M̀mọ̀n̄ ke Afo Ekeme Ndikụt Ndausụn̄ Oro Ẹkemede Ndiberi Edem?
“O JEHOVAH, mmọfiọk nte ke usụn̄ owo idụhe owo ke ubọk; owo eke asan̄ade inyụn̄ ikemeke ndinen̄ede ikpat esiemmọ. O Jehovah, tụnọ mi.”—Jeremiah 10:23‚ 24.
Jeremiah, andiwet Bible ekewet mme ikọ oro ke n̄kpọ nte isua ikie 25 ẹmi ẹkebede. Idiọk idaha ubonowo ke ediwak tọsịn isua ẹma ẹkebe nte ẹkedomo ndausụn̄ owo ẹse owụt nte mme ikọ oro ẹdide akpanikọ ke usụn̄ oro owo mîkemeke ndifan̄a. Edi afo emekeme ndibụp ete, ‘M̀mọ̀n̄ ke ẹkeme ndikụt ndausụn̄ oro ẹkemede ndiberi edem.’
Itien̄wed Abasi oro ẹkotde ẹto ke enyọn̄ emi owụt ebiet kiet emi item ye ndausụn̄ oro ẹtịmde ẹfọn ẹkan eke owo ẹtode—kpa Andibot owo, Jehovah Abasi. Ke akpanikọ owo ndomokiet ifiọkke nte owo etiede ye udọn̄ owo ọfọn akan Andibot nnyịn. Edi, nte Abasi enyene udọn̄ ke ndinọ nnyịn utọ item ye ndausụn̄ oro? Didie ke enye anam oro? Nte enye ekem ye ini nnyịn?
Ẹkenam Ndibọ Ndausụn̄ Abasi
Ẹtịm ẹfiọk nte ke akpan n̄kpọ kiet oro anamde owo okpụhọde ye mme unam edi nte ẹbotde, ukeme, ye nte mfre owo anamde utom. Ke unam ekpere ndidi kpukpru edinam mfre ẹdi se ẹma ẹketotịm ẹsịn ke se ẹkotde idahaemi ọniọn̄ eke ntụk. Emi idịghe ntre ye mme owo.—Mme N̄ke 30:24-28.
Ke mîbietke mme mfre unam, akamba ikpehe ke mfre owo idịghe se ẹtịmde-tịm. Abasi ama ọnọ mme owo ukeme ndinam ubiere, anamde mmọ ẹkeme ndinam mme ubiere oro ẹwụtde ifiọk nnyụn̄ n̄wụt mme edu oro ẹfọnde ẹkan, utọ nte ima, ntatubọk, unana ibụk, unenikpe, ye ọniọn̄.
Nte owụt ifiọk ndikere nte ke Abasi okpobot owo ye utọ ukeme ukere n̄kpọ oro ye unana edinọ ndusụk orụk ndausụn̄ ke nte ẹkemede ndida enye nnam n̄kpọ ke usụn̄ ọfọnde akan? Abasi ama ọnọ mme akpa owo ndausụn̄ nnennen. (Genesis 2:15-17, 19; 3:8, 9) Idem ke owo ama ọkọduọ odụk idiọkn̄kpọ, Jehovah ke akaiso ndikpeme mme anam-akpanikọ iren ye iban, akpan akpan ebe ke Ikọ esie eke odudu spirit, kpa Bible. (Psalm 119:105) Emi anam mme owo ẹse ẹban̄a mme mfịna uwem eke usen ke usen uforo uforo nte mmọ ẹdade ifụre edimek mmọ ẹnam n̄kpọ ke ọniọn̄ ọniọn̄ usụn̄.
Bible—N̄wed Emi Abasi Ewetde
Nso inam Bible edi ebiet ndausụn̄ oro ẹkemede ndiberi edem? N̄kpọ kiet edi, enye ọnọ mme ntọt oro edide Andibot kpọt ekeme ndinọ. Enye ọnọ mbụk aban̄a mme n̄kpọntịbe oro ẹkedade itie anyanini mbemiso owo edidu. Ke uwụtn̄kpọ, enye ọnọ mbụk nte ẹketịmde isọn̄ ke ikpehe ke ikpehe tutu enye odot se owo odude uwem. (Genesis, ibuot 1, 2) Okposụkedi ẹkewetde emi ẹnịm ke Bible ke se iwakde ikan isua 3‚000 ẹmi ẹkebede‚ enye odu ke n̄kemuyo ye mme ekikere ntaifiọk eyomfịn.
Anyanini mbemiso ubonowo ke ofụri ofụri ẹkenyịmede nte ke isọn̄ edi ekara ekara, Bible ama ọdọdọhọ ete: “[Abasi] anyanade edem edere ebri ke enyọn̄ ukpọk ebiet, onyụn̄ ọkọn̄ ererimbot ke ikpîkpu.” (Job 26:7) N̄ko-n̄ko, Bible ayarade nte ke ‘odu Enyeemi odorode ke ekara ererimbot, ndien mme andidụn̄ enye ebiet n̄kukun̄kpọyọriyọ.’ (Isaiah 40:22) Abasi ikpọn̄îkpọn̄, kpa Andibot, ekeme ndinọ ntọt emi.
