KONKLUSYON

Magmaisogon

Giimprenta nga Edisyon

1. Unsa pay atong makat-onan sa Bibliya bahin sa kaisog?

Imong tubag

NIINI nga libro, daghan na tag nahisgotan nga mga ehemplo sa kaisog. Pero daghan pa gihapon tag makat-onan sa Bibliya bahin niini nga hiyas. Pananglitan, daghan pag ehemplo sa kaisog diha sa Bibliya nga wala hisgoti niini nga libro. Dugang pa, duna pa tay gikinahanglan aron mahimong maisogon nga hisgotan niini nga kapitulo.

2. Kinsa pa ang ubang matinumanong mga alagad sa Diyos nga nagpakitag kaisog?

Imong tubag

² Naa pa ba kay mahunahunaan nga mga karakter sa Bibliya nga nagpakitag kaisog gawas pa niadtong mga nahisgotan na nato? Tingali naghunahuna ka sa ubang mga propeta sa Hebreohanong Kasulatan, sama kang Isaias, Jeremias, Ezequiel, Jonas, o Malaquias. Nakasinati tingali sila sa mga gihisgotan ni apostol Pablo sa Hebreohanon kapitulo 11. Siya misulat nga ang uban “nakaagom ug pagsulay kay sila giyagayagaan ug gilapdosan, ug gikadenahan pa gani ug gibilanggo.” Ang uban pod “nag-antos sa kawalad-on, sa kasakitan, ug gidaogdaog.” Gipatay pa gani ang uban kanila. (Heb. 11:36, 37) Pero bisan pa niana, maisogon silang midapig kang Jehova nga Diyos.

3-4. Giunsa pagtabang sa duha ka wala hinganling mga babaye si Haring David aron maluwas siya panahon sa peligroso nga kahimtang?

Imong tubag

³ Daghang maisogong tawo ang wala hinganli sa Bibliya. Konsideraha ang duha ka babaye sa panahon ni Haring David. Kining duha ka babaye mitabang kang David dihang gusto siyang patyon sa iyang anak nga si Absalom. Garboso ug daotan si Absalom, ug gusto niyang ilogon ang pagkahari sa iyang amahan. Tungod niana, kinahanglang mobiya si David sa Jerusalem. Gipabalik ni David ang maisogong saserdote nga si Zadok ngadto sa siyudad ug giingnan siya nga magpabilin didto aron sayron ang plano ni Absalom. Pagkahibalo ni Zadok sa plano ni Absalom, nagpadala siyag “sulugoong babaye” aron isulti ni kang David. Bisag nameligro ang kinabuhi niining wala hinganli nga babaye, iya gihapong gihatod ang mensahe ni Zadok ngadto sa duha ka matinumanong alagad ni David. Dayon ang duha ka alagad miadto kang David, pero nakita sila sa usa ka batan-ong lalaki ug gisulti niya kini kang Absalom. Busa nanago sila sa atabay. Dayon ang asawa sa tag-iya sa atabay, nga wala nganli sa Bibliya, nagdalidalig buklad ug tabon sa baba sa atabay ug gikatagan nig mga lugas. Dayon dihang nangabot ang mga tawo ni Absalom ug gipangita ang duha ka alagad, gihatagan sila sa babaye ug sayop nga direksiyon. Ang kaisog niining duha ka maunongong babaye nakatabang nga mapanalipdan ang hari nga pinili ni Jehova.—2 Sam. 15:23-37; 17:8-22.

Collage: Duha ka wala hinganling babaye nga maisogong mitabang aron mapanalipdan si Haring David. 1. Ang sulugoong babaye nakig-estorya sa duha ka alagad ni David. 2. Ang babaye nga nagtago sa mga alagad ni David diha sa atabay sa iyang bana, namalandong samtang ang duha ka lalaki naglakaw palayo sa iyang balay. — Ang maisogong sulugoong babaye ug ang maisogong asawa sa tag-iya sa atabay

⁴ Ang Bibliya naghisgot ug daghang maisogong mga lalaki ug babaye. Ang uban kanila ginganlan, pero ang uban wala. Dihay mga dato ug diha poy mga pobre. Ang uban dagkog responsibilidad, samtang ang uban ordinaryo lang nga mga tawo. Pero silang tanan maisogong midapig kang Jehova. Ang ilang mga asoy makatabang nato.

