Ibuot 111
Idiọn̄ọ Utịt Eyo
UWEMEYO Tuesday edi emi. Nte Jesus etiede ke Obot Olive, owụkde enyịn ese temple ke isọn̄ isọn̄, Peter, Andrew, James, ye John ẹdi ẹbịne enye ndịbe ndịbe. Se ibehede mmọ edi temple, sia Jesus osụk okụrede ntịn̄nnịm ikọ oro nte ke owo idikpọn̄ke itiat ke enyọn̄ itiat efen eke mîdidorokede enye iduọk.
Edi nte an̄wan̄ade, mmọ ẹnyene se ikam ikponde ikan oro ke ekikere nte mmọ ẹkade ẹbịne Jesus. Urua ifan̄ ẹmi ẹkebede, enye ama etịn̄ aban̄a ‘edidu’ esie, kpa ini emi “Eyen Owo ediyararede idem.” Ndien ke idaha kiet ko ke edem, enye ama asian mmọ aban̄a “akpatre ini eyo emi.” Ntre mme apostle ẹmi ẹtịm ẹyom ndidiọn̄ọ.
Mmọ ẹdọhọ ẹte, “Sian nnyịn ini eke mme n̄kpọ ẹmi ẹdidide [osụn̄ọde ke nsobo ọnọ Jerusalem ye temple esie]; nso idinyụn̄ idi idiọn̄ọ edid[u] Fo, ye eke akpatre ini eyo emi?” Ke akpanikọ, mbụme mmọ enyene ikpehe ita. Akpa, mmọ ẹyom ndidiọn̄ọ mban̄a nsobo Jerusalem ye temple esie, ekem ẹdiọn̄ọ ẹban̄a edidu Jesus ke ukara Obio Ubọn̄, ndien ke akpatre utịt ofụri editịm n̄kpọ emi.
Ke anyan ibọrọ esie, Jesus ọbọrọ ofụri ikpehe mbụme ita oro. Enye ọnọ idiọn̄ọ kiet emi owụtde ini emi editịm n̄kpọ mme Jew editrede; edi enye ọnọ se ikande oro. Enye n̄ko ọnọ idiọn̄ọ kiet emi edinamde mme mbet esie ke ini iso ẹdu ke edidemede man mmọ ẹkeme ndidiọn̄ọ nte ke mmimọ idu uwem ke ini edidu esie, n̄ko ke imekpere utịt ofụri editịm n̄kpọ emi.
Nte mme isua ẹbede, mme apostle ẹkụt edisu prọfesi Jesus emi. Ih, kpa mme n̄kpọ oro enye ekebemde iso etịn̄ ẹtọn̄ọde nditịbe ke eyo mmọ. Ntem, nsobo editịm n̄kpọ mme Jew ye temple esie ibuatke-buat mme Christian oro ẹdude uwen ke isua 37 ke ukperedem, ke 70 C.E.
Nte ededi, edidu Christ ye utịt editịm n̄kpọ emi idaha itie ke 70 C.E. Edidu esie ke ukara Obio Ubọn̄ ada itie ke ata anyanini ke ukperedem. Edi ini ewe? Edidụn̄ọde prọfesi Jesus ayarade emi.
Jesus ebemiso etịn̄ ete ke ẹyekop ẹban̄a “ekọn̄ ye etop ekọn̄.” Enye ọdọhọ ete, “Idụt ẹyedaha an̄wana ye idụt,” akan̄, unyekisọn̄ ye ndiọi udọn̄ọ ẹyedu. Ẹyesua ẹnyụn̄ ẹwot mme mbet esie. Mme prọfet abian̄a ẹyedaha ẹda ẹnyụn̄ ẹda ediwak owo ẹwaha ẹkpọn̄ usụn̄. Ukwan̄ido eyekọri, ndien ima ediwak owo eyesụhọde. Ke ukem ini oro, ẹyekwọrọ eti mbụk Obio Ubọn̄ nte ntiense ẹnọ kpukpru idụt.
Okposụkedi prọfesi Jesus okosude ekpri ekpri mbemiso nsobo Jerusalem ke 70 C.E., akamba akamba edisu prọfesi emi ada itie ke ini edidu esie ye utịt editịm n̄kpọ emi. Ndidụn̄ọde mme n̄kpọntịbe ererimbot ye ntịn̄enyịn toto ke 1914 ayarade nte ke akpan prọfesi Jesus emi ama ọtọtọn̄ọ ndisu akamba akamba toto ke isua oro.
