HNA MELËN
Iehova a Ini Ni Qane Lo Eni a Co
ENI a goeëne la sine pepa hna hamë ni hnene la ketre trejin trahmany. Hna makën ka hape, “David Splane, 8 Eiperem 1953: ‘Cainöjëne Jë La Pune La Fene Celë.’ ” Hnenge hna hnying ka hape, “Nemene la?” Hnene la trejin hna sa ka hape, “Hetre hnëqa i eö kowe la Ini Ne Cainöj Qaathei Akötresie.”a Ngo öning, “Tha ase kö ni inscrit!”
Ngo tro ni a pane nyiqane qa ngöne la qan. Hna hnaho ni ngöne la ijine Hnaaluene Isi Katru e Calgary (Canada). Ame ngöne la pune la macatre 1940, hnene la ketre trejin nekötrahmany ka pionie Donald Fraser la ëjen, hna fenafena la qëhnelö i eahun, nge hnei nenë hna nyiqane ini Tus. Hnime catr eahlo la nyipici, ngo hna tithi eahlo hnei mec, matre tha ijiji eahlo kö troa sine lapane la itre icasikeu. Eloine pe, hnei eahlo hna kökötr utihë la xomi bapataiso lo 1950. Ngo thupene la lue macatre, hnei eahlo hna mec. Ngacama tha ka hmi kö kaka la ijine cili, ngo hnei nyidrë hna nue la ketre trejin trahmanyi troa cile fë la cainöj ne hnëmec.
Itre drai thupene la kola kelemi nenë, hnene la ketre trejin ka qatre föe nge hna iën Alice la ëjen, hna hë ni kowe la itre icasikeu. Atre ni hi hnei eahlo, ke hnenge hna sine la itre icasikeu ne pune wiik me nenë, lo egöcatr pala kö eahlo. Hnenge hna sipo kaka. Nge hnei nyidrë hna mekun troa ce tro me ni ngöne hi la ijine cili, matre olene kowe la trejin ka cile fë lo cainöj ne hnëmec. Ame la heji cili, hna kuca lo Ini Ne Cainöj Qaathei Akötresie me Icasikeu Ne La Huliwa. Nge lolo catr koi kaka ke, hnei nyidrë hna xomi cours göne troa atreine ithanata hnyawa qëmekene la ka alanyim, nge madrine catre nyidrë kowe la itre hnei nyidrëti hna dreng. Matre hnei nyidrë hna sine la icasikeu cili e nöjei wiik. E thupen, hnei nyidrëti fe hna sine la itre xaa icasikeu.
Ame ngöne la ijine cili, qëmekene troa nyiqane la icasikeu, ke tro la trejin ka cile fë la Ini Ne Cainöj Qaathei Akötresie, a e la ëjene la itre trejin ka inscrit, nge tro angatr a sa ka hape, “Eni hi la.” Ame la ketre hej, hnenge hna sipone troa hane qaja la ëjeng ngöne la icasikeu ka troa xulu. Madrine catr la trejin koi ni, ngo tha hnei nyidrëti kö hna qejepengöne la alien.
Thatre kö ni ka hape, eni hi lai a inscrit troa cile fë cainöj. Eni hi lo a ajan troa hane e la ëjeng. Matre ame la wiik thupen, hna hane qaja la ëjeng, nge madrine ni troa sa ka hape, “Eni hi la.” Thupene la icasikeu, alanyim la itre trejin ka traqa troa felisite ni. Nge itre wiik thupen, hna hamë ni la hnëqa hnenge hna qaja e caha.
Tha lapa hnyawa kö ni! Ame ekö, kola cile fë cainöj 6 koi 8 lao menetr. Nge pëkö hnëqa laka, tro hi a e la Tusi Hmitrötr. Hnei kaka hna xatua ni troa hnëkën, me amacane qëmekei nyidrë. Ame la eni a ase cile fë cainöj, hnene la trejin ka cile fë la Ini, hna hamë eamo koi ni. Ame ngöne la itre macatre thupen, hnei Iehova hna ini ni jëne kaka, me itre trejin ka macaj, me jëne fe la organizasio i Nyidrë.
