Usa ka Bukas nga Pultahan sa San Blas Islands

ANG duhay-makinang ayroplano milibot sa ibabaw sa gamayng landinganan sa daplin sa baybay. Gianunsiyo sa piloto nga ang landinganan gibahaan ug peligroso ang pagtugpa. Apan mihimog laing paagi, midesider siya sa pagtugpa sa ayroplano. Sa dihang mitugpa ang ayroplano sa yuta, miuntol-untol kini diha sa batoong landinganan, nga nakapapisik ug kusog sa tubig. Sa dihang mihunong kini sa kataposan, nakaginhawa kamig lawom. Ang among kabalaka nahimong kalipay sa dihang among nakita ang among mga higala nga naghulat kanamo.

Gikan pa sila sa isla sa Ustupu, hapit usa ka milyang gilay-on gikan sa baybay. Kini mao ang usa sa San Blas Islands, kutay sa mga 350 ka pulo nga nagmarka sa amihanang-sidlakan sa Panama hangtod sa utlanan sa Colombia. Kining mga islaha gipuy-an sa duolan sa 50,000 ka negatibong mga Indiyan sa Kuna nga tribo. Kami mianhi nga may misyon.

Nakigkita sa Sahilas

Ang San Blas maoy usa ka comarca, o utlanan sa teritoryo, sa Republika sa Panama. Ang matag isla gimandoan sa ilang kaugalingong Sahilas, usa ka matang sa lokal nga koneho nga gilangkoban sa mga tigulang nga mga membro sa komunidad. Ang mga hawas sa Sahilas gilangkoban sa usa ka lawas nga gitawag Caciques, nga nagmando sa tibuok comarca.

Sukad sa 1969, ang mga Saksi ni Jehova nagawali sa maayong balita sa Gingharian sa San Blas, ug duolan sa 50 ka tawo karon ang nagatambong sa among mga tigom. (Mateo 24:14) Apan, wala kita hatagig permiso sa lokal nga mga awtoridad sa pagwali sa ubang isla. Dili pa dugay, ang Sahilas sa Ustupu, ang ikaduhang labing daghag molupyo nga isla diha sa pundok sa mga isla, mihangyo nga makigkita sa mga Saksi ni Jehova aron sa paghukom kon hatagan ba kitag opisyal nga pag-ila o dili. Daw nakita si Jehova nga ‘nagbukas sa pultahan’ alang kanato.—1 Corinto 16:9.

Diha sa unang miting, ang pangunang kabalaka sa lokal nga mga awtoridad mitin-aw. Sila miingon nga duna nay upat ka relihiyon ang komunidad—Katoliko, Baptist, Church of God, ug Mormon. Ang matag usa niini dunay dagkong mga simbahan, ang uban gubaon na. Tungod sa kakulang sa yuta, mainampingon ang mga opisyal sa pagpasulod ug laing relihiyosong pundok.

Pinaagi sa usa ka tighubad, among gisaysay nga kapin sa 200 ka yuta sa tibuok kalibotan, ang mga Saksi ni Jehova nakahatag kaayohan sa komunidad tungod sa hataas nga mga sukdanan sa moral nga ilang gisunod. Among gipasaligan ang mga opisyal nga ang mga miting himoon diha sa mga balay sa lokal nga mga Saksi, ug kon kinahanglan man nga magtukod ug linain nga dapit nga tigoman, gamiton kini, tungod kay ang atong mga tigom ginatambongan man gayod.

Human sa usa ka oras nga diskusyon, midesider ang mga opisyal sa pagpresentar sa maong butang sa sunod nga tigom sa Sahilas, nga himoon sa ulahing bahin sa semana. Naghulat kami sa mga tubag.

Miduaw sa Dog Island

Inay maghulat lang, midesider kami sa pagduaw sa Achutupu, o Dog Island, uban sa balita sa Gingharian. Ang among lantsa, nga gitawag ug La Torre del Vigia (Ang Bantayanang Torre), gipintalag sanag pula ug asul ug may makinang outboard. Ang lantsa naglahi nga tan-awon uban sa daghang mga cayucos, o mga bangka, nga gihigot diha sa pantalan. Ang 45-minutos nga paglawig diha sa baloron nga dagat midala kanamo sa Achutupu.