Ikpehe efen ke idiọn̄ọ oro Jesus ọnọde edi “n̄kpọ mbubiam nsobo” ndibiọn̄ọde. Ke 66 C.E. n̄kpọ mbubiam emi ama owụt idem ke mbiet “mbonekọn̄” Rome oro ẹkekande Jerusalem ẹkụk ẹnyụn̄ ẹwụride ibibene temple. “N̄kpọ mbubiam nsobo” ada ke ebiet emi enye mîkpadaha.
Ke akamba akamba edisu eke idiọn̄ọ oro, n̄kpọ mbubiam emi edi Esop Ediomi M’idụt ye andida itie esie, kpa United Nations (Edidiana M’idụt). Christendom ese esop emem ererimbot emi nte enyeemi adade ke ibuot Obio Ubọn̄ Abasi. Didie ke edi mbubiam n̄kpọ ntem! Nte ini akade, ke ntre, mme ukara ukaraidem ẹmi ẹbuanade ke UN (EM) ẹyewọn̄ọde enyịn ẹse Christendom (mbiet Jerusalem) ẹyenyụn̄ ẹsobo enye.
Jesus ke ntem ebemiso etịn̄ ete: “Akwa ukụt eyedu, orụk eke akanam mîdụhe toto ke editọn̄ọ ererimbot tutu osịm emi, eke mîdinyụn̄ idụhe aba.” Ke adan̄aemi nsobo Jerusalem ke 70 C.E. edide akwa ukụt ke akpanikọ, ẹtọtde n̄kpan̄a awakde ebe owo million kiet, enye ikponke ikan ukụt mmọn̄ Ukwọ ofụri ererimbot eke eyo Noah. Ntre akamba akamba edisu eke ikpehe prọfesi Jesus emi idaha itie kan̄a.
Ndinyene Mbuọtidem ke Utịt Eyo
Nte Tuesday, Nisan 11, asan̄ade ekpere utịt, Jesus akaiso etịn̄ ikọ ye mme apostle esie aban̄a edidu esie ke ukara Obio Ubọn̄ ye eke utịt editịm n̄kpọ emi. Enye odụri mmọ utọn̄ aban̄a edibịne mme Christ nsu. Enye ọdọhọ ke mmọ ẹyesịn ukeme “man, edieke mmọ ẹkpekemede, ẹda ndimek ikọt Abasi ẹwaha ẹkpọn̄ usụn̄.” Edi, ukem nte mme ntrukpom oro ẹdade ẹkụt n̄kpọ ke ata anyan usụn̄, ndimek ikọt Abasi ẹmi ẹyesop idem ke ebiet emi ata udia eke spirit odude, oro edi, ye ata Christ ke edidu esie oro enyịn mîkwe. Owo ididaha mmọ iwaha ikpọn̄ usụn̄ inyụn̄ itan̄ ibok ọtọkiet inọ Christ nsu.
Mme Christ nsu ẹkeme ndiwụt idem ke usụn̄ oro ẹkụtde ke enyịn kpọt. Ke edide isio ye oro, owo idikwe edidu Jesus. Enye edida itie ke enyene-ndịk ini ke mbụk ubonowo, nte Jesus ọdọhọde ete: “Utịn eyekabade okịm, ọfiọn̄ idinyụn̄ inọhọ un̄wana esie.” Ih, emi edidi ikpehe ini ata ekịm ke edidu ubonowo. Enye editie nte n̄kpọ eke utịn okịmde ke uwemeyo, ye nte n̄kpọ eke ọfiọn̄ mînọhọ un̄wana esie ke okoneyo.
Jesus akaiso ete, “Ẹyenyụn̄ ẹnyen̄e mme odudu ikpaenyọn̄.” Enye ke ntre owụt ke ata ikpaenyọn̄ eyebemiso ọnọ idiọn̄ọ. Ikpaenyọn̄ ididịghe ebietidụn̄ inuen ikpọn̄îkpọn̄, edi mmọ ẹyeyọhọ ye mme ubomofụm ekọn̄, rọket, ye mme n̄kpọ uda ndụn̄ọde ikpaenyọn̄. Ndịk ye afai ẹyekpon akan n̄kpọ ekededi oro ẹkesobode ke mbemiso mbụk ubonowo.
