Ẹkpebe Mbọm Abasi Mfịn

“Yak nnyịn ikam iduọ isịne Jehovah ke ubọk: koro enye okponde mbọm.”—2 SAMUEL 24:14.

1. Didie ke David ekekere aban̄a mbọm Abasi, ndien ntak-a?

EDIDEM DAVID ama ọdiọn̄ọ oto ifiọk n̄kpọntịbe nte ke Jehovah ọwụt mbọm akan mme owo. Ke enyenede mbuọtidem nte ke mme edinam, m̀mê mme usụn̄ Abasi, ẹdi mfọnn̄kan, David ama aduak ndikpep mban̄a mme usụn̄ Esie nnyụn̄ nsan̄a ke akpanikọ Esie. (1 Chronicles 21:13; Psalm 25:4, 5) Nte afo emekere nte David ekekerede?

2. Nso item ke Jesus ọkọnọ ke Matthew 18:15-17 aban̄a edise mban̄a akwa idiọkn̄kpọ?

² Bible ọnọ nnyịn ikike ndidiọn̄ọ ekikere Abasi, idem ke mme utọ n̄kpọ nte se nnyịn ikpanamde edieke owo anamde nnyịn idiọkn̄kpọ. Jesus ama asian mme apostle esie, ẹmi ke ukperedem ẹdikabarede ẹdi mme esenyịn ete: “Edieke eyenete fo eduede fi, ka kasua ndudue esie nnọ enye, sụk fi ye enye ikpọn̄. Edieke enye okopde uyo fo, afo amada eyenete fo enyene.” Idiọkn̄kpọ oro abuanade mi ikedịghe sụk ekpri edidue owo edi ekedi akamba ndudue, utọ nte udia-inọ m̀mê edidọk. Jesus ọkọdọhọ ete edieke usiọ-ukot emi mîkọkke mfịna oro ndien edieke mme ntiense ẹdude, enyeemi ẹduede ekpenyene ndisan̄a ye mmọ man ẹwụt ẹte ke ẹma ẹnam idiọkn̄kpọ. Ndi usio-ukot enyeemi edi akpatre usụn̄ nditiene? Baba. “Edieke [anamidiọk oro] esịnde ndikop uyo mmọ, men tịn̄ nọ ufọk Abasi; edi enye esịnde ndikop uyo ufọk Abasi, yak enye etie fi ke enyịn nte owo mme idụt ye Publican [“ọbọ a-tax,” NW].”—Matthew 18:15-17.

3. Jesus okowụt nso ke ndidọhọ ke anamidiọk oro mîkabakede esịt enyene nditie ‘nte owo mme idụt ye nte ọbọ a-tax’?

³ Sia ẹdide mme Jew, mme apostle ẹma ẹdiọn̄ọ se ọwọrọde ndida anamidiọk nte “owo mme idụt ye publican [“ọbọ a-tax,” NW].” Mme Jew ẹma ẹtre ebuana ye mme owo mme idụt, ndien mmọ ẹma ẹsọn mme Jew oro ẹkenamde utom nte mme ọbọ a-tax nnọ mbon Rome.a (John 4:9; Utom 10:28) Ntre, Jesus eketeme mme mbet ete edieke esop esịnde anamidiọk, mmọ ẹkenyene nditre ẹbuana ye enye. Didie, ndien, ke oro odu ke n̄kemuyo ye Jesus ndidu ye mme ọbọ a-tax ke ndusụk ini?

4. Ke ikerede iban̄a ikọ esie ke Matthew 18:17, ntak emi Jesus ekekemede ndinyene ebuana ye ndusụk mme ọbọ a-tax ye mme idiọkowo-o?

