Pagbuntog sa Akong mga Kahuyangan
Sumala sa giasoy ni Thomas Addison
SA BATA pa ako, ang usa ka aghopong langgam sa akong dalan makapakaratil nako aron moliko sa halayo kaayo. Inigbisita sa mga paryente o sa mga higala, makaplagan nila ang dili-motingog nga batang nagatago sa luyo sa saya sa iyang inahan. Ang kasagaran kong reaksiyon nganha sa mga bisita mao ang pagpalayo ug pagsulod dayon sa lawak-higdaan. Ako maamang atubangan ni bisan kinsang may awtoridad, ilabina mga magtutudlo.
Unsay nakapabag-o nako? Sa unsang paagi ang maulawon kaayong bata nakaarang sa pagdiskurso sa katuigang bag-o pa ngadto sa mga mamiminaw nga linibo sa dagkong mga kombensiyon?
Ginikananhong ‘Pagbawog sa Sanga’
Ang akong mga ginikanan—ilabina si Papa, usa ka yagpison, abtikong taga-Scotland—naglisod sa pagsabot nako sa bata pa ako. Kay nailo sa 13 anyos, siya lunsayng diyamante diha sa kabatoan. Nakatuon siya sa pagkinabuhing kinaugalingon sukad sa bata pang edad. Si Mama, sa laing bahin, maoy anak nga babaye sa usa ka mag-uuma ug maoy personipikasyon sa kalumo. Ang akong pagbansay sukad sa pagkabata maluluton ug malig-on, apan dili sobra ka protektado.
Sa sayes anyos, niadtong 1945, gipailaila ako sa Tunghaan sa Teokratikanhong Ministeryo. Ang una kong pakigpulong maoy sinugaan sa lamparahang degas sa usa ka gamayng kongregasyon sa Australia sa tulo ra ka pamilya. Nga abante kaayo, gitabangan ako ni Papa sa pag-andam, nga gipatin-aw ang mga kaayohan sa pagpahayag nga ekstemporanyo. Gipasiugda usab niya nga dili gayod mahadlok kon unsay isulti o hunahunaon sa ubang tawo. Sumala pa niya: “Kitang mga tawo maoy mga tapok sa abog. Ang ubang tapok mas dagko lang kay sa uban, mao ra na.” Nagpingki ang akong mga tuhod, gisingot ang akong mga palad, ug sa tungatunga sa pakigpulong, ako naamang ug wala makatiwas.
Ako niadto mga diyes anyos na sa diha nga si Papa nagdala nako ug sa manghod kong lalaki si Robert ngadto sa dakong kalye sa lungsod, nga didto mismo sa atubangan sa lokal nga sinehan. Ipataas namo didto ang mga magasing Watchtower ug Awake! nga dayag kaayo sa kauban namong mga estudyante. Ang mga magasin daw sama ka bug-at sa tingga, ug may panahong sila mosangko sa akong luyo! Ako maningkamot kaayo sa pag-uk-ok ngadto sa usa ka posisyong dili makita.
Bisan pa niana, inigkakita nako sa way-kahadlok nga panig-ingnan ni Papa, ako mapalig-on pag-ayo. Kanunay siyang moingon nga ang pagsibog maoy pagpadaog kang Satanas ug sa kahadlok sa mga tawo. Ang laing pagsulay nahitabo sa eskuylahan. Ang Gubat sa Kalibotan II dili pa dugayng natapos, ug ang nasyonalismo sa Australia kusog gihapon. Ang akong igsoong babaye si Ellerie ug ako magpabiling naglingkod panahon sa katigoman sa mga estudyante sa dihang patugtogon ang nasodnong awit. Nakaplagan ko nga dakong pagsulay ang pagpalahi, apan makausa pa ang kanunayng pagpaluyo ug pagpalig-on sa akong mga ginikanan nakatabang nako nga dili mokompromiso.
Ang Maayong Panig-ingnan ni Papa
Sa pagkonsiderar sa kagikan ug kinaiya ni Papa, siya mapailobon kaayo kanako. Nagsugod siya sa pagtrabaho sa mga minahan sa karbon sa Inglaterra sa dihang siya bayong pa nga 13 anyos lamang. Sa iyang panuigong bag-o pang nagbayente, siya milangyaw ngadto sa Australia aron mangitag maarang-arang nga kinabuhi. Apan nagsugod na niadto ang kalisdanan sa salapi sa katuigang 1930, ug gidawat niya ang trabaho ubos sa daotan kaayong mga kahimtang aron makabuhi sa iyang pamilya.