Nte utịp, Jesus ọdọhọ ke “editịmede esịt eyenyụn̄ omụm mme idụt . . . , oto ke nnanenyịn aban̄a ediyomo emi inyan̄ ye mbufụt ẹyomode; idem eyeyemede owo oto ke ndịk ye edikama enyịn nse mme n̄kpọ eke ẹdiwọrọde ẹnọ ekondo.” Ke akpanikọ, ikpehe ini ata ekịm emi ke edidu owo eyeda okosịm ini emi Jesus ọdọhọde ke “idiọn̄ọ Eyen Owo eyewụt idem ke enyọn̄: adan̄aoro ke kpukpru mme idụt isọn̄ ẹyenyụn̄ ẹfụhọ.”
Edi idịghe kpukpru owo ẹdiseme ke ini ‘Eyen Owo edide ke odudu’ ndisobo idiọk editịm n̄kpọ emi mfep. “Ndimek ikọt Abasi,” kpa owo 114,000 ẹmi ẹdibuanade ye Christ ke Obio Ubọn̄ eke heaven esie, idisemeke, m̀mê nsan̄a mmọ ndiseme, kpa mbon oro Jesus ke mbemiso okokotde “mme erọn̄ en̄wen” esie. Kpa ye oro ẹdude uwem ke ikpehe ini oro okịmde akan ke mbụk ubonowo, mmọemi ẹmenam n̄kpọ ẹban̄a nsịnudọn̄ Jesus oro: “Ke ini mme n̄kpọ ẹmi ẹtọn̄ọde ndiwọrọ, ẹmenede enyịn ke enyọn̄, ẹnyụn̄ ẹmenede ibuot mbufo ke enyọn̄, koro edifak mbufo ke asan̄a ekpere.”
Man mme mbet esie oro ẹdude uwem ke utịt eyo emi ẹdiọn̄ọ ke utịt asan̄a ekpere, Jesus ọnọ uwụtn̄kpọ emi: “Ẹse eto fig ye kpukpru eto; ke ini mmọ ẹsiahade ikọn̄, mbufo ẹkụt ẹnyụn̄ ẹfiọk ke idem mbufo ikpọn̄ ẹte ndaeyo ke ekpere. Kpasụk ntre mbufo n̄ko, ke ini mbufo ẹkụtde nte mme n̄kpọ ẹmi ẹtịbede, ẹfiọk ẹte Ubọn̄ Abasi ke ekpere. Ke akpanikọ ke ndọhọ mbufo nte, Emana emi idibehe tutu kpukpru n̄kpọ ẹmi ẹwọrọ ẹsu.”
Ntre, ke ini mme mbet esie ẹkụtde ediwak nsio nsio ikpehe idiọn̄ọ oro nte osude, mmọ ẹkpenyene ndidiọn̄ọ nte ke utịt editịm n̄kpọ emi asan̄a ekpere ye nte ke ibịghike Obio Ubọn̄ Abasi eyesio kpukpru idiọkido efep. Ke akpanikọ, utịt edidi ke ini mbon oro ẹkụtde edisu eke kpukpru n̄kpọ oro Jesus ekebemde iso etịn̄ aban̄a ẹsụk ẹdude uwem! Ke ọnọde mme mbet oro ẹdidude uwem ke onịm-mbụk utịt eyo oro item, Jesus ọdọhọ ete:
“Ẹkpeme idem mbufo, mbak uyụhọ udia ye mmịn ye ekikere uwem emi edinam esịt mbufo odobi, ndien usen oro edibuat mbufo nte ekpọ; koro usen oro eyesịm kpukpru mmọemi ẹdụn̄de ke iso isọn̄. Edi mbufo ẹtaba idap kpukpru ini, ẹnyụn̄ ẹkpe ubọk, man mbufo ẹkpekeme ndibọhọ kpukpru n̄kpọ oro ẹdiwọrọde, nnyụn̄ nda ke iso Eyen Owo.”
Mme Asian ye Ndisịme Nditọiban
Jesus ke ọbọrọ mme apostle esie mbụme oro ẹbụpde ẹban̄a idiọn̄ọ edidu esie ke ukara Obio Ubọn̄. Idahaemi enye ọnọ mme ikpehe idiọn̄ọ efen efen ke n̄ke ita, m̀mê mme uwụtn̄kpọ.
Mbon oro ẹdude uwem ke ini edidu esie ẹyekụt nte n̄ke ẹmi kiet kiet osude. Enye ọtọn̄ọ akpa n̄ke ye ikọ ẹmi ete: “Adan̄aoro ẹyeda Obio Ubọn̄ Heaven ẹdomo ye nditọiban duop, eke ẹmende utuenikan̄ mmọ, ẹwọn̄ọ ẹka ẹkesobo ye ọdọ-ndọ. Ndien owo ition ke otu mmọ ẹdi ndisịme, ition ẹnyụn̄ ẹdi asian.”
