Usa ka Bag-ong Awit sa Daplin sa “Suba sa mga Langgam”
GITAWAG kini sa mga Indian nga Suba sa mga Langgam. Hangtod karong adlawa, sa mga tampi niining subaa madunggan gihapon ang matahom nga mga awit sa ruwesinyor, sa pagkuruk sa pati, sa lima ka notang honi sa samag-maya nga Chincol, ug ang pagpirokpirok sa dalag ug dughang Benteveo. Apan, sa ulahi, ang nasod nga nahimutang sa silangan sa suba nailhan usab sa ngalang Suba sa mga Langgam, o sumala sa sinultihan sa Tupí nga Indian—URUGUAY.
Apan, “usa ka bag-ong awit” ang ginaawit karon sa Suba sa mga Langgam. Sa dugay nang katuigan, gitagna kini ni Isaias, sa pag-ingon: “Pag-awit kang Jehova ug usa ka bag-ong alawiton, ug ang iyang pagdayeg gikan sa kinatumyan sa yuta, kamo nga mangadto sa dagat ug ang tanan nga nagapuno niini, ang mga pulo ug ang tanang mga pumoluyo niini.” (Isaias 42:10) Nan, sa unsang paagi, kining “bag-ong awit” bahin sa pagtukod sa Gingharian sa Diyos miabot sa Uruguay?
Pag-abot sa “Bag-ong Awit”
Ang gamhanong balita sa Gingharian sugod nga nadunggan sa mahinay sa Uruguay sa 1923. Niadtong tuiga ang usa sa mga Saksi ni Jehova miagi sa nasod ug nakapahimutang ug kapin sa gatos ka pulyeto. Sa Septiyembre sa 1924 si Juan Muñiz miabot. Usa siya ka Katolikong pari kanhi nga gikan sa Espanya nga nawad-ag pagtuo sa iyang relihiyon ug mihunong niana. Apan, human nga mibalhin ngadto sa Tinipong Bansa, sa 1916 ang iyang gugma sa Bibliya napukaw ug balik sa balita sa Gingharian nga iyang nadunggan sa mga tawo nga karon nailhang mga Saksi ni Jehova. Mibalik si Muñiz sa Espanya aron iyang ikapaambit ang iyang nakat-onan. Apan nakaatubang siya ug grabeng pagsupak nga, sumala sa sugyot sa presidente sa Watchtower Society, mibalhin siya sa Amerika del Sur. Si Juan Muñiz ang gitudlo nga manguna sa buluhaton sa pagsangyaw sa Gingharian sa Argentina, Paraguay, ug Uruguay.
Maayo kaayong mamumulong si Igsoong Muñiz. Ginaingon nga mabihag niya ang tumatambong sa daghang oras, ginamit lamang ang Bibliya, nga walay mga nota ug mga gambalay. Sa nakakita nga ang mga tawo sa Uruguay misanong nga may dakong kaikag, mihangyo si Igsoong Muñiz sa Sosyedad sa pagpadalag dugang tabang.
Sa pagtubag, migikan si Carlos Ott sa Alemanya sa 1925, miabot sa ulahi sa Uruguay. Didto iyang gisentro ang iyang mga paningkamot sa walo ka tuig. Sanglit nahibalo sa panginahanglan sa pag-abot sa daghang tawo kon maarangan, gipahimuslan ni Igsoong Ott ang radyo, misugot ang usa ka estasyon sa pagsibya sa narekord nga mga pakigpulong nga walay bayad. Sugod niining gamayng sinugdanan, misangkad ang buluhaton sa tanang 19 ka departamento (mga lalawigan) sa Uruguay.
