Mme Uyen oro Ẹkopde Inemesịt ke Utom Jehovah

“Ẹdiọn̄ọ idem eyenọwọn̄ oto mme edinam esie, m̀mê edu uwem esie asana onyụn̄ enen.”​—MME NKE 20:11, New International Version.

1. Nso idi ndusụk n̄wọrọnda n̄kpọ oro Bible etịn̄de aban̄a Samuel?

EKEME ndidi ekpri Samuel ekedi n̄kpasịp isua ita osịm ition ke emana ke ini enye ọkọtọn̄ọde ‘ndinam n̄kpọ’ ke ataya Jehovah ke Shiloh. Kiet ke otu utom esie ekedi ndiberede “itịm ufọk Jehovah.” Bible ọdọhọ ete ke “Samuel [ama] ọdiọn̄ ọkọri; Jehovah ye owo ẹnyụn̄ ẹma enye.” Ke ọkọride ọwọrọ owo, enye ama afiak ada Israel ekesịn ke utuakibuot akpanikọ. Enye ama anam n̄kpọ Abasi “ke ofụri uwem esie.” Idem ke enye ama ‘ọkọsọn̄ onyụn̄ otịbe iwat’ enye okosụk akpakpak mme owo ete “ẹbak Jehovah, ẹnyụn̄ ẹnam n̄kpọ esie ke akpanikọ.” Nte ikpedịghe utịben̄kpọ edieke mme owo ẹkpetịn̄de nti n̄kpọ ẹmi ẹban̄a fi kpasụk nte Bible etịn̄de aban̄a Samuel?​—! Samuel 1:24; 2:18, 26; 3:15; 7:2-4, 15; 12:2, 24.

2. Nso ke n̄kpri owo ẹsikpep ke mme mbonoesop ikọt Jehovah mfịn?

² Edieke afo edide kiet ke otu Mme Ntiense Jehovah m̀mê afo emesidụk mme mbonoesop Christian mmọ, se kanade Ufọkmbono Obio Ubọn̄ oro ẹkpepde ukpepn̄kpọ emi. Afo eyekụt mme owo ẹmi ẹdude ke kpukpru isua emana. Eyedi odu mbon oro ẹma ‘ẹkesọn̄ ẹnyụn̄ ẹtịbe iwat.’ Mme ete ye eka, n̄kparawa owo, n̄kpri nditọn̄wọn̄, ye idem nseknditọ oro ẹkamade ke ubọk ẹnyụn̄ ẹdu n̄ko. Ndi n̄kpri n̄kan ke otu mmọ ẹtọtọn̄ọ ndibọ ukpep? Ih. Kam bụp mbon oro ẹkesidade mmọ ẹka mme utọ mbonoesop ntre ke ini mmọ ẹkedide n̄kpri owo. Mmọ ẹyedọhọ ti ke akpanikọ ẹte toto ke mme isua uyen mmimọ, mmimọ ima ikpep ndikpono Abasi, ndima ikọt esie, ndinyụn̄ n̄wụt esịtekọm nnọ mme ebiet oro ẹtuakde ibuot ẹnọ enye. Nte ini ebede, n̄kpri owo ẹsikpep mme utịbe utịbe akpanikọ. Ediwak uyen, ke ẹma ẹkekọri ke ifiọk ye esịtekọm, ẹkabade ẹdi ubak “n̄kparawa, ye nditọiban; n̄kani iren, ye nditọn̄wọn̄” ẹmi andiwet Psalm ọdọhọde ete “mmọ ẹtoro enyịn̄ Jehovah: koro enyịn̄ esie ikpọn̄îkpọn̄ okon̄de.”​—Psalm 148:12, 13.

