Ita Ne Thup göi 21 Juun
Nyima 16 me 09 Qene Drehu
Kola Mama La Inamacane i Iehova Ngöne La Itre Ewekë Hnei Nyidrëti Hna Xup
“Ame la nöjei ewekë i nyidëti ka singödi . . . , te, mama ha hnene la nöjei ewekë hna xup.”—ROM. 1:20.
1. Nemene la ethan la inamacane i fen kowe la itre atr ka nyimutre enehila?
AME la inamacane i fen, tre, thaa celë kö la nyipi inamacane lai. Hnene la itre xaa atr hna qaja ka hape, ka inamacane la atr, e ka atre catre angeic la nöjei ewekë ka nyimutre. Ngo ame lai itre atr cili hna hëne ka hape, itre ka inamacan nge ka huliwane la inamacane i fen, tre, thatreine kö angatre troa hamëne la ixatua ka ijij matre troa öhne la nyipi aliene la mel. Kolo pe a ajojezine la itre atr ka xötrethenge la inamacane i fen, ame hë la pun, “hna iufekeune me xom’ agöne hnene la enyin’ asë ne la ihaji.”—Efe. 4:14.
2, 3. (a) Pine nemene matre Iehova la “ka inamacane hmekuje [hi]”? (b) Nemene la eisapengönene la inamacane qaathei Akötresie memine la inamacane i fen?
2 Ka isapengöne hnyawa lai memine la itre ka hetrenyi la nyipi inamacan, ene lo inamacane qaathei Iehova Akötresie! Kola qaja koi së hnene la Tusi Hmitrötr, ka hape, Iehova la “ka inamacane hmekuje [hi].” (Rom. 16:27) Atre kö Nyidrëti la nöjei ewekë asë nyine troa atre göne la hnengödrai memine la fene hnengödrai, nge Nyidrëti la ka ijije troa qaja la aqane xupe itre ej memine la aqane trongene la mele ne itre ej. Ame la itre wathebo hna eköth thatraqane la itre ewekë hna xup, ene lo hna thele catrëne troa trotrohnine hnene la itre atr, tre, itre hnei Iehova lai hna kuca. Qa ngöne lai, ame la atr a hane xupi ewekë, tre, thaa sesëkötre kö Nyidrë, nge ketre, ame la itre mekune hna wanga atrune me haine hnei atr, tre, itre ka pë pengöne koi Iehova, “Ke hmo xajawa i Akötesie la inamacane ne fen.”—1 Kor. 3:19.
3 Kola qaja koi së hnei Tusi Hmitrötr ka hape, Iehova a “hamëne la inamacan” kowe la itre hlue i Nyidrë. (Ite edomë 2:6) Thaa ka ceitune kö la inamacane i atr memine la inamacan qaathei Akötresie, ke, atreine hi tro sa trotrohnine ej. Loi pe, inamacane lai ka wanga atrune la aqane waiewekë ka loi nge hna nyitrepene ej hnene la nyipi atrehmekun me trotrohnin. (E jë la Iakobo 3:17.) Hnei Paulo aposetolo hna hain la inamacane i Iehova. Hnei nyidrëti hna cinyihan, ka hape: “Ekölö hi ni la ejuine la inamacane ka sisitia memine la ate pengöne i Akötesie! Sihngödi atraqate la iameköti nyidë, nge tha nune öhne kö la ite kala i nyidë!” (Rom. 11:33) Pine laka ka inamacane catre kö Iehova, haawe, easa mejiune laka troa eatrongë së hnene la itre wathebo i Nyidrë kowe la ketre mele ka lolo. Ketre, atre kö Iehova la itre ewekë hne së hna ajan nge ka ithue madrinen la mele së.—Ite edomë 3:5, 6.