IEHOVA PALA HI A INI NI
Ame la eni a nyiqane cainöj, ke Alice lo trejin hnenge hna qaja e kula, la ka ini ni la aqane troa kuca. Ame ngöne la ijine cili, easa e la köni xötr kowe la atr me hamëne la ketre itus. Maine qëhnelö i eni, Alice la ka ibozu me pane ithanata, nge eahlo a upi ni troa e la pane xötr. E cili, eni a sisedrëne la porotrik me e la hnaaluen me hnaakönin xötr, me hamëne la itus. E thupen, hnenge hna inine troa ibozu me nyiqane ithanata. Thupene la kaka a xomi bapataiso lo 1954, nyidrëti pena la ka ce tro me eni troa cainöj trootro. Pine laka, nyio casi pe hi, tha ka hmaloi kö koi nyidrë troa hia ni ngöne la nyipici, ngo hnei nyidrë hna kuca asë la hnei nyidrë hna atrein. Ka tru catr koi nyidrë la itre huliwa i Iehova, nge pëkö hnei nyio hna patr. Atre hë ni laka, hetre drai ne icasikeu, nge ame e Mecixen me Sabath e hmakany, nyio a cainöj trootro.
Tha nyipi lolo kö la itre hatreng la eni a ini. Ngo ame ngöne la 12 lao macatre ne ini, tru catr la itre ini hnenge hna kapa, nge ka nyipiewekë pala hi koi ni enehila. Hnenge hna ini troa kuci calcul me eköth la itre trengewekë qene Papale. Hnenge hna inin troa cinyanyine la itre hna melën qene Papale, nge celë hi ka xatua ni enehila ngöne la service de la rédaction.
Alanyim la itre atr ka hnyingë ni la kepine matre eni a pi drei miuzik. Ka tru koi kaka me nenë la miuzik. Ame la eni a 7 lao macatre, hnenge hna inin troa elo piano. Ngo hnene la porofesör hna öhne laka, ka loi tro ni a pane aret, nge celë hi hnei eahlo hna qaja koi kaka. Nyipici eahlo hi, ke tha eni kö a pi elo piano la ijine cili.
Itre treu thupen, hnei kaka hna öhn la ketre porofesör. Ame e cili, hnenge hna inine troa elo piano me nyima, nge maca hnyawa ha ni. Ame lo eni a nekönatr, eni a ela, matre tru catr la itre concours hnenge hna gagner. Eni a ajan troa inine la miuzik, matre ame elanyi tro ni a hamë ini koi itre xan, me pionie. Ngo hnenge hna öhne laka, tru la traem hnenge hna troa nu troa inine la miuzik me hnëkë kowe la itre examen. Matre ame lo 1963, hnenge hna nuetrij la ini me xom la huliwa ne pionie lapa.
ENI A MADRIN NGÖNE LA HULIWA NE PIONIE
Thupene la ca macatre ne pionie lapa, hna acili ni troa pionie hut e Kapuskasing (Ontario). Ame la sine ce huliwang, ke Daniel Skinner, nge qatre catre kö nyidrë hung. Hnei nyidrë hna ini ni la aqane trongene la itre ekalesia. Hna acili ni troa sine la komite ne huliwa ne la ekalesia lo eni a 20 lao macatre. Matre tru catr la hnenge hna troa inin. Madrine catre ni ke, organizasio i Iehova hmaca enehila a upi së troa inine la itre trejin nekötrahmany. Maine tro angatr a huliwa catr, ke tro Iehova lai a huliwa angatr ngöne la organizasio!