Importante ang Pag-ampo

5-7. Unsay nakatabang kang Pablo nga magmaisogon sa pag-atubang sa grabeng pagsupak?

Imong tubag

⁵ Unsaon nato pagsundog ang mga ehemplo sa kaisog diha sa Bibliya? Angay natong hinumdoman nga nagmaisogon ang maong mga lalaki ug babaye dili lang tungod kay kinaiya na nila. Nagmalamposon ba sila sa pag-alagad kang Jehova tungod sa ilang kaugalingong kusog? Wala. Duna pa silay gikinahanglan aron magmaisogon. Unsa man kini?

⁶ Tagda pananglitan si apostol Pablo. Dihang siya ug si Silas nagsangyaw sa Filipos, gisulong sila sa mga tawo. Dayon gisugo sa mga mahistrado nga gision ang ilang mga besti ug bunalan sila sa makadaghan. Unya gibalhog sila sa ngitngit nga prisohan ug gisal-ob ang ilang mga tiil sa sepohan. (Buh. 16:12, 19-24) Human sila buhii, mibati bag kahadlok si Pablo? Normal ra na. Pero dunay asaynment si Pablo gikan kang Jehova. Kinahanglan siyang mosangyaw sa siyudad sa Tesalonica. Unsay nakatabang niya nga makabaton sa kusog ug kaisog nga iyang gikinahanglan?

⁷ Sa ulahi, siya misulat: “Bisag sa primero nag-antos mi ug gimaltrato sa Filipos, sama sa inyong nahibaloan, kami nakabatog kaisog pinaagi sa atong Diyos aron isulti kaninyo ang maayong balita sa Diyos bisan pa sa grabeng pagsupak.” (1 Tes. 2:2) Nahibalo si Pablo nga nagkinahanglan siyag kaisog aron mahimo ang gisugo sa Diyos. Pero unsay nakatabang niya nga magmaisogon? Wala siyay espesyal nga kusog nga nakapahimo niyang maisogon. Nabatonan niya ang maong kaisog “pinaagi sa atong Diyos.” Mapainubsanon siyang mihangyo kang Jehova nga hatagan siyag kaisog nga iyang gikinahanglan. Ug gihatag na ni Jehova.

8. Sama kang Pablo, unsay atong mahimo kon nagkinahanglan tag kaisog?

Imong tubag

⁸ Mahimo nimo ang gihimo ni Pablo. Ayawg kabalaka nga dili ka mahimong maisogon kay wala kay espesyal nga kusog. Hinuon, pag-ampo kang Jehova nga Diyos ug hangyoa siya nga hatagan kag kaisog nga imong gikinahanglan.—Buh. 4:29.

9. Nganong kinahanglan natong hangyoon ang atong Amahan nga hatagan tag dugang pagtuo?

Imong tubag

⁹ Puwede pod nimong hangyoon ang imong Amahan nga hatagan kag dugang pagtuo. Ang pagtuo maoy bahin sa bunga sa balaang espiritu ni Jehova. (Gal. 5:22, 23) Bahin pod ni sa espirituwal nga armadura nga gikinahanglan sa tanang Kristohanon. (Efe. 6:16) Gamhanan kaayo ang pagtuo. Gani ang Bibliya nag-ingon nga pinaagi niini ‘madaog nato ang kalibotan.’ (1 Juan 5:4) Ang pagtuo kang Jehova maoy lig-ong basehanan sa kaisog. Kon dako ang imong pagsalig nga tabangan ka ni Jehova panahon sa kalisdanan, mahimo kang mas maisogon. Busa angay natong hangyoon ang sama sa gihangyo sa mga apostoles ni Jesus: “Hatagi mig dugang pagtuo.”—Luc. 17:5.

