Ang “Tubig sa Kinabuhi” Nagasugwak sa Cape Verde
“ANG pagtungha ug paagi sa pagsimba sa mga Saksi ni Jehova sa Cape Verde sukad sa tuig 1958 maoy usa ka talagsaong kamatuoran,” miingon ang ministro sa hustisya sa Republika sa Cape Verde. Siya nakigsulti sa duha ka mga Saksi nga gipatawag sa iyang opisina. “Among gibasolan nga dugay kaayo alang sa mga Saksi ni Jehova nga nailang legal,” siya midugang.
Ang maong miting nga gihimo niadtong Nobyembre 30, 1990, pagahinumdoman gayod sa mga Saksi ni Jehova sa Cape Verde. Kini nagtimaan sa ilang opisyal nga pag-ila ingong usa ka legal relihiyosong asosasyon nianang nasora. Apan, alang sa duha ka mga Saksi nga presente, kadto maoy usa ka emosyonal personal nga kasinatian, kay niadto mang 1958 nga ang usa kanila—si Luis Andrade—nakakaplag ug pipila ka literatura nga gipatik sa Watch Tower Society. Human sa pagbasa sa mga publikasyon gikan sa sinugdan hangtod sa kataposan, iyang nahibaloan nga iyang nakaplagan ang kamatuoran. Sa kaikag, iyang gipakig-ambit ang iyang nakat-onan ngadto kang Francisco Tavares, usa ka dugay nang higala. Sulod sa misunod pipila ka tuig, silang duha nagpadayon sa pag-inom sa mga tubig sa kamatuoran pinaagi sa pagbasa sa mga magasing Bantayanang Torre ug Pagmata!, nga nadawat pinaagig suskrisyon. Napulo ka tuig sa ulahi, niadtong 1968, sila nabawtismohan sa panahon sa unang pagduaw sa usa ka nagapanawng magtatan-aw sa Cape Verde.
Ang mga igsoong lalaki nga si Andrade ug Tavares miila sa ilang kaakohan nga makigbahin sa pagpamantala sa pagdapit: “Umari kamo! . . . inom sa libreng tubig sa kinabuhi.” (Pinadayag 22:17) Sila andam nga modawat sa hagit sa ilang katag ug malisod nga teritoryo. Ang Cape Verde naglangkob sa napulo ka dagkong mga pulo idugang ang pipila ka gagmayng mga pulo diha sa Atlantic Ocean, mga 560 kilometros kasadpan sa Dakar, Senegal. Ang ngalang Cape Verde, nagkahulogang “Punta Berde,” maoy sa orihinal gipadapat sa peninsula sa baybayon sa Aprika. Apan, kining mga puloa dili berde, sanglit kay diyutay lamang ang ulan, ug ang 350,000 ka molupyo manlimbasog gayod nga manginabuhi diha sa ugang yuta.
Sa miaging 30 ka tuig, ang mga misyonaryo ug espesyal nga mga payunir naningkamot gayod ingong bug-os panahong ministro nga nagadala sa tubig sa kinabuhi ngadto sa mga islahanon. Unsa bay gisangpotan nianang maong panlimbasog? Sa dili pa dugay, usa ka nagapanaw nga magtatan-aw gikan sa Portugal miduaw ngadto sa mga kongregasyon sa Cape Verde. Atong tugotan siyang moasoy kanato kon unsay iyang nakaplagan.
São Vicente Nakadungog sa “Putling Pinulongan”
Ang among unang gihunongan sa Cape Verde mao ang siyudad sa Porto Grande sa São Vicente Island. Nagabiyahe gikan sa airport paingon sa lungsod, among nakita ang batoon nga mga kilid sa bungtod nga natabonan sa pinadpad nga balas. Ang anam-anam nga pagkahimong disyerto sa Amihanang Aprika nakaabot na sa kapuloan sa Cape Verde! Gikan sa Disyembre ngadto sa Pebrero, ang harmattan—ang init, ugang hangin gikan sa Sahara—mohaguros latas sa kadagatan ug motabon sa kapuloan uban sa mga pinong balas ug abog. Usahay ang abog nga nahimong mga panganod baga kaayo nga dili makalupad ang mga ayroplano. Ang diyutayng talamnon nga nahibilin mauga sa dihang moabot ang harmattan.