Ang Achutupu maoy usa ka tipikong gamayng isla sa tropiko, nga may naglubaylubayng mga lubi ug balasong mga baybayon. Apan uban sa populasyon nga duolan sa 2,000, daw nagdasok kini sa mga tawo. Naglinya ang mga payag bisan asa, naseparar lamang sa hiktin, dili-sementadong dalan-dalan. Managsamag dagway ang mga payag. Ang mga bungbong nga hinimo sa bulos sa ratan nga gilukob sa marko sa gamayng mga sanga sa kahoy, may gitas-ong duolan sa 1.5 ka metros lamang ug giatopan ug taas, baga nga mga nipa. Diha sa sulod, duna lamay usa ka dakong hawan alang sa tibuok pamilya. Walay mga bentana, apan may igong kahayag ug hangin nga makasulod diha sa mga giwang sa bulos sa ratan.

Sa wala pa moduaw sa mga balay uban sa atong balita sa Bibliya, midesider kami sa pagsunod sa lokal nga kustombre sa pagduaw sa mga pangulo sa balangay aron mananghid. Busa mipaingon kami sa tigomanan sa komunidad, usa ka dakong edipisyo diha sa sentro sa lungsod.

Ngitngit ang sulod sa tigomanan, apan sa dihang naanad ang among mga mata, among nakita ang naglinyang mga bangko nga gibutang diha sa dakong hawan sa tunga. Ang mga hulagway sa importanteng mga Sahilas sa miagi makita bisan asa. Tungod sa kangitngit, ang mga larawan, ug ang kahilom, morag sulod sa simbahan ang dapit. Diha sa sentro niining tanan mao ang lima ka lalaki, ang uban nagsandig sa mga duyan, ang uban nanglingkod sa mga bangko. Tingali sila ang mga pangulo sa balangay.

Nagsulti sa lumad nga sinultihan, si Bolivar, usa sa mga Saksi nga miuban kanamo gikan sa Ustupu, misaysay sa katuyoan sa among pagduaw. Dihadiha, gihatagan kamig mahigalaong pag-abiabi ug gitugotan kami sa pagduaw sa mga tawo sa balangay.

Payag sa Payag Diha sa Achutupu

Ang Kuna nga mga Indiyan malipayon, mahigalaong mga tawo. Samtang nanglakaw kami sa mga dalan, ang mga bata nanalagan paingon namo, naninggit “Mergui! Mergui!” sa ato pa “mga estranghero.” Gusto nilang makiglamano. Diyutay lamang ang mga lalaki, ug gisultihan kami nga ang kadaghanan kanila nag-atiman sa ilang gagmayng mga yuta diha sa dakong isla.

Gipasulod kami sa tanang balay. Gipalingkod kami sa ginang sa panimalay diha sa bug-at, kinulit sa kamot nga mga kahoyng bangko, ug ang tibuok pamilya nanglingkod palibot aron mamati pag-ayo. Sa dili pa molakaw, hatagan kamig mainom nga hinimo gikan sa kakaw, kape, o lokal nga mga prutas. Sundan kini sa usa ka basong tubig aron sa paglimogmog sa among baba. Sumala sa lokal nga kostumbre, kinahanglang ibugwak nimo ang tubig diha sa salog. Nakakat-on kami sa ulahi sa pag-inom lamang diyutay sa matag higayon, nahinumdom nga duna pay daghang mga balay nga among duawon.

Diha sa usa ka payag, nakakita kamig duolan sa 50 ka kinulit nga mga kahoyng imahen sa nagkalainlaing gidak-on nga naglinya diha sa entrada. Si Bolivar miingon nga kini maoy pagbugaw sa daotang mga espiritu. Sa dihang mitungha ang babaye diha sa pultahan ug gisultihan kami nga nagsakit ang iyang bana, among nasabtan nganong ang mga imahen atua didto, kay ang sakit sagad ipasangil man sa mga demonyo.

Human nga gidapit kami sa sulod, among nakita ang bana nga naghigda sa duyan. Nagbitay sa pisi sa ibabaw niya mao ang dinosenang gagmayng mga pana nga may pulag tumoy nga bangkaw nga gitumong diha sa nagsakit nga tawo. Gituohan kini sa pagpahadlok sa daotang mga espiritu. Dunay daghang sudlanan nga ginama gikan sa linging mga kalbasang puti nga gisudlan ug gagmayng imahen, mga hunsoy sa tabako, ug nagbaga nga mga kakaw. Kini gituohang panghupay sa mga espiritu. Gilipay ni Bolivar ang pamilya pinaagi sa pagsulti kanila mahitungod sa saad sa Diyos sa pagwala sa tanang sakit, ug midawat sila ug pila ka basahon sa Bibliya. Sa makausa pa, dihay tradisyonal nga ilimnon ug usa ka basong tubig.

