Pagdiskobre sa Katahom sa Kaislahang Truk

HALAYO sa Kasadpang Pasipiko, mga 3,000 milya (4,800 km) habagatan-kasadpan sa Hawaii, mao ang tropikanhong Kaislahang Truk. Ang sentro sa pundok sa kaislahan mao ang usa ka dakong lanaw, duolag 40 milya (65 km) sa diametro, nga giliyokan sa nagasalipod nga takut (coral reef). Sa linaw nga katubigan sa lanaw anaa ang dagkong mga isla sa Truk—ang Moen, Dublon, Fefan, Uman, Tol ug uban pa, nga may katibuk-ang molupyo nga duolag 39,000. Ang ubay-ubayng ubos nga mga kaislahan nakatagkatag diha sa lanaw ug ubay sa takut.

Kon moadto ka sa Kaislahang Truk sakay sa ayroplano, makadayeg ka pag-una sa tin-aw ingon sa bildo, dugom asul nga katubigan sa Kasadpang Pasipiko. Sa pila ka lugar hikit-an pa nimo ang abot sa giladmong 100 tiil (30 m). Sa pagsingabot nimo sa dakong lanaw, ang mga pat-akpat-ak sa asulon ug berde kaayo nga dagat imong hikit-an. Hikit-an usab nimo ang bulaon nga mga balod nga nagahapak sa takut nga salipod. Sulod sa lanaw anaa ang kaislahan uban sa ilang maputi, balason nga mga baybayon ug labong, lunhaw, tropikanhong mga tanom. Dagaya sa kaislahan ang kulo ug mga lubi, mga saging, ubi, ug daghan pang ubang tropikanhong mga tanom, nga tungod niana daghan sa literal ang nagakinabuhi sa yuta.

Bisan pa sa samag-paraisong panagway niini, ang Lanawng Truk nakaangkon sa makalilisang nga ngalang “ang lubnganan” sa mga adlaw sa Gubat sa Kalibotan II. Ingong sangpotanan sa “Operation Hailstone,” usa ka kaylap nga pag-atake sa Amerikanhong mga ayroplanong pangguerra niadtong Pebrero 17 ug 18, 1944, mga 50 ka Hapong bapor de guerra ug ginatos ka ayroplano ang nahilubong diha sa lanaw. Ang mga kasko nianang mga bapora natabonan karon sa tugob hilaw-kolor nga mga pormasyon sa mga koral, kahoyng koral, ilalom-sa-tubig nga mga tanom ug mga tinurok sa dagat. Kana sila nahimong talagsaong ilalom-sa-tubig nga musiyo alang sa mga mananalom, ilalom-sa-tubig nga mga letratista ug mga tiggamag pelikula gikan sa tibuok kalibotan.

Nagsugod ang Misyonaryong Buluhaton

Ang Gubat sa Kalibotan II nagbilin usab sa iyang timaan diha sa mga taga-isla. Ang mga naluwas sa gubat sa gihapon duna pay tin-awng mga memorya sa kalisang sa mga pamomba, sa kasakit sa pagkanamatyag mga minahal, sa kahadlok sa masa nga mga pagpatay, pinugos nga trabaho, gutom ug sa ubang kalisdanan. Ang kaliwatan nga mitubo sukad sa gubat nag-atubang sa politikanhong kawalay-kasegurohan, kalisod sa pangabuhi ug diyutay nga paglaom nga makig-indig sa mga batan-on diha sa kayutaang may labawng kahigayonan.

Busa, niadtong 1965, sa miabot ang misyonaryong magtiayon sa mga Saksi ni Jehova gikan sa Tinipong Bansa sa isla sa Moen, nakaplagan nilang ang katawhan sa Truk madawaton kaayo, madasigon ug mahigalaon. Nabatonan nila ang puy-anan sa Quonset nga payag sa usa ka lokal nga magtiayon. Wala madugay nagdumala silag abot sa 35 ka pagtuon sa Bibliya sa balay, bisan pag walay kahibalo daan sa pinulongan sa taga-Truk. Ang katawhan sa Truk nagakomento gihapon unsa ka dali nakatuon sa pagsangyaw ang maong magtiayon sa pinulongang Trukese.

Ang laing magtiayon, mga graduwado sa Watchtower Bible School of Gilead, miabot sa Disyembre 1966. Nakabaton silag pinuy-anan gikan sa usa ka lokal nga pamilya sa atbang nga tumoy sa isla. Ang ubay-ubay nga sakop ning pamilyaha sa kataposan nahimong mga Saksi ni Jehova.