‘Magmalig-on!’

10-11. Nganong gipasiugda ni Pablo ang kaimportante sa kaisog dihang gisulatan niya ang Hebreohanong mga Kristohanon?

Imong tubag

¹⁰ Dihang gisulatan ni Pablo ang Hebreohanong mga Kristohanon nga nagpuyo sa Jerusalem ug sa mga lugar duol niini, nahibalo siya nga hapit na silang makaatubang ug grabeng kalisdanan. Gitagna ni Jesus nga laglagon ang maong siyudad, ug hapit na ning mahitabo. (Luc. 19:41-44; 21:20-24) Giunsa sila pagpahinumdom ni Pablo sa kaimportante sa kaisog? Atong balikan ang iyang mga pulong nga gikutlo sa introduksiyon niini nga libro. Iyang gihisgotan ang mahigugmaong saad ni Jehova: “Dili gyod ka nako biyaan, ug dili gyod ka nako talikdan.” Unsa kahay epekto kanila sa maong saad? Si Pablo midugang: “Busa dili ta mahadlok, hinuon moingon ta: ‘Si Jehova ang akong magtatabang; dili ko mahadlok. Unsay mabuhat sa tawo kanako?’”—Heb. 13:5, 6.

¹¹ Ang Bibliya wala maghatag ug mga detalye bahin sa kalaglagan sa Jerusalem niadtong 70 C.E., pero makaseguro ta niini: Gisunod sa matinumanong mga Kristohanon sa maong siyudad ang tambag ni Pablo. Nagmaisogon sila ug ilang gisunod ang instruksiyon ni Jesus nga “moikyas ngadto sa kabukiran” sa hustong panahon.—Luc. 21:20, 21.

12. (a) Sa unsang paagi ka magmaisogon dihang makaatubang ug mga kalisdanan? (b) Giunsa pagpakita sa uban ang talagsaong kaisog niining kataposang mga adlaw, ug unsay determinado nimong himoon? (Tan-awa ang kahon nga “Sundoga ang Ilang Kaisog.”)

Imong tubag

¹² Hatagan sab ka ni Jehova ug kaisog dihang makaatubang kag mga kalisdanan karon ug sa umaabot. (Ezeq. 38:1, 2, 10-12; Mat. 24:21) Hinumdomi kanunay ang saad ni Jehova nga iya tang panalipdan. (Ezeq. 38:19-23; 2 Tes. 3:3) Dili gyod niya talikdan kadtong nahigugma ug nagtuo kaniya. Sama sa iyang giingon kang Josue, si Jehova nag-ingon sab kanimo: “Magmaisogon ka ug magmalig-on”! (Jos. 1:7, 9, 18) Hinumdomi kanunay ang giingon ni Jesus: ‘Magmalig-on!’ Tumanon gyod niya ang iyang saad nga hatagan kag balaang espiritu gikan kang Jehova. Pinaagi sa balaang espiritu, mabatonan nimo ang kaisog sa pag-atubang sa bisan unsang kalisdanan. (Juan 14:26; 15:26, 27; 16:33) Busa posible gyod nga magmaisogon ka!

