet ke afan̄ magazine esie emi mîkemeke ndikot n̄wed ke ntak mfịna unana nsọn̄idem. Edi, n̄wan emi akaiso ndibọ mme magazine onyụn̄ onyịme idem ndibọ ọsọn̄ edem n̄wed oro Mankind’s Search for God. Ruth ama ekere m̀mê imọ ikpenyene ndikaiso ndinọ mme magazine ẹmi sia etiede nte ke owo ndomokiet ikotke n̄wed emi. Ekem usen kiet ebe n̄wan emi ama asan̄a ye n̄wed Search okosobo ye Ruth, ọdọhọ ete: “Emi edi utịbe n̄wed! Mmokot enye n̄kụre ikaba.” Ruth ama ọtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible ye enye ye n̄wan esie.
Ufọkidụn̄ isụn̄utom emi ke idemesie ododụri mme owo oro ẹnyenede udọn̄ ada. Mbubịteyo kiet, akparawa kiet ama edi ufọk emi onyụn̄ edidọhọ ete: “N̄kop nte ke edieke ndide mi, mmekeme ndinyene un̄wam ndikpep Bible.” Ẹma ẹtọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible ye enye. Nte etemudia ke itieudia owo China, enye akanam utom ye n̄wan kiet emi ẹkesiode ẹfep ke ediwak isua. Mme magazine ẹmi ẹkenịmde ke ini asuanetop kiet akakade itieudia emi ẹma ẹkesịm itie utemudia. Akparawa etemudia emi ama ama mmọ onyụn̄ ọtọn̄ọ ndibụp akani Ntiense emi mme mbụme. Sia mîkekemeke ndibọrọ mmọ, n̄wan emi ama ọdọhọ enye aka ufọk isụn̄utom. Enye idahaemi ke anam utom nte asan̄autom unamutom ye asiakusụn̄. Nte ini akade, ẹma ẹfiak ẹkot n̄wan emi ẹkesiode ẹfep mi, ndien ke akpatre enye n̄ko ama akabade edi asiakusụn̄ ofụri ini.
Kpukpru isụn̄utom ke ufọkidụn̄ emi ẹwụt esịtekọm ke se Jehovah anamde ọnọ mmọ. Mmọ ẹto Australia, Canada, Hawaii, Switzerland, ye United States, ndien owo 11 ẹketo ọyọhọ otu 11 m̀mê mme otu oro ẹkebemde iso ẹkụre ufọkn̄wed isụn̄utom Gilead. Mmọ ẹmekụt n̄kọri utom Obio Ubọn̄ ke Japan ẹnyụn̄ ẹbuana nditịn̄ mme ikọ Edidem David, emi ọkọdọhọde ete: “N̄kedi eyenọwọn̄, ndien ndi ebiowo n̄ko; n̄kanam n̄kwe nte ẹkpọn̄de eti owo, nte ubon esie ẹnyụn̄ ẹsan̄ade inọk.” (Psalm 37:25) Ke ndiwụt esịtekọm nnọ ima ima ukpeme Abasi, mme isụn̄utom ẹmi ẹbiere nditre ndikpọn̄ utom edi ndikaiso ke ndinam n̄kpọ Jehovah.