Naporma ang mga Kongregasyon

Ang dugang mga misyonaryo nangabot sa sunod nga katuigan. Sa pagka 1972 diha nay pito ka dedikado, bawtismadong Saksi nga naghimo sa ganghaan-sa-ganghaang ministeryo sa isla sa Moen. Busa naporma ang unang kongregasyon sa Truk. Ang sunod nga lakang mao ang pagpauswag sa buluhatong pagsangyaw ngadto sa nait nga isla sa Dublon. Usa sa mga igsoon nga midawat nianang maong asaynment nahinumdom sa ilang unang biyahe:

“Gabii na kaayo sa dihang among nakita ang lapyahan sa isla. Ang taas nga pantalan nga gitukod sa Hapon nga kasundalohan una pa sa Gubat sa Kalibotan II nalukop sa kabugangan ug kakahoyan. Sa pagkamatuod, ang isla daw baga nga lasang sa tropiko. Walay nakitang mga karsada alang sa mga sakyanan, mga alagian lamang agi sa baga nga kadahonan.

“Mipalabay kami sa duha ka gabii diha sa biniyaang pantalan taliwala sa baga nga kabugangan ug mga panon sa lamok ug ubang insekto. Sa milibot kami sa isla, nasum-okan namo ang dagko kaayong mga lungag, nga naporma tungod sa grabeng pagpamomba panahon sa Gubat sa Kalibotan II. Nakit-an pa namo ang dagko kaayong mga tangke sa aseite nga nangatunaw sa hilabihang kainit sa nagdilaab nga aseite. Unya among naamgohan kon nganong ang katawhan sa tapad nga kaislahan miingon nga panahon sa gubat ang langit sa Dublon sa kanunay mahayag sa magabii. Kadto maoy tungod diay sa nagdilaab nga mga tangke sa aseite.”

Ang makanunayong mga pahinumdom sa pagpanglaglag sa gubat diha niining islaha nakatabang sa mga misyonaryo sa pagpabili sa bug-os sa pribilehiyo sa pagdala sa mensahe sa pakigdait ug paglipay gikan sa Bibliya ngadto sa mapaubsanong katawhan. Ang maayong pagsanong niining mahigugmaon-sa-Bibliya nga katawhan gibanaag sa ilang unang pagsaulog sa Memoryal sa kamatayon ni Kristo, sa dihang 90 ka tawo ang mitambong. Niadtong 1974 ang siyam ka bawtismadong Saksi ning islaha gitala ingong Kongregasyon sa Dublon.

Ngadto sa Gawas nga Kaislahan

Ang ubang isla sulod sa lanawng Truk kinahanglang maabot usab sa mensahe sa Gingharian. Duha ka sakayan gigamit nga regular alang sa mga biyahe aron sa pagsangyaw ngadto sa kaislahan sa Tol ug Fefan, ug nakaplagan ang dakong interes sa duha ka isla.

Ang misyonaryong si Glenn Tateishi migama sa iyang kaugalingong 16-tiil (5-m) nga sakayan. Tapos sa mga tuig sa kasinatian sa pagpasakay sa isigkamisyonaryo ug mga magmamantala, siya karon eksperto nang marinero ug mekaniko. Sinati na siya sa peligrosong mga takut sa mabaw ug sa maluibon nga mga balod ug mga kanal sa nagkadaiyang kaislahan. Apan “kon linaw ang dagat ug dagaang ang huyohoy,” nahinumdom si Glenn, “ang imong hunahuna hayahay. Makapamalandong ka sa espirituwal nga mga butang, ug kon magainusara ako nagaampo, sa kadaghanan makusog.”

Dihang ang mga grupo sa magsasangyaw mohimo nianang biyahe sa pagsangyaw sa usa ka isla, ilang himoon kanang tibuok-adlaw nga kalihokan. Ang kalihokan sa pagsangyaw sa adlaw nagaapil sa dugay nga mga pagbaktas sa abogon o lapokong kadalanan, sa hayahay nga paniudto nga daw piknik, dugang mga oras nga pagbaktas ilalom sa kainit sa adlaw ug sa baloron nga biyahe sa sakayan sa pagpauli. Pagkatapos sa adlaw, kapoyon sila. Apan bation nila ang dulot nga katagbawan nga kana maayong pagkagamit diha sa pag-alagad kang Jehova.