Ang ubang mga binhi sa kamatuoran nahulog tali sa langyawng mga molupyo. Pananglitan, sa amihanang Uruguay adunay ubay-ubayng mga pamilyang Russo nga mibiya sa ilang yutang natawhan sa panahon sa kagubot sa Gubat sa Kalibotan I. Ang usa kanila, si Nikifor Tkachenco, nakadawat sa pulyetong Where Are the Dead? ug nakaila sa tin-awng tingog sa kamatuoran. Siya wala magpanuko sa pakigbahin sa iyang bag-ong napalgang kamatuoran sa ubang mga Russo. Adunay pipila kanila nga midawat sa kamatuoran, nga nahimong mga haligi sa mga kongregasyon sa Salto ug Páysandu, duha ka dagkong mga siyudad.
Sa 1939 ang unom ka Alemang payoner giasayn sa Uruguay. Apan, miabot ug unom ka tuig ang ilang pagbiyahe padulong sa ilang asaynment; gihimo sila sa Nazi nga mga tiglutos nga mga biktima sa dugayng panahon sa paggukod kanila sa tibuok Uropa. Apan, sa miabot sila sa kataposan sa Uruguay, milihok dayon sila. Una ilang gipangita ang Alemang mga pamilya ug gisangyawan sila. samtang nagtuon sa lumad nga pinulongan, nagdala silag Kinatsilang “testimony card” nga sa mubo nagsaysay sa ilang buluhaton.
Gikobre niining makugihong gamayng grupo ang tibuok nasod pinaagi sa bisikleta, bayloan ang basahon ug pagkaon ug mangatulog sa gagmayng mga tolda sa daplin sa dalan kon walay magpasaka kanila. Kinargahan ang ilang mga bisikleta ug igong besti alang sa tanang tempo, gamayng kusinelyang kerosin, mga gamit sa kosena, ug ponograpo nga adunay narekord nga mga pakigpulong sa Bibliya. Ilang gisungsong ang katugnaw, kainit, hangin, ug mga baha. Apan niining paagiha ang mga binhi sa kamatuoran mikaylap sa tibuok yuta. Sa wala madugay miduyog ang uban sa ilang mga tingog sa koro niadtong nag-awit sa “bag-ong awit.”
Nakapatulin ang mga Misyonero sa Pagtubo
Sa Marso 1945, si N. H. Knorr ug F. W. Franz, mga opisyal sa Sosyedad sa Watch Tower, miduaw sa Uruguay sa unang higayon. Gawas pa sa paghatag ug makapadasig nga tambag, ilang gihatagan ang Uruguay ug unang graduwado sa Gilead, si Russell S. Cornelius. Bisag diyutayng Kinatsila lamang ang iyang naantigohan sa sinugdanan, human sa usa lamang ka bulan ug tunga, nakahimo na siya sa paghatag pakigpulong sa publiko. Nagpadayon siya sa pag-uswag ug nahimong dakong tabang sa pagdumala sa buluhaton sa Gingharian. Sa ulahi, dugang pang batan-ong mga misyonero nangabot, hangtod dihay 27 kanila—halos sama ka daghana ang mga misyonero sa mga magmamantala—gitipon sa inabangang sanga-misyonero nga balay. Siempre, ang presensiya sa langyawng mga misyonerang babaye nakahatag dakong epekto sa komunidad. Ang usa sa mga pamantalaan miingon pa gani nga gisulong sa “bulagawng mga anghel” ang Montevideo!
Usa niini sa Mabel Jones. Samtang mitambong sa asembliya sa Salto sa 1950, iyang gipakigbahin ang paglaom sa Gingharian diha kang Carola Beltramelli ug Catalina Pomponi, nga duha ka mahigalaong mga silingan. Ang duha mitambong sa asembliya ug, sa milabay ang usa ka bulan, mibiyaheg 300 milya (500 km) sa pagtambong sa laing asembliya sa Montevideo. Tulin ang ilang espirituwal nga pagtubo. Ang mga anak ni Carola misanong usab sa kamatuoran. Ang usa sa mga anak, si Delfos, misulod sa bug-os panahong pag-alagad ug migraduwar sa Gilead sa 1965. Siya karon nag-alagad ingong koordinetor sa komitiba sa sanga. Ang manghod nga anak nga lalaki, si Luis, maoy usa ka ansiano sa kongregasyon. Si Igsoong Pomponi misulod sa payoner nga buluhaton sa 1953 ug nakatabang ug kapin sa 80 ka tawo sa pagpahinungod sa ilang kinabuhi kang Jehova.