Ye ikọ oro “ẹyeda Obio Ubọn̄ Heaven ẹdomo ye nditọiban duop,” ikọ Jesus iwọrọke ite ke ubak ibat mbon oro ẹdade Obio Ubọn̄ heaven ẹnyene ẹdi ndisịme ndien ubak eken ẹdi asian! Baba, edi ikọ esie ọwọrọ nte ke ebuana ye Obio Ubọn̄ eke heaven, ke n̄kpọ ebietde emi m̀mê oko odu, m̀mê nte ke n̄kpọ ẹmi ẹnyenede ebuana ye Obio Ubọn̄ ẹdibiet n̄kpọ emi m̀mê eken.
Nditọiban duop oro ẹda ẹban̄a kpukpru mme Christian ẹmi ẹdude ke udịm m̀mê ẹmi ẹdọhọde ke idu ke udịm ndibọ Obio Ubọn̄ heaven nda. Ekedi ke Pentecost eke 33 C.E. ke ẹken̄wọn̄ọ ndiyak esop Christian nnọ ubọn̄ ubọn̄ ebendọ emi ẹkenamde eset ke n̄kpa, kpa Jesus Christ ke ndọ. Edi ndọ oro ekenyene ndida itie ke heaven ke ini oro owo mîsiakke ke ini iso.
Ke n̄ke oro, nditọiban duop oro ẹwọrọ ẹka do ye uduak edidara ebendọ nnyụn̄ mbuana ke edinam ndọ. Ke ini eren emi ebehede, mmọ ẹyeda utuenikan̄ mmọ ẹnam usụn̄ oro ebendọ edisan̄ade ayama, ke ntre ẹkponode enye nte enye adade n̄wanndọ esie odụk ufọk oro ẹkeben̄ede ẹnịm ẹnọ enye. Nte ededi, Jesus anam an̄wan̄a ete: “Mme ndisịme ẹmen utuenikan̄ mmọ, edi idaha aran idian ye mmọ; edi mme asian ẹda aran ke ekpeme ye mme utuenikan̄ mmọ. Edi ke adan̄aemi ọdọ-ndọ ebịghide edidi, kpukpru mmọ ẹyet idap ẹde.”
Ọkpọsọn̄ edibịghi oro ebendọ emi ebịghide ndidi owụt nte ke edidu Christ nte Edidem oro akarade edidi ke ata ini iso. Enye ke akpatre ama ọdọk ebekpo esie odoro ke isua 1914. Ke anyan ikpehe ini eke okoneyo oro, kpukpru nditọiban oro ẹde idap. Edi owo ibiomke mmọ ikpe ke ntak emi. Ẹbiom ndisịme nditọiban ẹmi ikpe ke ntak mmọ mîkadaha aran idian ye mme utuenikan̄ mmọ. Jesus anam an̄wan̄a nte nditọiban ẹmi ẹdemerede mbemiso ebendọ ebehede ete: “Edi ke ufọt okoneyo ẹfiori ẹte, Sese, ọdọ-ndọ! Mbufo ẹwọn̄ọ ẹka ẹkesobo ye enye. Ekem kpukpru nditọiban oro ẹdaha ke enyọn̄, ẹdiọn̄ utuenikan̄ mmọ. Edi mme ndisịme ẹdọhọ mme asian ẹte, Ẹnọ nnyịn aran mbufo esisịt; koro mme utuenikan̄ nnyịn ẹmọn̄ ẹnịme. Edi mme asian ẹbọrọ ẹte, Ndusụk aran idikemke nnyịn ye mbufo: ẹkam ẹka ke ọtọ mme anyam-aran ẹkedep ke idem mbufo.”