Sa espirituwal nga pagkasulti, hinunoa, ang mga tuboran sa tubig sayon nga mabatonan. Ang mga Saksi ni Jehova nakatukod na ug duha ka kongregasyon sa Porto Grande, ug ang 167 ka magmamantala sa Gingharian nagkapuliki sa pagdala sa nagahatag-kinabuhing mga tubig sa kamatuoran ngadto sa 47,000 ka molupyo sa São Vicente Island. Sa mga hinapos sa semana, mga 400 ka tawo ang nagtambongan sa gipasukad-sa-Bibliya nga mga tigom sa Kingdom Hall.
Sulod sa usa ka semanang pagduaw, ang kataposang pagpangandam gihimo alang sa “Putling Pinulongan” Distritong Kombensiyon nga pagahimoon sa kinamaayohang sinehan sa siyudad. (Sofonias 3:9) Uban sa lokal nga mga tawo, ang mga delegado gikan sa kapuloan sa Santo Antão ug São Nicolau nakaabot sa kinatas-ang tumatambong nga 756. Bayente-kuwatro ka mga tawo ang nabawtismohan. Ang programa naglakip sa usa ka drama sa Bibliya nga gipresentar sa mga Saksi. Ang usa ka tawo nga maoy direktor sa pag-ensayo sa usa ka produksiyon sa pelikula mitambong sa drama ug miingon: “Usa ka tuig kami nga magpraktis ug daghan gihapon kami ug problema. Ang mga entrante sa inyong drama mas maayo sulod sa duha lamang ka bulang pagbansay.” Human nga malamposong natapos ang kombensiyon, panahon na alang kanamo nga mopadayon sa siyudad sa Praia, ang kaulohan sa Republika sa Cape Verde, diha sa isla sa São Tiago.
Usa ka Nahinloang Katawhan
Sa dili pa dugayng katuigan daghan sa mga pomuluyo sa ubang kapuloan ang mihugop diha sa kaulohan sa pagpangita ug trabaho. Ingong sangpotanan, linibo ka karaang mga payag ang gitukod diha sa hilit nga mga bahin sa siyudad, dugang nagpakunhod sa limitadong abiyo sa tubig ug mga tagana sa panghinlo. Aron madugangan ang ilang kita, daghang pamilya ang nagbuhig mga kanding, baboy, ug mga manok. Sagad nga makita kining mga binuhia nga naglaaglaag diha sa kadalanan. Kini nakaamot sa pagkaylap sa sakit.
Apan, bisan pa sa maong malisod nga mga kahimtang, karon duna nay duha ka mauswagong kongregasyon sa Praia, uban ang bug-os nga gidaghanon nga mga 130 ka magmamantala sa Gingharian. Kining malipayong mga Saksi tinong ‘nakabenepisyo gayod sa ilang kaugalingon’ pinaagi sa pagpadapat sa ilang nakat-onan gikan sa Bibliya. Naningkamot nga mahimong usa ka mahinlo ug balaang mga tawo, ang atong mga igsoon ug ang ilang mga anak nakapahimulos ug mas mahimsog nga panglawas, sa espirituwal man ug sa pisikal. Bisag ang ilang kinabuhi malisod, sila adunahan sa espirituwal.—Isaias 48:17; 1 Pedro 1:15, 16.
Sa pag-abot namo, ang mga igsoon nagkapuliki sa pagpangandam sa ilang distritong kombensiyon. Ang mga Saksi ug interesadong mga tawo gikan sa tibuok São Tiago ingon man sa isla sa Sal ug Fogo mitambong sa kombensiyon, ug gipanalanginan sila ni Jehova uban ang kinatas-ang tumatambong nga 472. Ang tanan nalipay pag-ayo, uban ang daghang kabataan nga mapahiyomon! Sa milingkod kami sa tunga sa idlot nga nagapaminawng panon, dayag nga angayng dili gayod namo tamayon “ang adlaw sa gagmayng mga butang.” (Zacarias 4:10) Kining tanan mitubo gikan sa duha ka tawo kinsa nakakat-on sa kamatuoran sa kapin lang ug 30 ka tuig sa miagi!