Collage: Mga igsoon nga maisogong nag-atubang sa mga pagsulay. 1. Ang tin-edyer nga sister diha sa classroom nagpahiyom samtang naggunit ug libro sa eskuwelahan ug brosyur nga “Gilalang ba ang Kinabuhi?” 2. Diha sa refugee camp, gitung-an sa amahan ug inahan ang ilang bata nga babaye samtang nagpahiyom silang tanan. 3. Ang batan-ong brader nagpahiyom samtang naa sa iyang selda. — Si Jehova nagsaad nga gamiton niya ang iyang balaang espiritu sa paghatag kanatog kaisog nga atong gikinahanglan aron makapabiling maunongon sa bisan unsang kahimtang

Sundoga ang Ilang Kaisog

Martin ug Gertrud Poetzinger

Si Martin ug Gertrud nagminyo ug malipayong nagpayunir nga magkauban. Pero human lang sa tulo ka bulan ug tunga, nagkabulag sila tungod sa pagmando sa Nazi. Kalit nga gidakop si Martin niadtong 1936, ug sa ngadtongadto gidala siya sa kampo konsentrasyon sa Dachau. Sa ulahi, gidakop pod si Gertrud. Sulod sa siyam ka tuig, wala gyod tawon nila makita ang usag usa. Sa dakong bahin nianang panahona, wala sila mahibalo kon buhi pa ba ang usag usa kanila. Pero determinado silang duha nga magpabiling matinumanon kang Jehova. Gibalhin si Martin sa gikahadlokan nga kampo konsentrasyon sa Mauthausen diin grabe siyang gipaantos. Si Gertrud gibartolina sulod sa tulo ka tuig ug tunga. Human niana, gipriso siyag upat ka tuig sa kampo konsentrasyon sa Ravensbrück. Pagkahuman sa gubat, nasayran niya nga buhi ra diay si Martin. Gihangyo niya ang usa ka opisyal sa militar nga buhian si Martin. Nakatabang ni nga mabuhian pod ang 100 pa ka Saksi nga tua pa sa Mauthausen. Human sa taas nga panahon, si Martin ug Gertrud nagkita ra gyod pag-usab. Daghang tuig silang nag-uban sa bug-os panahong pag-alagad. Sa ngadtongadto, miadto sila sa Brooklyn, New York, diin si Martin nahimong membro sa Nagamandong Lawas sa mga Saksi ni Jehova. Kanunayng sultihan ni Martin ang mga igsoon: “Ang kaisog maoy usa sa importante kaayong mga hiyas nga inyong mabatonan!” Silang duha matinumanon ug malipayong nag-alagad kang Jehova hangtod sa ilang kamatayon.

“Ang kaisog maoy usa sa importante kaayong mga hiyas nga inyong mabatonan!”—M. Poetzinger

Valentina Garnovskaya

Si Valentina nagpuyo sa Belarus dihang nakaestorya siyag Saksi ni Jehova sa unang higayon niadtong 1945. Mga 20 anyos siya niadto. Sa ilang panag-estorya, giganahan kaayo siya sa iyang nakat-onan bahin sa Bibliya ug gibalikan pa siya sa maong igsoon sa duha ka higayon. Pero human niana, wala na sila magkita pag-usab. Kay gidili ang mga Saksi ni Jehova, lisod silang pangitaon o kontakon. Pero wala siya mahadlok sa pagpakig-estorya sa uban bahin sa iyang nakat-onan. Tungod niana, gidakop siya ug gisentensiyahag walo ka tuig nga pagkapriso diha sa kampo. Dihang gibuhian siya niadtong 1953, mibalik dayon siya sa pagpakig-estorya sa uban bahin sa Bibliya. Busa paglabay sa panahon, gidakop siya pag-usab ug niining higayona gisentensiyahan siyag 10 ka tuig nga pagkapriso diha sa mga kampo. Sa usa ka kampo, nakahimamat siyag pipila ka Saksi nga mga babaye. Diha silay gidili nga libro—usa ka Bibliya. Gipakita ni sa usa sa mga sister kang Valentina. Mao to ang unang higayon nga nakakita siyag Bibliya sukad nga una siyang nakaestoryag Saksi daghang katuigan na ang milabay. Human buhii si Valentina niadtong 1967, nabawtismohan siya ingong Saksi ni Jehova. Dasig kaayo siya sa ministeryo. Pero niadtong 1969, gidakop siya pag-usab ug gisentensiyahag tulo ka tuig nga pagkapriso. Bisan pa niana, padayon gihapon siyang nagsangyaw nga madasigon. Sa tibuok niyang kinabuhi, nakatabang siyag 44 ka tawo nga makakat-on sa kamatuoran sa Pulong sa Diyos. Kas-a, siya miingon: ‘Wala koy kaugalingong puy-anan sukad. Ang tanan nakong kabtangan nasulod lang sa usa ka maleta, apan malipayon ko ug matagbawon sa akong pag-alagad kang Jehova.’ Siya nagpadayon sa pag-alagad nga matinumanon hangtod sa iyang kamatayon niadtong 2001.

