Pag-alagad sa Cuba Sulod na sa mga 70 ka Tuig

Simple ra ang among kinabuhi didto sa baryo. Silingan ra namo ang among mga paryente, apil na ang among mga iyaan, uyoan, ug mga apohan. Malipayon mi sa among kinabuhi, ug kontento ra mi sa kon unsay naa namo.

Nagsugod ug Bible study ang akong mga ginikanan dihang mga singko anyos ko. Si Walton Jones ang nag-study nila. Dasig kaayo siya, kay mga 10 ka oras siyang magbaktas paingon sa among baryo. Kada bisita niya, magtapok ming tanan sa balay nilang Lolo ug Lola, ug pipila ka oras ming maghisgot bahin sa Bibliya. Ganahan kaayo silang Mama ug Papa sa ilang mga nakat-onan, apil na si Tiyo Pedro ug Tiya Ela, maong sa wala madugay, nagpabawtismo sila ingong mga Saksi ni Jehova. Karon, hapit nang mag-100 ang edad ni Tiya Ela, ug payunir gihapon siya dinhi sa Cuba.

Niadtong panahona, ang mga Saksi ni Jehova wala pa idili sa Cuba. Nailhan mi nga magsangyaw gyod sa balay ug balay, nga magdalag mga bag nga punog literatura. Grabe ang among binaktasay adto! Hangtod karon, mahinumdom gihapon ko sa among nindot nga mga eksperyensiya sa pag-alagad kang Jehova niadtong wala pa idili ang buluhaton. Pero sa wala madugay, miabot ang “lisod nga panahon.”—2 Tim. 4:2.

MIABOT ANG LISOD NGA MGA PANAHON

Dihang mga singko anyos ko, si Papa ug si Tiyo miadto sa laing bahin sa isla aron motambong ug asembliya. Makapaguol kay nasakit silag typhoid fever tungod sa hugaw nga tubig didto. Mahinumdom ko nga tungod adto, nahurot ang buhok ni Tiyo, pero buhi ra siya. Pero si Papa namatay. Mga 32 anyos pa intawon siya adto.

Pagkamatay ni Papa, midesisyon si Mama nga mobalhin mig puyo sa balay sa iyang igsoon didto sa baryo sa Lombillo. Tungod ana, nalayo mi sa among mga paryente sa side ni Papa, apil na nilang Lolo ug Lola nga suod kaayo namo. Bisan pa ana, ang among pamilya padayong nag-alagad kang Jehova.

Niadtong Agosto 26, 1957, sa edad nga 10, nabawtismohan ko sa usa ka artipisyal nga linaw duol sa Lombillo. Pero wala ra abtig duha ka tuig, kalit nga nausab ang kahimtang sa mga Saksi ni Jehova sa Cuba. Niadtong 1959, nailog sa mga komunista ang gobyerno.

Kay komunista man ang bag-ong gobyerno, gusto nila nga daghan silag sundalo maong nagsige silag pang-recruit. Dako kaayo nig epekto sa mga Saksi kay siyempre neyutral man ta sa politika ug dili ta mag-apil-apil sa mga gubat. Tungod ana, naglisod mi sa paghimo sa among espirituwal nga mga kalihokan, hangtod nga gidili na gyod sa gobyerno ang atong buluhaton. Daghan kaayong igsoon ang gipriso. Ang uban gani pirmeng kulatahon ug dili kaayo hatagag pagkaon. Kon hatagan mag pagkaon, usahay naa pod ni sagol nga dugo, nga klarong gidili sa Bibliya.

Bisan pa niini nga mga kalisdanan, padayon gihapon ming nagtigom aron simbahon si Jehova. (Heb. 10:25) Nag-asembliya pa gani mi sa mga uma ug bisan sa mga lugar nga morag imposible gyong himoong tigomanan. Diha pa gani toy higayon nga gipagamit sa usa ka brader ang iyang dako nga silonganan sa mga karnero aron didto mi mag-asembliya. Wala pa gyod to namo malimpiyohi daan o mapagawas ang mga karnero. Mao to, nag-asembliya ang mga karnero ni Jehova uban sa literal nga mga karnero!—Miq. 2:12.

Naapresyar gyod namo ang mga igsoon nga naningkamot nga matagan-an mi niadtong panahona ug espirituwal nga pagkaon. Pananglitan, ang mga programa sa asembliya girekord daan diha sa mga cassette tape, ug dayon gipang-apod-apod ni ngadto sa mga igsoon sa lainlaing bahin sa nasod. Usahay gani, duha lang ka brader ang mag-andam ug maghatag sa tanang pakigpulong, ug silasila ra pod ang magrekord ani. Aron dili sila masakpan, didto sila magrekord sa mga lugar nga dili dahomon sa mga awtoridad, maong usahay makadungog mig mga tuktugaok sa manok o ubang kataw-anan nga mga tingog diha sa rekording. Kon walay koryente sa among giasembliyahan, naay brader nga magsikad intawon sa bisikleta nga gitaoran ug dynamo aron naa mi koryente. Tungod adto, ma-play namo ang cassette ug madungog namo ang programa. Busa bisag lisod ang among kahimtang niadtong panahona ug wala kaayo mi inimprentang mga publikasyon, wala gyod mi makulangi sa espirituwal nga pagkaon. Malipayon gihapon kaayo ming nag-alagad kang Jehova.—Neh. 8:10.