Una pa mibiya sa isla, kami miduaw sa duha ka gagmay nga grupo, Vila Assomada ug Tarrafal, gawas sa siyudad. Ang isla bungtoron, umaw, ug uga. Apan bisan diin, among makita ang lunhawng pat-ak sa nagatubong talamnon ug mga kahoy—mga akre sa mga lubi, saging, kapayas, mangga, ug uban pa. Kini nagpahinumdom sa tagna ni Isaias nga sa umaabot bisan ang disyerto mamulak. (Isaias 35:1) Samag tubigan sa kamingawan, bisan karon ang duha ka gagmayng grupo sa mga Saksi nagatanyag sa dagayang espirituwal nga pagkaon ug ilimnon ngadto sa linibong mga buhi, pagaingnon pa, diha sa usa ka uga sa espirituwal nga yuta.
Nagkalayong Kasibot Diha sa Pulo sa Fogo
Ang sunod nga pulo mao ang Fogo, nagkahulogang “kalayo.” Ang bolkanikong sinugdanan niini mosaysay sa ngalan. Ang Cano Peak maoy aktibong bolkan. Kini mituybo gikan sa dagat diha sa halos hingpit nga kono sa gihabugong 2,800 metros. Ang pulo mao pa lamay pag-ulan ug igoigo, una sa maong gikusgon sa daghang katuigan. Dihay gibating kalipay sa mga tawo, ug sila nagkapuliki sa ilang balatong ug balanghoy nga pananom, nga maoy pangunang pagkaon sa Cape Verde.
Apan, kining mapabilhong katawhan dili kaayo puliki aron mohunong ug moinom sa mga tubig sa kamatuoran gikan sa Bibliya. Kami nakapakigtagbo sa tulo ka grupo, bisag malisod ang pag-abot kanila tungod kay ang mga sakyanan diyutay lang ug mga gubaon. Kami nalipay dihang ang bug-os nga gidaghanon nga 162 mitambong sa mga tigom, kay aduna lamay 42 ka magmamantala ang maong isla. Kini maoy banaag sa kasibot niining gamayng grupo sa mga igsoong lalaki ug babaye, kinsa nakagugol ug aberids nga 15 oras kada bulan sa pagdala sa simbolikong tubig sa kamatuoran ug kinabuhi ngadto sa 32,000 ka molupyo sa Isla sa Fogo.
Mga Bunga Diha sa Katolikong Yuta
Kami moduaw pa sa atong mga igsoon sa mga isla sa Santo Antão ug São Nicolau. Ingon sa gipaila niining mga ngalana, ang Romano Katolikong Iglesia nagagamit sa impluwensiya diha niini nga kapuloan sa ubay-ubay nga kasiglohan. Bisan ug ang Katolisismo nagpabilin nga pangunang relihiyon sa Cape Verde, daghang tim-os nga mga tawo mibali ngadto sa Bibliya alang sa iyang makarepresko nga mga tubig sa kamatuoran.
Ang 49 ka magmamantala sa Gingharian diha sa duha ka kongregasyon sa magkaatbang nga tumoy sa Santo Antão nanlimbasog aron katagan-an ang espirituwal nga mga panginahanglan sa iyang 44,000 ka molupyo. Dihang mitambong ang 512 sa publikong pakigpulong sa Bibliya sa Kongregasyon sa Porto Novo, tin-aw alang sa 32 ka magmamantala didto nga daghang samag-karnero nga mga tawo sa Santo Antão ang giuhaw sa mga tubig sa kamatuoran.
