Azazel—Kanding nga Mahanaw

ANG pulong “Azazel” makita sa upat ka beses diha sa Bibliya, diha sa kalagdaang may kalabotan sa Adlaw sa Pagtabon sa Sala.​—Levitico 16:8, 10, 26.

Ang kasaysayan niining pulonga gilantugian. Kon sundon nato ang espeling diha sa Hebreohanong Masoretic nga teksto, ang ‛aza’·zelʹ mopatim-aw nga kombinasyon sa duha ka lintunganayng mga pulong nga nagkahulogang “kanding” ug “mahanaw.” Kana ang katarongan sa kahulogang “Kanding nga Mahanaw.” Sumala sa laing pulong nga naggikan niana, nga gibase sa pagtuo nga nagkabaylo ang duha ka konsonante, kini nagkahulogang “Kusog sa Diyos.” Ang Latin Vulgate naghubad sa Hebreohanong pulong ingong capro emissario, nga mao, “ang emisaryong kanding,” o “ang dakdakanan.” Ug ang Gregong ekspresyon nga gigamit sa Septuagint nagkahulogang “ang usang nagadala palayo (nagasikway) sa kadaotan.”

Ang duha ka kanding (laking nating mga kanding) gikuha sa hataas nga saserdote gikan sa katigoman sa mga anak sa Israel aron gamiton sa tinuig nga Adlaw sa Pagtabon sa Sala. Pinaagi sa pagripa, ang usa ka kanding natudlo “alang kang Jehova,” ug ang lain “alang kang Azazel.” Human mahalad ang usa ka laking baka alang sa hataas nga saserdote ug sa iyang panimalay (sa walay duhaduha naglakip sa tanang Levihanon), ang kanding alang kang Jehova gihalad ingong usa ka halad-tungod-sa-sala. Bisan pa niana, ang kanding alang kang Azazel gitipigang buhi sulod sa usa ka panahon “sa atubangan ni Jehova sa pagtabon sa sala niini, aron sa pagpalakaw niini alang kang Azazel ngadto sa kamingawan.” (Levitico 16:5, 7-10) Ang pagtabon sa sala alang niining buhing kanding naggikan sa dugo sa kanding nga alang kang Jehova, nga bag-o pang gipatay ingong halad-tungod-sa-sala, kay ang kinabuhi sa unod anaa sa dugo. (Levitico 17:11) Ang bili sa dugo, o bili sa kinabuhi, sa gipatay nga kanding sa ingon nabalhin ngadto sa buhing kanding, o sa kanding alang kang Azazel. Busa, bisan pag kadto wala patya sa saserdote, kining buhing kanding nagdala ibabaw niini sa makatabon-sa-sala nga merito o sa bili sa kinabuhi. Ang kamatuoran nga kini gitanyag atubangan ni Jehova lagmit nagpaila nga giila niya ang maong pagbalhin sa merito o gahom sa pagtabon sa sala. Ang usa nga sama niini mao ang gibaod nga paagi sa paghinlo sa usa ka Israelinhon nga naayo sa sanla, o ang paghinlo sa usa ka balay nga naayo sa maong hampak. Sa maong kahimtang ang usa ka buhing langgam ituslob sa dugo sa usa ka langgam nga gipatay. Unya ang buhing langgam tugotan sa paglupad, nga magdala sa sala.​—Levitico 14:1-8, 49-53.

Ang duha ka kanding kinahanglang walay daot, himsog, ug magkapareho kutob sa mahimo. Sa dili pa sila ripahan, ang duha ka kanding adunay purohan nga mapili ingong kanding alang kang Jehova. Human sa paghalad sa kanding alang kang Jehova, ang hataas nga saserdote magbutang sa iyang mga kamot sa ulo sa buhing kanding ug magsugid sa mga sala sa katawhan ibabaw niana. Unya ang maong kanding palakton, nga dad-on ngadto sa kamingawan sa “usa ka tawong andam.” (Levitico 16:20-22) Sa ingon ang kanding alang kang Azazel sa simboliko magdala sa mga sala sa katawhan sa miaging tuig, nga mahanaw uban niana ngadto sa kamingawan.

Ang duha ka kanding gitumong ingong usa ka halad-tungod-sa-sala. (Levitico 16:5) Ang duha lagmit gigamit aron magpasiugda sa dugang kon unsay mahimo sa maong tagana sa pagtabon sa mga sala sa katawhan. Ang unang kanding gihalad. Ang ikaduha, kay ang mga sala sa katawhan gisugid ibabaw niana ug gipalakaw sa halayo ngadto sa kamingawan, nakadugang sa puwersa sa pagpasaylo nga gihatag ni Jehova ngadto sa mga mahinulsolon. Ang Salmo 103:12 naghatag sa pasalig: “Ingon sa pagkahalayo sa silangan gikan sa kasadpan, sa mao nga gilay-on iyang gipahilayo kanato ang atong mga kalapasan.”

Sumala sa gipatin-aw ni apostol Pablo, tungod sa paghalad ni Jesus sa iyang hingpit tawhanon nga kinabuhi mismo ingong usa ka halad alang sa mga sala sa katawhan, labaw pa kaayo ang iyang nahimo kay sa nahimo sa “dugo sa laking mga baka ug sa mga kanding.” (Hebreohanon 10:4, 11, 12) Sa ingon siya nagsilbing “ang dakdakanan,” kay siya mao ang ‘nagdala sa atong mga sakit,’ ang usa nga “giduslak tungod sa atong kalapasan.” (Isaias 53:4, 5; Mateo 8:17; 1 Pedro 2:24) Iyang ‘gidala’ ang mga sala sa tanan nga nagpakitag pagtuo sa bili sa iyang halad. Iyang gipasundayag ang tagana sa Diyos sa pagpahinabo nga ang pagkamakasasala bug-os nga mahikalimtan. Niining mga paagiha ang kanding “alang kang Azazel” naghulagway sa halad ni Jesu-Kristo.