Iesu—Ketre “Ate Xup”
4. Nemene la ketre aqane tro sa atrepengöne la inamacane i Iehova?
4 Atreine hi tro sa atrepengöne la inamacane i Iehova memine lo itre xaa thiina i Nyidrë ka sisitria, jëne la itre ewekë hnei Nyidrëti hna xup. (E jë la Roma 1:20.) Kola mama la itre götran ne la pengö i Nyidrë ngöne la itre huliwa hnei Nyidrëti hna kuca, qaane la itre huliwa ka tru uti hë la itre huliwa ka co. Ngacama easa goeëne e koho hnengödrai maine e celë hune la ihnadro, ngo nyimutre pala hi la itre ewekë ka anyipicine laka, hetrenyi la ketre Atre Xup ka inamacane catr nge ka ihnim. Ijije tro sa atrepengöi Nyidrëti hnyawa hnene la hna wanga atrune la itre ewekë hnei Nyidrëti hna xup.—Sal. 19:1; Is. 40:26.
5, 6. (a) Drei la ka ce xup me Iehova la hnengödrai memine la fene hnengödrai? (b) Nemene la nyine tro sa wang, nge pine nemen?
5 Thaa Iehova caasi kö ekö ngöne lo Nyidrëti a “xupe la hnengödrai memine la fene hnengödrai.” (Gen. 1:1) Kola amamane hnei Tusi Hmitrötr laka, qëmekene troa xupe la hnengödrai memine la fene hnengödrai, hnei Iehova hna pane xupe la ketre ua; nge ame ju pë hë la “nöjei ewekë asëjëihë” hna xupe e thupen, tre, ce Nyidrëti hë memine lai angela cili. Ame la ua cili, tre, kolo Hupuna i Akötresieti ka caas, “haetra ne la nöjei hna xup’ asë”, hna uti troa nyi atr e celë fen; nge Iesu la ëje i nyidrë. (Kol. 1:15-17) Tui Iehova, hetrenyi fe Iesu la inamacan. Nyipici, kola qeje pengöne ngöne la tusi Ite Edomë mekene 8 laka, nyidrëti la inamacan. Ketre, kolo mina fe a qeje Iesu hnene la mekene tusi cili, ka hape “ate xupe” tui Akötresieti nyidrë.—Ite edomë 8:12, 22-31.
6 Qa ngöne lai, kola amamane jëne la itre ewekë hna xup, la inamacane i Iehova memine la Atre ce huliwa me Nyidrë, ene Iesu. Kolo itre ewekë lai ka hamëne la itre ini ka sisitria catr koi së. Tro pe sa pane ce wange la foa lao tulu ne ewekë hna xup, laka, hna qaja ngöne Ite Edomë 30:24-28, nge hna qaja ka hape, ka “inamacan’ atraqat’ it’ ej.”a
Ijije Hi Tro Sa Xomi Ini Qa Ngöne La Aqane Huliwa Catre i Xejë
7, 8. Nemene la itre ewekë hnei nyipunieti hna hain thene la xejë?
7 Ame la easa goeëne hnyawa la aqane xupe itre ej memine la itre huliwa hna kuca hnene itre ej, tre, ngacama itre “ewekë ka co e celë fen,” ngo itre ej a hamë ini koi së. Drei la ketre ceitun, pane ce wange jë së la inamacan ne la xejë.—E jë la Ite Edomë 30:24, 25.
