Pagsangyaw Diha sa Maputo—Ang Makaiikag nga Kaulohan sa Mozambique!

Sa 1991, ang mga Saksi ni Jehova gihatagan ug legal nga pag-ila sa Mozambique. Sukad niadto ang pagsangyaw sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos nakahimog talagsaong pag-uswag niining nasora sa tropiko sa habagatan-silangang baybayon sa Aprika. Ang mosunod maoy usa ka asoy kon sa unsang paagi ang mga Saksi ni Jehova nagabuhat sa ilang edukasyonal nga buluhaton sa Bibliya sa Mozambique, ilabina sa palibot sa Maputo, ang kaulohan.

TUNGOD sa klima niini nga naapektohan sa mainit nga Indian Ocean, gitagamtam sa Mozambique ang kasarangang klima. Ang matahom nga mga baybayon gilinyahan sa mga punoan sa palma ug daghag takot ang baybay. Ang nasalipdan nga katubigan sa dakong luuk nga nahimutang sa habagatan sa nasod​—maoy usa ka maayong dapit alang sa kaulohan niini, ang Maputo.

Ang katahom ug kalinaw niining yutaa, hinunoa, nagapanghimakak sa mabangis nga kasaysayan niini. Sa daghang kasiglohan kini nakigbisog ubos sa langyawng pagmando, una sa mga Arabiano ug unya sa mga Portuges. Kining ulahi miabot nga bug-os nga gipanalanginan sa Katolikong Simbahan gilungkaban ang yuta sa mga bahandi niini​—garing, bulawan, ug mga ulipon. Sa kataposan, human sa daghang kasiglohan sa kolonyal nga pagpanglupig, ang mapait nga gubat mibuto sulod sa nasod nga maoy miagak sa independensiya niadtong 1975. Ikasubo, ang kausaban wala makahimo sa kinabuhi nga mas segurado, kay ang nasod nalangkit sa sibil nga gubat, nga misangpot sa dakong pag-antos sa katawhan, ilabina sa walay-labot nga populasyon sa kabaryohan.

Maputo, ang Kaulohan

Sa kataposang dekada, libolibo sa mga taga Mozambique ang mikalagiw sa mas hilwas nga mga lungsod ug mga siyudad. Kini ilabinang makita diha sa Maputo, diin ang panagsagol sa kinaraang katahom sa arkitekturang Portuges ug ang mabulokong Aprika nagahatag ug usa ka makisaw nga palibot sa siyudad. Samtang maglakaw diha sa halapad, tulog-linyang mga dalan sa Maputo karong adlawa, ang una mong mamatikdan mao ang mga panon sa mga tawo nga nagkapuliki sa ilang adlaw-adlaw nga obra. Apan dunay kalainan. “Bisan pa sa kadasok ug kalisod sa adlaw-adlawng kinabuhi, ang mga tawo mapahiyomon,” miingon si Rodrigo, usa ka misyonaryo sa Maputo. “Halos dili ka makakita ug mga tawong walay batasan!” Oo, ang mga taga Mozambique ilado sa pagkabuotan ug pagkamahigalaon.

Siyempre, sama sa kadaghanan sa Aprika, ang naandang dapit nga ikahibalag mo ang mga tawo mao ang lokal nga tiyanggihan. Aron makaabot didto mosakay ka ug Chapa 100, ang lokal nga ngalan sa daghang trak nga pickup nga maoy gigamit sa transportasyon sa publiko. Sa naandan, daw mas daghang tawo ang nangapyot sa gawas sa trak kay sa mga tawo nga anaa sa sulod. Tingali mas maayong maglakaw na lang.

Ang mga taga Mozambique mga negosyante kaayo. Ang bisita sa Maputo makamatikod gayod sa ilang pagkanegosyante pinaagi sa pagbutang ug gamayng mga lamesa diha sa karsada ug sa mga eskina sa dalan. Gusto ka bang mopalit ug preskong mga prutas, utanon, mga yerba, o mga lamas? Dunay daghan alang sa tanan. Unsa man ang bahin sa buhi nga mga manok, kasoy, o mga tangbo nga magamit sa pagtukod sa imong balay? Wala kaayoy problema, ug ang tanan ginahimo sa mahigalaong espiritu. Ang mga serbisyo sama sa pagpalimpiyo sa imong sapatos o sa pagpahugas sa imong sakyanan usab mabatonan. Ginamit ang usa ka mainit nga pirasong puthaw ug palid nga plastik, ang bata nga lalaki mo-laminate gani sa imong bililhong mga dokumento.

Sa pagkatinuod, dili tanang negosyo sa kadalanan pulos legal. Bisan pa ginahimo gihapon kini. Ang ilegal nga mga tigtinda gitawag ug dumba nenge, nga nagkahulogan “salig sa imong tiil.” Tinuod kini tungod kay sa dihang ang mga awtoridad moabot aron manginspeksiyon, ang katulin sa pagdagan hinungdanon aron dili-mapildi ang ilang peligro nga negosyo.