Aran oro ada aban̄a n̄kpọ oro anamde mme ata Christian ẹyama nte un̄wana. Emi edi Ikọ Abasi eke odudu spirit, oro mme Christian ẹsọn̄ọde ẹmụm ẹkama, ọkọrọ ye edisana spirit, emi an̄wamde ndinam Ikọ oro an̄wan̄a mmọ. Aran eke spirit oro an̄wam nditọiban ẹmi ẹnyenede ọniọn̄ mi ndiyama ke ndidara ebendọ ke ini ẹsan̄ade ẹka usọrọ ndọ. Edi otu ndisịme nditọiban oro inyeneke aran eke spirit oro ẹyomde mi ke idemmọ, ye ke mme utuenikan̄ mmọ. Ntre Jesus etịn̄ aban̄a se itịbede ete:
“Edi ke ini mmọ [mme ndisịme nditọiban] ẹkade ẹkedep [aran], ọdọ-ndọ edi; ndien mmọemi ẹben̄ede idem ẹtiene enye ẹdụk ke udia ndọ: ndien ẹberi usụn̄. Edikem nditọiban eken ẹdi ẹdidọhọ ẹte, Ọbọn̄, Ọbọn̄, sio usụn̄ nnọ nnyịn. Edi enye ọbọrọ ete, Ke akpanikọ ke ndọhọ mbufo, Ndiọn̄ọke mbufo.”
Ke Christ ama ekebehe ke Obio Ubọn̄ esie eke heaven, otu mme enyene-ọniọn̄ nditọiban eke mme ata Christian oro ẹyetde aran mi ẹma ẹdemede ẹdụk ifet oro mmọ ẹnyenede ndisịn un̄wana ke n̄kịm n̄kịm ererimbot emi ke nditoro edidi Edendọ oro. Edi mbon oro ndisịme nditọiban ẹmi ẹdade ẹban̄a ikeben̄eke idem ndinọ itoro emi. Ntre ke edikem ini, Christ iberekede usụn̄ usọrọ ndọ ke heaven inọ mmọ. Enye ọkpọn̄ mmọ ke an̄wa ke n̄kịm n̄kịm ererimbot eke ufọt okoneyo oro, man ẹkpan̄a ye kpukpru mme anam ukwan̄ido eken. Jesus eberi ete, “Ẹkpeme ndien, koro mbufo mîfiọkke usen m̀mê hour.”
N̄ke Aban̄ade Talent
Jesus akaiso ndineme nneme ye mme apostle esie ke Obot Olive ke nditop n̄ke en̄wen nnọ mmọ, ọyọhọ iba ke otu ita. Usen ifan̄ ke mbemiso, ke adan̄aemi enye okodude ke Jericho, enye ama otop n̄ke aban̄ade okụk ndiwụt nte ke Obio Ubọn̄ osụk ododu oyom usụn̄ ke ini iso. N̄ke oro enye otopde idahaemi, ke adan̄aemi enyenede ibat ibat mbiet n̄kpọ, etịn̄ aban̄a mme utom eke ẹsude ke ini oro Christ odude ke ukara Obio Ubọn̄. Emi anam an̄wan̄a ete ke ana mme mbet imọ ẹnam utom ke adan̄aemi ẹsụk ẹdude ke isọn̄ ndinam “inyene esie” ọtọt.
Jesus ọtọn̄ọ ntem: “Koro etie nte emi [oro edi, mme idaha ẹnyenede ebuana ye Obio Ubọn̄] owo oyomde ndika idụt efen, ndien enye okot ikọt esie, ayak inyene esie ọnọ mmọ.” Jesus edi owo oro, mbemiso akade idụt efen ke heaven, okotde ifụn esie—mme mbet oro ẹdude ke udịm ndibọ Obio Ubọn̄ eke heaven—ayak inyene esie ọnọ mmọ. Inyene ẹmi idịghe ata inyene, edi mmọ ẹda ẹbanā in̄wan̄ oro ẹma ẹketọtọ n̄kpọ, emi enye ọkọtọn̄ọde se inyenede n̄kọri ndision̄o mme mbet efen efen ndi.
Jesus ayak inyene esie ọnọ ifụn esie ibio ibio ini mbemiso enye ọdọkde ke heaven. Didie ke enye anam oro? Ke nditeme mmọ ete ẹkaiso ẹnam utom ke in̄wan̄ oro ẹma ẹketọtọ n̄kpọ ke ndikwọrọ etop Obio Ubọn̄ tutu osịm ata utịt ikpehe isọn̄. Nte Jesus ọdọhọde ete: “Enye ọnọ owo kiet talent ition, ọnọ owo efen iba, ọnọ owo efen kiet; ọnọ owo kiet kiet nte ukeme esie edide; ndien enye aka idụt efen.”
Talent itiaita oro—kpa inyene Christ—ke ntem edi se ẹdemede nte ekemde ye ukeme, m̀mê n̄kọri eke spirit ifụn oro. Ifụn oro ẹda ẹban̄a nsio nsio otu mbet. Ke akpa isua ikie, otu oro ọkọbọde talent ition nte an̄wan̄ade ama esịne mme apostle. Jesus akaiso ọdọhọ ete ke ifụn oro ẹkebọde talent ition ye talent iba ẹma ẹnam talent ẹmi ẹtọt utịm ikaba oto ukwọrọ Obio Ubọn̄ mmọ ye edinam mbet. Nte ededi, ofụn oro ọkọbọde talent kiet ama odịp enye ke isọn̄.