Tha ka hmaloi kö la mel e Kapuskasing. Ame ngöne la ijine hnötr, ke traqa koi -44 degrés, nge ame itre xaa ijine kola nango elë koi -33 degrés. Nge ka trongë ihnadro pala hi ni me Dan. Ngo eni a madrin, ke e cili hi la eni a iöhnyi me Linda Cole, hna troa hën a thupen ka hape, Linda Splane.
Ka catre cainöj Linda, nge tru catr hnei atr hnei angeic hna vizitën. Ketre trejin ka ham, ka ihnim, nge ka tro koi itre xan. Ame la thine i angeic, Goldie ke, ketre trejin ka mele nyipici. Ame lo xötrei, hnei Allen, keme i angeic hna icilekeu memine la nyipici. Ngo hnei Goldie pala hi hna tro sai Linda memine la lue xa i angeic John me Gordon troa sine la itre icasikeu, me ini angatr troa cainöj. Hnei angatr asë hna hane xom la huliwa ne pionie. Itre macatre thupen, hnei Allen hna kapa la nyipici me huliwa catr ngöne la ekalesia.
Ame lo 1965, hna hë ni troa sine la Ini Ne Cainöj ngöne la Bethela e Canada, nge ca treu ne ini. Ame e cili, hna ithuecatr koi ni troa nyialiene la pepa ne sine la Ini Gileada. Tha mekune kö ni troa mesinare, ke ame koi ni, tha ijijinge kö, ngo hnenge hna nyialiene la pepa. Matre hna hë ni kowe la hna 42 ini ne Gileada. Ame e Gileada, hnene la itre trejin ka hamë ini hna qaja koi hun la itre huliwa ka lolo hnei eahun hna kuca. Ame lo xötrei, hnei angatr hna ithuecatr koi ni troa atrepengöne hnyawa la organizasio i Iehova jëne la ini cili. Ka lolo catr la eamo cili kowe la neköi jeune ka 21 lao macatre.
Ame e Gileada, ca cours ka qejepengöne la aqane tro sa ithanata ngöne la itre radio, me tele, me zonal. Tru la itre ini hnenge hna kapa. Hna xatua ni hnene la cours celë e thupen. Tro hmaca pë hë ni lai a ithanatan.
ENI A TRO SÉNÉGAL
Thupene la ini Gileada, hna upi ni me Michael Höhle, troa tro Sénégal (Afrique). Ame ekö, traqa koi 100 me hetre munën lao trejin ka cainöj e cili.
Itre treu thupene la nyio a traqa, hna hane hë ni troa huliwa ngöne la filial ca drai ngöne la wiik. Tha ka tru kö la filial, kolo hi lo ca hnahag ngöne la uma ne mesinare. Ngacama ka coco hi, ngo kolo pala hi a amekunë ni hnei Emmanuel Paterakis, lo trejin ka cilën la filial ka hape, celë hi uma ne la organizasio i Iehova e celë e Sénégal. Ame la ketre drai, hnei trejin Paterakis hna mekun troa cinyanyi tus kowe la itre mesinare matre ithuecatr koi angatr. Ame ekö, pëkö hnë feja itus, matre nyio a lep asë itre ej ngöne la machine à écrire. Ketre huliwa ka tru lai, ke e traqa ju tria, tro hmaca a nyiqan!
Ame la ketre hej, eni a hnëkë troa bëek kowe la uma ne mesinare hnenge hna lapan, nge hnei trejin Paterakis hna liin koi ni la ketre tus me hape, “David, hnei organizasio hna cinyanyi koi eö.” E thupen, ame la eni a fe la tus, ke kolo hi lo ketre tus hnenge hna cinyanyin! Celë hi ka ini ni troa metrötrëne la organizasio i Iehova, ngacama tha ka tru kö la filial.
Eni me itre xaa mesinare e Sénégal lo 1967
Tru la itre sineeng ngöne la ekalesia, nge ce eni pala hi me itre fami e nöjei mecixeni hej. Itre ijine lai thatreine kö ni thëthëhmin! Nge eahun pala hi enehila a ihë me icinyanyikeu. Hnenge hna inin la qene Wiwi e Sénégal, nge celë hi ka xatua ni e thupen la eni a wang trongën la itre filial.
