Da Ata Uwem ke Ọsọn̄urua N̄kpọ
NTE uwem emi edi ukụre se idude? Ke ndisịn udọn̄ nnọ nnyịn ‘isọn̄ọ imụm ata uwem ikama,’ Bible owụt nte ke efen odu. (1 Timothy 6:17-19) Edieke uwem emi nnyịn idude idahaemi mîdịghe ata uwem, nso idi?
Udọn̄ikọ itien̄wed eke enyọn̄ emi owụt nte ke edi “nsinsi uwem” ke owo emi abakde Abasi ekpenyene ndisọn̄ọ mmụm n̄kama. (1 Timothy 6:12) Ye ata ediwak owo, emi ọwọrọ nsinsi uwem ke isọn̄. Adam, akpa owo, ama enyene idotenyịn ndidu uwem ke nsinsi ke paradise isọn̄. (Genesis 1:26, 27) Enye edikpa n̄kukụre edieke enye adiade “eto ifiọk, eti ye idiọk.” (Genesis 2:17) Edi sia Adam ye n̄wan esie, Eve, ẹma ẹkesọn̄ ibuot ẹdia eto oro, Abasi ama ọnọ ubiereikpe n̄kpa. ‘Ke usen oro mmọ ẹkediade,’ mmọ ẹma ẹkpa ke enyịn Abasi ẹnyụn̄ ẹtọn̄ọ nditahade ndụk n̄kpa ikpọkidem. Uwem mmọ ikedịghe aba ukem ye enyeoro mmọ ẹkenyenede ke akpa.
Usụn̄ Adade Osịm “Ata Uwem”
Man ekeme ndinam ẹdu “ata uwem,” Jehovah Abasi ama anam ndutịm ndinyan̄a ubonowo. Man an̄wam nnyịn inyene ifiọk iban̄a ndutịm emi, ẹyak ikere iban̄a ekpri ufọkutom. Kpukpru ukwakutom ẹdude do ifọnke ẹnyụn̄ ẹnọ mme akama ukwakutom nnam utom mfịna koro akpa anamutom ke ediwak isua ẹkebede okofụmide n̄weditem utom onyụn̄ abiat kpukpru mme ukwakutom. Mme akama ukwakutom nnam utom idahaemi ẹkeme n̄kukụre ndinam se idide ukeme mmọ ke ndinam utom ye se mmọ ẹnyenede. Enyene ufọkutom oyom ndifiak ndiọn̄ mme ukwakutom man an̄wam mbonutom esie, ndien enye ke onịm okụk ẹyomde ndida nnam oro.
Akpa ‘akama ukwakutom nnam utom,’ Adam, ikadaha uwem oro ẹkenọde enye ke ọsọn̄urua n̄kpọ. Ntem, enye ama ayak uwem unana mfọnmma ọnọ nditọ esie, ukem nte idiọk ukwakutom. (Rome 5:12) Ukem nte mme akama ukwakutom nnam utom eke ukperedem ke ufọkutom oro, ẹmi mîkekemeke ndinen̄ede idaha oro okodude, nditọ Adam ikemeke ndinyene ata uwem ke idemmọ. (Psalm 49:7) Man ẹnen̄ede idaha oro etiede nte idotenyịn idụhe mi, Jehovah ama ọdọn̄ ikpọn̄îkpọn̄ edibon Eyen esie edi isọn̄ ndifiak nnam ubonowo ẹnyene nsinsi uwem. (Luke 1:35; 1 Peter 1:18, 19) Ebede ke ndikpa n̄kpa uwa kaban̄a ubonowo, Jesus Christ, ikpọn̄îkpọn̄ edibon Eyen Abasi, ama ekpe okụk—kpa uwem oro ekemde ye enyeoro Adam ọkọduọkde. (Matthew 20:28; 1 Peter 2:22) Ye ọsọn̄urua uwa emi, Jehovah kemi enyene isọn̄ kaban̄a edinọ ata uwem.
Ye okopitem ubonowo, uwa ufak Jesus ediwọrọ uwem nsinsi ke paradise isọn̄. (Psalm 37:29) Ẹnam idotenyịn emi atara osịm kpukpru owo oro ẹdibọhọde “ekọn̄ akwa usen Abasi, Andikara kpukpru n̄kpọ,” emi ẹkotde Har–Magedon. (Ediyarade 16:14-16) Enye eyesio kpukpru idiọkido ke isọn̄ efep. (Psalm 37:9-11) Mbon oro ẹdude ke ibuot uti n̄kpọ Abasi ẹmi ẹkpade mbemiso ini oro ẹyeset ẹdụk Paradise oro ẹfiakde ẹwụk ke isọn̄ ẹyenyụn̄ ẹnyene idotenyịn edidara ata uwem oro anade ebet kpukpru mbon oro ẹkopde uyo Abasi.—John 5:28, 29.