Tungod sa baho, lagmit duol na kita sa tiyanggihan sa isda! Sa ulahi nga kahaponon adlaw-adlaw, diha sa mga baybayon sa Costa do Sol, ang palibot sa mga sakayan nga tigpangisda magkisaw samtang itumod nila ang ilang mga nakuha sa maong adlaw. Dugang pa sa mga isda sa tanang porma ug gidak-on, dunay mga kasag, banagan, ug, siyempre, ang iladong lukon sa Mozambique. Apan, ikaw tingali interesado sa laing matang nga pangisda nga nagakahitabo sa sulod ug sa palibot sa Maputo.

“Mangingisdag mga Tawo”

Sukad nga nahimong legal diha sa Mozambique, maayo ang pagsanong sa publiko sa mga Saksi ni Jehova. Usa ka tawo mipahayag sa iyang apresasyon pinaagi sa pag-ingon: “Sa London nakakita akog daghan kaninyo diha sa mga dalan. Gani, bisan asa ako moadto, nakakita akog mga Saksi ni Jehova. Karon maayo ang akong gibati nga nakita usab kamo dinhi.”

Kon ang pagdawat sa mga Bibliya ug sa pinasukad sa Bibliya nga mga literatura sa Portuges ug Tsonga, ang lokal nga pinulongan, maoy timailhan, nan hilig gayod kining mga tawhana sa espirituwal nga mga butang. Si Paula, ang laing misyonaryo, miingon nga sa kasarangang Sabado sa buntag, posible kaayo nga makapahimutang ka ug kapin sa 50 ka magasin sa mga basar, o sa tiyanggihan sa sentro. Ang librong Mga Pangutanang Gisukna sa mga Batan-on​—Mga Tubag nga Mosaler popular kaayo. Daghang batan-on ang nawad-ag panimalay o nailo tungod sa gubat, ug daw nagpabili sila sa mga sukdanan ug mga pagtultol nga gitagana niining libroha.

Sa walay popanagana nga batasan sa mga Aprikano, alirongan sa dakong grupo sa mga tawong interesado ang misyonaryo aron mamati kon unsay isulti. Ang maong mga tipontipon diha sa dalan kasagarang mahimong bibong mga panaghisgot sa Kasulatan. Usa ka igsoong babaye nahinumdom sa usa ka makalipay nga eksperyensiya.

“Samtang nagsangyaw diha sa dalan sa usa ka higayon, gikulbaan ko sa dihang ang dyip sa militar kalit nga mihunong duol kanako. Ang batan-ong sundalo misinggit ngadto sa pila ka nagbarog: ‘Hoy, kamo dinha, sultihi kanang babayehana sa pagduol diri.’ Sa dihang ako miduol kaniya, ang sundalo nausab ang panagway nga mipahiyom samtang siya miingon: ‘Mga maayo kamong tawo. Kami nalipay nga nakakita kaninyo dinhi. Segurado ako nga kamo adunay libro bahin sa mga batan-on. Buot ko usab nga makabaton ug usa.’ Mitubag ako nga wala ako nianang libroha, apan gipasaligan ko siya nga inig-abot na sa suplay niini, dalhan ko siyag usa sa iyang balay.”

Bodega Alang sa mga Literatura

Aron katagan-an ang nagadugang nga panginahanglan sa mga literatura, ang sangang buhatan sa Watch Tower Society sa Habagatang Aprika nagahatod ug mga suplay sa mga literatura diha sa usa ka bodega sa Maputo matag duha ka semana. Si Manuel, usa ka misyonaryo, ang nagadumala sa bodega ug maoy responsable sa pag-organisar sa pag-apod-apod sa literatura.

Usa ka buntag usa ka edarang tawo misulod ug nangutana kon para sa unsa kining dapita. Si Manuel mitubag nga bodega kadto sa mga literatura sa Bibliya. Ang tawo milakaw, apan sulod sa usa ka minuto siya mibalik.

“Ikaw miingon nga mga libro kini sa Bibliya, dili ba?” siya nangutana.

“Oo, husto ka,” mitubag si Manuel.

“Unsa man kining organisasyona?” ang tawo nangutana.

“Mga Saksi ni Jehova,” matud pa ni Manuel, nga midugang, “Ginasuplayan namo kanunay ang lokal nga mga kongregasyon niini nga mga literatura.”

“Ah, mga Saksi ni Jehova!” Mihayag ang nawong sa tawo. “Daghan kaayo ang bahin kaninyo nga akong nagustohan. Apan sa samang panahon, duna koy wala hiangayi kaninyo.”

