Ediyom Oro Ubonowo Oyomde Abasi

NTAK emi ẹnọde nnyịn, nte Mme Ntiense Jehovah, “edisana usem”? Ke akpanikọ, idịghe ndimụm enye nnịm nnọ idem nnyịn. Inyụn̄ idịghe man nnyịn ikeme ndidara inem inem usụn̄uwem emi ebietde mmemmem, usụn̄ edinam ukan̄ mbuọtidem eke Christendom. Utu ke oro, edi man ‘kpukpru owo ẹkpekot enyịn̄ Jehovah, man ẹnam n̄kpọ ẹnọ enye ke esịt kiet.’ (Zephaniah 3:9) Ih, edisana usem abuana utom oro inamde ọtọkiet ye ediwak million nditọete Christian nnyịn iren ye iban—ẹtode kpukpru orụk, idụt, ye usem—emi ke edinam akpaninkọ ẹkwọrọde eti mbụk mbemiso utịt edide.—Mark 13:10; Rome 13:11; Ediyarade 14:6, 7.

Mfịn ukwọrọikọ nnyịn ke ndusụk ini esinịm esen esen n̄kpọ-ata. Ntak edide ntre-e? Ke ọyọhọ isua ikie-20 emi, mme owo ẹmenam ekese uwọrọidụn̄ ke ntak ekọn̄, ufịk, mfịghe ndutịm uforo, ye mme ntak eken. Nte utịp, mme owo eke nsio nsio usem ye ido ukpono ẹma ẹwọrọ edidụn̄ ye mme ido edinam oro mîdịghe ekemmọ. Ntem, akamba ubak mbon Hindu, Buddha, ye Muslim ẹma ẹwọrọ ẹka mme idụt Edem Usoputịn. Nte nnyịn ibuanade edisana usem ke ufọk ke ufọk, nnyịn imesisobo ye mme owo ẹmi. Ndusụk ini ifiọk ẹsiyan̄a nnyịn koro nnyịn ifiọkde ata esisịt n̄kpọ iban̄a idaha ido ukpono mmọ. Nso ke nnyịn ikeme ndinam iban̄a emi?—Men Utom Mme Apostle 2:5-11 domo.

Didie ke nnyịn ibuana akpanikọ ye owo ẹdide Muslim m̀mê owo Jew? Didie ke mmọ ẹkpụhọde ye kiet eken? Nso ke owo Hindu enen̄ede onịm ke akpanikọ? Ntak emi mbon Sikh ẹsibọpde ọfọn̄ ke ibuot-o? Nso idi edisana n̄wed mmọ? Didie ke owo Buddha okpụhọde ye owo Hindu? Nso ke mbon Shinto eke Japan ẹnịm ke akpanikọ? Ndi mbon Tao eke China m̀mê mbon Confucius ẹnịm Abasi ke akpanikọ?a Didie ke owo Orthodox Jew okpụhọde ye owo Reform Jew m̀mê owo Conservative Jew? Man isịm adan̄a nsio nsio owo ẹmi, ana nnyịn ibemiso idiọn̄ọ ekikere mmọ ndien ekem idiọn̄ọ nte ikpadade mmọ usụn̄ ke mfọnido ye mbufiọk ibịne Abasi akpanikọ, kpa Jehovah.—Utom 17:22, 23; 1 Corinth 9:19-23; Colossae 4:6.

Man an̄wam nnyịn inyene in̄wan̄în̄wan̄ ifiọk iban̄a ido ukpono mbon en̄wen, mme ukpepn̄kpọ mmọ, ye ntọn̄ọ mbụk mmọ, Watch Tower Society ama osio obufa n̄wed emi ẹkotde Mankind’s Search for God ke ofụri ererimbot ke mme Mbono “Edisana Usem” eke 1990. Ke ẹtịmde idem ye n̄kpọutom emi, nnyịn nte ọfọnde akan iyekeme ndikwọrọ ikọ nnọ mme owo oro mîdịghe Christian ọkọrọ ye mbon Christendom.