⁴ Luke 15:1 ọdọhọ ete: “Kpukpru mme publican [“ọbọ a-tax,” NW] ye mme idiọkowo ẹkasan̄a ẹkpere Enye ndikop ikọ Esie.” Idịghe kpukpru mme ọbọ a-tax m̀mê ndiọi owo ẹkedu do, edi edi “kpukpru” ke usụn̄ifiọk nte ke mmọ ẹma ẹwak. (Men Luke 4:40 domo.) Mmanie? Mbon oro ẹkenyenede udọn̄ ẹte ẹfen mme idiọkn̄kpọ mmimọ. Ẹma ẹdodụri ndusụk utọ mbon oro ẹnọ etop edikabade esịt John Andinịm owo baptism. (Luke 3:12; 7:29) Ntre ke ini mbon eken ẹkedide ẹtiene Jesus, enye ndikwọrọ ikọ nnọ mmọ ikabiatke item esie ke Matthew 18:17. Fiọk ete ke “ediwak mme publican [ọbọ a-tax,” NW] ye mme idiọkowo [ẹma ẹkpan̄ utọn̄ ẹnọ enye] mmọ enyụn̄ ẹtiene Enye.” (Mark 2:15) Mmọemi ikedịghe mbon oro ẹkeyomde ndisụk n̄kaiso ke idiọk usụn̄uwem, ẹsịnde un̄wam ekededi. Utu ke oro, mmọ ẹma ẹkop etop Jesus ndien emi ama onyụn̄ otụk esịt mmọ. Idem edieke mmọ ẹkesụk ẹnamde idiọkn̄kpọ, ndien iso-ọfọn ẹdomode ndinam mme ukpụhọde, “eti ekpemerọn̄” ebe ke enye ndikwọrọ ikọ nnọ mmọ ekekpebe Ete esie oro owụtde mbọm.—John 10:14.

Edifen Nnọ, Mbiomo Christian

5. Nso idi akpan idaha oro Abasi adade kaban̄a edifen nnọ?

⁵ Nnyịn imenyene ima ima un̄wọn̄ọ Ete nnyịn emi ndinyịme ndifen nnọ owo: “Edieke nnyịn iyararede mme idiọkn̄kpọ nnyịn, Enye edi anam-akpanikọ onyụn̄ enen, ete ifen mme idiọkn̄kpọ nnyịn, inyụn̄ iyet nnyịn isana ke kpukpru mme ukwan̄n̄kpọ.” “Mmewet n̄kpọ ẹmi nnọ mbufo, man mbufo ẹkûnam idiọkn̄kpọ. Ndien edieke owo anamde idiọkn̄kpọ, nnyịn imenyene Ekpe-emem ke ufọt nnyịn ye Ete, kpa Jesus Christ, emi edide edinen.” (1 John 1:9; 2:1) Nte edifen nnọ ekeme ndidu nnọ owo oro ẹma ẹkesio ẹfep?

6. Didie ke ẹkpefen ẹnyụn̄ ẹfiak ẹda owo oro ẹkesiode ẹfep?

⁶ Ih. Ke ini ẹsiode owo ẹfep ke ntak idiọkn̄kpọ oro enye mîtuaha n̄kpọfiọk, mbiowo oro ẹdade ke ibuot esop ẹsinam an̄wan̄a enye nte ke enye ekeme nditua n̄kpọfiọk nnyụn̄ mbọ edifen nnọ otode Abasi. Enye ekeme ndisidụk mme mbonoesop ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄, ke ebiet emi enye ekemede ndikop mme item a-Bible oro ekemede ndin̄wam enye ndikabade esịt. (Men 1 Corinth 14:23-25 domo.) Nte ini akade enye ekeme ndiyom ẹfiak ẹda imọ ke edisana esop. Ke ini mbiowo adan̄aoro ẹsobode ye enye, mmọ ẹyedomo ndibiere m̀mê enye amakabade esịt onyụn̄ ọkpọn̄ idiọk usụn̄uwem esie. (Matthew 18:18) Ke oro edide ntre, ẹkeme ndifiak nda enye, ke n̄kemuyo ye uwụtn̄kpọ oro odude ke 2 Corinth 2:5-8. Edieke edide ẹma ẹsio enye ẹfep ke ediwak isua, ẹyeyom enye esịn akpan ukeme man anam n̄kọri. Enye ekeme n̄ko ndiyom akwa un̄wam ke oro ebede man ọkọri ifiọk Bible esie ye esịtekọm man enye akabade edi Christain oro ọsọn̄de idem ke n̄kan̄ eke spirit.

Ndifiak Ntiene Jehovah

7, 8. Nso uwụtn̄kpọ ke Abasi okonịm kaban̄a ikọt esie emi ẹkedude ke ntan̄mfep?