8 Kola qaja hnene la itre atr ka inamacan ne la fen la aqane mekunen la nöjei atr asë, ame koi angatr, hetrenyi la 200 000 lao xejë, itre ej a isa catre huliwa e kuhu hnine la dro me e koho hun. Ame hnine la caa lapa ne la iume xejë, tre, hetre köni pengöne xejë: hetrenyi la itre isola me itre xejë trahmany, nge hetrenyi mina fe la itre ka huliwa. Kola isa kuci huliwan hnene itre ej hnine la lapa i angatr, matre tro angatr a isa hetre mele ka loi. Hetrenyi la ketre xejë ka ketre pengöne kö ngöne la götrane ahuë ne Amerika; ketre xejë ka thupe dröne sinöe, nge ceitui angeice memine la ka traa feja. Hnene la neköi öni cili, hna nyidrawane la itre xenyë hnene ej hna traan, me saze göhnene la itre feja cili, me sil acone la itre xaa xenyë matre cia hlöeë la itre ka lapa pe me mana la xen. Hna öhne hnene la itre atr ka inamacan, laka, ame lai xejë cili ka atreine “traa feja,” tre, tro ej a nue asë la itre trenge catrene ej troa ithue xeni hmekune la etrune hna ajane hnene la itre ka caa ume memine ej.b
9, 10. Tune kaa la aqane tro sa nyitipune la aqane catre huliwa ne la xejë?
9 Ijije tro sa xomi ini qa ngöne la pengöne la itre xejë. Itre ej a ini së laka, maine easa aja loi kowe la mele së, tre, nyipi ewekë tro sa catre huliwa. Tusi Hmitrötr a qaja koi së, ka hape: “Ate witi fe, trojë kowe la xejë; goeënejë la ite thina i nyën, mate inamacanepi eö; lo ka pë tixe hmunë, me ate thupën, me musinën; lo ate hnëkëne la a i nyëne ngöne la hnaön, e ijine menuë hë ase hë nyëne eö a i nyën.” (Ite edomë 6:6-8) Ame Iehova me Iesu, ene lo Atre Xupe i Nyidrë, tre, lue ka catre huliwa fe nyidro. Öni Iesu, ka hape: “Hnei Kakati hna huliwa uti hë enehila, nge ini fe a huliwa.”—Ioane 5:17.
10 Loi e tro mina fe sa nyitipu Akötresie me Iesu, laka, tro fe sa hane catre huliwa. Ngacama isa hnëqa së kö e hnine la organizasio i Akötresie, ngo loi e tro së isa ala caasi a “cate[ . . . ] troa huliwa i Joxu pala hi.” (1 Kor. 15:58) Qa ngöne lai, loi e tro sa xötrethenge la ihaji hnei Paulo hna hamëne kowe la itre Keresiano ne Roma, kola hape: “The witi kö ngöne la huliwa. Catejë la hni. Nyi hlue [Iehova] jë.” (Rom. 12:11) Thaa tro kö a gufa la itre trenge catr hne së hna nue matre troa kuca la aja i Iehova, ke, kola akeukawane la hni së hnei Tusi Hmitrötr, ngöne la ej a hape: “Tha thina ka tha meköti kö Akötesie mate troa thëthëhmine la huliwa i nyipunie, memine la ihnimi hnei nyipunie hna amamane kowe la atesiwa i nyidë.”—Heb. 6:10.
Loi E Tro Sa Thupëne Hnyawa La Aqane Imelekeu Së Me Akötresie
11. Qaja jë la itre xaa pengön ne la shefani.
11 Hetrenyi la itre ini ka tru hne së hna xom qa ngöne la ketre öni ka co, hna hëne ka hape, shefani. (E jë la Ite Edomë 30:26.) Ceitune ej memine la lapë ngo ka co me xupexupëtre la lue hnangenyëne ej, nge ka co mina fe la lue ca ne ej. Ka ji lapa la öni cili ngöne la itre git. Ka maca catr la lue meke ne la shefani nge jëne mele i nyëne hi lai; nge ketre, ame la itre hnaop me itre gaa thöni ne la itre git, tre, celë hi itre götrane hnene ej hna lapa ngön, me hnë troa zaene la itre ithupëjia. Ka ce tro ala nyimu la itre shefani, ke, jëne tro itre eje lai a itö ithupë me ithue keukawa ngöne la itre ijine hnötr.c
12, 13. Nemene la itre ini hne së hna xom qa thene la shefani?