Eti N̄kpọutom

N̄wed emi enyenede page-384 mi ọdọn̄ọ ibuot 16 ẹmi ọnọde mbụk ke ediyom oro ubonowo oyomde Abasi ke isua tọsin itiokiet ẹmi ẹkebede. Enye ọmọbọrọ mme mbụme ke ediwak itie ikie ẹmi ẹban̄ade mme ido ukpono ererimbot. Uwụtn̄kpọ ke ndusụk mmọ ẹdi ẹmi: Mme n̄kpọ ewe isiwak ndibiere ido ukpono owo? Ntak mîkwan̄ake ndidụn̄ọde ido ukpono owo efen? Nso mme mbiet n̄kpọ idu ke ido ukpono Roman Catholic ye Buddha? Nso udeme ke n̄ke ẹnyene ye ediwak ido ukpono? Ntak emi ediwak owo ẹnịmde mfọni, ubụpekpo, ye edisiak ntantaọfiọn̄ ke akpanikọ-ọ? Ntak emi mbon Hindu ẹnyenede ediwak abasi ye abasi-an̄wan? Didie ke mbon Sikh ẹkpụhọde ye mbon Hindu? Anie ekedi Buddha, ndien nso ke enye ekekpep? Ntak emi Shinto edide ido ukpono mbon Japan akpan akpan? Ntak emi mme Jew ẹnyenede ibet oro ẹwetde-wet ye oro owo mîwetke-wet-e? Didie ke nnyịn ifiọk ite ke Christ idịghe owo n̄ke? Didie ke Koran okpụhọde ye Bible? Ntak emi mbon Catholic ẹdọhọde ke Peter ekedi akpa pope? Ntak emi oku Catholic oro, Luther, ọkọwọrọde ọkpọn̄ ufọkederi Roman Catholic?

Etie nte mbụme inyeneke utịt, ndien n̄wed emi ọdọn̄ọ mme ibọrọ man otode nnyịn ikeme ndikwọrọ ikọ nte ọfọnde akan nnọ mbon oro ẹnyenede nsio nsio idaha ido ukpono ẹmi. N̄wed emi ọdiọn̄ọ nte ke ekese owo ẹnyene ido ukpono mmọ ye nte ke ido ukpono edi mbubehe idemowo. Edi, ke page 8, enye ọdọhọ ete: “Ekpere ndidi mme ete ye eka ye mme iman nnyịn ẹma ẹtọ mme ekikere ido ukpono m̀mê eke ido uwem ke esịt nnyịn toto ke emana. Nte utịp, nnyịn imesiwak nditiene edumbet ido ukpono eke mme ete ye eka ye eke mme eteete ye ekaeka nnyịn.” Oro ọwọrọ nte “ke ekese idaha mbon en̄wen ẹkemek ido ukpono ẹnọ nnyịn. Enye n̄kukụre esikọn̄ọ ke ebiet ye ini oro nnyịn ikamanade.”—Men Philippi 3:4-6 domo.

Ekem n̄wed emi edemede mbụme n̄kọkibuot. “Nte owụt ifiọk ndikere nte ke ido ukpono oro owo amanade edikụt anaedi ofụri akpanikọ?” Ntre, ẹsịn udọn̄ ẹnọ kpukpru owo ndidụn̄ọde ido ukpono en̄wen ye in̄wan̄în̄wan̄ esịt. Nte ẹwụtde ke page 10 ẹte: “Edidiọn̄ọ ekikere owo en̄wen ekeme ndida nsịm ebuana ye nneme oro ẹnyenede se ọwọrọde akan ke ufọt mme owo oro ẹnyenede nsio nsio mbuọtidem.” Enye akaiso ete: “Edi akpanikọ, mme owo ẹkeme ndifan̄a ọkpọsọn̄ ọkpọsọn̄ mban̄a edinịm ke akpanikọ eke ido ukpono mmọ, edi ntak ndomokiet idụhe ndisua owo n̄kukụre koro enye enyenede isio isio ekikere.”—Matthew 5:43, 44.