Jesus akaiso ete, “Ekem ke anyanini ama ekebe, ete ikọt oro edi edibat ibat ye mmọ.” Ibọhọke tutu ke ọyọhọ isua ikie-20, n̄kpọ nte isua 1,900 ke ukperedem, ke Christ ọkọnyọn̄ edi ndinam ibat, ntre, enye ke akpanikọ ekedi ke “anyanini ama ekebe.” Do Jesus anam an̄wan̄a ete:
“Owo emi ọkọbọde talent ition ada talent ition efen, edi edidọhọ ete, Ọbọn̄, afo ọkọnọ mi talent ition: sese, mmodori talent ition efen ke esịt. Ọbọn̄ esie ete, Omotịm anam, afo eti asan̄autom ye owo akpanikọ: akanam akpanikọ ke se mîwakke; nyenịm fi ekpeme ediwak n̄kpọ; dụk ke idara ọbọn̄ fo.” Ofụn oro ọkọbọde talent iba kpasụk ntre anam talent esie ọtọt utịm ikaba, ndien enye ama ọbọ ukem itoro ye utịp oro.
Nte ededi, didie ke ifụn anam-akpanikọ ẹmi ẹdụk ke idara Eteufọk mmọ? Ọfọn, idara Eteufọk mmọ, Jesus Christ, edi edibọ inyene Obio Ubọn̄ ke ini enye akakade idụt efen ebịne Ete esie ke heaven. Amaedi ifụn anam-akpanikọ ke eyomfịn, mmọ ẹnyene akwa idara ke ndidi se ẹyakde mme mbiomo Obio Ubọn̄ efen efen ẹsịn ke ubọk, ndien nte mmọ ẹkụrede utom mmọ eke isọn̄, mmọ ẹyenyene ọyọhọ idara ke ndidi se ẹnamde ẹset ẹdụk Obio Ubọn̄ eke heaven. Edi nso kaban̄a ọyọhọ ofụn ita?
Ofụn emi okụni ete, “Ọbọn̄, mmọfiọk fi, nte afo edi owo nsọn̄ido, . . . ndien ndịk anam mi, nnyụn̄ ndaha n̄kodịp talent fo ke isọn̄: se, . . . se inyenede fi do.” Ofụn oro ama okokoi esịn ndinam utom ke in̄wan̄ oro ẹma ẹketọtọ n̄kpọ ke ndikwọrọ ikọ nnyụn̄ nnam mbet. Ntre eteufọk oro okot enye “idiọk asan̄autom ifu” onyụn̄ ọnọ ubiereikpe ete: “Ẹbọ enye talent oro ndien, . . . Ẹnyụn̄ ẹduọk asan̄autom emi mîdorike mi udori ke ekịm ke esien: do ke editua eyet ye edita edet ẹyedu.” Mbon oro ẹdude ke otu idiọk ofụn emi, emi ẹtopde ẹduọk ke esien mi, inyeneke idara eke spirit ndomokiet.
Emi onịm akpan ukpepn̄kpọ ọnọ kpukpru owo oro ẹdọhọde ke idi mbet Christ. Edieke anade mmọ ẹbọ itoro ye utịp esie, ẹnyụn̄ ẹtre ndidi se ẹmende ẹduọk ke ekịm ke esien ye akpatre nsobo, ana mmọ ẹnam utom ndisịn n̄kọri ke inyene Eteufọk mmọ eke heaven ke ndinyene ọyọhọ ebuana ke utom ukwọrọikọ. Nte afo ke esịn ifịk ke afan̄ emi?
Ke Ini Christ Edide ke Ukara Obio Ubọn̄
Jesus osụk odu ye mme apostle esie ke Obot Olive. Ke ibọrọ mbụme oro mmọ ẹkebụpde ẹyom idiọn̄ọ edidu esie ye eke akpatre ini eyo emi, enye kemi asian mmọ akpatre ke otu udịm udịm n̄ke ita. Jesus ọtọn̄ọ ntem, “Ke ini Eyen Owo edidide ke ubọn̄ Esie, asan̄a ye kpukpru mme angel, adan̄aoro ke Enye eyetie ke ebekpo ubọn̄ Esie.”