12 Nemene la itre ini hne së hna xom qa ngöne la pengöne la shefani? Ame la pane ini, tre, thaa ka nue mele kö koi itre ithupëjia la shefani. Pine laka maca la lue meke ne la shefani, haawe, canga öhne hi la itre ithupëjia me nyën qa gaa nany; nge ketre, ej a lapa easenyine la itre git, ke, celë hi jëne tro nyëne lai a kötrene la itre ithupëjia me nyën. Ketre tune mina fe, nyipi ewekë tro sa hmek matre ijije tro sa atrehmekune la itre ethanyine la fene i Satana kowe la mele së. Hnei Peteru aposetolo hna hajine la itre Keresiano, ka hape: “Inamacanepi, me hmekënejë; ke ithupëjia me nyipunie, ene diabolo, a tro agö, kösë liona a ho, kola thele tha i nyën.” (1 Pet. 5:8) Ame lo nyidrëti e celë fen, hnei Iesu pala hi hna hmek me thupëne hnyawa matre thaa tro kö la itre nyinyithiina i Satana a angazone la mele i nyidrë ka pë ethan. (Mat. 4:1-11) Hnei Iesu hna hamëne la ketre tulu ka lolo catr kowe la itre hlue i nyidrë!
13 Ame la ketre ka xatua së troa hmek, tre, ene la aqane nyipi ewekëne hne së la itre nyine thupë së hnei Iehova ngöne la götrane la ua. Nyipi ewekë tro pala hi sa inine la Wesi Ula i Akötresie me sine la itre icasikeu ne la itre Keresiano. (Luka 4:4; Heb. 10:24, 25) Ketre, tune la aqane ce mele la shefani memine la sine la lapa ne ej, nyipi ewekë tro sa epe catre kowe la itre trejine me easë, itre Keresiano, matre troa eje pala hi the së la madrine troa ce “akeukawanyi [së]” me angatr. (Rom. 1:12) Maine easa catre troa kuca la ka ijij matre troa thupë së hnei Iehova, haawe, easë hi lai a amamane ka hape easa hane kapa la hna qaja hnei Davita, kola hape: “Iehova la giting, me hunapong, me ate amele ni. Akötesingö, nge etë huting, lo hnenge hna lapaune kow.”—Sal. 18:2.
Loi e Tro Sa Cile Hut Ngöne La Icilekeu
14. Ngacama thaa nyine xouene kö la ketre sipa, ngo nemene la pengöne e iumë hë?
14 Ijije tro mina fe sa xomi ini qa ngöne la pengöne la sipa. Maine jë thaa nyine xouene kö la caa sipa, ke ka co catr ej, 5 cm hi la eqeane ej, ngo maine iume sipa, tre, eje hi lai laka tro hë së lai a xou. (E jë la Ite Edomë 30:27.) Pë fe kö hna hane meji hnene la itre sipa; kola mama e utine pi itre ej la ketre hlapa ka macaje hë troa menuën, kösë ju hi lo kola ue nge hnapapa ju pe hi. Hna aceitunëne hnei Tusi Hmitrötr la mejen la itre öni ka tune la itre sipa, memine la mejen la itre ikariota maine ukahlokin’ eë e kola dreu qitr. (Ioela 2:3, 5) Nyimutre la itre atr ka li manine la itre ihaö matre lepe acone ju la itre sipa, ngo thaa ie kö. Pine nemen? Pine laka hna thaa apinyi eë hnene la itre ngönetrei ne la itre sipa ka mec, matre hetre itre thelene ju kö ka mele pe troa sisedrëne la gojenyi nyudren. Ngacama pëkö joxu maine ka elemekene pena la tronge i nyudren, ngo ame pe, ame la aqane caasi nyudren ceitune me ketre trongene isi, ka ijije troa cile kowe la nöjei itupath.d—Ioela 2:25.
15, 16. Nemene la itre ewekë ka aceitunëne la itretre cainöjëne la Baselaia memine la iume sipa?