Akpan mbụme kiet oro edemerede ke ofụri n̄wed emi edi, Ndi owo enyene ukpọn̄ oro mîkemeke ndikpa emi ọbọhọde n̄kpa onyụn̄ akaiso ndidu uwem ke n̄kpa ebede? Ke usụn̄ kiet m̀mê eken, ekpere ndidi kpukpru ido ukpono ẹkpep ukpepn̄kpọ oro. Nte Mankind’s Search for God ọdọhọde (page 52): “Ke ediyom oro enye oyomde Abasi, owo emeberi edem ke ikpîkpu n̄kpọ, emi abian̄a abian̄a ukpepn̄kpọ ukpọn̄ ikpaha ke nsinsi otụnde usụn̄. . . . Edinịm oro ẹnịmde ukpọn̄ ikpaha ke nsinsi m̀mê n̄kpọ ntre edi akpa oro ebede osịm nnyịn ke ediwak tọsịn isua ẹmi ẹkebede.” Mme mbụme en̄wen ẹdi: Ndi utọ ebiet nte hell odu emi ẹtụhọrede ukpọn̄? Nso idi ata idotenyịn mme akpan̄kpa? Ndi Abasi kiet m̀mê ediwak abasi ẹdu?—Genesis 2:7; Ezekiel 18:4.

Isọn̄ Kaban̄a Mme Ukpepn̄kpọ Bible

Ke ekperede ndidi etiene ini oro mmọ ẹkewọrọde ẹwụt idem ke n̄kpọntịbe ererimbot, n̄wed emi eneme aban̄a ntọn̄ọ ikpọ ido ukpono ubonowo—Hindu, Buddha, Toa, Confucius, Shinto, Ido Ukpono Mme Jew, Ido Ukpono Christ, Christendom ye Islam. Ke ibuot kiet kiet ẹkot n̄kpọ ẹto ndisana n̄wed ido ukpono ẹmi man andinịm ke akpanikọ ekededi oro enyenede esịt akpanikọ ekeme ndise mme ebiet ẹkotde ẹto ke idemesie. Kaban̄a ibuot oro aban̄ade Islam, ẹda nsio nsio Koran ita oro ẹkabarede esịn ke Ikọmbakara. Ẹkot ẹto Tanakh—A New Translation of the Holy Scriptures, kpa edikabade eke Jewish Publication Society eke ndondo emi ke ibuot oro aban̄ade Ido Ukpono Mme Jew.—Men Utom Mme Apostle 17:28; Titus 1:12 domo.

Nso n̄kpọ idu inọ mbon oro mînịmke edidu Abasi ke akpanikọ ye mbon oro ẹdọhọde ke owo ifiọkke m̀mê Abasi odu m̀mê idụhe? Ibuot 14 eneme aban̄a unana edinịm Abasi ke akpanikọ eke eyomfịn ye ntak emi Mme Ntiense Jehovah ẹfiọkde ẹte ke Abasi odu. Ke kpukpru ibuot, ẹda mme andikot usụn̄ ẹwụt Bible. Ntem, ke ndikama n̄wed emi, Mankind’s Search for God, ẹtịm nnyịn idem ọfọn akan nditọn̄ọ mme ukpepn̄kpọ Bible ye mme owo eke kpukpru ido ukpono m̀mê ye mbon oro ẹdọhọde ke inyeneke ido ukpono. Enye eneme aban̄a ido ukpono kiet kiet ke ukpono ukpono ye ke usọ usọ usụn̄, edi enye edemede mme mbụme oro ẹkemede ndida owo nsịm Jehovah ye akpanikọ. N̄wed emi eyedi ata edidiọn̄ ọnọ mbon oro ke esịt akpanikọ ẹdụn̄ọrede ẹyom Abasi.—Psalm 83:18; John 8:31, 32; 2 Timothy 3:16, 17.

