Ndifiọk S’idude ke Mbụk
Usụn̄ Ndida Nsịm Mbemiso Uwem?
Ke ndusụk ọfiọn̄ ẹmi ẹkebede ẹma ẹkụt nditọiban ita ẹmi ẹdụde ke ekpri ye akamba ufọkn̄wed ẹnade ke usụn̄ kiet ke obio Tokushima, Japan, idiọn̄ọke idem, kpa utịp otode edidomo ndiwot idem. Nso ikedi ntak edinam mmọ? Asahi Shimbun obụk ẹte: “Mmọ ẹnịm ke mmimọ idi mbọn̄ an̄wan eset ẹmi ẹkefiakde ẹmana ẹkenyụn̄ ẹnyene ekikere ke mmimọ imekeme ndikụt mbemiso uwem mmimọ mbukpọn̄ mbukpọn̄ edieke mmimọ ikperede n̄kpa.” Ntak n̄kpọntịbe emi, nte n̄wedmbụk n̄kpọntịbe oro ọdọhọde, ẹdi “udọn̄ oro nditọn̄wọn̄ ẹnyenede ndifiak n̄ka ererimbot ubre ifọt, [emi] atarade ke akamba udomo ke isua ifan̄ ẹmi ẹkebede.” Nditọiban oro ẹkedi mbon oro ẹsikotde n̄wed mbubru ẹmi ẹwụtde edifiak mmana ke ubọk ke ubọk.
Ndinyịme ekikere edifiak mmana, nte ededi, edi ikpîkpu n̄kpọ ukem nte owo nditen̄ n̄ka mbịne mbukpọn̄ eyo ke desat. Bible ayarade ete ke n̄kpa, ‘owo afiak ke ntan esie; ke kpasụk usen oro mme uduak esie ẹtak.’ (Psalm 146:4) Abian̄a abian̄a ukpepn̄kpọ oro nte ke ukpọn̄ esibọhọ ke owo akpade ama odịp akpanikọ emi aban̄ade n̄kpa. Utu ke ndikpep nte ke mme owo ẹnyene ukpọn̄ oro mîkemeke ndikpa, Bible ọdọhọ ete ke ukpọn̄ esikpa. (Ezekiel 18:4) Edi kaban̄a mbon oro ẹdude ke ibuot uti n̄kpọ Abasi, akwa idọtenyịn ẹdiset ke n̄kpa odu. (John 5:28, 29) Bible n̄ko ayarade etubom esịn nsọk nnọ mme ukpepn̄kpọ ukpọn̄ ikpaha ke nsinsi ye edifiak mmana: enye edi Satan kpa Devil, kpa “ete nsu.”—John 8:44; men Genesis 3:4 domo.
Mbon Catholic ye Usion̄o Idịbi
Isua duop ekpere ndibe tọn̄ọ nte ẹkenyịme usion̄o idịbe ke Italy oro akanamde ẹkan Ufọkederi Catholic. Nte ededi, ke n̄wed oro mme bishop Italy ẹkewet ndondo emi, mme adaiso Catholic ẹfiak ẹnyan ubọk ẹwụt nte ke “ndisịn ndinam usion̄o idịbi m̀mê idem ndibuana ke enye edi akwa mbiomo ido uwem, ọkọn̄ọde ke ibet oro ẹwetde ke esịt owo kiet kiet emi ufọkederi afiakde ọsọn̄ọ ke mbet esie, emi ọnọde mme Christian oro ẹsion̄ode idịbi m̀mê oro ẹbuanade ke enye iduọ.”
Nso ke mbon Italy ẹkere ẹban̄a usion̄o idịbi? Ndụn̄ọde ẹkenamde ndondo emi, oro abuanade owo 2,040 ama ayarade ete ke okpụhọrede ye ekikere ufọkederi, mbon Italy ẹnyịme usion̄o idịbi ke mme idaha inan̄. (1) Edieke uyomo idịbe esịnde uwem eka ke itiendịk, mbahade 83 eke ikie enyịme usion̄o idịbi. (2) Edieke n̄kpọndịk odude nte ke ọbọn̄eyen obiomo ndo, mbahade 76.3 eke ikie enyịme ẹsion̄o idịbi oro. (3) Edieke nsọn̄idem eka odude ke itiendịk, mbahade 71.1 eke ikie ẹnyịme usion̄o idịbi. (4) Edieke uyomo idịbi osụn̄ọde oto idan̄ n̄kanubọk, mbahade 55.2 eke ikie ẹnyịme ẹte ke akpana ẹyak ẹsion̄o idịbi oro. Se iwakde ikan 1 ke otu mbon Italy 4 ẹnyịme usion̄o idịbi “ke kpukpru idaha ẹmi n̄wan oyomde emi,” ntre ke La Repubblica ọtọt. Ẹsision̄o idịbi 300,000 nte ibet onyịmede ye nte ibet mînyịmeke ke isua kiet kiet ke Italy.
Ana in̄wan̄în̄wan̄ nte ke mme utọ akpan n̄kpọ ntre, mme adaiso Catholic ikemeke ndinọ mbon ido ukpono esie nnennen item N̄wed Abasi man mmọ ẹsụk ibuot ẹnọ. Nte ededi, ẹma ẹkpep mme ata Christian se N̄wed Abasi ọdọhọde aban̄a akpan ibuot nneme emi. Ke ntak ukpono oro ẹnyenede ẹnọ n̄kokon̄ ido uwem ẹmi Bible oyomde, mmọ isision̄oke idịbi ke ekededi ke otu mme idaha inan̄ ẹtịn̄de ẹban̄a ke enyọn̄ emi.—Exodus 21:22-25; se n̄ko Psalm 139:14-17; Jeremiah 1:5.