3. Didie ke edi nte ke n̄kpri owo ẹmi ẹfiọkde Bible ẹsise uwem ke usụn̄ edide isio isio ye mbon oro mîfiọkke?

³ Edieke afo edide ekpri owo emi ete ye eka fo ẹsidade fi kpukpru ini ẹka mme utọ mbonoesop oro, ẹmediọn̄ fi akpan akpan. Ediwak n̄kpri owo eken ẹkụt ukụt oto mme mfịna ererimbot. Ndusụk mmọ ẹkeme ndikop ndịk nte ke mme owo ẹyesobo isọn̄. Afo ọmọfiọk ete ke Abasi idiyakke oro ada itie, nte ke enye idiyakke mme owo ẹkaiso ẹbiat ediye ekondo emi. Utu ke ndiyak oro otịbe, Abasi, nte Bible etịn̄de, “eye[sobo] mmọemi ẹsobode isọn̄.” Afo ọmọfiọk ete ke Bible ọn̄wọn̄ọ ete ke nyayama ini iso ke edinen obufa ‘ ererimbot Abasi emekpere.​—Ediyarade 11:18; Psalm 37:29; 2 Peter 3:13.

Mbuọtidem Okwommọ

4. Nso mbiomo ke edidiọn̄ọ mme usụn̄ Abasi odori mme uyen, ndien didie ke ekpri Samuel ekedi eti uwụtn̄kpọ aban̄a emi?

⁴ Ke akpa, ekeme ndidi usụn̄ akpanikọ Christian ekedi se ete ye eka fo ẹbịnede. Iso-ọfọn afo ama esidi mme mbonoesop Christian koro mmọ ẹkedade fi ẹdi, ndien ekeme ndidi afo ama esibuana ke utom Abasi koro mmọ ẹkenamde. Edi, nte ini ebede, edinam n̄kpọ Jehovah ye edikop uyo esie ekeme ndikabade ndi inemesịt okwommọ. Eka ekpri Samuel ama ọnọ enye eti ntọn̄ọ, edi Samuel ke idemesie ekenyene nditiene emi. Nnyịn ikot ite: “Ẹdiọn̄ọ idem eyenọwọn̄ oto mme edinam esie, m̀mê edu uwem esie asana onyụn̄ enen.”​—Mme N̄ke 20:11, NIV.

5. (a) Bible enyene nso akwa ufọn? (b) Nso ke Paul eketịn̄ ọnọ Timothy aban̄a nte n̄wetnnịm Ikọ Abasi edide akpan n̄kpọ?

⁵ N̄wed Abasi etịn̄ ọnọ nnyịn se Abasi oyomde oto nnyịn. Nte an̄wan̄ade, N̄wed Abasi omowụt nnyịn nte ikemede ndinem enye esịt, ọnọde nnyịn ata ekese ntọt oro ẹkemede ndinam ata ekese ufọn nnọ nnyịn. Apostle Paul akasian ekpri andin̄wam enye, Timothy ete: “Kpukpru n̄wed, eke ẹdade odudu spirit Abasi ẹwet, ẹnyụn̄ ẹdi se ifọnde ndida n̄kpep owo n̄kpọ, nnyụn̄ nsua nnọ owo, nnyụn̄ nnam owo ẹsan̄a nte enende, nnyụn̄ nteme owo edinen ido; man owo Abasi enyene ọyọhọ ifiọk, onyụn̄ eben̄e idem ke kpukpru nde ndinam eti utom ekededi.”​—2 Timothy 3:16, 17.

6. Nso ke n̄wed Mme Nke etịn̄ nte ifiọk ye ọniọn̄ Abasi edide akpan n̄kpọ?

⁶ Bible n̄ko asian nnyịn ete “ẹkop item ẹnyụn̄ ẹnyene ibuot,” Enye ọdọhọ yak “onịm” mbet Abasi, “ofiori okot asian,” onyụn̄ ‘akaiso ndiyom’ mbufiọk nte emi okpoyomde n̄kpọuto eke ẹdịbede. Edieke afo etienede item emi, do “afo eyetịm ọfiọk uten̄e Jehovah, onyụn̄ osịme ifiọk Abasi.” Nnyịn n̄ko imokụt item emi: “Mbufo nditọn̄wọn̄, ẹkop ndien uyo mi: ndien ọfọfọn ye mmọ eke ẹkpemede usụn̄ mi. Ẹkop item, ẹnyụn̄ ẹnyene ibuot, ndien ẹkûsịn enye. Ọfọfọn ye OWO eke okopde uyo mi . . . Koro owo eke okụtde mi okụt uwem, eyenyụn̄ ọbọ Jehovah mfọn.” Nte afo amada Bible ke akpan n̄kpọ ntre onyụn̄ esịn orụk ukeme ntre ndikpep mme n̄kpọ oro enye etịn̄de?​—Mme N̄ke 2:1-5; 8:32-35.