Usahay, ang mga misyonaryo ug mga magmamantala makasakay sa mga barko sa abiyo sa gobyerno ngadto sa kaislahan sa gawas sa lanaw. Usa ka lokal nga igsoong babaye nga migamit sa iyang bakasyon aron makakuyog sa mga misyonaryo sa usa nianang isla-ngadto-isla nga mga biyahe miasoy:

“Nakasakay kami sa barkong Truk Islander. Sa nakagawas na sa lanaw ang mga balod dagko na kaayo. Ang hangin kusog ug nag-ulan pa. May lugar alang sa pila ra ka pasahero, ug kami wala gani makatuy-od o makahigda sa andana apan nagpabiling galingkod lamang. Usa sa mga trabahante sa gobyerno naluoy kanamo ug mitanyag sa iyang kamarote. Kami malipayong nagpanglantaw sa pagkahibalag sa mga tagaisla sa gawas ug pagpakig-ambit kanila sa maayong balita sa Gingharian.”

Sa usa ka isla ang mga tawo kadaghanan Katoliko ug nangutana kon ang mga misyonaryo nanganha ba sa ngalan sa papa. Sa lain, ang pangulo sa isla midapit kanila sa pagsangyaw ngadto sa iyang mga tawo, ug ang tanan maikagong namati. Ang mga tawo sa pila ka isla maabiabihon, nga mitanyag ug pagkaon, puy-anan ug kaligo. Sa uban, ang mga tawo madapigdapigon ug wala gani nila pakanaoga ang mga Saksi sa baybayon. “Ang mga kalisod nga among naagian,” matud sa igsoong babaye, “nabawi ra sa kalipay sa pagkahibalag ug bag-ong mga interesado ug pagpakig-ambit kanila sa mensahe sa Gingharian.”

Pagbuntog sa Kababagan

Apil sa una nga nahimong mga Saksi ni Jehova sa Truk mao si Kyomi Shirai. Siya ug ang iyang bana nagbukas sa ilang balay alang sa unang misyonaryong magtiayon. Niadto siya maoy deakonesa sa Protestanteng Iglesya, ang presidenta sa YWCA ug apil sa komite nga naghubad sa Bibliya ngadto sa Trukese. Sa unsang paagi siya nahimong interesado sa mga Saksi ni Jehova? “Kadto mao ang ilang gipasukad-sa-Bibliya nga mga pagtulon-an,” matud pa niya. Siya wala gayod tudloi nga ang ngalan sa Diyos maoy Jehova. (Salmo 83:18) “Abi kog ang ngalang Jehova maoy laing ngalan ni Jesus,” siya mipatin-aw.

“Sa nahimo akong usa sa mga Saksi ni Jehova,” nahinumdom si Kyomi, “gitamay ako sa akong mga higala ug paryente. Gisalikway ako sa daghan kong mga paryente. Apan akong nakaplagan ang kalipay ug kalinaw sa hunahuna sa akong pagpakig-uban sa mga igsoon kong lalaki ug babaye sa espiritu.” Sanglit ang Watch Tower Society walay gipatik nga basahon sa Bibliya sa Trukese niadtong panahona, iyang gisulat ang pasukaranang mga teksto bahin sa lainlaing mga topiko sa Bibliya diha sa gamay nga notbok ug gigamit ang mga teksto sa pagsangyaw ngadto sa uban. Hangtod karon, anaa pa kaniya kining l966 nga notbok.

Usa sa mga paryente nga gitabangan ni Kyomi mao ang iyang igsoong babaye, usa usab ka deakonesa kaniadto sa Protestante, kinsa nahinumdom: “Sa gipakita kanako sa akong igsoong babaye si Kyomi gikan sa Bibliya ang paglaom nga kinabuhing walay kataposan sa yuta, ug ang pagkadili-kasulatanhon sa mga pagtulon-an sa akong iglesya, nabuksan ang akong mga mata sa espirituwal nga paagi.” Siya ug ang ubang deakonesa tigduawan niadto sa mga sakop sa ilang iglesya nga tigulang na, masakiton o nagbangotan. “Among paningkamotan ang paglipay kanila ilabina pinaagi sa pagkantag mga alawiton, pagdala kanilag pagkaon ug ubang materyal nga butang. Apan ang among pagduaw makapabug-at sa pamilya kay bation nilang obligado sa pag-andam ug pagkaon alang sa 12 ka bisita.” Kanang tanan nausab. “Karon, gibati ko nga nahisamag usa ka may-katakos nga babayeng ministro sa dihang magatabang sa mga tawo nga makatuon sa tinuod makalipay nga mensahe sa Bibliya,” matud niya. Usa sa iyang mga anak babaye ug duha ka apong babaye karon aktibong nagapakig-ambit sa buluhatong pagsangyaw.