‘Wala koy kaugalingong puy-anan sukad. Ang tanan nakong kabtangan nasulod lang sa usa ka maleta, apan malipayon ko ug matagbawon sa akong pag-alagad kang Jehova.’—V. Garnovskaya

Alfredo Fernández

Mga 19 anyos si Alfredo dihang gipatawag siya sa militar sa Argentina aron magsundalo. Dili itugot sa iyang konsensiya nga makigbahin sa mga gubat niini nga kalibotan, maong midumili siya sa pagsundalo o sa pagsul-ob ug uniporme sa militar. Tungod niini, gipriso siya. Didto sa prisohan, gimaltratar siya pag-ayo sa mga guwardiya ug usahay ipagawas nila nga patyon kunohay nila siya. Pero bisan pa niana, nagpadayon siya sa pagbasa sa Bibliya ug sa pagsulat sa iyang nakat-onan. Panahon sa iyang husay, gitanyagan siya sa huwes nga buhian siya kon magsul-ob siyag uniporme sa militar didto sa korte. Pero midumili gyod siya. Busa gibalik siya sa prisohan. Tungod sa pagpaantos kaniya, grabe siyang nasakit. Ang doktor sa prisohan miingon nga nagdahom na siya nga sa lungon na niya makita pag-usab si Alfredo. Kay nahibalo si Alfredo nga hapit na siyang mamatay, nagpadala siyag sulat ngadto sa iyang pamilya. Siya misulat: “Minahal nakong pamilya: Dili unta nako gustong mohimog sulat nga ingon ini. Pero kinahanglan nako ning himoon tungod sa akong kahimtang.” Gipasalamatan niya sila sa tanan nilang pagdasig kaniya panahon sa iyang pagkapriso. Siya midugang: “Mapasalamaton kaayo ko sa atong mahigugmaong Diyos nga si Jehova kay bahin ko niini nga pamilya. . . . Nahibalo ko nga maguol gyod mo pag-ayo samtang magbasa niini nga sulat. Ang hangyo lang nako nga dili mo magpadaog sa inyong kaguol kondili magmaisogon mo. Dangop mo sa dili mahubsan nga tinubdan sa paghupay nga gitagana sa Balaang Kasulatan. . . . Hinumdomi nga temporaryo lang ang kamatayon. Hinaot nga ang inyong mahinumdoman bahin nako makadasig ninyo nga magpabiling matinumanon.” Human sa tulo ka tuig nga pagkapriso, si Alfredo namatay niadtong 1982 sa edad nga 21. Siya nagmatinumanon hangtod sa kataposan.

“Ang hangyo lang nako nga dili mo magpadaog sa inyong kaguol kondili magmaisogon mo.”—A. Fernández