Nyene Ifiọk

7. Nso idi mme ata akpan n̄kpọ oro nnyịn ikpekpepde?

⁷ Ndusụk n̄kpri owo ẹdiọn̄ọ kpukpru mbụk mbre mbuba, mîdịghe mmọ ẹkeme nditịn̄ nnọ fi kpukpru n̄kpọ aban̄ade n̄ka ikwọ oro mmọ ẹmade ẹkan. Mmọ ẹkụt nte mme n̄kpọ ẹmi ẹmemde utom ndikpep nnyụn̄ nti koro mmọ ẹmade mme n̄kpọ ẹmi. Edi ata akpan mbụme edi, Nso ke mmọ ẹdiọn̄ọ ẹban̄a Abasi? Kam kere ban̄a se enye anamde. Abasi akanam ekondo. Enye ama ebemiso etịn̄ se mme OWO ẹdinamde ye se iditịbede anyanini mbemiso mme n̄kpọntịbe oro ẹdade itie. Ikụreke ke Bible ndisian nnyịn mban̄a Abasi edi etịn̄ n̄ko nte nnyịn ikemede ndinem enye esịt. Enye omowụt nnyịn nte ikemede ndidu uwem inemesịt idahaemi ye nte nnyịn ikemede ndinyene nsinsi uwem ke edinen obufa ererimbot esie. Nte oro idịghe akpan n̄kpọ ikan edidiọn̄ọ mbon ẹmi ẹkekande ke mbre bọl m̀mê ndikpep enyịn̄ mbon ikwọ oro mme OWO ẹdisọpde ndifre?​—Isaiah 42:5, 9; 46:9, 10; Amos 3:7.

8. Nso eti uwụtn̄kpọ ke Josiah ye Jesus ẹkenịm?

⁸ Ke ini ekpri Edidem Josiah ekedide isua 15 ke emana, enye ama “ọtọn̄ọ nditiene Abasi David ete esie.” Ke ini Jesus ekedide isua 12, ẹma ẹkụt enye “nte etiede ke ufọt mme andikpep” ke temple Jehovah, “akpan̄ utọn̄ okop se mmọ etịn̄de, onyụn̄ obụp mmọ mbụme.”a Se ededi isua emana fo, nte afo, ukem nte Josiah ye Jesus, ọmọkọri ata udọn̄ ke ndikpep mban̄a mme n̄kpọ oro Abasi anamde ye oro enye edinamde?​—2 Chronicles 34:3; Luke 2:46.

9. (a) Nso mfịna ke ediwak n̄kpri owo ẹsinyene? (b) Nso ikeme ndinam edikot n̄wed ye edikpep n̄kpọ emem utom akan, ndien nte afo ke idemfo omokụt nte emi edide akpanikọ?

⁹ Nte ededi, afo emekeme ndidọhọ ete: ‘Ukpepn̄kpọ edi ọkpọsọn̄ utom.’ Ediwak owo, n̄kpri ye ikpọ, akananam ikotke n̄wed ekekem ke udomo oro akpanamde ukot n̄wed edi mmemmem n̄kpọ. Adan̄a nte afo okotde n̄wed, ntre ke ukot n̄wed akabade emem akan. Adan̄a nte afo ekpepde n̄kpọ, ntre ke ukpepn̄kpọ akabade emem akan. Afo ndien eyeda mbufa ekikere akadian ke mme n̄kpọ oro afo ama ọkọfọfiọk, anamde enye edi mmemmem n̄kpọ ndidiọn̄ọ nnyụn̄ nti mmọ.