15 Hnei Ioela perofeta hna aceitunëne la huliwa ne la itre hlue i Iehova memine la itre huliwa ne la itre sipa. Hnei angeice hna cinyihan, ka hape: “Tro nyudeni a silite tune la itete cat, tro nyudeni a elë shashaithe la tra etë tune la itete ishi, tro nyudeni a isa trongëne la ite jë i nyuden, nge tha tro kö nyudeni a jea qa ngöne la ite xöte i nyuden. Tha tro kö nyudeni a ipeny, tro nyudeni a isa trongëne la ite jë i nyuden, nge nyudeni a kei kowe la ite jo, te, tha eate kö.”—Ioela 2:7, 8.
16 Drei la aqane lolone la hna perofetane celë, kola qeje itretre cainöjëne la Baselaia i Akötresie ngöne la hneijine së! Pëkö “tra etë” ne icilekeu ka ijije troa sewe angatre troa cainöj. Ngo angatre pe a nyitipu Iesu, lo ka catre troa kuca la aja i Akötresie, ngacama nyimutre la itre ka methinë nyidrë. (Is. 53:3) Nyipici, hnene la itre xaa Keresiano hna “kei kowe la itre jo,” kolo lai a hape hetrenyi la itre hna humuthe pine la lapaune i angatr. Ngo thaa hna thingi jëne kö la huliwa ne cainöj, eje pe a kökötre nge kola elë trootro fe la etrune la itre ka cainöjëne la Baselaia. Eje hi ame itre xaa ijin, hnene la iaxösisi hna aijijëne la maca ka loi troa kökötr me ketr la hni ne la itre atr ka thaa hane kö drenge ekö la maca ne la Baselaia. (Ite hu. 8:1, 4) Hapeu epuni kö a xome la huliwa ne cainöj me catre cile huti tune la itre sipa, ngacama thaa hna semesine nyipunieti kö hnene la itre atr, maine icilekeu pena me nyipunie?—Heb. 10:39.
“Fedeju Kowe La Loi”
17. Pine nemene matre kola fedre la itre wanakoca ne la thu ngöne la itre götrane ka jijia?
17 Thaa thatraqane fe kö la neköi thu hnene la itre wathebo hna acile thatraqane la ihnadro. (E jë la Ite Edomë 30:28.) Eje hi, kola hain hnene la itre ka ini sias la atrein ne la neköi öni cili troa wewë nyimenyim ngöne la itre ngöne uma me itre hune uma ka jijia, nge thaa kei pi kö. Nemene la ka aijijëne la thu troa wewë tune lai? Pë pena kö ka fedre ngöne la lue ihnatrapaca i nyën. Ngo ame pe la ka afedrene la itre wanakoca ne la thu, tre, ene la itre hnepe götrane ka nyimutre catr ka ceitu me itre pen. Nge eje ngöne la itre hnepe götrane cili la itre neköi euny ma traqa koi itre hadredre la etrun, nge thaa öhne kö hnei lue meke i atr. Kolo hi a atreine wewë nyimenyime la thu ngöne la itre ngöne uma maine hune i thulu pena, hnene hi la itre neköi eunyi cili! Pine laka kola pane haine hnene la itre ka inamacan lai hna atreine kuca hnene la thu, haawe, öni angatre ka hape, loi e troa thele aqane troa nyitipune la itre wanakoca ne la thu matre troa kuci nyine pele ewekë ka fedre hnyawa.e