Tanan-tanan, 82 ka graduwado sa Gilead ang nag-alagad sa Uruguay. Samtang napugos ang uban sa pagpauli tungod sa nagkalainlaing katarongan, nakabilin sila ug rekord sa mabungahong kalihokan. Bisan karon imong madungog ang mga karaan na taliwala sa mga igsoong taga Uruguay nga moingon, “Mas bata pa ang akong mga anak kay sa akong mga apo karon sa dihang si Mary Batko miabot sa pagtudlo kanako sa Bibliya,” o, “Elementarya pa ako sa ginadala ako ni Jack ug Jane Powers sa pagsangyaw kada Domingo.”
Pagtubo ug Pagpadako
Ang “bag-ong awit” nabatian sa daghang masanongong mga dalunggan. Sa 1949 si Gerardo Escribano, maoy usa ka batan-ong ateyesta, sa gidapit sa tigom sa Bibliya. Iyang gidawat sa kondisyon nga kon adunay mga imahen o pasabaton siya sa relihiyosong mga pag-ampo, dili na gayod siya mobalik. Naikag siya sa iyang nadunggan, ug sa ulahi gibawtismohan, ug karon nag-alagad ingong magtatan-aw sa distrito ug membro sa komitiba sa sanga.
Ang salidang The New World Society in Action, nga gihimo sa 1956, gidala halos sa tanang siyudad ug kalungsoran. Gipakita ni Igsoong Liber Berrueta kining salidaha sa makadaghang higayon sa mga Kingdom Hall, sa pribadong mga balay, sa publikong mga parke, ug sa mga tigomanan. Dako usab siyag bahin sa pagtukod sa legal nga korporasyon sa Sosyedad sa Uruguay, nag-alagad ingong unang presidente hangtod sa iyang kamatayon.
Sa kataposan sa tuig 1961, sa dihang may 1,570 pa ka Saksi sa yuta, usa ka hinungdanong lakang ang pagpahinungod sa bag-ong Puloy-anang Bethel. Sa natapos kini, ang arkitekto, si Justino Apolo, natandog sa pagpasimbolo sa iyang pagpahinungod sa Diyos pinaagi sa bawtismo. Sa ulahi nahimo siyang ansiano ug mitabang ug dako sa pagtukod sa 40 ka Kingdom Hall sa Uruguay.
Maingon man, tapos sa proyekto sa pagtukod, si Avelino Filipponi, usa ka batid nga magtutukod, misulod sa bug-os panahong pag-alagad uban sa iyang asawa. Siya karon magtatan-aw na sa sirkito. Siya, usab, nakatabag dako sa daghang Kingdom Hall. Di pa dugay, mitabang siya sa pagdumala sa pagtukod sa dugang nga tinukod Bethel sa Uruguay.
Dugang sa Bag-ong Sanga
Ang gidugang mao ang duha ka andanang tinukod nga adunay dakong hawan sa silong. Kini adunay kapin sa 8,500 piye kuwadrado (790 sq m) nga luna sa salog, nga mas dako kay sa orihinal nga tinukod. Gipahiluna ang bindery, ang mga departamento sa shipping ug sa magasin, literatura ug bodega, usa ka garahi, ug matahom nga Kingdom Hall sa sumpay nga tinukod. Ang kadaghanan sa mga gamit sa pagtukod gidonar sa mga igsoon, ug ang tanang trabaho gihimo sa mga 500 ka boluntaryo. Ang mga Saksi nga eksperto sa pagpangantero, trabaho sa asiro, pagpamanday, ug ubang mga trabaho midonar sa ilang panahon ug abilidad sa pagdesinyo, pagtukod, pagpatahom, ug pagsangkap sa enterong tinukod.