10. (a) Didie ke afo ekeme ndibọ ekese n̄kpọ nto mme mbonoesop Christian? (b) Nso idi ifiọk n̄kpọntịbe okwommọ ke afan̄ emi?

¹⁰ Nso ikeme ndin̄wam fi ndikpep ekese n̄kpọ mban̄a Abasi? Iso-ọfọn afo eyekeme ndidụk mme mbonoesop Christian kpukpru ini n̄kan. Nte afo eyekeme ndibemiso ntịm idem nnyụn̄ ntiene mbuana? Ke uwụtn̄kpọ, nte afo eyenyene udomo ifiọk oro otụn̄ọde akan oto ukpepn̄kpọ emi ke ndikot mme Itien̄wed Abasi oro ẹsiakde edi oro owo mîkotke isịn? Nte afo emewet ikọ kiet m̀mê iba ke mben n̄wed man eti fi se itien̄wed emi kiet kiet adiande ke ikpehe ekikere m̀mê ke ukpepn̄kpọ oro? Nte edi ido fo ndida ke nsụhọde n̄kaha itien̄wed kiet nsịn ke ibọrọ oro owụtde ifiọk oro afo enyenede aban̄a nneme N̄wed Abasi? Ebiowo esop emi esidụkde mme mbonoesop kpukpru ini ke ediwak isua ọdọhọ ete: “Esisọn̄ mi idem etieti ndiwụk ekikere mi ke ukpepn̄kpọ ekededi oro ami mmen̄kenen̄ekede nnam ntịmidem, edi esidi ata n̄kpọ inemesịt nditiene enyeoro ami mma n̄kekpepde ọyọhọ ọyọhọ.”

11. Didie ke afo ekeme ndibọ ekese n̄kpọ nto utịn̄ikọ emi ọkọn̄ọde ke Bible, ndien ntak emi edide ata akpan n̄kpọ-ọ?

¹¹ Ke ini afo akpan̄de utọn̄ ọnọ mme utịn̄ikọ Bible, nte afo emesiwet mbio mbio n̄kpọ editi ndin̄wam fi okụt nte ẹtatde utịn̄ikọ oro, ndinyụn̄ n̄wụk ekikere fo ke se ẹtịn̄de? Nte afo emesida se okopde okodomo ye se ama ọkọfọfiọk man otodo afo ekeme ndidiọn̄ọ enye ata mmemmem onyụn̄ eti enye mfọn mfọn? Jesus ọkọbọn̄ akam ete: “Ndien nsinsi uwem oro edi ndifiọk Fi, ata Abasi kierakiet, ye Enyeemi Afo ọkọdọn̄de, kpa Jesus Christ.” (John 17:3) Nte idịghe ifiọk oro adade osịm uwem edi mfọn n̄kan ifiọk oro afo ekpenyenede? Tịmfiọk se Bible etịn̄de aban̄a emi ete: “Koro Jehovah enyene eti ibuot; ifiọk ye mbufiọk ẹto enye ke inua. Koro eti ibuot eyedụk fi ke esịt, ifiọk eyenyụn̄ enem ukpọn̄ fo; ekikere eyetie ekpeme fi, mbufiọk eye[kpeme] fi.”—Mme N̄ke 2: 6, 10, 11.