⁷ Edi nte mbiowo ke idemmọ ẹkeme ndibemiso nnam usio-ukot ekededi ke ndika mbịne owo oro ẹkesiode efep? Ih. Bible owụt nte ke owo iwụtke mbọm n̄kukụre ke etikwọ etikwo editre ndinọ ufen edi esiwak ndidi ke mme in̄wan̄în̄wan̄ edinam. Nnyịn imenyene uwụtn̄kpọ eke Jehovah. Mbemiso enye ọkọnọde ikọt esie oro mîkanamke akpanikọ ẹka ntan̄mfep, enye ebe ke prọfesi ama ọnọ idotenyịn ke mmọ ẹyefiak ẹnyọn̄ ete: “Ti n̄kpọ emi, O Jacob, ye afo, O Israel, koro afo edi owo mi. . . . Nyesọhi mme ukwan̄n̄kpọ fo kpa nte idiọk enyọn̄, ye idiọkido fo nte obubịt enyọn̄. Fiak tiene mi, koro nyefak fi.”—Isaiah 44:21, 22, NW.

⁸ Ekem, ke ini ntan̄mfep oro, Jehovah ama anam usio-ukot en̄wen, anamde n̄kpọ ke in̄wan̄în̄wan̄ usụn̄. Enye ama ọdọn̄ mme prọfet, mme andida ke ibuot esie, ndinọ Israel ikot ‘ndiyom enye nnyụn̄ n̄kụt enye.’ (Jeremiah 29:1, 10-14) Ke Ezekiel 34:16, enye akada idemesie odomo ye ekpemerọn̄ onyụn̄ ada mbon idụt Israel odomo ye mme erọn̄ ẹmi ẹsopde, ete: “Nyeyom se isopde, nnyụn̄ nda se ẹkebịnde ẹfep mfiak ndi.” Ke Jeremiah 31:10, Jehovah n̄ko ama ada uwụtn̄kpọ aban̄ade enye ndidi ekpemerọn̄ nditọ Israel. Baba, enye ikowụtke idemesie nte ekpemerọn̄ oro odude ke ufọkerọn̄ ebet kiet oro osopde ndifiak nyọn̄ ndi; utu ke oro, enye okowụt idemesie nte ekpemerọn̄ oro oyomde mmọ oro ẹsopde. Fiọk ete ke idem ke adan̄aemi mme owo oro ke ofụri ofụri mîkakabakede esịt ẹnyụn̄ ẹkade ntan̄mfep, Abasi ekebem iso esịn ukeme ndiyom mmọ ẹfiak ẹnyọn̄ ẹdi. N̄ko ke n̄kemuyo ye Malachi 3:6, Abasi idikpụhọkede usụn̄ edinam esie ke ndutịm mme Christian.

9. Didie ke ẹketiene uwụtn̄kpọ Abasi ke esop Christian?

⁹ Nte emi inọhọ ekikere nte ke ntak ekeme ndidu nditọn̄ọ mme usio-ukot ndinam n̄kpọ mban̄a ndusụk mbon oro ẹkesiode ẹfep oro ẹnyụn̄ ẹkemede ndidi ẹkabade esịt kemi? Ti ete ke apostle Paul ama ọnọ ndausụn̄ ete ẹsio idiọk eren oro ẹfep ke esop Corinth. Ke ukperedem enye ama ọnọ esop oro item ete ẹsọn̄ọ ima oro mmọ ẹnyenede ẹnọ eren oro ke ntak edikabade esịt esie, adade okosịm edifiak nda enye ke esop nte utịp.—1 Corinth 5:9-13; 2 Corinth 2:5-11.

10. (a) Nso uduakesịt ikpedemede ukeme ekededi ndisobo ndusụk mbon oro ẹkesiode ẹfep? (b) Ntak emi mme iman ẹdide Christian mîkpedịghe mbon oro ẹnamde usio-ukot edisobo?