NAGPAYUNIR UG DAYON NAHIMONG GINIKANAN

Pag-edad nakog 18, nagregular payunir ko sa lungsod sa Florida. Human sa mga usa ka tuig, giasayn ko ingong espesyal payunir sa sentro, didto sa siyudad sa Camagüey. Didto nako nailaila si Emilia, usa ka guwapa nga sister nga taga-Santiago de Cuba. Nagkatrato mi, dayon pagkahuman sa usa ka tuig, nagminyo mi.

Nagtrabaho kog full-time sa usa ka pabrika sa asukar nga gipanag-iya sa gobyerno. Dili na kaya sa among kahimtang nga magpayunir, pero naningkamot gihapon mi ni Emilia nga himoong prayoridad ang espirituwal nga mga kalihokan. Alas 3:00 sa kadlawon hangtod alas 11 sa buntag ang akong trabaho. Dili gyod unta ko ganahang momatag sayo, pero gipili nako ni nga eskedyul aron makasangyaw ug makatambong gihapon ko sa mga tigom kauban ni Emilia.

Pagka-1969, natawo ang among unang anak, si Gustavo. Niadto pong panahona, gihangyo ko nga mag-alagad ingong tigdumala sa sirkito. Kaniadto man god, puwede pang mag-alagad ingong tigdumala sa sirkito bisag naa nay mga anak. Mao to ang usa sa pinakamalipayon pero pinaka-busy pod nga panahon sa among kinabuhi. Lipay kaayo mi ni Emilia nga nakaalagad mi sa mga igsoon niining paagiha. Pero busy pod kaayo mi sa pag-atiman sa among pamilya, kay natawo ang among ikaduhang anak nga si Obed, dayon si Abner, ug human sa pipila ka tuig, ang among anak nga babaye nga si Mahely.

Malipay gyod kong maghinumdom sa mga panahon nga naa mi sa sirkitong buluhaton. Nakita gyod nako kon giunsa pagpanalangin ni Jehova ang iyang katawhan sa Cuba. Gipanalanginan pod niya ang among mga paningkamot nga tudloan ang among mga anak nga higugmaon siya. Pero dili pod lalim ang among naagian ni Emilia niini nga asaynment. Estoryahan ta mo kon ngano.

PAG-ALAGAD SA SIRKITO BISAN SA LISOD NGA KAHIMTANG

Niadtong mga 1960’s ug 1970’s, misamot ka lisod ang kahimtang sa mga Saksi sa Cuba. Ang mga Kingdom Hall gipangsirad-an. Ang mga misyonaryo gipapahawa sa nasod. Daghang batan-ong brader ang gipangdakop ug gipriso. Ug gisirad-an pod ang sangang buhatan didto sa Havana.

Kay gidili man ang buluhaton, kada weekend ra namo mabisita ang mga kongregasyon. Maong duha ka semana mi mobisita sa kada kongregasyon, pero puros ra weekend. Siyempre, sekreto ra ang among pagbisita. Maong gamay ra mig dad-on ug sagad magbisikleta ra mi aron dili mi dudahan sa mga polis. Amo tong gihimo nga morag mobisita ra mig mga paryente. Sayon ra hinuon to kay mora na man pod mig pamilya. Tungod gani sa among kasuod, kinahanglan ming maningkamot nga dili malimot kon unsa gyoy among tuyo sa pagbisita. (Mar. 10:​29, 30) Pero bisag munamuna na namong pag-amping, sagad sundan ug sukitsukiton gihapon mi sa mga polis. Kuyaw to kay kon madakpan mi, dakpon pod ug apil ang mga igsoon.—Roma 16:4.

Niadtong panahona, daghan mig nailaila nga mga igsoon nga grabe ka mahinatagon bisag pobre kaayo. Naay mga lugar nga mas daghan pag lamok kay sa mga tawo, pero buotan kaayo ang mga igsoon kay pahulmon mi nila sa ilang moskit bahalag wala na intawon silay magamit, aron lang makatulog mig tarong inigkagabii. Ang uban andam magpasaka sa ilang balay bisag gamay ra silag pagkaon nga madalit. Gani naay mga panahon nga magdala mig among kaugalingong pagkaon aron among ma-share nila.

Dihang mobisita mig mga kongregasyon, dili namo madala ang tanan namong anak. Maong usa ray among dad-on, ug ipabantay namo kang Mama ug sa akong manghod nga babaye ang uban. Proteksiyon pod baya ang pagbiyahe nga naay dalang gamayng bata. Diha gani higayon nga gi-check sa mga polis ang among mga gamit. Pero gitago na namo daan ang among mga literatura sa usa ka bag nga butanganan namog hugaw nga mga diaper. Siyempre wala na to apilag check sa mga polis.