Oyom Ida Uwem Emi Nnyịn Idude Idahaemi ke Ọsọn̄urua N̄kpọ
Emi iwọrọke ite ke nnyịn nte odotde imekeme ndiwụt unana ukpono iban̄a nte uwem oro nnyịn idude idahaemi edide edisana. Nte andinyene ufọkutom eyebiat ini ye okụk ndifiak ndiọn̄ ukwakutom nnọ anamutom oro mîtịmke ikama enye? Utu ke oro, nte eteutom idiyakke ukwakutom oro ẹfiakde ẹdiọn̄ isịn ke ubọk owo emi ekesịnde ofụri ukeme esie nditịm n̄kama akani oro?
Uwem edi ọsọn̄urua enọ otode Jehovah. Nte atatubọk andinọ enọ emi, enye oyom nnyịn ida enye ke ọsọn̄urua n̄kpọ. (Psalm 36:9; James 1:17) Ke etịn̄de aban̄a nte Jehovah ekerede aban̄a mme owo ke isọn̄, Jesus ama ọdọhọ ete: “Ẹmebat kpa idet kpukpru ke ibuot mbufo.” (Luke 12:7) Jehovah ama owụk nditọ Israel ete ẹkûwot owo, emi nte ido edide mîsịneke uwotidem. (Exodus 20:13) Emi an̄wam nnyịn ifep ndise uwotidem nte se ẹkpemekde.
Ke ẹfiọkde ima ima udọn̄ oro Jehovah enyenede ke mfọnọn̄kpọ nnyịn, mbon oro ẹbakde Abasi ẹda mme edumbet Bible ẹsịn ke edinam ke mme edinam eyomfịn. Ke uwụtn̄kpọ, sia ẹyomde mme ata Christian ‘ẹyet kpukpru se isabarede obụkidem ye spirit ẹfep ke idemmọ, ẹnam nti ido mmọ ẹfọn ẹma ke edibak Abasi,’ mmọ idaha un̄wọn̄ ye n̄kpọsọn̄ ibọk oro ẹbiatde ekikere.—2 Corinth 7:1.
Ẹkaiso ẹkụt udọn̄ oro Abasi enyenede ke uwem owo ke item esie ndinyene “sụn̄sụn̄ esịt” ndinyụn̄ mfep oburobụt ido. (Mme N̄ke 14:30; Galatia 5:19-21) Ebe ke ndisọn̄ọ nyịre ke mme n̄kokon̄ edumbet ẹmi, ẹkpeme nnyịn ẹsio ke mme utọ n̄kpọ nte iyatesịt oro abiatde nsọn̄idem ye mme udọn̄ọ ẹmende ẹto idan̄.
Nte Jehovah ekerede aban̄a mme owo ana in̄wan̄în̄wan̄ n̄ko ke item esie ndifep ebeubọk udia ye ebeubọk un̄wọn̄ mmịn. (Deuteronomy 21:18-21; Mme N̄ke 23:20, 21) Ẹdụri mme Christian utọn̄ ẹte ke mbon idiọkitọn̄ ye mme akpa mmịn ididaha Obio Ubọn̄ Abasi inyene, oro edi, mmọ tutu amama idinyeneke ata uwem. (1 Corinth 6:9, 10; 1 Peter 4:3) Ke ndisịn udọn̄ nnọ edinam n̄kpọ ke ufat, Jehovah ekpep nnyịn usụn̄ udori.—Isaiah 48:17.
Ke ini nnyịn inịmde mme edumbet Abasi, nnyịn iwụt ite ke imada uwem emi nnyịn idude idahaemi ke ọsọn̄urua n̄kpọ. Ke akpanikọ, se ikam idide akpan n̄kpọ ikan edi ata uwem. Sia enye edide nsinsi, mme ata Christian ẹda enye ke akpan n̄kpọ ẹkan uwem emi mmọ ẹdude idahaemi. Ke ini Jesus Christ akawade uwem esie, enye okosụk idem ọnọ uduak Jehovah. N̄kopitem nnọ Ete esie ekedi akpan n̄kpọ ọnọ enye akan nte uwem esie ke isọn̄ ekedide. Usụn̄ edinam Jesus okosụn̄ọ ke ediset ke n̄kpa ye enye ndinyene uwem oro mîkemeke ndikpa ke heaven. (Rome 6:9) N̄kpa esie n̄ko ọwọrọ nsinsi uwem ọnọ okopitem ubonowo ẹmi ẹwụtde mbuọtidem ke uwa ufak esie.—Mme Hebrew 5:8, 9; 12:2.
