Tinuod Bang Dihay Adan ug Eva?
“ANG unang lalaki mao si Adan ug ang unang babaye mao si Eva; sila ang una natong mga ginikanan.” Kana ang punto de vistang gipahayag niadtong 1947 sa The Catechism for Use by French Dioceses, ang paninugdang basahong tun-anan sa pagtudlo sa Pranses nga kabataan sa Katolikong pagtuo.
Apan usa ka tuig sa ulahi, niadtong 1948, ang giawtorisar-sa-iglesyang Pranses nga ensiklopediang Catholicisme miingon: “Ang bisan unsang ebolusyonaryong doktrina nga nagauyon sa pagkagilalang sa kalag pinaagi sa Diyos dili ingon nga wala mahisupak sa Bibliya.” Niadtong tuiga mismo, ang papanhong Biblikal nga komisyon nagbatbat sa talaan sa Genesis mahitungod sa paglalang ingong “usa ka popular nga kabatbatan sa sinugdanan sa tawhanong banay” nga gisaysay sa “yanong masambingayong pinulongan nga nahiangay sa pangutok sa wala kaayo maugmad nga katawhan.”
Sa 1981 si Papa Juan Paulo II mihimo sa mosunod nga pahayag atubangan sa Papanhong Akademiya sa mga Siyensiya: “Ang Bibliya mismo nagahisgot sa sinugdanan ug kahulmahan sa Uniberso dili ingong siyentipikanhong argumento kondili sa pagtin-aw sa tukmang relasyon sa tawo uban sa Uniberso.” Ug ang La Bible de la Liturgie (Liturgical Bible), nga giaprobar sa opisyal sa 1976, misuma sa mga opinyon sa daghang Katolikong teologo bahin sa ulohan sa talaan sa paglalang sa Genesis, nga miingon: “Sa pagkamatuod, kini dili makasaysayanhon o siyentipikanhong kamatuoran.”
Ang ubang iglesyang nagaangkong Kristohanon wala magpalupig kon bahin sa paglaban sa teoriya sa ebolusyon. Si Alexandre Westphal, kinsa emeritus propesor sa relihiyosong kasaysayan ug Biblikanhong teolohiya sa Protestanteng Tunghaan sa Teolohiya sa Montauban, Pransiya, mipahayag diha sa iyang Dictionnaire Encyclopédique de la Bible nga ang talaan sa Genesis mahitungod kang Adan ug kang Eva ug sa duha nila ka anak “angay dili isipong usa ka kabatbatan sa mga hitabo nga tinuod nahitabo sa kinabuhi sa upat ka tawo, kondili usa ka asoy, nga migamit sa masambingayong estilo ug paninugdang handurawan sa sinugdanan sa relasyon sa katawhan uban sa Diyos.” (Genesis 2:7–4:16) Sa 1949 ang Arsobispo sa Canterbury, nga giisip nga senyor nga obispo sa Iglesya sa Inglaterra, mipasobra pa nga miingon: “Ang Kristohanong Iglesya sa katibuk-an nagdawat sa teoriya sa ebolusyon ingong napamatud-an sa siyentipikanhong paagi.”
Busa, sa mapahitas-ong tono ang Pranses-ug-pinulongang mantalaang L’Express nag-ingong ang pagkasakop sa tawo sa gingharian sa kamananapan karong adlawa wala nay molalis “gawas niadtong ignorante ug pila ka buangon.”
Asoy sa Paglalang ug Siyensiya
Apan ang asoy ba sa paglalang, nga gituohan sa daghang kasiglohan, karon takos nga matamayong isalikway? Tinuod, ang basahong Genesis wala maghatag sa teknikal nga mga detalye kon giunsa paglalang ang talamnon ug kamananapan, apan ang katibuk-ang laraw niini hingpit nahiuyon sa mga kamatuoran sa siyensiya.
Pananglitan, gipakita sa Bibliya nga ang tanang tawo dunay usa ra ka sinugdanan, nga naggikan sa unang tawhanong magtiayon, si Adan ug si Eva. Sa pagpamatuod sa usa ra ka kagikan sa mga tawo, si André Langaney, luyoluyong pangulo sa departamento sa Musée de l’Homme (Museum of Man) sa Paris, misaysay diha sa espesyal nga isyu sa Pranses nga binulang basahong Science et Vie: “Ang biolohikanhon ug makasaysayanhong mga kamatuoran nagapakitang ang panaghiusa sa Tawo maoy halalom, nga mopaibabaw sa mga kalainan sa kolor sa panit o pagkasubsob sa genes diha sa Gm nga sistema [blood globulins nga kinaiya sa pila ka pundok sa populasyon].”
Ang basahong Genesis nagatagana usab ug impormasyon bahin sa mga pangutanang dili hisabtan sa mga siyentipiko. Sa mitubag sa usa ka pangutana mahitungod sa “dili-katuohang tanghaga sa palakaw sa pagkatigulang,” nga gisukna sa mantalaan sa Paris nga L’Express, ang biologong mananaog sa premyong Nobel si François Jacob miadmitir: “Ang mekanismo wala hisabti. Sa pagkamatuod, bug-os katingalahan nga ang ang usa ka organismo nga nakasanay sa kaugalingon pinaagi sa hilabihan ka komplikadong palakaw dili makaarang sa paghupot sa maayong kondisyon niini. Ang kamatuorang ang usa ka tawo ikapatungha gikan sa napertilisar nga binhi sa babaye lagmit mao ang labing kahibulongang hitabo nga mahimong mahitabo sa yuta.”
Ang Bibliya, usab, nagapaila nga sa usa ka paagi katingalahang ang tawo mamatay gayod. Sumala sa talaan sa paglalang diha sa basahong Genesis, ang tawo gilalang aron mabuhi, aron ‘huptan ang maayo niyang kondisyon,’ sa walay kataposan. Ugaling, kadto nag-agad sa paghupot niyag maayong relasyon uban sa Usa nga milalang kaniya. Sa tinuyong mialsa ang unang mga tawo batok sa Iyang mga sugo, sila nakasala. Ang sala mao ang nagpasulod sa “tanghaga” sa pagkamatay alang sa katawhan. Ang sala ‘mipahinabo sa kamatayon’ diha sa mga tawo, sumala sa gipasidaan sa Diyos nga himoon niana.—Roma 7:13; Genesis 3:16-19.
Busa, makataronganon ang pagtuo sa asoy sa sinugdanan sa tawo nga hikaplagan sa Bibliya. Ngani, ang mosunod nga artikulo mohatag ug ebidensiya sa pagpakita nga ang Kristohanon dili makasalikway niining asoy sa paglalang sa tawo nga walay daotang sangpotanan sa iyang pagtuo sa pasikaranan mismo sa Kristiyanidad—ang haladnong kamatayon ni Kristo. Palihog ipadayon ang pagbasa.