¹⁰ N̄wed ofụri-orụk-ifiọk oro ẹkekotde ẹto ke mbemiso ọkọdọhọ ete: ‘Akpan ntak ndidian̄ade owo nsan̄a ekedi man ẹkpeme mme idaha otu oro: “ekpri ubak leaven anam ofụri ebok uyo ofụt” (1 Cor. 5:6). Uduak emi an̄wan̄a ke ekese ufan̄ikọ Bible ye udiana n̄kpọ oro ẹwetde ke edisana uwetn̄kpọ, edi edikere mban̄a owo oro, idem ke ẹma ẹkesio ẹfep, ekedi ntak eben̄e Paul ke 2 Cor. 2:7-10.’ (sịghi sịghi ubọkn̄wed edi eke nnyịn.) Ntre, mme ọbọkerọn̄ ke usụn̄ owụtde ifiọk ẹkpenyene ndiwụt utọ edikere mban̄a oro mfịn. (Utom 20:28; 1 Peter 5:2) N̄kani ufan ye mme iman ẹkeme ndidori enyịn nte ke owo oro ẹsiode ẹfep eyefiak edi; edi ke ntak ukpono oro ẹnyenede ẹnọ ewụhọ oro ke 1 Corinth 5:11, mmọ inyeneke ebuana ye owo oro ẹma ẹkesio efep.b Mmọ ẹyak enye ẹnọ mme ekpemerọn̄ oro ẹmekde ndinam usio-ukot ndikụt m̀mê utọ owo oro enyene udọn̄ ke ndifiak ndi.

11, 12. Nso utọ mbon oro ẹkesiode ẹfep ke idem mbiowo mîkposoboke, edi utọ mmanie ke mmọ ẹkpeka ẹkese?

¹¹ Ididotke idem mbiowo ndinam usio-ukot mban̄a ndusụk mbon oro ẹkesiode ẹfep, utọ nte mbon nsọn̄ibuot, emi ‘ẹtịn̄de ukwan̄ ikọ, man ẹdụri mbet ẹtiene idemmọ.’ Mmọemi ẹdi ‘abian̄a abian̄a mme anditeme ẹmi ẹdomode ndida esen ukpepn̄kpọ eke osobode ukpọn̄ owo ndi nnyụn̄ n̄kama ikọ abian̄a mbume esop.’ (Utom 20:30; 2 Peter 2:1, 3) Bible n̄ko inọhọ ntak ndomokiet ndiyom mbon oro ẹkesiode ẹfep emi ẹdide mbon iyatesịt m̀mê ẹsịnde udọn̄ ọkpọsọn̄ ọkpọsọn̄ ẹnọ idiọk edinam.—2 Thessalonca 2:3; 1 Timothy 4:1; 2 John 9-11; Jude 4, 11.

¹² Nte ededi, ediwak mbon oro ẹkesiode ẹfep itiehe ntre. Owo ekeme nditre ndinam akwa idiọkn̄kpọ oro ẹkesiode enye ẹfep ke ntak oro. Owo en̄wen ekeme ndidi ekesida un̄wọn̄, mîdịghe ekeme ndidi enye ama esisịn idem ke edin̄wọn̄ mmịn mbe ubọk, edi enye idahaemi idomoke ndida mbon en̄wen usụn̄ nsịn ke edinam idiọk. Ti ete idem mbemiso nditọ Israel oro ẹkedude ke ntan̄mfep ẹkefiakde ẹtiene Abasi, enye ama ọdon̄ mme andida ke ibuot esie ndikpak mmọ ndifiak edem. Edide Paul m̀mê mbiowo ke esop Corinth ẹma ẹnam usio-ukot ndikese eren oro ẹkesiode ẹfep, Bible itịn̄ke. Ke ini eren oro akakabarede esịt onyụn̄ etrede oburọbụt ido esie, Paul ama eteme esop ndifiak nda enye.

13, 14. (a) Nso iwụt ite ke ndusụk mbon oro ẹkesiode ẹfep ẹkeme ndinam n̄kpọ mban̄a mbọm mbọm edika n̄kese? (b) Didie ke otu mbiowo ẹkeme ndinam ndutịm nnọ edika n̄kese?