Ẹdọn̄ mme ekebe unọ ukpep ke ibuotikọ kiet kiet. Ke uwụtn̄kpọ, ke page 226 ye 227, ekebe odu ke “Judaism—A Religion of Many Voices” (ido ukpono mme Jew—ido ukpono oro awakde uyoikọ) oro anamde ikpọ ubahade oro ẹkụtde ke Ido Ukpono Mme Jew an̄wan̄a. Ke idak “Hinduism—A Search for Liberation” (ido ukpono Hindu—ediyom oro oyomde uwọrọufụn), ekebe odu ke page 116 ye 117, “Hinduism—Some Gods and Goddesses” (ido ukpono Hindu—ndusụk Abasi ye mme Abasi-an̄wan). Emi asiakde sụk enyịn̄ ifan̄ ke otu mme abasi ẹwakde ẹbe million 330 ẹmi mbon Hindu ẹkponode. Nte mbon Buddha ẹnịm Abasi ke akpanikọ ke usụn̄ emi ikọ oro an̄wan̄ade mbon ererimbot Edem Usoputịn? Ekebe oro “Buddhism and God” (ido ukpono Buddha ye Abasi) ke page 145 ọbọrọ mbụme oro. N̄wed emi n̄ko enyene eti index ndida nsọp n̄kụt mme akpan ibuotikọ. Udịm enyịn̄ mme akpan n̄wed oro ẹkamade ke ndụn̄ọde edi n̄ko isọn̄ ọnọ n̄kaiso edikot edieke owo oyomde ntọt efen efen.

N̄wed emi enyene mme foto ye ndise ẹwakde ẹbe 200, edi mmọ ikam idụhe do nte n̄kpọ mbana. Ndise kiet kiet enyene n̄kpọ ndikpep oro akade iso anam ido ukpono oro ẹnemede ẹban̄a an̄wan̄a. Ke uwụtn̄kpọ, ke page 238 udịm udịm foto ẹdu oro ẹnamde ndusụk mme n̄ke oro Jesus okotopde ẹn̄wan̄a. Ke ebiet en̄wen, udịm udịm ndise ition ẹdu n̄ko oro ẹnamde nsio nsio ikpehe utom ukwọrọikọ Christ an̄wan̄a—mme utịben̄kpọ esie, edikpụhọde mbiet esie, n̄kpa uwa esie, ye edisio mme mbet esie ndọn̄ nte ẹkwọrọ ikọ ke ofụri ererimbot.

Ke page 289 udịm udịm foto ẹdu oro mbon Muslim ẹdinyenede udọn̄ ẹban̄a. Enye ada andise aka Mecca, ada odụk akwa ufọkakam ke ebiet emi Kaaba odude onyụn̄ ada aka obubịt itiat oro mbon Muslim ẹsikponode. Ẹnam nsio nsio utuakibuot mbon Buddha ẹn̄wan̄a ke page 157. Mbon Hindu ẹnyenyene udọn̄ ndikụt ndise mme ọwọrọetop abasi mmọ Ganesa ye Krishna ke page 96 ye 117.

Ẹma ẹsobo ye mme asan̄autom Christian oro ẹdotde ke ofụri ererimbot man ẹnyene ata nneme ẹban̄a akpan ido ukpono kiet kiet. Ke uwụtn̄kpọ, nti ntọt ke mme ibuot ẹmi ẹban̄ade Ido Ukpono Mme Jew ye ido ukpono Bahaʼi ẹketo Israel. Mme Ntiense ke mme idụt Muslim ẹma ẹtịm ẹdụn̄ọde se ẹwetde ke ibuot aban̄ade Islam. Nti ndausụn̄ ke se iban̄ade mbon Hindu, Sikh, ye Jain ẹketo India. Mme asan̄autom ke Edem Usiahautịn ẹma ẹkụt ẹte ke ibuot aban̄ade Shinto ama enen, mmọ n̄ko ẹma ẹnọ ntọt ẹban̄ade Ido Ukpono Buddha, Tao, ye Confucius.