Akpan Ibet Kaban̄a Iyịp
Nte an̄wan̄ade, mme anditiene Jesus ẹwụt ekikere esie. Mmọ ẹyom ndinem Abasi esịt ke kpukpru n̄kpọ, idem nte Christ akanamde. N̄kpọ kiet edi, emi anam an̄wan̄a ntak emi mmọ ẹsisịnde edikịm iyịp nsịn ke idem, emi ndusụk dọkta ẹkotde unyan̄a uwem. Ẹyak nnyịn ise nte owo owụtde ke imada ata uwem ke ọsọn̄urua n̄kpọ ebe ke ndisịn edikịm iyịp nsịn ke idem.
Ukem nte Jesus Christ, mme ata Christian ẹyom ndidu uwem ke enyịn Abasi, ndien oro oyom ọyọhọ n̄kopuyo nnọ Enye. Ikọ Abasi owụk mme anditiene Christ ete: “Ẹbet mme n̄kpọ eke ẹwade ẹnọ ndem, ye iyịp, ye unam eke ẹyịride-yịri, ẹnyụn̄ ẹtre use.” (Utom 15:28, 29) Ntak ẹkesịnde ibet emi aban̄ade iyịp ke otu mme ewụhọ oro ẹbọpde mme Christian?
Ibet oro ẹkenọde nditọ Israel ama oyom ete ẹbet iyịp. (Leviticus 17:13, 14) Mme Christian idụhe ke idak Ibet Moses. Edi mmọ ẹfiọk ẹte ke ewụhọ akpande edidia iyịp ebem Ibet iso; ẹma ẹbebem iso ẹnọ Noah ke Ukwọ ama ekebe. (Genesis 9:3, 4; Colossae 2:13, 14) Ewụhọ emi ama ebehe kpukpru nditọ Noah, emi kpukpru mme idụt isọn̄ ẹwọrọde ẹto. (Genesis 10:32) Ke adianade do, Ibet Moses an̄wam nnyịn ndikụt ntak emi Abasi ọsọn̄ọde eyịre ke edisana idaha eke iyịp. Ke ama akakpan nditọ Israel ndidia orụk iyịp ekededi, Abasi ama ọdọhọ ete: “Uwem unam [odu] ke iyịp: ami mmonyụn̄ nda enye, ndori ke itieuwa nnọ mbufo, ndisio isop nnọ ukpọn̄ mbufo: koro edide iyịp osio isop ọnọ ukpọn̄.” (Leviticus 17:11) Abasi ekenịm iyịp ndida nnam uwa ke itieuwa. Ibet esie kaban̄a edisana idaha eke iyịp ayarade odudu emi enye enyenede ke idem kpukpru uwem ke isọn̄. (Ezekiel 18:4; Ediyarade 4:10b) Ke isede uwem nnyịn nte Jehovah esede, nnyịn ifiọk ite ke idịghe nnyịn inyene enye edi n̄kukụre nte ke Abasi ọkọnọnọ nnyịn.
Kpa nte akama ukwakutom nnam utom ke uwụtn̄kpọ nnyịn oro ekenyenede mbiomo edise mban̄a ukwakutom, ẹmeyak uwem emi idude idahaemi ẹsịn nnyịn ke ubọk. Nso ke afo akpanam edieke oyomde ẹdiọn̄ ukwakutom fo ndien ọdiọn̄ ukwakutom ọnọ ekikere ndida mme mbak oro n̄weditem utom akpande ndiọn̄ enye? Nte afo ukpukaha ubịne mme ọdiọn̄ ukwakutom en̄wen man okụt m̀mê ẹkeme ndidiọn̄ ukwakutom oro nte ekemde ye n̄weditem utom? Uwem owo akam edi akpan n̄kpọ akan onyụn̄ awak n̄kukọhọ akan ukwakutom. Ke Ikọ eke odudu spirit esie, kpa n̄weditem ndinịm mme owo uwem, Andinam nnyịn akpan edida iyịp man ẹnyan̄a uwem. (Deuteronomy 32:46, 47; Philippi 2:16) Nte iwụtke ifiọk ndisọn̄ọ nyịre ke se n̄weditem oro etemede?
Ke akpanikọ, mbon udọn̄ọ oro ẹdide Christian oro ẹyomde usọbọ oro iyịp mîsịneke ke udọn̄ọ mmọ isịnke kpukpru orụk usọbọ. Mmọ n̄kukụre ẹyom usọbọ oro ediwụtde ukpono ọnọ uwem mmọ—eke idahaemi ye eke ini iso. Mme dọkta oro ye uko ẹwụtde ukpono ẹnọ mme idaha oro mme Christian ẹdade ẹsitịn̄ mme ufọn ẹdude ke ndinọ mmọ usọbọ nte ekemde ye se mmọ ẹyomde. Abiaibọk usiakidem kiet emi ekesiwakde ndinọ iyịp ama ọdọhọ ete: “Ndisobo ye Mme Ntiense Jehovah ama anam mi nnyene obufa ido unam n̄kpọ.” Idahaemi enye esidomo ndinọ idem mbon oro mîdịghe Mme Ntiense usọbọ ye unana edinọ iyịp.
