To ke Ufọkibọk Eset Sịm N̄wọrọnda Ufọkmbono Obio Ubọn̄
KE 1770 ọwọrọetop anam-ndụn̄ọde owo England oro Lieutenant James Cook ke akawat Endeavour, kpa ubom afara emi odobide ke tọn 369 ke n̄kan̄ edem usiahautịn mbenesụk Australia oro akanam owo mîdụkke. Ke mbubịteyo June 11, ubom oro ama akatuaha ke otu ikpọk n̄kpọ ke esịt esịt ikpehe oro akade edem edere akwa ikpehe isọn̄ oro. Ubom oro ẹkedade eto oak ẹtụn̄ do ama abiara idiọk idiọk. Ama oyom ẹdiọn̄ enye usọp usọp edieke anade mbon ubom oro ẹbọhọ. Inua-akpa oro okodude ekpere ekedi eti itie ndidu ndiọn̄ ubom oro, emi akadade urua itiokiet. Isua 103 ke ukperedem, ẹma ẹfiọhọ gold ke ikpehe emi. Unyan̄a uyom gold ama akaiso! Ediwak tọsịn owo ke mme itie duop ẹma ẹdi ndiyom mfọniso mmọ. Ẹma ẹsiak Cooktown.
Ke 1879 ukara ama ọnọ unyịme ete ẹbọp ufọkibọk oro edidude taktak ndise mban̄a mbon udọn̄ọ ye mbon oro ẹdidade unan ẹto udọk gold. Kpa ke isua oro, ke n̄kan̄ ikpehe efen ke ererimbot, July 1 ama okụt akpa nsiondi Zion’s Watch Tower. Tọn̄ọde ke ini oro, magazine emi amanam ndutịm odu ọnọ nsọn̄idem eke spirit ediwak miliọn mme abak-Abasi. Owo ikọdiọn̄ọke adan̄aoro nte ke usen kiet ufọkibọk oro ẹbọpde ke Cooktown do eyenyene n̄kpet n̄kpet ebuana ye magazine emi.
Ke se iwakde ikan isua ikie ẹma ẹkebe, Ufọkibọk Cooktown ama oyom ẹbọp efen. Okụk ukara ama odu ndida mbọp obufa ufọk, ntre ẹma eben̄e ẹte mbon oro ẹnyenede udọn̄ ndikpọk akani ufọkibọk oro ẹsịn n̄wed. National Trust of Queensland (N̄ka emi esede aban̄a ufọk emi ukara enyenede) ama enyene ọkpọsọn̄ udọn̄ ke ufọk eset emi. Nte ededi, okụk oro ẹdidade ẹkpọk ufọk emi ẹnyụn̄ ẹfiak ẹbọp ama okpon akaha. Owo ikesịnke n̄wed ndomokiet.
Kpa ke ukem ini oro, ekpri esop Mme Ntiense Jehovah ke Cooktown ke okoyom itie oro edidude taktak ndida nnịm mme mbonoesop Christian mmọ. Mmọ ikenyeneke isọn̄ ndomokiet ẹkenyụn̄ ẹnyene n̄kpasịp $A800. Didie ke mmọ ẹdikeme ndibọp Ufọkmbono Obio Ubọn̄? Mme andida ke ibuot esop n̄kann̄kụk ẹma ẹnyịme ndikpọk ufọkibọk oro inyụn̄ ikpehe okụk ndomokiet. Didie ke Jehovah edida usụn̄ ke mme n̄kpọ? Aduai-owo idem ntọt! Ẹma ẹnyịme eben̄e mmọ!
Idahaemi ẹma ẹbe ẹka n̄kpọ efen—kpa isọn̄ ndida mbọp ufọk. Ih, ẹma ẹsian mmọ ete, etie nte ẹkeme ndinam isọn̄ oro ukara enyenede odu ye unana ekọmurua, ama akamedi eyekpeme ufọk oro ẹnyụn̄ ẹfiak ẹbọp enye. Nte ededi, etisịm ini emi ubiọn̄ọ ndikpan utom oro ẹkeduakde do ke okofụme ke ikpehe mbon usua ke obio oro. Ke ẹkewet eben̄e oro ẹkediomide ndida ntre utom Mme Ntiense oro. Étè étè ikọ ke akasuana nte ke Mme Ntiense Jehovah ẹmọn̄ ẹbọ ofụri Cooktown ẹnyene, ẹberi kpukpru ufọkisen ye efembre mfọniso, ẹnyụn̄ ẹtre edinyam un̄wọn̄. Ke akpanikọ, emi akananam itịbeke, edi ndinyene isọn̄ nnyụn̄ mbọ unyịme oro ẹyomde ndibọp ufọk ama ototịm ọsọn̄ akan. Ini emi ẹkenịmde ndikpọk ufọk oro ama asan̄a ekpere usọp usọp. Ẹma ẹyom Ukara Stet eke Queensland osịbe odụk. (Men Rome 13:2 domo.) Ẹma ẹsọsọp ẹnọ unyịme ndida isọn̄ ukara nnam n̄kpọ, ndien ẹma ẹnọ unyịme ndibọp ufọk. Ke emi isọn̄ ye ufọk ẹsịnede mmọ ke ubọk, nso efen?