Kọri ke Esịtekọm

12. Nso idi ndusụk n̄wọrọnda n̄kpọ oro Abasi anam­de ọnọ nnyịn?

¹² Nte nnyịn imesinen̄ede iwụt esịtekọm iban̄a se Abasi anamde ọnọ nnyịn? Enye okobot ediye isọn̄ onyụn̄ otịm enye ọnọ uwem. Enye okobot akpa ete ye eka nnyịn, ke ntre anamde edi mmemmem n̄kpọ nnyịn ndimana. Enye ama anam ndutịm nnyịn ndinyene ibetedem otode mme ubon ye ima ima esop. (Gen­esis 1:27, 28; John 13:35; Mme Hebrew 10:25) Enye ama ọdọn̄ akpa edibon Eyen esie edi isọn̄ ndikpep nnyịn n̄kpọ efen efen mban̄a Idemesie ndinyụn̄ nnọ ufak oro anamde nsinsi uwem edi mmemmem n̄kpọ. Nte afo emenen̄ede owụt esịtekọm ọnọ mme utọ utịbe utịbe enọ oro? Nte mmọ ẹnụk fi ndiyere ikot esie man ekpep n̄kpọ aban̄a enye onyụn̄ anam n̄kpọ ọnọ enye?​—Matthew 20:28; John 1:18; Rome 5:21.

13. Ntak emi afo ekerede ke Abasi enyene udọn̄ ke idem owo kiet kiet-e?

¹³ Andibot ekondo enyene udọn̄ ke idem mme owo. Enye okokot Abraham “ufan mi,” onyụn̄ ọdọhọ Moses ete: ‘Mmọfiọk enyịn̄ fo.’ (Isaiah 41:8; Exodus 33:12) N̄wed Ediyarade owụt nte ke Abasi enyene ndamban̄a n̄wed, m̀mê “n̄wed uwem,” oro ọdọn̄ọde enyịn̄ mme anam-akpanikọ ikọt esie ‘toto nte ẹkebot ererimbot.’ Ndi ẹyesịn enyịn̄ fo do?​—Ediyarade 3:5; 17:8; 2 Timothy 2:19.

14. Didie ke editiene mme edumbet Abasi ẹkeme ndifori uwem fo?

¹⁴ Mme edumbet Abasi ẹnyene ufọn. Ndinam mme n̄kpọ ke usụn̄ esie esisio ediwak afanikọn̄ efep​—oburobụt ido, mbumehe uda n̄kpọsọn̄ ibọk, ukpammịn, uyomo-idịbi oro owo mîyomke, udọn̄ọ ẹmende ẹto idan̄, afai, uwotowo, ye ediwak afanikọn̄ eken. Nditiene mme usụn̄ esie eyen̄wam fi n̄ko ndikụt mme ata ufan ndinyụn̄ ndu uwem oro enyenede inemesịt akan. Nte oro idotke se ẹkpenamde? (1 Corinth 6:9-11) Idem ekpri owo oro ama ekebiere ndinam mme n̄kpọ ke usụn̄ Abasi ekeme ndinyene ukeme okponde ndinam se inende. Bible ọdọhọ ete: ‘Jehovah eyenyene ima ye mbonima esie.’ Bible n̄ko ọn̄wọn̄ọ ọnọ nnyịn ete ke enye “i[di]kpọn̄ke mbonima esie” idinyụn̄ “[iduọkke] ikọt esiemọ.”​—Psalm 18:25; 37:28; 94:14; Isaiah 40:29-31.

Kaiso Ndinam N̄kpọ Abasi

15. Nso item Abasi ke Solomon ọkọnọ mme uyen?

¹⁵ Ndi mme utịtmbuba fo ẹwụhọ ke n̄kpakpa akani ererimbot m̀mê ẹwụhọ ke edinen obufa ererimbot? Nte afo esikpan̄ utọn̄ ọnọ Abasi, mîdịghe nte afo emesikpan̄ utọn̄ ọnọ mbon ọniọn̄ ererimbot ẹmi ẹsitịn̄de se ituahade-tuaha ye enye? Ndi unọ idem inemesịt, akwa ifiọkn̄wed, m̀mê ubọkọkọ ererimbot oro adiade ini ẹsidi akpa n̄kpọ mbemiso Abasi ye utom esie? Enyene-ọniọn̄ Edidem Solomon ekewet ofụri n̄wed a-Bible eke Ecclesiastes ndiwụt se ikpedide akpa ke uwem nnyịn. Ntem ke enye akada ikọ okosịm utịt ete: “Nyụn̄ ti Andibot fi ke ini afo edide akparawa, ke ini ukụt mîka-idịghe kan̄a, ke mme isua eke afo edidọhọde ete, ‘N̄kwe inem ke esịt,’ mîka-isịmke fi. Yak nnyịn ikop utịt ofụri n̄kpọ ẹmi: bak Abasi, nyụn̄ nịm mbet esie: koro emi edi eke kpukpru owo.”​—Ecclesiastes 12:1, 13.