Ame lo 1968, hnenge me Linda hna fiancés. Itre treu thupen, hnenge hna thele huliwa sine la drai e Sénégal, matre tro nyio a ce pionie e cili. Ngo itre maseta hi a xom la itre atrene la nöj, nge tha itre trenyiwa kö. Matre hnenge hna bëek a tro Canada. Ame hë la nyio a faipoipo, hna acili nyio troa pionie hut e Edmundston, ngöne la götrane Nouveau-Brunswick, easenyi la ifego memine la provës e Québec.
Nyio a faipoipo lo 1969
NYIO A PIONIE E NOUVEAU-BRUNSWICK ME E QUÉBEC
Pëkö trejin e Edmundston, nge tha alanyimu kö la itre ka ini Tus. Kola musinëne la itre atr hnene la hmi katolik. Ame ngöne la itre qëhnelö, hna cinyanyine ka hape, “Hna wathebone koi itre Temoë Iehova.” Ame ekö, tha ceitu kö me enehila, tha eahuni kö a metrötrën la hna cinyanyin. Matre eahuni a fenafena asë la itre qëhnelö. Ame e nöjei wiik, ketre organizasio katolik a amë ngöne zonal ka hape: “Thele jë la itre Temoë Iehova, nge helë angatre jë.” Ala foa hi lao Temoë e Edmundston, Victor me Velda Norberg, nge eni me Linda. Matre thatraqai eahun hi la hna makën!
Thatreine kö ni thëthëhmine lo kola pane wai eahun hnene la atre thupëne la sirkoskripsio. Thupene la ca wiik, öni nyidrë koi eahun, “Eni a mekun ka hape, ame la ka loi, ke tro epuni a thel troa saze la aqane goeëne la itre atr la itre Temoë Iehova.” Celë hi hnei eahun hna kuca, nge nyipici nyidrë! Hnene la itre atr hna nyiqane öhne la eisapengönene la itre Temoë Iehova, ka ipië, memine la itre he ne katolik, ka pi tru. Ame hë enehila, hetre neköi ekalesia ha e Edmundston.
Thupene la ca macatre, hna upi nyio troa ixatua ngöne la ketre ekalesia ka tru e Québec. Traqa koi 6 lao treu hnei nyio hna ce lapa memine la itre trejin ka ikep. E thupen, hna upi nyio troa xom la huliwa ne sirkoskripsio.
Ame ngöne la 14 lao macatre, hnei nyio hna wang trongëne la itre ekalesia ngöne la provës e Québec. Ketre ijine lai ka mingöming! Ka hetre thangane catr la huliwa ne cainöj ngöne la götrane cili, matre ame ngöne la ca ekalesia, alanyim la itre fami ka kökötr me xomi bapataiso!
THA THËTHËHMINE KÖ NI LA LAPAUN NE LA ITRE TREJIN
Hnim catre nyio la itre trejin ne la götrane Canada ka qene Wiwi. Itre trejin lai ka qaja la meköt, me ka madrin. Alanyim thei angatr ka qëmeke kowe la icilekeu i fami, matre tha ka hmaloi kö troa kapa la nyipici. Ame la itre xan, ke nekönatr pala kö angatr, nge itre keme me thin ka tha hmi kö a upi angatr ka hape, “Loi ju hë hna ini Tus me itre Temoë Iehova, wanga tro eö a tro qa celë hnalapa!” Pëkö ala cas thei angatr ka kei qëmekene la icilekeu. Drei jë kö la madrine Iehova kowe la itre trejine cili ka catr!
Eni fe a pi qaja la gurup ne pionie lapa me itre pionie hut ka traqa troa cainöj e Québec lo ijine cili. Ame la itre xan, angatr a traqa qa ngöne la itre xaa götrane Canada. Hnei angatr hna inine la qene Wiwi memine la aqane mel ne la itre atr. Ketre, loi e tro angatr a trotrohnine la aqane mekune ne la itre atr e cili, hna löth hnene la hmi katolik.