Sama sa daghan pa sa kaislahan, si Amiko sa nangagi nagkinabuhi nga kanunayng nahadlok sa daotang mga espiritu. Sa paghupay kanila, ang mga taga-Truk nagabuhat sa daghang matang sa matuotuohong mga buhat. Ang mga hilo ibugkot sa mga pulso o mga buulbuul sa bag-ong-natawong mga bata aron suwertehon sila. Ang usa ka ulitawong dili makaangkon sa gugma sa usa ka dalaga modangop sa salamangka pinaagi sa paghatag kaniyag lumay nga kulentas nga bulak, o ubang gasa aron siya mahigugma kaniya. Ang pipila ka taga-isla nagaingon nga sila nadaot sa lawasnon o nakakuhag dili-mamaayong mga sakit gikan sa mga pagpandaot sa ilang mga kaaway pinaagi sa salamangka.

Si Amiko may basahon bahin sa paggamit sa dahondahon nga “medisina” uban sa mga tulomanon, mga sumaysumay ug tinong mga senyas sa pag-ayo sa mga sakit. Sa pagkahibalo sa kamatuoran sa Bibliya nga ang mga patay “wala mahibalo sa bisan unsa” ug ang maong demonyohanong mga buhat “dulumtanan kang Jehova,” gisunog niya ang iyang mga basahon bahin sa salamangka, sama sa gibuhat sa unang mga Kristohanon sa Efeso. (Ecclesiastes 9:5; Deuteronomio 18:9-12; Buhat 19:19, 20) Daghan pang taga-Truk ang nahigawas usab sa kahadlok ug kaulipnan nianang espiritistikanhong mga buhat sa nahidangat sa tukma nga kahibalo sa Bibliya. Sila, sa baylo, nakakaplag ug dakong kalipay sa pagdala sa kamatuoran sa Bibliya ngadto sa uban aron sila usab mapahigawas.—Juan 8:32.

Bag-o Pang mga Hitabo

Latas sa katuigan, gipanalanginan gayod ni Jehova ang mga paningkamot sa mga misyonaryo. Ang lokal nga mga igsoon natakdan sa ilang maayong espiritu. Karon adunay mga 38 ka magmamantala sa Gingharian sa duha ka kongregasyon sa Moen ug Dublon. Tungod sa ilang mapinadayonong paningkamot, ang ngalang Jehova ug ang mga Saksi ni Jehova ilado kaayo niining hilit nga kaislahan, ug nahatag ang usa ka maayong pamatuod sa Gingharian. Ang tumatambong nga 411 ka tawo sa panahon sa Memoryal sa kamatayon ni Kristo sa 1984 maoy tin-aw nga timailhan nga “dako ang alanihon” sa maong kaislahan sa dagat.—Mateo 9:37.

Ang mga igsoon sa Truk nakapahimulos sa daghang pagbisita sa ilang isigka-Kristohanon gikan sa ubang dapit. Ang mibisitang mga igsoon, sama sa ubang mga turista, nahimuot sa tropikanhong talan-awon, sa nag-idlak nga katubigan sa dagat uban ang daghang kolor niini nga asul ug berde, sa tag-as nga mga lubi nga naaninaw sa paluyo sa buloknong mga pagsalop sa adlaw ug ang makasaysayanhong mga dapit. Apan gibati nilang labing natugob sa nakaila nila ang mga igsoong Trukese, sa pagkakita sa ilang tagsaong misyonaryong espiritu ug ilang kaikag sa pagsangyaw ngadto sa ilang kaparyentihan. Oo, pinaagi sa pagkasinati sa ilang matinuohon, nahilit nga kaigsoonan, ilang gibating ilang nadiskobrehan ang tinuod nga katahom sa Kaislahang Truk.

[Mapa sa panid 21]

(Alang sa bug-os nga pagkahan-ay sa teksto, tan-awa ang publikasyon)

TRUK ISLANDS

Moen

Dublon

Uman

Fefan

Tol

[Mapa]

Pacific Ocean

[Hulagway sa panid 22]

Ang pagsangyaw sa Kaislahang Truk maoy makalipay nga kasinatian

[Hulagway sa panid 23]

Gigamit ang mga sakayan sa pagpakaylap sa mensahe sa Gingharian