Ang buluhaton sa São Nicolau Island misugod sa pipila ka tuig kanhi dihang ang payunir nga igsoong babaye sa Portugal pinaagi sa sulat midumalag usa ka pagtuon sa Bibliya uban sa usa ka pamilya diha sa isla. Unya, sa 1978, laing payunir sa Portugal mihukom sa pagpauli ngadto sa iyang yutang natawhan, sa São Nicolau, aron ipakig-ambit ang kamatuoran sa Bibliya uban sa 15,000 ka molupyo niini. Sa dihang siya midumala sa unang tigom sa Bibliya sa isla, ang mitambong usa ka tawo lamang—siya! Apan gitubag ni Jehova nga Diyos ang iyang mainitong mga pag-ampo nga gitanyag niya niana nga miting. Sa among pagduaw, ang 48 ka magmamantala sa tulo ka kongregasyon nalipay sa pagtan-aw sa total nga gidaghanon nga 335 ka tawo nga mitambong sa maong mga miting.
Ang unang sirkitong asembliya diha sa isla gihimo sa panahon sa among pagbisita, ug ang lokal nga sinehan gipagamit kanamo nga walay bayad. Ang mga opisyal sa lungsod mitagana ug mga gamit sa sound ug libreng transportasyon. Ang 19 ka magmamantala sa tig-abiabi nga kongregasyon miatiman sa kasak-an sa 100 ka delegado ug nangandam ug pagkaon alang sa 208 ka mitambong. Bisan pa sa daghang kalisod nga giatubang sa atong mga igsoon sa adlaw-adlaw, sila miamot sa Kingdom Hall Fund sa Sosyedad.
Ang maayong paggawi sa mga Saksi ni Jehova ilado dinhi, ug daghang tigpaempliyo mangita kanila sa dihang magkinahanglag mga trabahante. Pananglitan, ang tag-iya sa bugtong gasolinahan diha sa isla mihangyo sa usa ka Saksi nga motrabaho alang niya, sanglit siya nanginahanglag usa nga kasaligan. Ang igsoon aduna nay trabaho apan miingon nga tan-awon pa niya kon makakita siya ug lain. “Kon siya usa ka bawtismadong Saksi!” miinsister ang tag-iya. Duha ka bulan sa ulahi iyang giingnan ang atong igsoon: “Ang mga Saksi ni Jehova mao lamang ang katawhan nga angayang paguniton ug salapi!”
Ang Kataposang Paghunong—Sal Island
Ang among kataposang paghunong niini nga biyahe mao ang isla sa Sal. Ang iyang ngalan nagkahulogang “asin,” ug kana dali nga nagpaila sa pangunang industriya niining islaha. Dinhi ang gamay nga kongregasyon gilangkoban sa 22 ka magmamantala, kinsa naningkamot gayod sa pagdala sa mensahe sa Gingharian ngadto sa 6,500 ka molupyo. Usa gayod ka tinuod nga kalipay nga ipakig-ambit ang maayong balita ngadto niining mga islahanon, kay kami gipasulod halos sa tanang balay ug nakahimo sa pagpakigsulti sa ubay-ubay nga mga membro sa panimalay.
Ang pagduaw sa Sal Island nagtapos sa among panaw. Pagkadakong panalangin ang pagbuhat uban niining matinumanong mga alagad ni Jehova sa Cape Verde! Karon aduna nay 531 ka magmamantala sa Gingharian diha niini nga kapuloan, ug ang maong gidaghanon tinong mouswag samtang 2,567 ka tawo ang mitambong sa Memoryal sa kamatayon ni Jesus sa 1991 nagpadayon sa pagdawat sa espirituwal nga mga tagana. Bisag ang kadaghanan sa mga Saksi ni Jehova dinhi kabos sa materyal, sila adunahan ug maayong pagkapakaon sa espirituwal. Ug pagkamapasalamaton nila nga gipahinabo ni Jehova ang tubig sa kinabuhi nga mosugwak nga madagayaon niining mga islaha alang sa iyang himaya ug pagdayeg!
[Mapa sa panid 24]
(Alang sa aktuwal nga pagkahan-ay, tan-awa ang publikasyon.)
CAPE VERDE
SANTO ANTÃO
SÃO VICENTE
SÃO NICOLAU
SANTA LUZIA
SAL
BOA VISTA
MAIO
SÃO TIAGO
FOGO
BRAVA
Praia
Atlantic Ocean