Mbre Ukara Ubak Utom Eti Mbụk?
NTE Joachim Meisner, akwa bishop eke Cologne ye akani ọwọrọetop ọkwọrọ ederi owo East Germany eketịn̄de, “edi ndifan̄a se ẹnịmde ke akpanikọ ndikot mbre ukara edidehe, mbubehe oro edehede owo ubọk.” Ke ndụn̄ọde oro ẹkenamde ke 1989, enye ọkọdọhọ ete: “Mbre ukara edi ata idem n̄kpọ ke uwem ndien ke ntre edi ubak utom eti mbụk nnyịn. Ana nnyịn ibịne n̄kpọ-ata emi. Ke in̄wan̄în̄wan̄ usụn̄, nnyịn inyene ndidụk kpukpru n̄ka ukaraidem, ọtọn̄ọde ke n̄ka mme anamutom ye mme n̄ka oro n̄ka ukaraidem enyenede, isịnde itiat idakisọn̄ eke uwem Christian ke mme edinam ye n̄ka emi, oro editode do mme owo ẹkeme ndiwọn̄ọ ndi ndida usụn̄ ke ndimenede mbre ukara mbon Germany ye Europe ke enyọn̄.”
Mme ikọ ẹtienede mi oro ẹkotde ẹto Frankfurter Allgemeine Zeitung, kpa ọwọrọetop n̄wedmbụk n̄kpọntibe mbon Germany, owụt nte ke ekese mme ọkwọrọ ederi ẹtode Europe—eke Catholic ye Protestant—ẹbuana ukem ekikere Meisner.
“Usen itiokiet kpọt ke edimek enye ndori ke itie ẹma ẹkebe [October 1978], enye [pope] ama ọtọt ete ke imọ nte owo otode Edem Usiahautịn Europe ikaduakke ndinyịme idaha oro okodude ke Europe kemi. . . . Ndusụk owo ẹkeda enye nte ukwọrọikọ, edi enye ekenen̄ede edi ndutịm ukaraidem.”—November 1989.
“Ke ndusụk itie [ke Czechoslovakia] ufọkederi ama enyene akwa ukpono nte andida iso ke ndutịme oro. Nditọ ufọkn̄wed ke ufọkn̄wed utom oku ke Litomĕr̆ice, ke edere edere obio akwa ufọkederi eke mbon Bohemia, . . . ẹkeda usụn̄ ke edinam ukpụhọ ukara oro mîsan̄ake ye afai ke November emi ekebede.”—March 1990.
“Akam ofụri urua oro ẹbọn̄de ẹban̄a emem ke Ufọkederi Nicolai [Protestant], oro okodụride ekpri ntịn̄enyịn ke isua duop, ama akabade inikiet inikiet edi idiọn̄ọ ndutịme isua emi, kaban̄a emem emem edinam ukpụhọ ukara ke GDR [German Democratic Republic]. . . . Anana ibat mme ọkwọrọ ederi ye mbonesop ẹma ẹbuana ndien ndien ke an̄wan̄wa edinam uwụt iyatesịt ke oro ebede.”—December 1989.
Ke ndụn̄ọde esie Archbishop Meisner eketịn̄ n̄ko ete: “Nnyịn ikemeke ndibet mbon mbre ukara ẹdide Christian ndito ke heaven nduọn̄ọ. . . . Ami n̄kpaha mba ke ndisịn udọn̄ nnọ mme uyen Christian . . . ndisịn idem ke uwem ukaraidem [m̀mê ke] . . . ndidọhọ ikpọ nditọisọn̄ nte: Inaha mbufo ẹyak umenede ubọk ebe ye unana editiene mbuana.”
Nte ekemde, owo 19 ke otu mbon Volkskammer (ufọkmbet) East Germany oro ẹkemekde ẹsịn ke itieutom ke March 1990 ẹkedi mme ọkwọrọ ederi. Ẹma ẹda mfọn mfọn n̄ko ke ibuot ido ukpono ke mbono mbon ukara oro. Kaban̄a kiet ke otu mme ọkwọrọ ederi esie, Isụn̄utom Esede N̄kpọ Aban̄a Ukpeme Obio, Rainer Eppelmann, emi onyịmede in̄wan̄în̄wan̄ nte ke ekọn̄ edi idiọkn̄kpọ, n̄wedmbụk n̄kpọntịbe oro, Nassauer Tageblatt ekewet ete: “Ekese owo ẹse enye nte kiet ke otu mme adausụn̄ ke emem emem edinam ukpụhọ ukara.”
Mme Ntiense Jehovah ke Edem Usiahautịn Europe, ẹmi ibat mmọ ẹdide ke ediwak tọsịn, ẹdat esịt ke n̄kọri ifụre ido ukpono oro mmọ ẹnyenede idahaemi. Edi mmọ idaha enye inam n̄kpọ ke ndibuana ke mme eneni ukaraidem m̀mê eke n̄kaowo. Ke n̄kemuyo ye utom eti mbụk emi ẹwụtde ke Matthew 24:14, mmọ ẹtiene uwụtn̄kpọ Jesus eke edisọsọn mbre ukara owo, ẹdade ofụri ini ẹmi ẹkwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ Abasi ifịk ifịk nte n̄kukụre idotenyịn ubonowo. Mme ọkwọrọ ederi Christendom—ẹdide ke Edem Usiahautịn Europe m̀mê ke ebiet en̄wen—ẹkpewụt eti ibuot ke ndinam ukem oro.—John 6:15; 17:16; 18:36; James 4:4.