Mabulokong mga Sapot sa Kuna

Ang tagsaong talan-awon diha sa mga isla mao ang mabulokong mga sapot sa Kuna nga mga Indiyan. Bisag ang mga lalaki nanagsul-ob ug estilong kasadpan nga mga senina karong adlawa, ang kababayen-an gusto gihapon sa ilang tradisyonal nga senina nga may pulang bandana, mubog manggas nga blosa, ug kutob sa tuhod nga sayal. Ang ibabawng bahin sa blosa sa kasagaran mahayag ug kolor. Ang tungatungang bahin sa blosa gitawag nga mola, nga ginapalit sa mga turista ug gamiton ingong dekorasyon sa bungbong. Hinimo kini sa daghang kolor nga tinagping panapton diha sa tradisyonal nga mga desinyo sa mga langgam, sa isda, ug sa mga hayop. Ang sayal maoy yanong rektanggulong panapton nga dulom ug kolor nga may mahayag nga mga tinagping mga panapton, nga iliyok sa lawas ug isuksok diha sa hawak. Mugbo ang kadaghanang buhok sa mga babayeng Kuna, apan ang ubang mga dalaga nagpataas sa ilang buhok.

Ang mga babaye daw malipay sa pagsul-ob ug daghang mga dayandayan. Ariyos nga bulawan, mga kulentas, brislet, ug ang singsing sa ilong popular kaayo. Sa kasagaran ang tanang katigayonan sa pamilya, nga moabot ug libolibong dolyar, ginasul-ob sa mga babaye niining paagiha. Tagsaon, usab, mao ang ilang baat sa batiis ug bukton. Ginama kini gikan sa gagmayng mga lobitos nga orens, dalag, ug ubang mga kolor ug ang gitas-on duolan sa singko ngadto sa kinse sentimetros nga gilapdon. Tuhogon sa mga babaye ang mga lubitos diha sa taas nga hilo ug dayon ihigot kini diha sa ilang mga paa. Matahom nga mga desinyo ang makita pinaagi sa pag-ulhos-ulhos sa kolor sa mga lubitos diha sa hilo. Ang mga baat hugot nga ihigot aron kini masul-ob sa daghang bulan nga dili na kinahanglang kuhaon kini bisag maligo. Sa pagkompleto sa ilang dayandayan, pintalag itom nga linya o patikan ang sentro sa agtang ug ilong, hangtod sa simod.

Wala kami magdugay sa among makaikag nga pagduaw sa Achutupu, sanglit nagdali kami sa pagbalik aron sa pakigkita sa Sahilas. Diha sa pantalan, daghang tawo ang mitagbo kanamo aron makakuhag basahon sa Bibliya gikan namo. Nalipay kami sa pagbiya niadtong among gibilin kanila.

Milampos ang Misyon!

Balik sa Ustupu, ang tigomanan sa komunidad napuno sa gatosgatos ka mga tawo nga maikagon sa pagkasayod kon dawaton na ba ang mga Saksi ni Jehova o dili. Kami usab. Samtang nagpadayon ang miting, gipresentar sa tsirman ang awhag sa pag-ila sa mga Saksi ni Jehova sa pag-obra ingong relihiyon diha sa isla. Sa dihang iyang gidapit ang mga tumatambong sa pagpahayag sa ilang mga hunahuna, mikubakuba ang among dughan. Duha lamang ka tawo ang misupak; ang kadaghanan misugot.

Sa kataposan, miboto ang kongreso sa opisyal nga paagi aron tugotan kami sa paghimog mga miting ug sa pagwali sa uban gikan sa pultahan ngadto sa pultahan ug sa pagsulat niining desisyona sa ilang mga rekords. Busa, ang mga Saksi ni Jehova nahimong unang relihiyon diha sa isla nga may sinulat nga awtorisasyon sa pag-obra. Ang uban sa binaba nga kasabotan lamang. Pagkamalipayon ug pagkamapasalamaton namo alang ning maong kadaogan!

Gilaoman nga kining desisyona maoy mobukas sa pultahan aron ang maayong balita sa Gingharian mawali sa tanang mga isla sa San Blas. Dunay maayong katarongan sa pagtuo sama sa salmista sa dihang siya miingon: “Si Jehova naghari! Papagmayaa ang yuta. Papaglipaya ang mga isla.”—Salmo 97:1.

[Mapa sa panid 28]

(Alang sa aktuwal nga pagkahan-ay, tan-awa ang publikasyon)

PANAMA

Panama City

San Blas Islands

Gulf of Panama

Caribbean Sea

COLOMBIA