Sa Pebrero 4, 1985, gisugdan ang pahinungod sa sumpayng tinukod ni Grant Miller, usa sa membro sa Komitiba sa Sanga, nga mihatag ug mubong kasaysayan sa Uruguay ug sa pagtubo sa buluhaton sa Gingharian sa yuta sa Suba sa mga Langgam. Gisundan kini sa makalipay nga mga eksperyensiya ug ubang mga detalye sa bag-ong tinukod. Sa kataposan, gipabilhan sa tumatambong nga 250 ang pakigpulong, “Usa ka Malipayong Katawhan nga May Katuyoan,” nga gihatag ni Delfos Beltramelli, koordinitor sa komitiba sa sanga. Pagkahalandomon niadto nga adlaw!
Nagalantaw sa Unahan
Apan unsay umaabot sa buluhaton sa Uruguay? Tagda ang tulin nga pag-uswag nga among gitagamtam. Sa 1964 kami adunay 2,000 ka Saksi. Sa pagka 1974 ang numero midoble. Sa katuigan sa 1985 naabot namo ang kinatas-ang ihap nga 5,329. Nga dunay posibilidad sa pag-uswag dayag nga makita sa dihang ang 15,243—usa sa matag 190 ka tawo sa nasod—mitambong sa 1985 nga Memoryal sa kamatayon ni Kristo.
Apan mas labi pang kulbahinam mao ang kalidad sa Kristiyanidad nga gipakita sa atong mga igsoon sa Uruguay. Pananglitan, sa taas-taas nga katuigan nga sila tigbiyahe sa Brazil aron sa pagtambong sa ilang tinuig nga mga kombensiyon tungod kay ang gobyerno sa Uruguay midumili sa paghatag kanilag permiso sa paghimog kombensiyon. Sa 1982 ang gobyerno nagpakanaog ug balaod nga ang tanang mga lungsoranon ug mga pumoluyo nga mobiya sa nasod kinahanglang mobayad ug buhis. Apan, nabug-atan ang kadaghanang mga igsoon niini sa panalapi. Hinunoa, gitabangan sa mga igsoong maarang-arang ug pagkabutang ang kabus nga mga pamilya. Ang usa ka grupo nagtrabaho pa gani sa pagpangayog balay sa ilang libreng oras aron makaamot sa galastohan sa uban. Busa mga 3,500 ka taga Uruguay nakahimo sa pagbiyahe sa kombensiyon sa Brazil!
Dayon, sa kalit dihay nahitabong kausaban, ang mga igsoon nakadawat ug permiso nga makahimog kombensiyon sa Montevideo sa usa ka semana sa wala pa ang dedikasyon sa sumpay sa sanga. Ang tanang mga kahikayan gihimo sa 20 lamang ka adlaw, lakip sa pag-asayn sa mga bahin sa programa, sa pag-organisar sa mga departamento, ug sa pag-ayo ug paghinlo sa wala magamit ug gubaong Hippodrome. Apan pagkadako nga kalipay kadto alang sa 6,245 nga nagtigom!
Busa kita makasalig nga si Jehova magpadayon sa pagpanalangin sa mga paningkamot sa atong mga igsoon samtang nagkahiusa silang magtrabaho sa pag-awit sa mahimayaong balita sa Gingharian sa Diyos sa tampi sa Suba sa mga Langgam—Uruguay!
[Mapa/Letrato sa panid 27]
(Alang sa bug-os nga pagkahan-ay sa teksto, tan-awa ang publikasyon)
URUGUAY
Salto
Paysandú
Montevideo
[Mapa]
Habagatang Amerika
[Hulagway sa panid 29]
Kingdom Hall sa bag-ong dugang nga puloy-anan sa sanga sa Uruguay