Ukeme ndibem iso mfiọk ini iso idịghe enọ oro ẹnọde owo. Utu ke oro, Andibot ebemiso etịn̄ ini iso ebe ke mme page Bible. Abasi ama ọnọ prọfet Isaiah odudu spirit ndiwet mban̄a Enye ete: “Ami [ndi] Abasi, efen [inyụn̄] idụhe; ndi Abasi, ndien baba kiet eke ebietde mi idụhe. Emi nsiakde akpatre ke akpa, ndien ke eset nsiak se mînamke kan̄a.”—Isaiah 46:9‚ 10.
Bible owụt nte ke imekeme ndibemiso nsiak akpatre n̄kpọ ke akpa ata nnennen ke usụn̄ oro akpade owo idem. Ke uwụtn̄kpọ, enye ama ebemiso etịn̄ aban̄a edidaha nda, iduọ, ye mme edu eke mme akpan odudu ukara ererimbot ke ufan̄ ediwak tọsịn isua eke mbụk owo. Ẹkewet mme n̄wọrọnda prọfesi ẹmi ediwak isua ikie mbemiso mmọ ẹsude, ke ndusụk idaha ediwak tọsịn isua mbemiso. Ntem Bible ebemiso etịn̄ nte enende aban̄a mme n̄kpọntịbe eyomfịn, ọkọrọ ye mme akpatre utịp mmọ. Bible edi n̄wọrọnda n̄ko koro enye owụt usụn̄ edibọhọ ke ini nsobo anana-mfọnmma ukara ubọk-owo ke Armageddon‚ “ekọn̄ akwa usen Abasi, Andikara kpukpru n̄kpọ.” Obio Ubọn̄ Abasi ke ubọk Eyen esie, Jesus Christ, eyenam akwa edinam oro osu.—Ediyarade 16:14, 16; 17:9-18; Daniel‚ ibuot 2‚ 8.
Enyene Ufọn Kpukpru Ini—Akananam Inọhọ Unan
Ọniọn̄ ikpîkpu owo idịghe mfọnmma; ntre, item owo isinyeneke ufọn kpukpru ini, idem okposụkedi ẹkemede ndinọ enye ye nti uduak. Item Bible itiehe ntre. Abasi ke idemesie ọdọhọ ete: “Ami ndi Jehovah . . . emi n̄kpepde fi usụn̄ udori, nda fi usụn̄ eke afo edisan̄ade. Afo akpakam akpan̄ utọn̄ ke mbet mi! ndien emem fo ekpebiet akpa mmọn̄, edinen ido fo ekpebiet mbufụt inyan̄.”—Isaiah 48:17‚ 18.
Ndausụn̄ Abasi an̄wam nnyịn ndinịm mme n̄kpọ oro ẹdide akpa nnyụn̄ nsọn̄ọ nyịre ke mme mfọnn̄kan n̄kpọ oro ẹnyenede ufọn ke uwem. Ke adan̄aemi n̄kaowo eyomfịn odoride nsọn̄uyo ke uforo ye mme utịtmbuba n̄kpọ obụkidem, Bible ọsọn̄ọ etịn̄ nte edide n̄kpọ oro enyenede ufọn ọnọ nnyịn “ndiwụk enyịn, idịghe ke se owo okụtde ke enyịn, edi ke se owo mîkwe. Koro se ẹkụtde ke enyịn ẹdi ke ibio ini, edi se owo mîkwe ẹdi ke nsinsi.” (2 Corinth 4:18, NW) Ke usụn̄ emi ẹsịn udọn̄ ẹnọ nnyịn ndinyene mfọnn̄kan utịtmbuba ke uwem‚ oro edi, mme utịtmbuba eke spirit ẹmi ẹnyenede ebuana ye edinam uduak Abasi, akpatre utịtmbuba edide eke nsinsi uwem ke edinen obufa editịm n̄kpọ.
Nte Christian esịnde idem ifịk ifịk ebịne n̄kokon̄ utịmbuba ẹmi, item Bible an̄wam enye ndidu orụk uwem oro ọfọnde akan ke idiọk editịm n̄kpọ emi. Ọniọn̄ owo eke eyomfịn akam esịn udọn̄ ọnọ ekikere edinam esisịt utom nte ekekeme nnyụn̄ ndia ata ediwak okụk. Ke n̄kan̄ eken, Bible asian nnyịn ete ke “owo eke ọnuọnde ubọk utom ebuene: edi ubọk mbonifiọk ọkọ inyene.” Apostle Paul ekewet ọnọ mme Christian ẹdide mbon Hebrew ete: “Nnyịn imobụre ifiọk ite, imenyene esịt emi mîbiomke nnyịn ke baba n̄kpọ kiet, imonyụn̄ iyom ndidu uwem nte ọfọnde ke kpukpru usụn̄.”—Mme N̄ke 10:4; Mme Hebrew 13:18.