18. Tune kaa la aqane troa xecie hnyawa e kuhu hni së, laka, easë pala hi a “fede kowe la loi”?
18 Nemene la ini hne së hna xom qa ngöne la pengöne la thu? Kola hmekë së hnei Tusi Hmitrötr, ka hape: “Sisinejë la ngazo; nge fedeju kowe la loi.” (Rom. 12:9) Atreine hi tro la itre iajojezi ne la fene i Satana a uku së troa iananyi memine la itre trepene meköti Akötresie, kolo lai a hape thaa tro hë sa fedre kowe itre ej. Drei la ketre ceitun, maine easë pala hi a ce tro memine la itre atr ka thaa fedre kö kowe la itre trenge wathebo i Akötresie, ngöne la hna ini, me hna huliwa i maseta maine ngöne pena la itre xaa nyine iamadrinë ne fen, haawe, ijije tro lai itre ewekë cili a sewe së troa kuca la ewekë ka meköt. Thaa tro pi kö a nue la itre ewekë cili troa ajojezine la mele i epun! Kola hmekëne hnene la Wesi Ula i Akötresie, ka hape: “The pi inamacane kö ngöne la mekune i’ ö.” (Ite edomë 3:7) Ngo loi e tro pe sa trongëne la eamo ka inamacan hna hamëne hnei Mose kowe la nöje i Akötresie ngöne lo hneijine ekö, kola hape: “Tro eö a qoue Iehova Akötesi’ ö; tro eö a nyi hlue i nyidë, me fede koi nyidë.” (Deu. 10:20) Maine tro pala hi sa fedre koi Iehova, haawe, tro hë sa nyitipu Iesu, ene lo hna hape göi nyidrë: “Hnei cilieti hna nyipine la thina ka meköt, me sisine la thina ka ngazo.”—Heb. 1:9.
Itre Ini Hna Xom Qa Ngöne La Itre Ewekë Hna Xup
19. (a) Nemene la itre thiina i Iehova hnei nyipunieti hna öhne ngöne la itre ewekë hnei Nyidrë hna xup? (b) Tune kaa la aqane tro sa kepe thangane ka loi qa ngöne la inamacane i Akötresie?
19 Tune lo hne së hna ce wange hë, ka mama hnyawa hi la itre thiina i Iehova ngöne la itre ewekë hnei Nyidrë hna xup, nge ketre, nyimutre la itre ini ka sisitria hne së hna kapa qa ngön. Maine tro pala hi sa inine hnyawa la itre huliwa i Iehova, haawe, tro hë sa haine la inamacane i Nyidrë. Maine tro sa wanga atrune la inamacane i Akötresie, haawe, tro ha elitrauje la madrine së enehila, nge tro ha thupë së ngöne la itre drai elany. (Ate cai. 7:12) Nyipici, tro hë së isa ala caas a melëne la enyipicine la itre trenge ewekë ngöne Ite Edomë 3:13, 18, ka akeukawane la itre hni së, kola hape: “Manathithi hë la ate öhne la inamacan, memine la ate hete trotrohnin. Sinöe ne mele angeice koi angete xomi angeic, nge manathithi angete xölehuji angeic.”
[Ithueamacany]
a Ijije tro la itre thöth a kepe thangane ka loi qa ngöne la hna goeëne la itre mekune hna fejan e cahu fen, me qaja la hnei angatre hna e ngöne la ijine kola troa inine la Ita Ne Thup celë hnene la ekalesia.
b Maine kola aja ithuemacanyi göne lai xejë cili, tre, wange ju la itre hna cinyihan celë ngöne Réveillez-vous ! ne 22 Maac 1997 götrane 31, me 22 Mei 2002 götrane 31.
c Maine kola aja ithuemacanyi göne la shefani, tre, wange ju la Réveillez-vous ! ne 8 Semitrepa 1990, götrane15-16.
d Maine kola aja ithuemacanyi göne la sipa, wange ju la Réveillez-vous ! ne 08 Febuare 1977, götrane 11.
e Maine kola aja ithuemacanyi göne la thu, wange ju la Réveillez-vous ! ne Eiperem 2008, götrane 26.
The Tro Kö Nyipunieti a Thëthëhmin
• Nemene la itre ini ka sisitria hne së hna xom qa ngöne la pengöne . . .
• la xejë?
• la shefani?
• la sipa?
• la thu?