16. Didie ke n̄kpri owo ẹkeme ndinyanade mbịne mme udiana ifetutom?

¹⁶ Kpukpru ikpọ nditọete Christian oro afo ọfiọkde​—mbiowo, mme asiakusụn̄, ye mme esenyịn circuit ye district mbufo—ẹkedi nditọn̄wọn̄ ini kiet ko. Nso ikada ikosụn̄ọ ke mme edidiọn̄ oro mmọ ẹnyenede mfịn? Mmọ ẹma ẹma Jehovah ẹma ẹnyụn̄ ẹyom ndinam n̄kpọ esie. Ediwak mmọ ke ini uyen ẹma ẹda udiana ini oro mmọ ẹkenyenede ẹkọ ifiọk ye ifiọkutom. Mmọ ẹma ẹkpep n̄kpọ ẹnyụn̄ ẹbuana ke mme mbonoesop. Mmọ ẹma ẹbuana ke ndikpep owo n̄kpọ, ẹma ẹnyụn̄ ẹnyanade ẹbịne mme udiana ifetutom​—usiakusụn̄, utom Bethel, m̀mê ọnọ-utịp utom eken. Mmọ ikedịghe ‘mme utịbe utịbe uyen,’ edi ẹma ẹnyene ndammana udọn̄ edikere mban̄a nte oro afo enyenede. Edi, mmọ ẹma ẹkama idemmọ nte ekemde ye item oro ete: “Sededi oro mbufo ẹnamde, ẹnam ke ofụri esịt, nte n̄kpọ eke ẹnamde ẹnọ Ọbọn̄ [Jehovah], mînamke inọ owo.”​—Colossae 3:23; men Luke 10:27; 2 Tim­othy 2:15 domo.

17. Nso ikeme ndin̄wam n̄kpri owo ndikọri ke utom Abasi?

¹⁷ Nso kaban̄a fi? Nte afo emenen̄ede owụt esịtekọm aban̄a mme n̄kpọ Abasi? Nte afo emesimek mme ufan ke otu mbon oro ẹnịmde mme n̄kpọ eke spirit akpa? Nte afo emesisịn udọn̄ ọnọ mbon en̄wen ndibuana ye afo ke utom Christian? Nte afo emesisan̄a ye ikpọ owo, kpa mbon oro ẹnyenede ifiọk ẹkan aka utom Christian, man ekpep n̄kpọ oto mmọ, man atabi idatesịt mmọ ese, man nti utom mmọ ẹnyụn̄ ẹsịn udọn̄ ẹnọ fi? Ntiense kiet eti usen oro, ayak esisịt ndidi isua 20 ẹmi ẹkebede, ke emi nte akpa ini, akani owo kiet ye inemesịt okokotde imọ nditiene n̄n̄wọrọ an̄wa ukwọrọikọ. N̄wan emi ọdọhọ ete ke emi ekedi n̄wọrọnda edinam ke uwem imọ: “Nte akpa ini ami n̄kaka koro ami n̄koyomde ndika, idịghe koro ete ye eka mi ẹkedade mi ẹka.”