Si Papa nalugda sa mga kondisyon sa katibuk-an ug ilabina sa politika, mao nga dihang iyang nabasa ang mga libro sa Watch Tower Society ug ang ilang way-kahadlok nga pagyagyag sa politikanhon, komersiyal, ug relihiyosong kasalingkapaw, siya misanong. Wala madugay iyang gihimo ang pagpahinungod sa pag-alagad kang Jehova, dili gayod dugay tapos si Mama maghimo niana. Bisan pag nakaagom sa usa ka nakuyos nga baga ug kay walay linaing kahanas sa trabaho, gidala ni Papa ang among pamilya sa pag-alagad sa mga dapit diin may espirituwal nga panginahanglan. Ang iyang pagsalig kang Jehova nagbilig lalom nga impresyon diha kanako.
Pananglitan, ako mahinumdom nga kami namalhin ngadto sa usa ka gamayng lungsod nga nagminag karbon diin ang mga Saksi lamang mao ang duha ka tigulang nga babaye, nga ang duha may bana nga dili magtutuo. Lisod ang pagpangitag kapuy-an, apan sa kataposan kami nakaabang sa usa ka daang balay nga milyamilya gikan sa lungsod. Ang bugtong paagi sa biyahe mao ang pagbaktas o pagbisikleta. Unya, sayo sa usa ka buntag, samtang kaming tulo ka bata didto nag-estar uban sa mga higala, ang balay nasunog. Ang among mga ginikanan naluwas, apan wala nay lain. Kami walay insurance ug walay kuwarta.
Naghinumdom si Papa niini dili pa dugay una siya mamatay niadtong 1982. Matud niya: “Nahinumdom ka ba, anak, nga ang kahimtang daw makapasubo, apan si Jehova nagpaluyo kanato? Aw, human sa sunog, ang ang mga igsoon sa Perth nagpadalag muwebles, sinina, ug kuwarta. Tungod sa ilang kamahinatagon, mas maayo pa ang atong kahimtang kay sa wala pa ang sunog!” Sa sinugdan naghunahuna ako nga si Papa mapangahason ug diyutay sa dihang sige siyag hisgot sa tabang ni Jehova diha sa among mga kinabuhi. Bisan pa niana, ang subsob nga mga kasinatian sa gitawag niyang balaang tabang nahimong daghan kaayo nga ipatin-aw sa laing paagi.
Positibong Panghunahuna ni Mama
Usa sa akong dagkong mga suliran sa kanunay mao ang negatibong hunahuna. Si Mama sigeg pangutana: “Nganong kanunay kang motan-aw sa mangiob nga bahin sa kinabuhi?” Ang iyang kaugalingong panig-ingnan sa pagtan-aw sa masanagong bahin maoy usa ka panukmod nako sa pagsingkamot sa paghunahuna nga mas positibo.
Dili pa dugay, si Mama naghisgot sa usa ka hitabo sa usa ka gamayng lungsod sa uma wala madugay tapos sa among pagbalhin didto. Ang komento sa lokal nga doktor nakapahimuot niya. Nagtuo siya nga ang among mga ginikanan dato, sa pagtan-aw sa ilang hapsayng sinina ug hindik nga panagway. Ang matuod mao nga ang maong balay usa ka dakong kamalig, nga ang mga partisyon hinimo sa mga sako sa abaka. Walay koryente, gas, o tubig sa gripo. Usa ka adlaw ang usa ka toro misulay sa paghasmag sa atubang nga pultahan. Mataghapan nimo kon diin ako niadto: sa ilalom sa katre!
Si Mama nagkalos sa among tubig gikan sa usa ka atabay nga 200 metros ang kalayo, nga migamit sa duha ka tag-15 litros nga taro nga gitaod sa yugo nga sinang-ay. Siya hanas sa pagtan-aw sa kataw-anang bahin sa mga kalisod ug, uban ang diyutayng pagdasig gikan ni Papa, nag-isip sa lisod nga kahimtang ingong hagit nga buntogonon inay babag. Iyang ipunting nga bisan tuod dili kami daghag materyal, gipahimuslan namo ang daghang positibong mga panalangin.
Pananglitan, gigugol namo ang daghang malipayong adlaw sa pagbiyahe ngadto sa lagyong mga teritoryo aron sa pagsangyaw, pagkampo sa silong sa kabituonan, paglutog bacon ug mga itlog sa sug-ang sa gawas, ug pag-awit sa mga awit sa Gingharian samtang kami nagbiyahe. Si Papa magtagana sa musika diha sa iyang accordion. Oo, niining mga paagiha kami dato gayod. Sa pila ka lungsod sa banika, kami nag-abang ug gagmayng mga tigomanan ug nag-anunsiyo sa mga pahayag publiko, nga gipahayag namo sa mahapon sa Dominggo.