¹³ Ke mme ini ndondo ẹmi mme idaha ẹma ẹdu emi ebiowo okosobode ye owo oro ẹkesiode ẹfep.c Ke ebiet odotde, ekpemerọn̄ oro ke ibio ibio usụn̄ ama osio owụt mme usio-ukot oro ẹkpenamde man ẹfiak ẹda owo. Ndusụk mme utọ owo ẹmi ẹma ẹkabade esịt ẹma ẹnyụn̄ ẹfiak ẹda mmọ. Mme utọ idara idara utịp oro ẹwụt ẹte ke odu mbon oro ẹkesiode ẹfep m̀mê oro ẹkekpọn̄de esop ke idemmọ oro ẹdinamde n̄kpọ ẹban̄a mbọm mbọm edisobo oro mme ọbọkerọn̄ ẹnamde. Edi didie ke mbiowo ẹkpese ẹban̄a n̄kpọ emi? Ke ndiọk n̄kaha ini kiet ke isua, otu mbiowo ẹkpenyene ndikere m̀mê mme utọ owo oro ẹdu oro ẹdụn̄de ke efakutom mmọ.d Mbiowo ẹyewụk ntịn̄enyịn ke idem mbon oro ẹkesiode efep ke se ibede isua kiet. Nte ekemde ye idaha ẹdude, ke odotde, mmọ ẹyedọn̄ mbiowo iba (ẹdoride enyịn ndidi mbon oro ẹmehede ye idaha oro odude) ndikese utọ owo oro. Owo ikpakaha ikese owo ekededi oro owụtde idiọk, edu oro ọnọde unan m̀mê ẹmi ẹkenamde ẹdiọn̄ọ nte ke mmimọ iyomke un̄wam ndomokiet.—Rome 16:17, 18; 1 Timothy 1:20; 2 Timothy 2:16-18.

¹⁴ Ekpemerọn̄ iba oro ẹkeme ndinọ ikot ke urụk ukopikọ ndibụp mban̄a edinam ibio ibio ediwaha, mîdịghe mmọ ẹkeme ndika ke ini oro ọfọnde. Ke ini edika n̄kese oro, iyomke mmọ ẹtie nsọn̄ido nsọn̄ido m̀mê ndebe ndebe edi ke ufiop ufiop usụn̄ ẹkpewụt mbọm mbọm edikere mban̄a mmọ. Utu ke ndifiak ndụn̄ọde ikpe oro ekebede, mmọ ẹkeme ndineme mme utọ itien̄wed Bible nte Isaiah 1:18 ye Isa 55:6, 7 ye James 5:20. Edieke owo oro enyenede udọn̄ ndifiak ndi ke otuerọn̄ Abasi, mmọ ke mfọnido ẹkeme ndinam an̄wan̄a mme usio-ukot oro enye enyenede ndinam, utọ nte edikot Bible ye mme n̄wed Watch Tower Society ye edidụk mme mbonoesop ke Ufọkmbono Obio Ubọn̄.

15. Mbiowo oro ẹnamde edisobo ye owo oro ẹkesiode ẹfep ẹkpenyene nso ke ekikere?

¹⁵ Mbiowo ẹmi ẹyeyom eti ibuot ye mbufiọk man ẹbiere m̀mê odu uyarade editua n̄kpọfiọk n̄ko m̀mê edifiak n̄ka eyewụt ifiọk. Mmọ ẹkpenyene ndinyene ke ekikere, nte ededi, nte ke ndusụk mbon oro ẹkesiode ẹfep ‘idikabakede esịt’ tutu amama. (Mme Hebrew 6:4-6; 2 Peter 2:20-22) Ke edika n̄kese oro ama ekebe, owo iba oro ẹyenọ Kọmiti Utom Esop ibio ibio ntọt ke inua. Mmọ, ndien, ẹyesian otu mbiowo ke mbono mmọ efen. Mbọm mbọm usio-ukot mbiowo eyewụt ekikere Abasi: “Ẹkabade ẹtiene mi, ndien ami nyekabade ntiene mbufo, Jehovah mme udịm ọdọhọ.”—Malachi 3:7.

Mbọm Mbọm Un̄wam Efen

16, 17. Didie ke nnyịn ikpese mme iman owo oro ẹkesiode ẹfep ẹmi ẹdide Christian?

¹⁶ Nso kaban̄a ndusụk nnyịn oro mîdịghe mme esenyịn mîdinyụn̄ inamke utọ usio-ukot oro iban̄a mbon oro ẹkesiode ẹfep? Nso ke nnyịn ikeme ndinam ke n̄kemmuyo ye ndutịm emi ye ke ndikpebe Jehovah?