Hna up la itre pionie hut kowe la itre götran laka, pëkö ka cainöj. Pine laka, itre atr a xele ma wai së, matre jole kowe la itre pionie troa öhnyi hnalapa me huliwa. Ketre, ka tru thupene la itre uma, matre hnene fe la itre xaa pionie ka xötrei faipoipo hna hane ce mel memine la luetre, maine köni xaa trefën. Itre ka huliwa catr angatr. Ame la angatr a öhne la ketre atr ka pi ini Tusi Hmitrötr, angatr a kuca asë la hnei angatr hna atreine matre xatua angeic. Ame enehila, tru catr hnei Temoë Iehova e Québec, matre hnene la itre xaa pionie cili hna fek kowe la itre xaa götran ka aja ixatua.
Ame lo nyio ngöne la sirkoskripsio, nyio a isine troa cainöj memine la itre jeune e Mecixen hmakany. Celë hi ka xatua nyio troa atre la itre jol hnei angatr hna melën. Ame enehila, alanyim la ka mesinare, nge itre xan a cilën la itre hnëqa ngöne la organizasio i Iehova.
Ame ngöne la ijine cili, tha ijije kö kowe la itre xaa ekalesia troa nyithupei saas maine xen koi nyio. Matre e pune treu, pëhë manie i nyio. Ame e cili, nyio a mejiune koi Iehova, ke Nyidrë casi hi la ka atre la ka traqa koi nyio. Hnei Nyidrëti pala hi hna xatua nyio. Nge hnei nyio pala hi hna traqa kowe la ekalesia hnei nyio hna troa wang.
ITRE INI QAATHENE LA ITRE TREJIN KA MACAJ
Tune la hnenge hna qaja e kula, hna xatua ni hnene lo cours e Gileada göne la aqane troa ithanata kowe la itre media. Ame ngöne la itre macatre cili e Québec, nyimu aqane troa qeje Iehova jëne radio, me tele, me zonal. Hnenge hna ce huliwa me Léonce Crépeault ketre ka thupë sirkoskripsio. Atre catr nyidrë ithanata memine la itre ka huliwa ngöne media. Ame la nyidrë a ithanata kowe la ketre he ne ka tru, tha nyidrëti kö a nyi ka atre, ngo nyidrëti pe a qaja ka hape: “Atre hi nyipë, ame nyio la ke, lue ka huliwa i Akötresie. Pëkö hnei nyio hna atre göne la götrane cili. Hna upi nyio troa thuemacanyine la itre atr laka, hetre asabele ka tru ne la itre Temoë Iehova. Matre nyio a sipon tro nyipëti a xatua nyio.” Hnene la ipië i nyidrë, matre tru catr la itre atr ka huliwa ngöne media ka xatua nyio.
E thupen, hnene la Bethela hna upi ni troa ce huliwa me trejin Glen How ketre avocat, ngöne la itre jol ka tru hna troa pi ithanatane hnene la itre media. Hna xatua ni hnene la itre ini hnenge hna kapa e Gileada, memine la itre macatre ne ce huliwa ni me Léonce. Madrine catre ni la hnenge hna ce huliwa me trejin How. Pëkö xou i nyidrë la nyidrëti a isigöline la organizasio i Iehova qëmekene la hnakootr, ngo ame la ka mingöming thei nyidrë, ke ene la ihnimi nyidrë koi Iehova.
Ame lo 1985, hna upi nyio troa huliwa ngöne la sirkoskripsio ngöne la götrane kuë ne Canada, nge tha nanyi kö qa ngöne la hnalapa i kaka. Celë hi ka aijijë nyio troa xatua nyidrë. Hnei nyidrëti hna mec köni treu thupen. Hnei nyio hna wang la itre ekalesia utihë lo macatre 1989, lo ijine kola hë nyio troa lö kowe la Bethela ne Etazini. Thupene la 19 lao macatre, nyio ha nu la sirkoskripsio. Ame ngöne la itre macatre cili, hnei nyio hna ce lapa memine la itre fami me ce xen memine la itre trejin ka alanyim. Nyio a olene kowe la itre trejin ka hë nyio kowe la hnalapa i angatr me kepe nyio!