Ke ntak emi n̄wed oro otịmde eneme n̄kpọ aban̄a ido ukpono kiet kiet, mbon oro ẹnyenede enye ke usem mmọ ẹyekeme nditọn̄ọ ukpepn̄kpọ Bible ke mme ibuot oro ẹdotde ye idaha ido ukpono owo kiet kiet. Ekem mmọ ẹkeme ndiyom ndibe ndụk ibuot oro enemede aban̄a ntọn̄ọ Ido Ukpono Christ ye mme ntak ndinịm ke akpanikọ nte ke Christ edi ata Andida ke ibuot Abasi, kpa owo oro ẹdade ndidụri ubonowo ntiene Abasi. Mme ibuot ẹdu oro ẹnamde ẹn̄wan̄a nte nsọn̄ibuot ọkọton̄ọde, osụn̄ọde ke ediwak ikpehe ye n̄ka Christendom. Akpatre ibuot iba ẹwụt nte ẹkefiakde ẹwụk utuakibuot akpanikọ ke mme utịt usen emi ye se n̄kpet n̄kpet ini iso akamade ọnọ Akwa Babylon, kpa ukara ererimbot Satan eke nsunsu ido ukpono. Ke oro ebede, ẹneme ẹbana obufa ererimbot ye idotenyịn ediset ke n̄kpa eke Bible.—John 5:28, 29; 12:44-46; 14:6; Ediyarade 21:1-4.

Emi ke akpanikọ edi n̄wed oro edin̄wamde ediwak owo ke ofụri ererimbot ndisan̄a n̄kpere Abasi, nte James etịn̄de ke ibuot 4 ke n̄wed esie, Jas 4 ufan̄ikọ 8 ete: “Ẹsan̄a ẹkpere Abasi, ndien enye eyesan̄a ekpere mbufo. Ẹyet ubọk mbufo ẹsana, mbufo mme anamidiọk; ẹnyụn̄ ẹnam esịt mbufo ẹsana, mbon esịt iba.” Ih, nte Isaiah ọdọhọde: “Mbufo ẹyom Jehovah, ke ini ẹkemede ndikụt enye, ẹseme ẹkot enye, ke ini enye ekperede.”—Isaiah 55:6; John 6:44, 65.

Ẹyak kpukpru nnyịn ikaiso ndisan̄a ke nnennen usụn̄, mbịne Ọbọn̄ Andikara ekondo, Jehovah Abasi. Ndien ye un̄wam n̄wed emi, Mankind’s Search for God, ẹyak nnyịn in̄wam ediwak tọsịn owo efen efen ndituak ibuot nnọ Jehovah “ke spirit ye ke akpanikọ.” (John 4:23, 24) Nnyịn ikpakam ikọbọ ke ndiyom mme oyom akpanikọ nnyụn̄ ntịn̄ nnọ mmọ mban̄a Abasi akpanikọ, koro, ke akpanikọ, ẹkeme ndikụt enye!

[Mme Ikọ idakisọn̄]

[Mme ndise ke page 17]

Owo omoyom Abasi ke ediwak usụn̄

[Ndise]

Mme anam-akpanikọ mbon Catholic ẹbịne Mary

[Ndise]

Mbon Hindu ẹkpono inyan̄ Ganges

[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]

Harry Burdich, Transglobe Agency, Hamburg

[Ndise]

Ndusụk ẹnyene ifiopesịt mme Jew ẹbọbọ phylactery

[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]

GPO, Jerusalem

[Ndise]

Iren Muslim ẹnam isan̄ eka Mecca

[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]

Camerapix

[Ndise]

Ediwak owo ẹkpono Buddha

[Mme ndise ke page 18]

Jesus ama ada mme n̄ke ndin̄wam mme owo ndikụt Abasi akpanikọ

[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.

[Ebiet Ẹdade N̄kpọ Ẹto]

Pictorial Archive (Near Eastern History) Est.