Mme owo ikemeke ndikụt mme angel ke ubọn̄ ubọn̄ idaha mmọ ke heaven. Ntre ana edidi oro Eyen owo, Jesus Christ, edide ye mme angel edi se enyịn owo mîkwe. Edidi oro ada itie ke isua 1914. Edi ye nso uduak? Jesus anam an̄wan̄a ete: “Ẹyebon kpukpru mme idụt ke iso Esie: Enye eyenyụn̄ abahade mmọ kiet ye eken, nte emi ekpemerọn̄ abaharede erọn̄ ye ebot; ndien eyenịm erọn̄ ke ubọk nnasia Esie, ye ebot ke ufien.”
Ke etịn̄de aban̄a se iditịbede inọ mbon oro ẹbaharede ẹnịm ke n̄kan̄ oro ẹwụtde mfọn, Jesus ọdọhọ ete: “Ekem Edidem eyedọhọ mmọemi ẹdude ke ubọk nnasia, ete, Ẹdi, mbufo ẹmi Ete Mi ọdiọn̄de, ẹdida ubọn̄ emi ẹkenịmde ẹnọ mbufo toto ke editọn̄ọ ererimbot.” Mme erọn̄ ke n̄ke emi idikarake ye Christ ke heaven, edi ẹyeda Obio Ubọn̄ oro ẹnyene ke usụn̄ifiọk eke edidi mme andidu ke idak esie mi ke ison̄. “Editọn̄ọ ererimbot” akada itie ke ini Adam ye Eve ke akpa ẹkenyenede nditọ ẹmi ẹkpekemede ndibọ ufọn nto ndutịm Abasi ndifak ubonowo.
Edi ntak emi ẹbaharede mme erọn̄ ẹnịm ke n̄kan̄ ubọk nnasia mfọn Edidem-e? Edidem ọbọrọ ete, “Koro Ami n̄kokopde biọn̄, ndien mbufo ẹnọ Mi udia; itọn̄ akasat Mi, ndien mbufo ẹnọ Mi mmọn̄; n̄kdei esen, ndien mbufo ẹda Mi ẹka ufọk; n̄kedi iferi, ndien mbufo ẹsịne Mi ọfọn; n̄kọdọdọn̄ọ, ndien mbufo ẹdi ẹdise Mi; n̄kodu ke ufọk-n̄kpọkọbi, ndien mbufo ẹdi ke ọtọ Mi.”
Sia mme erọn̄ ẹdude ke isọn̄, mmọ ẹyom ndidiọn̄ọ nte mmọ ẹkenamde orụk nti utom ntre ẹnọ Edidem mmọ eke heaven. Mmọ ẹbụp ẹte, “Ọbọn̄, ini ewe ke ikokụt Fi, etiede biọn̄, ndien inọ Fi udia; m̀mê nte itọn̄ asatde Fi ndien inọ Fi mmọn̄? Ini ewe ke ikonyụn̄ ikụt Fi edide esen, ndien ida Fi ika ufọk? M̀mê iferi, ndien isịne Fi ọfọn̄? Ini ewe ke ikonyụn̄ ikụt Fi ọdọn̄ọde, m̀mê ke ufọk-n̄kpọkọbi, ndien idi idise Fi?”
Edidem ọbọrọ ete, “Ke akpanikọ ke ndọhọ mbufo, Adan̄a nte mbufo ẹkenamde n̄kpọ ẹmi ẹnọ kiet ke otu nditọete Mi, kpa ata n̄kpri ẹmi, mbufo ẹkenam ẹnọ Mi.” Nditọete Christ ẹdi nsụhọ ke otu owo 144,000 ẹmi ẹdikarade ye enye ke heaven. Ndien ndinam eti n̄kpọ nnọ mmọ, Jesus ọdọhọ, ke edi ukem nte edinam eti n̄kpọ nnọ imọ.
Ekem, Edidem ọwọn̄ọde etịn̄ ikọ ye mme ebot. “Ẹdianade Mi, mbufo ẹmi ẹdide mbon nsobo, ẹkedụk ke nsinsi ikan̄, emi ẹkenịmde ẹnọ Satan ye mme angel esie. Koro Ami n̄kokopde biọn̄, ndien mbufo inọhọ Mi udia; itọn̄ akasat Mi, ndien mbufo inọhọ Mi mmọn̄: n̄kedi esen, ndien mbufo idaha Mi ika ufọk; n̄kedi iferi, ndien mbufo isịneke Mi ọfọn̄; n̄kọdọdọn̄ọ, nnyụn̄ ntie ke ufọk-n̄kpọkọbi, ndien mbufo idịghe idise Mi.”