Otu emi esịnede Mme Ntiense ke mme itie ikie ama edisịm, mme ọfiọk ubọkutom ẹmi enyenede ifiọk unam utom ye mme andin̄wam ẹtode nsio nsio ikpehe ke Stet eke Queensland, ẹmi ẹkenọde ini mmọ unyịme unyịme ẹnyụn̄ ẹkọride usọ mmọ ndibọp Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ata usọp usọp. Utom emi ama onịm san̄asan̄a n̄kpọ-ata: ndikpọk mme ikpehe ufọkibọk emi ekedide enyọn̄ iba mi n̄ka obufa itie ndien ekem ẹfiak ẹbọp ufọk oro. Ini ọkpọsọn̄ oyobio, ọkpọsọn̄ edịm ke akasan̄a ekpere usọp usọp. Nte ẹyekụre utom oro ke ini? Ndusụk mbonobio oro ẹma ẹyịk emi. Nte ededi, ikebịghike ẹma ẹkụre se ndusụk owo ẹkekerede ke ikemeke nditịbe. Ke April 1986 ẹma ẹkpụhọ itie ufọk oro ndien ekem ẹfiak ẹnam enye enyene akpa ubọn̄ esie.
Kpukpru utom emi ikodịbeke owo ke enyịn, nte utịn̄ikọ emi ke Anglican Newsletter ke Cooktown owụtde. Enye ọdọhọ ke ubak ubak ete: “Nte eyịghe mîdụhe ẹyesụk mi uyo, edi . . . se kanade Ufọkederi nyụn̄ kụt nte owo mîdụkke iyọhọ ndien se otu enye eken [Mme Ntiense Jehovah] nyụn̄ kụt nte enye ọyọhọde . . . , ọyọhọde oto mbon Anglican ye Roman Catholic . . . Nte afo ọmọfiọk ete ke esop kiet . . . [ama] edep akani Ufọkibọk ndifiak mbọp enye akabade edi se mmọ ẹkemede ndikot ufọkabasi koro Ufọkn̄wed ekpride akaha ndidụk kpukpru mmọ? . . . Nnyịn imem idem didie ntem, ndiyak emi otịbe.”
Ediwak tọsịn mme akaisan̄ ẹsika ẹkese Cooktown kpukpru isua. Mmọ ẹsidi ndidara ediye akai oro edịm esiwakde ndidep ye Great Barrier Reef nnyụn̄ n̄kpep mban̄a mbụk ebiet emi. Itie-Ubon N̄kpọeset Captain Cook edi ọwọrọetop ediye itie ọnọ mme akaisan̄. Ọtọn̄ọde ke 1989 Ufọkibọk Cooktown eset emi ke obufa idaha esie nte Ufọkmbono Obio Ubọn̄ eke Mme Ntiense Jehovah edi n̄ko akpan itie unam isan̄ n̄kese. Mme ufọkurua eset ẹsinyam ọfọn̄ ukwọhọde usan ye ọfọn̄idem ẹmi ẹnyenede ndise Ufọkibọk ye eke Ufọkmbono Obio Ubọn̄ Cooktown. Ke ini unam isan̄, owo ikie itiokiet osịm tọsịn kiet ẹsika ẹkese ufọk oro kpukpru urua ndikụt ke idemmọ n̄wọrọnda ndudiọn̄ esie eke 1879.
Magazine oro idahaemi ẹdiọn̄ọde nte Enyọn̄-Ukpeme odu ifụre ifụre ọnọ mbon isan̄. Ọtọn̄ọde ke 1879 magazine emi ọmọkọri ke ibat oro ẹsuande osịm se ibede miliọn 15 ikaba ke ọfiọn̄ ke usem 111. Enye ada mme owo usụn̄ aka un̄wọn̄ọ Bible oro nte ke ndusụk mbon emana 1914 ẹyedu uwem ẹkụt ẹfiakde ẹnọ ubonowo ẹti nsọn̄idem ikpọkidem ye eke spirit. (Isaiah 33:24) Ediwak miliọn mbonutom unyịmesịt ẹyenam ofụri isọn̄ akabade edi paradise. (Psalm 37:29) Ntak mûkaha ukese Ufọkmbono Obio Ubọn̄ ke n̄kann̄kụk fo? Afo eyekụt n̄kpọ otịmde enyene ufọn akan kpukpru gold oro akanam ẹdọkde ke ikpehe Cooktown oro.—Mme N̄ke 16:16.