Bible ọnọ eti item n̄ko ke ndutịm ubon. Enye akpan akpan owụt udeme oro ebe ye n̄wan ẹnyenede ke ndutịm ndọ, ọkọrọ ye nnennen usụn̄ ndibọk nnyụn̄ nnọ nditọ ukpep. Enye ọdọhọ ete: “Mme ebe ẹkpema iban mmọ nte idemmọ. . . . N̄wan onyụn̄ eten̄e ebe esie. Nditọ, ẹkop uyo mme ete ye mme eka mbufo . . . Mbufo mme ete, ẹkûfiomo nditọ mbufo; edi ẹkama mmọ ke ntụnọ ye item Ọbọn̄.” Nditiene item Andibot oro ọfọnde akan etịp n̄kpọ esịn akamba akamba ke nsọn̄ọnda ye inemesịt ubon.—Ephesus 5:21–6:4.
Ini Iso Oro Enyenede Ifụre Odu Ọnọ Mbon Oro Ẹtienede Ndausụn̄ Abasi
Ikọ Abasi oro ẹwetde-wet owụt usọbọ oro Abasi enyenede ọnọ kpukpru mfịna ubonowo. Ke mîbịghike Jehovah Abasi eyesio editịm n̄kpọ emi odude kemi, ye kpukpru ubiak, ukwan̄ikpe, ye ndutụhọ esie efep, onyụn̄ okpụhọ enye ye edinen obufa editịm n̄kpọ esie. Bible etịn̄ aban̄a emi ke 2 Peter 3:7-10, adiande ke 2Pe 3 ufan̄ikọ 13 ete: “Edi nnyịn itie ibet obufa enyọn̄ ye obufa isọn̄, nte un̄wọn̄ọ Esie edide; ndien edi do ke edinen ido edidụn̄.” Emi anam ata mfọnn̄kan eti mbụk oro akanam ẹnọde ekpụk ubonowo. Enye edi nnennen etop oro Bible ọnọde ye enyeoro Mme Ntiense Jehovah ẹkwọrọde ke se iwakde ibe idụt ye mme isuo inyan̄ibom 200.
Ke ini ẹdinamde uduak Abasi ke ofụri isọn̄, ofụri ubonowo eyebọ ufọn ke nditiene mfọnn̄kan ndausụn̄ Andibot enye, Jehovah. Mme mfịna unana, ubiatibet, ye n̄kpọsọn̄ ibọk ididụhe aba. Udọn̄ọ, usọn̄, ye n̄kpa idinọmọke ubonowo aba. Ẹyemenede ekpụk ubonowo ẹsịm mfọnmma idaha oro akpa ete ye eka nnyịn ẹkenyenede mbemiso mmọ ẹsọn̄de ibuot ye ndausụn̄ Abasi.
Didie ke akpatre n̄wed Bible etịn̄ aban̄a inem inem idaha emi mbon oro ẹbuọtde idem ke ndausụn̄ Abasi edinyenede ntem! Ediyarade 21:4‚ 5 ọdọhọ ete: “[Abasi] eyekwọhọde kpukpru mmọn̄eyet ke enyịn mmọ efep. N̄kpa idinyụn̄ idụhe aba; eseme ye ntuan̄a ye ubiak idinyụn̄ idụhe aba; koro ebeiso n̄kpọ ama ebe efep.” Andibot nnyịn ọn̄wọn̄ọ aban̄a oro, ọdọhọde ete: “Sese, mmanam kpukpru n̄kpọ ẹdi mbufa. Enye onyụn̄ ọdọhọ ete, Wet: koro mme ikọ ẹmi ẹdi akpanikọ ye se owo okponịmde.”
Edieke nnyịn iyomde ndibọ mme edidiọn̄ ẹmi, nso ke Abasi oyom oto nnyịn? Apostle Paul anam an̄wan̄a ete ke uduak Abasi edi ‘kpukpru owo ndinyene edinyan̄a, nnyụn̄ nsịm ifiọk akpanikọ.’ (1 Timothy 2:4) Mme Ntiense Jehovah ẹnọ fi ufiop ufiop ikot ndinyene nnennen ifiọk akpanikọ oro ebe ke ọyọhọ ọyọhọ ukpepn̄kpọ Bible. Ebede ke ndisịn ifịk n̄kpep mban̄a uduak Abasi, afo n̄ko emekeme ndikụt ebe ke ifiọk n̄kpọntịbe nte ke ọniọn̄ Abasi edi n̄kukụre ndausụn̄ oro ẹkemede ndiberi edem ke ndiọkeyo emi. Nte ini edide usọp usọp anam ototịm edi akpan n̄kpọ akan nte akanam edide nditiene enye!