“Buweno, unsa may imong nagustohan kanamo?” mataktikanhong nangutana si Manuel.

“Nagustohan ko ang makaiikag ug edukasyonal nga mga libro nga inyong gihimo,” miingon ang tawo. “Ang wala ko hiangayi mao nga wala gayod akoy makuha nga igoigo niini. Dili ka makatuo kon unsa ka matinguhaon namo sa Maputo ug mga literatura nga sama sa inyoha.” Dayon gihulbot niya ang listahan sa mga publikasyon sa Watch Tower Society, lakip na ang daghang daang isyu sa magasing Ang Batanyanang Torre ug Pagmata!, nga iyang nasayloan.

“Gidaladala ko kining listahana,” siya miingon kang Manuel. “Sa matag hibalag ko sa mga Saksi ni Jehova, mosulay gayod ako sa pagkuhag bisan unsang mga libro nga ilang dala. Kon makatabang ka kanako nga makuha ang mga libro nga akong gilista, andam akong mobayad ug mahal.”

Ang kokabildohay misunod. Nahibaloan ni Manuel nga ang tawo unang nakontak sa mga Saksi ni Jehova sa mga tuig sa 1950 sa dihang gibasa niya ang librong Creation. Apan kay gidili ang buluhaton sa mga Saksi ni Jehova sa kagamhanang Portuges, diyutayng pag-uswag lamang ang nahimo.

Sa dihang iyang giduaw ang tawo sa iyang opisina, namatikdan ni Manuel nga ang tanang publikasyon sa Watch Tower nga nabatonan niya giputos ug plastik ug maayong pagkapayl. Nakaarang si Manuel sa pagsuplay sa mga publikasyon nga gikinahanglan sa tawo aron makompleto ang iyang koleksiyon, ug siya mihikay sa pagdumala ug pagtuon sa Bibliya sa tawo ug sa iyang pamilya.

Kining tanang espirituwal nga pagtanom ug pagbisbis nagsugod sa pagpamungag daghang bunga samtang gipadayon sa Diyos ang “pagpatubo niini.” Dunay malig-ong timailhan nga ang pagpangani sa mga tawong maayog-kasingkasing magapamungag daghang bunga sa Mozambique!​—1 Corinto 3:6; Juan 4:36.

Teokratikanhong Pag-uswag Bisan pa sa mga Kababagan

Karong adlawa, dunay kapin sa 50 ka kongregasyon sa sulod ug sa palibot sa siyudad sa Maputo. Apan, walay bisan usa ka Kingdom Hall sa mga Saksi ni Jehova ang makita. Ngano? Tungod sa kabos nga mga kahimtang sa ekonomiya, ang mga kongregasyon dili makaarang sa pagtukod bisag sila adunay kaugalingong yuta alang niini sa daghan nang katuigan.a

Bisan pa, ang maong kababagan wala makapugong sa pag-uswag. Sa pagkakaron adunay kapin sa 5,000 ka pagtuon sa Bibliya ang ginadumala diha sa habagatang bahin sa Mozambique. Dako gayod kaayo ang panginahanglan alang sa mga pagtuon nga kinahanglang unahon nga ipahimutang ang pila ka hinungdanong butang. Kon dunay mohangyo ug pagtuon, ginadahom nga siya motambong sa tanang mga tigom sa kongregasyon.

Usa ka kongregasyon nga nahimutang sa iskuwater ning bag-o pa dihay 189 nga mitambong sa mga tigom sa Dominggo bisag 71 lamang ang magmamantala sa maayong balita. Kining dakong grupo nagtigom diha sa hawan nga tugkaran sa usa ka balay. Ang lugar gialihan ug sin ug koral nga tangbo. Sa dili pa magsugod ang matag tigom, silhigan una ang lugar, ug ang dakong bahin sa mga tumatambong, lakip sa daghang mga hamtong, manglingkod diha sa yuta nga gihanigan ug tangbo nga banig. Naminaw pag-ayo sila sa programa! Sanglit daghang mga bag-ohan wala may kopya sa Ang Bantayanang Torre aron sundan ang pagtuon, sila nakakat-on sa pagpaminawg maayo sa dihang basahon ang mga parapo, ug halos tanang mga kamot nagpataas aron sa pagtubag sa mga pangutanang gibangon sa konduktor.

Ang laing kongregasyon nga dunay 59 ka magmamantala sa regular dunay kapin sa 140 ka tumatambong. Sila sagad magtigom sa hawan nga luna. Apan sa panahong ting-ulan, ang kongregasyon maghuot diha sa duha ka lawak sa gamay nga apartment. Ang uban sa tumatambong anam-anam nga magpuno sa pasilyo, kosina, ug sa balkonahe. Usab, mamatikdan gayod ang pagpabili ug ang kaidlot sa pagpaminaw sa tanan, lakip ang daghang kabataan, nga naminaw pag-ayo sa programa.