Ndida Ata Uwem ke Ọsọn̄urua N̄kpọ
Nso ikedi obufa ido unam n̄kpọ oro abiaibọk usiakidem emi okokụtde ke ndinọ Mme Ntiense Jehovah usọbọ? Enye idahaemi edikụt ete ke ndinọ owo udọn̄ọ usọbọ ibuanake mbakidem oro enyenede udọn̄ọ ikpọn̄îkpọn̄ edi abuana ofụri idem owo oro. Nte owo ikpayakke owo udọn̄ọ emek mfọnn̄kan usọbọ kaban̄a mfọnọn̄kpọ eke ikpọkidem, eke spirit, ye eke ntụk esie?
Ye Kumiko emi ekedide isua 15 ke emana, ndikịm iyịp nsịn ke idem man ẹsọbọ akama-n̄kpa udọn̄ọ nsen iyịp esie ekedi ndiọkn̄kan n̄kpọ emi owo ekpemekde. Ndidomo ndinam uwem esie ọniọn̄ ke usụn̄ emi ke urua, ọfiọn̄, m̀mê idem isua ifan̄ ikekemke ye se iditakde enye ke akpatre. Sia ama akayak uwem emi enye odude idahaemi ọnọ Jehovah Abasi nte kiet ke otu Mme Ntiense esie, enye ama owụt ukpono ọnọ edisana idaha eke uwem ye iyịp. Okposụkedi ete ye mme iman esie eken ẹkebiọn̄ọde idaha esie ọkpọsọn̄ ọkpọsọn̄, Kumiko ama ọsọn̄ọ ada. Inikiet dọkta esie ama obụp enye ete: “Edieke Abasi fo esifende mme ndudue, nte enye idifenke fi idem edieke afo onyịmede edikịm iyịp nsịn ke idem?” Kumiko ama esịn ndibiat idaha esie emi okponyụn̄ edide edikan̄ mbuọtidem esie emi ọkọn̄ọde ke Bible. ‘Ke ndisọn̄ọ nyịre ke ikọ uwem,’ enye ama ọsọn̄ọ omụm idaha esie akama. (Philippi 2:16) Nte ekaete esie emi mînịmke ke akpanikọ ọkọdọhọde, “Kumiko idikpọn̄ke mbuọtidem esie.” Ikebịghike edu ete esie ye ekaete esie ọkọrọ ye eke mme dọkta oro ẹkenọde usọbọ ama okpụhọde.
Ọkpọsọn̄ mbuọtidem Kumiko ke Jehovah Abasi, emi ekemede ndinam enye eset ke n̄kpa, ama onụk ediwak owo. Ke adan̄aemi okosụk odude uwem, enye ama ekpe ye ete esie ete: “Idem edieke n̄kpade, ẹyenam mi nset ke Paradise. Edi edieke ẹsobode fi ke Har–Magedon, ami ndikwe fi. Ntre mbọk kpep Bible.” Ete esie ekesisụk ọdọhọ ete: “Idem ama ọsọn̄ fi, ami nyekpep.” Edi ke ini Kumiko akakpade ke ntak uyịre uyịre udọn̄ọ esie, ete esie ama esịn n̄wed emi ọkọdọhọde ete: “Kumiko, nyekụt fi ke Paradise” ke ekebe okpo esie. Ke edinam ubụkowo ama okokụre, enye ama etịn̄ ikọ ọnọ mbon oro ẹkedụkde edinam oro onyụn̄ ọdọhọ ete: “Mma n̄n̄wọn̄ọ nnọ Kumiko nte ke nyekụt enye ke Paradise. Okposụkedi mmen̄kemeke ndisụk nnịm oro ke akpanikọ koro ami n̄kpepke n̄kpọ ekem, ami mmebiere ndidụn̄ọde enye. Mbọk ẹn̄wam mi.” Mbon en̄wen ke ubon esie ẹma ẹtọn̄ọ n̄ko ndikpep Bible.
Kumiko ama enyene ata ukpono ọnọ uwem onyụn̄ oyom ndidu uwem. Enye ama enem esịt ke kpukpru se mme dọkta esie ẹkenamde ndinyan̄a uwem esie eke idahaemi. Ebe ke ndinam item oro odude ke n̄weditem Andibot, enye, nte ededi, ama owụt ke imada ata uwem ke ọsọn̄urua n̄kpọ. Ye ediwak miliọn owo, oro edidi nsinsi uwem ke paradise isọn̄. Nte afo eyedu ke otu mmọ?