Usahay, tungod sa mosugmat nga mga suliran sa panglawas ni Papa, si Mama kinahanglang manarbaho sa pag-abag sa iyang kinitaan. Sa daghang katuigan siya nag-atiman sa iyang kaugalingong inahan ug apohang lalaki ug sa kataposan sa among amahan una sila mamatay. Kadto iyang gibuhat nga walay pagreklamo. Bisan pag ako may pinanahong mga atake sa depresyon ug kadaghanan may negatibong tinamdan, ang panig-ingnan ni Mama ug malumong mga pag-agda mihatag kanako sa tinguha nga mopadayon sa pagsulay.
Pagbuntog sa Depresyon
Sa hinapos sa akong pagkatin-edyer, ang tanang kahuyangan sa pagkabata nga abi kog mikalma na nahibalik nga makusganon. Ang mga pangutana bahin sa kinabuhi nakapalibog nako. Nagsugod ako sa pagkahibulong, ‘Ang tanan bang tawo may samang higayon sa pagkaila ug pag-alagad kang Jehova?’ Pananglitan, unsa man ang usa ka bata nga natawo sa India o sa Tsina? Seguradong ang iyang higayon sa pagkaila kang Jehova gamay gayod kaayo kay sa iya sa usa ka batang napaboran sa pagkagimatuto sa Saksing mga ginikanan. Kadto daw dili makataronganon! Gawas pa, ang genetika ug silinganan, nga niana ang usa ka bata dili makagahom, may dako gayong bahin. Sa daghan kaayong paagi, ang kinabuhi daw walay hustisya. Ako nakig-ergo sa akong mga ginikanan sa daghang oras mahitungod sa maong mga pangutana. Nabalaka usab ako sa akong panagway. May daghang butang wala ko hiangayi sa akong kaugalingon.
Samtang hinuktokan ko kanang mga butanga, kana makapasubo nako, nga usahay sa daghang semana. Ang akong personal nga panagway wala na matagad. Sa daghang panahon, nakahunahuna ako sa paghikog sa tago. May panahong makabaton akog katagbawan sa pagkaluoy-sa-kaugalingon. Giisip ko nga ako usa ka martir nga wala hisabti. Ako nahimong tigpalain ug kas-a, nga walay pasidaan, kalit nakasinatig pagbati sa kalisang. Ang tanan sa akong palibot daw handurawan, nga maorag nagdungaw ako sa bentanang punog gabon.
Kadtong hitaboa nakapakurat nako nga nakapaamgo nako nga ang pagkaluoy-sa-kaugalingon may natagong kapeligrohan. Sa pag-ampo kang Jehova, gihukom ko ang pagsingkamot pag-ayo nga dili magpadaog pag-usab sa pagkaluoy-sa-kaugalingon. Gitumong ko ang akong hunahuna sa positibo, Kasulatanhong mga hunahuna. Sukad niadtong panahona, ako nagbasa uban ang labaw sa kasagarang pagtagad sa tanang artikulo diha sa Watchtower ug Awake! nga mga magasin nga nagpasiugda sa mga taras sa personalidad ug dayon nagpayl niana sa usa ka folder. Gimatikdan ko usab pag-ayo ang mga punto nga gihimo diha sa Kingdom Ministry bahin sa kon unsaon pagpakigsulti sa uban.
Ang una kong tumong mao ang pagsulay sa pagpakigsulti sa labing dugay nga mahimo sa matag tawo sa kada Kristohanong tigom. Sa sinugdan, ang matag usa milungtad lamang sa duolag minuto. Ingong sangpotanan, sa makadaghan ako mahiuli sa balay nga mobatig kasubo. Bisan pa niana, uban ang pagkamalahutayon ang akong katakos sa pakig-estorya inanay nga miuswag.
Misugod usab ako sa paghimog dakong personal nga pagtuki bahin sa makalibog nga mga pangutanang akong nabatonan. Dugang pa, gihatagan kog pagtagad ang akong pisikal nga diyeta ug nadiskobrehan nga pinaagi sa pagtomar sa suplementong sustansiya, ang akong kinaiya ug lahutay miuswag. Sa ulahi akong nasayran nga ang ubang hinungdan makatukbil sa depresyon. Pananglitan, usahay ako nahimong mainiton kaayo sa usa ka linaing interes nga ako mobatig emosyonal nga kaukyab. Kini pihong motultol sa kaluya sa emosyon, nga mosangpot sa pagkawala sa kusog ug dayon sa depresyon. Ang tubag mao ang pagkakat-on nga mainteres nga padayon sa usa ka butang apan dili kaayo mobatig dakong kaukyab. Bisan hangtod karong adlawa, ako kinahanglang magbantay.