18. Nso idi mme n̄kpọ oro anade ẹkere ẹbana mbemiso owo ọdọhọde ẹnịm imọ baptism?

¹⁸ Edieke edide afo ke anam n̄kọri ke ndinam mme n̄kpọ ke usụn̄ Abasi, ekeme ndidi afo eyesọp ọtọn̄ọ ndikere mban̄a baptism. Edi akpan n̄kpọ nditi nte ke baptism idịghe ndusụk ido edinam ube ndụk idaha akparawa owo. Enye iwụtke ite ke afo ke ọkọri ọwọrọ owo, m̀mê enye ndikpedi n̄kpọ oro afo akpanamde sia mme ufan fo ẹma ẹkenam usioukot emi. Mbemiso ọdọhọde ẹnịm imọ baptism, akpana afo enyene akpan ifiọk aban̄ade akpanikọ onyụn̄ akaiso ndidu uwem ke n̄kemuyo ye Ikọ Abasi. Akpana afo enyene ndusụk ifiọkutom ke ndibuana ifiọk oro ye mbon en̄wen onyụn̄ ọfiọk ete ke emi edi akpan ubak utuakibuot akpanikọ. (Matthew 24:14; 28:19, 20) Afo ekpenyene ndifiọk n̄ko ete ke ima ikanam akpan usioukot Christian emi, ke ẹyedori enyịn ndikụt nte imọ idude uwem ke n̄kemuyo ye ndinen edumbet ido uwem eke Bible.b Ke esịt fo, akpana edi afo ama ayayak uwem fo ọnọ ima ima Ete fo eke heaven.​—Men Psalm 40:8, 9 domo.

19. Ini ewe ke owo ekpenyene ndina baptism?

¹⁹ Baptism edi usioukot oro afo anamde ke afo ama ekebiere ye nsọn̄ọnda ete se iditịbede ke ofụri eyouwem imọ, imọ iyenam n̄kpọ Abasi. Enye edi an̄wan̄wa idiọn̄ọ nte ke afo ama anam ọyọhọ ọyọhọ uyakidem oro mîkọn̄ọke ke n̄kpọ, ye unana edifam n̄kpọ nda, ọnọ Jehovah ebe ke Jesus Christ ndinam uduak Abasi. Ebiowo Christian kiet eti usen oro, ayak esisịt ndisịm isua aba-ye-duop ẹmi ẹkebede, oro enye ekedidiọn̄ọde ete: “Ami nnyene ndinam n̄kpọ mban̄a oro!” Michelle, akparawa Ntiense oro akanade baptism ke Newcastle, England, isua ifan̄ ẹmi ẹkebede, ọdọhọ ete: “Ke ndidi isua 13 ke emana, mma ndifiọk nte ke n̄kpenyene ndiyak uwem mi nnọ nnyụn̄ nna baptism; idụhe n̄kpọ baba kiet oro n̄kpanamde akan ndinam n̄kpọ Abasi.”

20. (a) Nso eti uwụtn̄kpọ ke ediwak tọsịn n̄kpri owo ẹkenịm? (b) Didie ke ẹkpese usioukot emi?

²⁰ Ediwak tọsịn n̄kparawa owo ẹmena baptism ke ndondo emi. Mmọ ẹma ẹkpep Ikọ Abasi ẹnyụn̄ ẹdiọn̄ọ mme usụn̄ esie, ndien ekem, ebede ke mmọn̄ baptism, mmọ ke idara ẹma ẹdiana ye ediwak n̄kani owo ke ediyarade uyakidem mmọ an̄wan̄wa nnọ Abasi. Mmọ ẹmefiọk ẹte ke baptism idịghe utịt edi akam edi ntọn̄ọ ọnọ ata usụn̄ uwem oro mmọ ẹkebierede nditiene ke utom Jehovah ke nsinsi.

[Mme Ikọ Idakisọn̄]

◻ Ntak emi ifiọk Ikọ Abasi edide akpan n̄kpọ ntre-e?

◻ Didie ke afo ekeme ndibọ ekese n̄kpọ nto mme mbonoesop Christian?

◻ Mme edidiọn̄ ewe ẹtode Abasi ẹkpedemede nnyịn esịt ndikop uyo esie?

◻ Didie ke afo ekeme ndikaiso ke utom Abasi?

◻ Ini ewe ke owo akpana baptism?

[Mme Mbụme Ukpepn̄kpọ]