Karen Oehm

Si Karen malipayon ug mahigalaon kaayo, ug nag-alagad siya kang Jehova sukad pa sa iyang pagkabata. Malipayon siya nga nagpayunir. Sa ulahi, naminyo siya kang Rainer ug nag-alagad sila sa Bethel sa United States. Pero dihang mga 55 anyos siya, nasayran niya nga duna siyay makamatay nga sakit: Amyotrophic Lateral Sclerosis (ALS). Atakehon ug patyon niini ang mga nerve cell hangtod nga ang tawo dili na makasulti ug makalihok ug sa ngadtongadto mamatay. Sukad nga nasayran ni Karen nga duna siyay ingon ini nga sakit, determinado siya nga gamiton ang iyang panahon sa kinamaayohang paagi kutob sa iyang mahimo ug magpabiling positibo. Migahin siyag dakong panahon sa iyang personal nga pagtuon ug sa ministeryo, ug gihimo niya ang iyang maarangan nga maka-adjust samtang nagkagrabe ang iyang sakit. Dihang anam-anam nga dili na siya makasulti, nagkat-on siya sa paggamit ug computer nga maka-detect sa paglihok sa iyang mga mata. Pinaagi niini, makaporma siyag mga pulong diha sa screen. Lisod kaayo to, pero pinaagi adto nakahimo siyag mga komento para sa tigom ug nakapakigbahin siya sa ministeryo pinaagig mga sulat. Usa sa iyang mga nars, nga igsoon pod, miingon: “Wala gyod ko makadungog niya nga nangutana, ‘Nganong ako pa man?’ Duha ka semana una siya mamatay, iyang gisulatan ang usa ka babaye nga akong gisangyawan. Sa pangataposang bahin sa iyang sulat, siya miingon, ‘Kon maguol ka, nia ra ko aron maminaw nimo.’” Dihay laing nars nga miingon: “Wala gyod niya hilaki ang iyang sakit. Daghan unta siyag rason nga mawad-ag paglaom, pero lig-on ang iyang pagtuo sa pagkabanhaw. Busa para niya, wala gyod siyay rason nga maguol pag-ayo. Nahibalo siya nga mabuhi siya pag-usab ug ipahinabo ni Jehova nga mahimo siyang himsog ug hingpit.” Dihang mao pay pagsugod sa sakit ni Karen, ang iyang kaluha nangutana, “Nganong lig-on man kaayo ka?” Si Karen mitubag: “Ihatag gyod ni Jehova kanimo ang kusog nga imong gikinahanglan.” Ug mao gyod nay gihatag ni Jehova kaniya hangtod sa kataposan. Human mamatay si Karen, naghatod ang iyang bana ug daghang sulat nga gihimo ni Karen aron pasalamatan, hupayon, ug dasigon ang ilang pamilya ug mga higala.

“Ihatag gyod ni Jehova kanimo ang kusog nga imong gikinahanglan.”—K. Oehm

13. Unsay makatabang nimo nga padayong magpakitag kaisog?

Imong tubag

¹³ Imadyina ang panahon nga malinawon na ang tibuok yuta, ug makita nato nga mabanhaw kadtong mga gitipigan ni Jehova sa iyang panumdoman. Nianang panahona, mahimamat na nato ang mga lalaki ug babaye nga gihisgotan niini nga libro ug ang uban pa nga nagpakitag kaisog. Sa kalibotan ni Satanas, nag-antos gyod tingali sila ug namatay pa gani aron makapabiling matinumanon. Pero sa dihang mabuhi na sila pag-usab sa bag-ong kalibotan, magmahay kaha sila nga gipili nila ang pag-alagad kang Jehova? Dili gyod! Komosta sa imong bahin? Samtang moduyog ka nila sa pagtabang nga mahimong paraiso ang tibuok yuta, magmahay kaha ka nga nagpakita kag kaisog ug gugma kang Jehova panahon niining kataposang mga adlaw? Siyempre dili! Busa magmadeterminado nga padayong magpakitag kaisog hangtod sa kataposan. Seguradong dili ka magmahay sa paghimo niini ug magmalipayon ka hangtod sa hangtod!

Mga brader, sister, ug mga bata nga nag-enjoy sa kinabuhi sa Paraiso. Ang uban nagpakaog mga giraffe samtang ang uban nagtan-aw sa caracal, naghimog pizza, nag-estoryahanay, o nagpatokar ug mga instrumento sa musika.