Ang sunod nga lakang mao ang pagkab-ot sa tumong nga gibutang kanunay sa akong mga ginikanan sa atubangan namong kabataan, nga mao, ang bug-os-panahong ministeryo. Ang determinasyon sa akong igsoong babaye sa paghawid sa maong pribilehiyo sa pagpayunir sulod sa kapig 35 ka tuig nagapabiling positibong pandasig alang nako.
Pagsagubang sa Suliran sa Akong Anak Lalaki
Tapos sa pila ka tuig ingong ulitawong payunir, giminyoan ko ang kaubang payunir, si Josefa. Siya usa ka buotang katabang nako sa tanang panahon. Sa nahaigong panahon, natawo kanamo ang tulo ka anak. Si Craig, ang among kamagulangan, natawo niadtong 1972 nga may grabeng cerebral palsy. Ang iyang kahimtang nahimong usa ka dakong hagit, sanglit siya dili makaarang sa pagbuhat sa bisan unsa sa iyang kaugalingon gawas sa pagkutsarang bakikaw sa iyang pagkaon. Hinuon, gihigugma pag-ayo namo siya, mao nga gipangita ko ang tanang paagi sa pagtabang niya nga mahimong mas independente. Gigam-an ko siya sa tanang klase sa tabang sa paglakaw. Gikonsulta namo ang daghang espesyalista pero nakabatog diyutayng kalamposan. Nasabtan nako nga ang pila ka sirkumstansiya niining kinabuhia kinahanglang pagadawaton.
Sulod sa unang 12 ka tuig sa iyang kinabuhi, si Craig kalit mohunong sa pagkaon ug pag-inom. Kadto duyogan sa dili-tinuyong pagkagustong mosuka. Ang kadaot sa utok gihunahunang mao ang hinungdan. Siya sa literal mosugod sa pagkahigos sa atubangan sa among mga mata. Ang pag-ampo nakatabang namo sa pagsagubang, ug ang giresetang tambal nakatabang sa pagkontrol sa suliran. Ikalipay, si Craig daw maulian sa tukmang panahon, ug sa makausa pa siya maglingaw namo pinaagi sa iyang makabibihag nga pahiyom ug di-matapos nga talaan sa mga awit.
Sa sinugdan gilisdan kaayo si Josefa sa pagpahiuyon sa maong makagun-ob-kasingkasing nga kahimtang. Apan ang iyang gugma ug pailob sa pag-atiman sa tanang panginahanglan ni Craig sa kataposan nagmadaogon. Kini nagkahulogan nga kami nakaarang sa pagpadayon sa pagbalhin ngadto sa bisan diin dako ang panginahanglan sa Kristohanong tabang. Uban sa pagpaluyo ug praktikal nga tabang ni Josefa, ako nakahimo sa pagtrabahog inoras sa daghang katuigan, nga nagtugot nako sa pag-auxiliary payunir ingon man pagbuhi sa among pamilya.
Panginahanglan sa Paghunahunang Positibo
Sa dihang si Craig maluya tungod sa balikbalik nga sakit o pagbati sa kapakyasan tungod sa iyang mga limitasyon, siya among lig-onon sa usa sa akong paboritong mga kasulatan: “Kita dili mao ang matang nga managpanibog.” (Hebreohanon 10:39) Kini iyang masag-ulo, ug kini sa kanunay makapalig-on kaniya.
Sanglit si Craig batan-on man, siya may linaing gugma alang sa pagsangyaw sa kanataran. Pinaagi sa paggamit ug espesyal nga wheelchair, siya kadaghanan makauban namo. Siya malipay ilabina sa pagkuyog namo sa dihang, matag karon ug unya, ako moalagad sa ubang kongregasyon ingong kapuling magtatan-aw sa sirkito. Ang iyang limitadong mga komento sa pagtuon sa grupo ug iyang kanunayng paghisgot sa mga estorya sa Bibliya sa espesyal nga tunghaang iyang gitambongan, may epekto nga kaming walay mga depekto wala makabaton. Si Craig sa ingon nagpahinumdom kanako nga bisan pa sa atong mga limitasyon, si Jehova makagamit nato sa pagpauswag sa iyang kabubut-on ug katuyoan.
Dili pa dugay ako nakapribilehiyo sa pagkahimong instruktor sa Tunghaan sa Ministeryo sa Gingharian. Tapos sa tanan nakong katuigan sa ministeryo, ako ginerbiyos gihapon sa sinugdan. Apan sa wala madugay, pinaagi sa pagsalig kang Jehova, nahupay ang akong nerbiyos, ug sa makausa pa gibati ko ang makapalig-ong gahom ni Jehova.
Sa paglingi sa mga 50 anyos sa kinabuhi karon, ako kombinsido nga si Jehova lamang ang mahigugmaong makabansay sa usa ka indibiduwal sama kanako, nga magahimo kaniyang usa ka tawong espirituhanon.