NYIO HA HULIWA NGÖNE LA BETHELA NE ETAZINI
Ame la nyio a traqa e Brooklyn, hna upi ni kowe la Biero Thatraqane La Huliwa Ne Cainöj. Madrine catre ni kowe la itre ini hnenge hna kapa e cili. Ame la ketre ini hnenge hna xom, ke tha tro kö a canga xomi mekun, nge tha hna pane ithele hnyawa kö. Ame lo 1998, hna upi ni kowe la service de la rédaction, enehila pala hi eni a inine troa cinyanyi tus. Itre macatre hnenge hna ce huliwa me trejin John Barr, lo kordinatör ne la Komite Göi Cinyany. Ketre ahnahna ka tru la itre ini hnei nyidrëti hna hamën me traem hnei nyidrëti hna nue koi ni. Ketre trejin lai ka eënyine la itre thiina i Iesu Keriso.
Nyio me John me Mildred Barr
Madrine catre ni troa ce huliwa memine la itre trejin trahmanyi me föe ngöne la service de la rédaction. Itre ka ipië, nge angatr pala hi a sipo ixatua koi Iehova ngöne la huliwa i angatr. Atre hnyawa hi angatr laka, angatr a eatrëne la huliwa hnene la uati hmitrötr i Iehova, ngo tha hnene kö la isa talane i angatr.
Ngöne la icasikeu ka tru ne la macatre 2009, eni a jumitraem kowe la chorale ne la Watchtower
Eni a thawa la itre Tusi Hmitrötr ngöne lo Asabele Koi Itre Nöje Ka Nyimutre e Séoul (Corée) lo 2014
Madrine catre ni me Linda, ke hnei nyio hna tro kowe la 110 lao nöj matre ithuecatr kowe la itre trejin. Hnei nyio hna öhn la aqane hnimi Iehova hnene la itre mesinare, me itre ka sine la komite ne filial, me itre ka huliwa i Iehova drai ka pexej. Hnei nyio fe hna öhne la aqane catre cainöj me mele nyipici ne la itre trejin. Angatr a amë panëne la itre huliwa ne la Baselaia, ngacama hetre isi, pëhë manie ne la nöj, maine kola axösisi angatr. Tru catr la ihnimi Iehova koi angatr!
Qane ekö, hnei Linda hna xatua ni, matre tro ni a eatrëne hnyawan la itre hnëqang. Angeic a hnim la itre xan, nge aja i angeic troa xatua angatr. Nge atreine catr angeic ithanata memine la itre atr. Tru catr la itre atr hnei angeic hna xatuane troa atre la nyipici, nge hnei angeice fe hna xatuane la itre trejin ka nanazij troa bëek hmaca koi Iehova. Linda la ketre ahnahna qaathei Iehova! Ame enehila, qatre hë nyio. Matre nyio a olene kowe la itre jeune ka xatua nyio, la nyio a tro kowe la ketre nöj.—Mar. 10:29, 30.
Ame la eni hmaca a mekun la 80 lao macatre ka ase hë, ke tru catr la hni ne oleng. Eni a pi qaja tune la atre cinyanyine la Salamo ka hape: “Akötresieti fe, hnei nyipëti hna ini ni qaane lo eni a nekö trahmany, nge uti hë enehila, eni a qaja trongëne la itre huliwa i nyipë nyine hain.” (Sal. 71:17) Nge tro pala hi ni a qaja trongën la itre huliwa i Nyidrë utihë la eni a mec!
a Ame la ini celë, ke eje hë ngöne la icasikeu ne nyipine wiik.