Nakadayeg kaayo ko kang Emilia sa tanan niyang gihimo para nako ug sa among mga anak niadtong panahona. Sa akong bahin, bisag lisod, nakaya nakong dunganon ang akong sekular nga trabaho sa pabrika ug ang akong mga responsibilidad ingong tigdumala sa sirkito. Kas-a o kaduha sa usa ka semana, motrabaho kog double shift aron dili na ko kinahanglang motrabaho inigka-weekend. Pero sa ngadtongadto, nausab ang akong posisyon sa trabaho. Nahimo kong team leader, ug kinahanglan na kong motrabahog pito ka adlaw kada semana. Dili nako mausab ang akong eskedyul. Pero nakita nako nga kon hatagan lang nakog igong trabaho ang akong team, naa ra silay matrabaho sa weekend bisag wala ko. Maong nakabisita gihapon ko sa mga kongregasyon. Wala gani kabantay ang akong mga amo nga wala diay ko sa trabahoan kon weekend.

MALIPAYON GIHAPON BISAN PA SA MGA KAUSABAN

Niadtong 1994, dihay gihimong espesyal nga miting sa Havana, ug gidapit ang tanang 80 ka tigdumala sa sirkito. Lipay kaayo mi kay human sa daghang tuig, nagkitaay na gyod mi pag-usab. Sa maong miting, gihisgotan ang pipila ka kausaban sa organisasyon. Dayon dihay makapakurat nga pahibalo. Ang mga brader nga nanguna miingon nga nagplano silang ihatag ang among ngalan ngadto sa mga awtoridad! Ngano kaha?

Gipasabot mi nila nga pipila ka beses na silang nakig-estorya sa mga opisyales sa gobyerno, sa tuyo nga mausab ang panglantaw sa gobyerno bahin sa mga Saksi ni Jehova. Gipangayo sa awtoridad ang mga ngalan sa tanang tigdumala sa sirkito. Kaming tanan miuyon nga ihatag ang among ngalan. Sukad adto, naa nay maayong mga resulta ang pagpakig-estorya sa mga brader uban sa mga awtoridad.

Sa ngadtongadto, makasangyaw ug makatigom na mi nga dili tinagotago, bisag wala pa gihapon marehistro ingong relihiyon ang mga Saksi ni Jehova. Nahibaloan pod namo sa ulahi nga kabalo na diay daan ang mga awtoridad sa ngalan sa ubang tigdumala sa sirkito, pero gusto lang nila nga ang mga Saksi mismo ang mohatag nila sa mga ngalan.

Pagka-Septiyembre 1994, ang mga Saksi gihatagan ug permit nga mag-abli pag-usab ug sangang buhatan. Puwerte namong lipaya, kay kinsa goy magdahom nga magamit namo pag-usab ang among sangang buhatan human sa 20 ka tuig!

Pagka-1996, nakadawat mig tawag ni Emilia ug gidapit mi nga moalagad sa Bethel. Nakurat mi kay naa pa mi duha ka anak nga naa sa among poder. Among giingnan ang mga brader nga nanawag nga siyempre prayoridad namo ang among mga anak. Gipamalandongan sa mga brader ang among kahimtang, ug sa ulahi, miingon sila nga gusto gihapon nila nga mag-alagad mi sa Bethel. Amo tong gidawat, ug namalhin mi ingong pamilya didto sa Havana.

Sa tinuod lang, sa primero wala ko mag-enjoy sa Bethel. Mas ganahan gyod ko sa field kay dugay baya ko sa sirkitong buluhaton. Wala ko maanad nga maglingkod lang sa opisina. Pero gitabangan ko sa mga Bethelite, ilabina sa akong asawa, nga mausab ang akong panglantaw. Sa ngadtongadto, nabalik ang akong kalipay ug ganahan na kaayo ko sa Bethel.

Tigulang na mi karon ni Emilia, pero malipay gihapon kaayo ming maghunahuna sa tanang igsoon nga among nasuod ug nakauban sa pag-alagad sa daghang tuig. Nalipay pod mi nga ang among mga anak ug mga apo nag-alagad kang Jehova. Parehas mig gibati ni apostol Juan, kinsa miingon dihang tigulang na siya: “Wala nay mas makapalipay nako kay niini: nga akong madungog nga ang akong mga anak padayong naglakaw sa kamatuoran.”—3 Juan 4.

Karon, halos 30 ka tuig na mi ni Emilia sa Bethel, pero naningkamot gihapon mi nga ihatag ang among pinakamaayo kang Jehova bisag adlaw-adlaw ming nakigbisog sa cancer ug katigulangon. Tinuod, daghan mig naagian nga mga kalisdanan, pero mapasalamaton kaayo mi sa pribilehiyo nga makaalagad “sa [atong] malipayong Diyos” sulod na sa mga 70 ka tuig dinhi sa isla sa Cuba.—1 Tim. 1:11; Sal. 97:1.