¹⁷ Adan̄a nte ẹsiode owo ẹfep mîdịghe ọkpọn̄de esop ke idemesie, oyom nnyịn itiene item oro: “Ẹkûdụk ndụk ye owo ekededi emi ẹkotde enye eyenete, emi edide owo use, m̀mê esịn esịt ke n̄kpọ owo, m̀mê okpono ndem, m̀mê owo idiọk inua, m̀mê oyụhọ mmịn, m̀mê owo n̄kanubọk; ẹkûnyụn̄ ẹdia n̄kpọ ye orụk owo oro.” (1 Corinth 5:11) Edi item Bible emi ikpotụkke nte nnyịn isede mbonubon Christian ẹmi ẹdụn̄de ye owo oro ẹma ẹkesio ẹfep. Mme Jew eset ẹma ẹnam n̄kpọ ata ọkpọsọn̄ ọkpọsọn̄ ye mme ọbọ a-tax tutu usua mmọ ama atara osịm idem ubon ọbọ a-tax oro. Jesus ikọsọn̄ọke oro. Enye ọkọdọhọ ete ke ẹnyene ndida anamidiọk oro mînyịmeke ndibọ un̄wam “nte owo mme idụt ye publican [“ọbọ a-tax,” NW]”; enye ikọdọhọke ite ke ẹnyene ndida mbonubon Christian ntre.—Matthew 18:17.

18, 19. Nso idi ndusụk usụn̄ ẹmi nnyịn ikemede ndiwụt iman owo oro ẹkesiode ẹfep ẹmi ẹnamde akpanikọ edu Ido Ukpono Christ?

¹⁸ Nnyịn akpan akpan inyene ndin̄wam mbonubon oro ẹdide mme Christian oro ẹnamde akpanikọ. Ekeme ndidi mmọ ẹkokop ubiak ẹnyụn̄ ẹsobo ubiọn̄ọ ke ntak ẹdụn̄de ke ufọk ye owo oro ẹma ẹkesio ẹfep, emi ke akpanikọ ẹkemede ndibiọn̄ọ edibịne mme n̄kpọ eke spirit. Enye ekeme ndimek ete imọ iyomke mme Christian ẹdi ufọk oro; mîdịghe edieke mmọ ẹdide ndise mbonubon oro ẹnamde akpanikọ, enye ekeme ndinana eti edu ndinọ mme isenowo oro ufan̄. Enye ekeme n̄ko ndibiọn̄ọ mme ukeme ubon oro ndidụk kpukpru mme mbonoesop ye ikpọ ye n̄kpri mbono Christian. (Men Matthew 23:13 domo.) Mme Christian oro ke ntre ẹsobode idiọk idaha emi ke akpanikọ ẹdot mbọm nnyịn.—2 Corinth 1:3, 4.

¹⁹ Usụn̄ kiet oro nnyịn ikemede ndiwụt ima ima mbọm edi ke ‘nditịn̄ ikọ ndọn̄esịt’ ye ke ndinyene nneme oro ọnọde nsịnudọn̄ ye utọ mme anam-akpanikọ mbonubon oro. (1 Thessalonica 5:14) Odu n̄ko nti ifet ndinọ un̄wam mbemiso ye ke mme mbonoesop ẹkụrede, ke adan̄aemi idude ke an̄wautom, m̀mê ke ini idude ọtọkiet ke mme idaha en̄wen. Iyomke nnyịn itịn̄ iban̄a edisio mfep edi imekeme ndineme ediwak n̄kpọ oro ẹbọpde-bọp. (Mme N̄ke 25:11; Colossae 1:2-4) Ke adan̄aemi mbiowo ẹdikade iso ndibọk mme Christian ke ubon oro, nnyịn imekeme ndikụt nte ke nnyịn n̄ko imekeme ndisika do ye unana edinyene ebuana ye owo oro ẹkesiode ẹfep. Edieke owo oro ẹkesiode ẹfep edide ediyere ikot ke ini ikade m̀mê ke urụk ukopikọ, nnyịn n̄kukụre imekeme ndibụp iman Christian oro nnyịn iyomde. Ndusụk ini mbonubon Christian oro ẹkeme ndinyịme ikot ndidi ufọk nnyịn ndinyene ebuana. Akpan n̄kpọ edi-o: Mmọ—n̄kpri ye ikpọ—ẹdi ekemmọ mme asan̄autom, ima ima mme andibuana ke esop Abasi, idịghe se ẹkpọn̄de nsannsan.—Psalm 10:14.

20, 21. Didie ke nnyịn ikpekere inyụn̄ inam n̄kpọ edieke ẹfiakde ẹda owo?