Mme ebot, nte ededi, ẹfan̄a ẹte: “Ọbọn̄, ini ewe ke nnyịn ikokut Fi etiede biọn̄, m̀mê nte itọn̄ asatde Fi, m̀mê nte edide esen, m̀mê iferi, m̀mê nte ọdọn̄ọde, m̀mê nte etiede ke ufọkn̄kpọkọbi, ndien nnyịn itre ndinam n̄kpọ nnọ Fi?” Ẹbiom mme ebot ikpe ke ukem isọn̄ ntak oro ẹtebede mme erọn̄ ikpe. Jesus ọbọrọ ete, “Adan̄a nte mbufo mîkanamke n̄kpọ ẹmi inọ kiet ke otu ata n̄kpri [nditọete mi] ẹmi, mbufo inamke inọ Mi.”
Ntre edidu Christ ke ukara Obio Ubọn̄, mbemiso utịt idiọk editịm n̄kpọ emi ke akwa ukụt, edikam edi ini ikpe. Mme ebot “ẹyedaha ẹkedụk ke nsinsi [nsobo]; edi ndinen owo [mme erọn̄] ẹyedụk ke nsinsi uwem.” Matthew 24:2–25:46; 13:40, 49; Mark 13:3-37; Luke 21:7-36; 19:43, 44; 17:20-30; 2 Timothy 3:1-5; John 10:16; Ediyarade 14:1-3.
▪ Nso ida mbụme mme apostle idi, edi nte an̄wan̄ade, nso n̄kpọ efen ke mmọ ẹnyene ke ekikere?
▪ Ewe ikpehe prọfesi Jesus ikosu ke 70 C.E., edi nso mîkadaha itie adan̄aoro?
▪ Ini ewe ke prọfesi Jesus ekebemiso osu, edi ini ewe ke enye osu akamba akamba?
▪ Nso idi n̄kpọ mbubiam ke akpa ye akpatre edisu esie?
▪ Ntak emi akwa ukụt mîkenyeneke akpatre edisu esie ke nsobo Jerusalem?
▪ Mme idaha ererimbot ewe inịm edidu Christ idiọn̄ọ?
▪ Ini ewe ke ‘kpukpru mme idụt isọn̄ edifụhọ,’ edi nso ke mme anditiene Christ ẹdinam?
▪ Nso uwụtn̄kpọ ke Jesus ọnọ ndin̄wam mme mbet esie ini iso ndidiọn̄ọ ini emi utịt asan̄ade ekpere?
▪ Nso item ke Jesus ọnọ mme mbet esie ẹmi ẹdidude uwem ke utịt eyo?
▪ Nditọiban duop oro ẹda ẹban̄a mmanie?
▪ Ini ewe ke ẹkeyak esop Christian ẹnọ ebendọ ke ndọ, edi ini ewe ke ebendọ ebehe man ada n̄wanndọ esie aka usọrọ ndọ?
▪ Nso ke aran oro ada aban̄a, ndien edinyene enye an̄wam nditọiban ẹmi ẹnyenede ọniọn̄ mi ndinam nso?
▪ Usọrọ ndọ oro ada itie ke m̀mọ̀n̄?
▪ Nso akwa utịp ke ndisịme nditọiban oro ẹtaba, ndien nso idi idaha mmọ?
▪ Nso ukpepn̄kpọ ke n̄ke aban̄ade talent ekpep?
▪ Mmanie ẹdi ifụn oro, ndien nso idi inyene ẹmi ẹyakde ẹsịn mmọ ke ubọk?
▪ Ini ewe ke eteufọk edi ndinam ibat, ndien nso ke enye okụt?
▪ Nso idi idara oro ifụn anam-akpanikọ ẹdụkde, ndien nso itịbe inọ ọyọhọ ofụn ita, kpa idiọk ofụn oro?
▪ Ntak anade edidu Christ edi se enyịn owo mîkwe, ndien nso utom ke enye anam ke ini oro?
▪ Ke nso usụn̄ifiọk ke mme erọn̄ ẹda Obio Ubọn̄ ẹnyene?
▪ Ini ewe ke “editọn̄ọ ererimbot” akada itie?
▪ Ke nso isọn̄ ntak ke ẹbiere ikpe ẹnọ mme owo, edide nte mme erọn̄ m̀mê nte mme ebot?