Labi pang nakita ang posibilidad sa pag-uswag sa umaabot sa Mozambique diha sa mga asembliya. Dili pa dugay usa ka sirkitong asembliya ang gihimo diha sa karaang bugnoanan sa toro diha sa sentro sa siyudad. Mahanduraw mo ba ang kakurat sa gibanabanang 3,000 ka magmamantala sa dihang kapin sa 10,000 ang mitambong sa mga sesyon?

“Daghan ang Alanihon”

Ang maong mga eksperyensiya tin-awng nagapakita nga dunay dako pang buluhaton ang pagabuhaton sa Mozambique. Ang pipila ka mga kongregasyon mao pay pagkadawat sa ilang unang pahibalo sa pagduaw sa nagapanaw nga magtatan-aw nga gipadala sa sangang buhatan. Sila nagpakadawat sa gikinahanglan pag-ayo nga tabang sa pagbulig kanila sa pagpadapat sa hustong paagi sa pagpalakaw sa organisasyon diha sa mga kongregasyon.

Ang mga kongregasyon usab nagapabili ug dako sa bag-o pang nangabot nga mga misyonaryo sa Gilead. Si Francisco, usa ka ansiano sa Maputo, miingon: “Kini maoy usa ka dakong lakang sa pag-uswag alang kanamo. Anaa ang among kasibot. Anaa ang among gugma. Ugaling, kulang kami ug labing bag-ong impormasyon bahin sa daghang organisasyonal nga mga butang. Ang among gikinahanglan mao gayod ang usa ka tawo nga gibansay sa pagtudlo kanamo kon unsaon pagbuhat ang mga butang. Karon, kami malipayon kaayo nga may mga misyonaryo na uban kanamo.”

Ang mga misyonaryo, sa ilang bahin, malipayon nga makaalagad sa ilang mga igsoon. Si Hans, nga bag-o pa nga gitudlo sa Mozambique human nga nakaalagad ug 20 ka tuig sa Brazil, miingon: “Ang pagtrabaho sa kanataran sa Mozambique maoy usa ka dakong pribilehiyo! Among mabati nga hapit nang madangat namo ang dakong pag-uswag dinhi. Daghan pa kaayo ang buluhaton dinhi. Kami nagkinahanglan pag laing 10 o 20 ka misyonaryo sa Maputo lamang.”

Ang pag-uswag sa teokratikanhong kalihokan karon sa Mozambique mopahinumdom sa usa sa dinaling mga pulong ni Jesus: “Daghan ang alanihon, apan diyutay ra ang mangangani. Busa, pangamuyo kamo sa Agalon sa alanihon nga magpadala ug mga mangangani ngadto sa iyang alanihon.” (Mateo 9:37, 38) Dunay daghang katarongan sa pagtuo nga si Jehova motubag nianang dinaliang hangyo alang sa iyang mga alagad sa Mozambique.

Libolibong mga Saksi ni Jehova nakagugol ug 12 ka tuig o kapin pa diha sa mga bilanggoan sa amihanan-kasadpang bahin sa Mozambique. Sa dihang ang pipila kanila ning bag-o pa mipauli sa Maputo, ang materyal nga kabtangan lamang nila mao ang usa ka pirasong panapton nga maoy itapis sa ilang mga bat-ang. Ang dagaya kanila mao ang pagtuo! Ang ubay-ubayng mga amot sa pagkaon ug besti gikan sa ilang kaubang mga Saksi sa silingang mga nasod nakatabang sa ilang bag-ong pagsugod sa kinabuhi.

[Footnote]

[Hulagway sa panid 23]

Ang mga kongregasyon nalipay sa maayong resulta sa Kristohanong pagsangyaw sa mga buntag sa Sabado

[Hulagway sa panid 24]

Himamata ang 5-anyos nga si Jaimito. Siya natawo sa usa ka kampong bilanggoan. Karong adlawa, ang ginikanan ni Jaimito malipayon nga nakabalik sa Maputo. Kada semana tiponon ni Francisco, amahan ni Jaimito, ang tibuok pamilya aron magtuon sa Bibliya. Ang mga ginikanan nagagugol ug daghang panahon sa pagbansay sa ilang mga anak aron mahimong epektibong mga magtutudlo sa pag-alagad sa kanataran. Si Jaimito malipay nga makabahin sa pag-apod-apod ug mga literatura diha sa sentro nga tiyanggihan

[Hulagway sa panid 25]

Bisag ang mga kongregasyon walay mga Kingdom Hall nga ilang magamit kini wala makapugong sa ilang pag-uswag. Sa kadaghanang kahimtang, labaw sa dobleng gidaghanon sa mga magmamantala ang nagatambongan sa mga tigom.