²⁰ Usụn̄ efen ndiwụt mbọm eberede ke ini ẹfiakde ẹda owo oro ẹkesiode ẹfep. Uwụtn̄kpọ Jesus owụt idara oro odude ke heaven ke ini ‘anamidiọk kiet akabarede esịt.’ (Luke 15:7, 10) Paul ekewet ọnọ mbon Corinth aban̄a eren oro ẹkesiode ẹfep ete: “Mbufo ẹkpekam ẹfen enye, ẹnyụn̄ ẹdọn̄ enye esịt, mbak akak akak mfụhọ edimen enye emen. Ntre ke mmekpe mbufo ubọk nte ẹnam ima eke mbufo ẹmade enye an̄wan̄a enye ke enyịn.” (2 Corinth 2:7, 8) Ẹyak nnyịn ida item oro isịn ke edinam ye ntịn̄enyịn ye ke ima ima usụn̄ ke usen ye urua ẹbede ke ẹma ẹkefiak ẹda owo.

²¹ Uwụtn̄kpọ Jesus aban̄ade idiọk udọ owụt n̄kpọndịk oro oyomde nnyịn ifep. Akpan ikadarake ke ini asuan-inyene oro ọkọnyọn̄de edi, edi ama ayat esịt. Ẹyak nnyịn ikûdedei itie ntre, inyenede idiọkesịt iban̄a akani idiọkn̄kpọ m̀mê iyatde esịt ke edifiak nda owo. Utu ke oro, utịtmbuba nnyịn edi nditie nte ete, oro owụtde nte Jehovah anamde n̄kpọ. Ete ama enem esịt nte ke ẹma ẹkụt eyen imọ, emi okosopde okonyụn̄ etiede nte ama akpa mîdịghe ama afiak edidu uwem. (Luke 15:25-32) Mmọdo, nnyịn iyetịn̄ ikọ ifụre ifụre ye eyenete oro ẹfiakde ẹda inyụn̄ isịn udọn̄ inọ enye ke ntre. Ih, nnyịn ikpenyene ndiwụt uyarade nte ke nnyịn imowụt mbọm, nte Ete nnyịn eke heaven emi efende onyụn̄ owụtde mbọm anamde.—Matthew 5:7.

22. Nso ibuana ke nnyịn ndikpebe Jehovah Abasi?

²² Mfan̄a ndomokiet idụhe nte ke edieke nnyịn iyomde ndikpebe Abasi nnyịn, ana nnyịn iwụt mbọm ke n̄kemuyo ye mme ewụhọ esie ye unenikpe esie. Andiwet psalm ama anam an̄wan̄a ke usụn̄ emi ete: “Jehovah enyene esịt ufọn ye mbọm: isọpke iyatesịt, edi okpon ima. Jehovah ọfọfọn ye kpukpru: esịtmbọm esie onyụn̄ ofụk kpukpru se enye anamde.” (Psalm 145:8, 9) Nso ima ima uwụtn̄kpọ ke emi edi ntem ọnọ mme Christian ndikpebe!

[Mme Ikọ idakisọn̄]

Nte Afo Ama Ọfiọk Akpan N̄kpọ Ẹmi?

◻ Didie ke mme Jew ẹkenam n̄kpọ ye mme ọbọ a-tax ye mme idiọkowo, edi ntak emi Jesus ekenyenede ebuana ye ndusụk utọ mbon oro-o?

◻ Nso isọn̄ N̄wed Abasi idu inọ edinam mbọm mbọm usio-ukot ndiyom ediwak mbon oro ẹsopde?

◻ Didie ke otu mbiowo ẹkeme ndinam utọ usio-ukot oro, ndien kaban̄a mmanie?

◻ Didie ke nnyịn ikpowụt mbon oro ẹfiakde ẹda ye ubon mbon oro ẹkesiode ẹfep mbọm?

[Ekebe ke page 23]

Owo ekedide oro inikiet ekedide ubak edisana ye idara idara esop Abasi edi emi idahaemi ẹma ẹkesio ẹfep m̀mê oro ama ọkọkpọn̄ esop ke idemesie inyeneke ndisụk n̄kaiso ndu ke utọ idaha oro. Utu ke oro, owo oro ekeme ndikabade esịt onyụn̄ anam usio-ukot ndinyene nneme ye mbiowo esop. Usụn̄ edifiak ndi ana in̄wan̄.

[Ebiet Ẹdade Ndise Ẹto ke page 24]

Garo Nalbandian