Nag-alagad sa Diyos Atubangan sa Kamatayon
SUMALA SA GIASOY NI JOÃO MANCOCA
Sa Hunyo 25, 1961, gibungkag sa mga sundalo ang among Kristohanong tigom sa Luanda, Angola. Katloan kami nga gidala sa prisohan ug gibunalan pag-ayo nga ang mga sundalo mobalik matag tunga sa oras aron sa pagsusi kon may namatay ba. Ang pipila kanila nadunggan nga miingon nga tinuod gayod ang among Diyos, sanglit kaming tanan nakapabiling buhi.
HUMAN sa pagbunal gipriso ako sa prisohan sa São Paulo sulod sa lima ka bulan. Dayon, sa misunod nga siyam ka tuig, gibalhin ako sa nagkalainlaing prisohan ug nag-antos ug daghan pang mga pagbunal, paghikaw, ug mga pagsukitsukit. Wala magdugay human nga gipagawas ako sa pagkapriso sa 1970, gidakop na usab ako, ug niining higayona gipadala ako ngadto sa gikahadlokang kampo sa kamatayon sa São Nicolau, nga karon Bentiaba. Gipriso ako didto sulod sa duha ug tunga ka tuig.
Tingali ikaw mahibulong kon ngano nga ingong masinundanon sa balaod nga lungsoranon, napriso ako tungod sa pagsulti ngadto sa uban bahin sa akong pinasukad-sa-Bibliya nga mga pagtulon-an ug diin ako unang nakakat-on bahin sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos.
Napanalanginan ug Maayong Edukasyon
Natawo ako sa Oktubre 1925 duol sa lungsod sa Maquela do Zombo, sa amihanan sa Angola. Sa dihang namatay si Papa sa 1932, gipadala ako ni Mama sa pagpuyo uban sa iyang igsoon sa Belgian Congo (karon Demokratikong Republika sa Congo). Dili gayod kini iyang gusto, apan siya walay ikabuhi kanako.
Baptist ang akong uyoan, ug iya akong gidasig sa pagbasa sa Bibliya. Bisag nahimo akong membro sa iyang relihiyon, ang akong espirituwal nga kagutom wala matagbaw sumala sa akong nakat-onan, ni napukaw ako sa pag-alagad sa Diyos. Apan, gipaeskuyla ako sa akong uyoan ug gitabangan ako nga makabaton ug maayong edukasyon. Lakip sa ubang mga butang, nakakat-on ako sa pagsultig Pranses. Sa ulahi, ako nakakat-on usab sa pagsultig Portuges. Tapos nakahuman sa pag-eskuyla, nakakita akog trabaho ingong radio telegraphist sa sentral nga estasyon sa radyo sa Léopoldville (karon Kinshasa). Dayon, sa nag-20 na ako, gipakaslan nako si Maria Pova.
Usa ka Bag-ong Relihiyosong Kalihokan
Niana gihapong tuiga, sa 1946, naimpluwensiyahan ako sa edukado kaayong konduktor sa koro nga taga-Angola nga membro sa Simbahang Baptist. Siya maikagon sa pagtudlo ug pagdasig sa Kikongog-sinultihang mga tawo nga nagpuyo sa amihanan sa Angola. Siya nakabaton ug Portuges nga hubad sa Iningles nga pulyetong The Kingdom, the Hope of the World, nga gipatik sa Watch Tower Bible and Tract Society ug giapod-apod sa mga Saksi ni Jehova.
Gihubad sa konduktor sa koro kining maong pulyeto sa Kikongo ug gigamit kini sa pagdumala sa senemanang panaghisgot sa Bibliya uban sa among grupo nga mga taga-Angola nga nagtrabaho sa Belgian Congo. Sa ulahi, ang konduktor sa koro nagsulat ngadto sa hedkuwarter sa Watch Tower Society sa Tinipong Bansa ug nakabaton ug dugang mga literatura. Apan, ang impormasyon nga iyang gihatag kanamo sinagolan ug mga doktrina sa mga iglesya. Busa, dili nako maila sa tin-aw ang kalainan sa tinuod nga Kristiyanidad ug ang dili-kasulatanhong mga doktrina sa Kakristiyanohan.
Akong namatikdan, hinunoa, nga ang mensahe sa Bibliya nga anaa sa literatura sa Watch Tower Society lahi gikan sa bisan unsa nga akong nadunggan sukad sa Simbahang Baptist. Pananglitan, akong nakat-onan nga gihatagan ug dakong importansiya sa Bibliya ang personal nga ngalan sa Diyos, si Jehova, ug nga ang tinuod nga mga Kristohanon nagtawag sa ilang kaugalingon nga mga Saksi ni Jehova. (Salmo 83:18; Isaias 43:10-12) Dugang pa, ang akong kasingkasing nalipay sa saad sa Bibliya nga kinabuhing walay kataposan diha sa usa ka paraisong yuta alang niadtong matinumanong moalagad kang Jehova.—Salmo 37:29; Pinadayag 21:3-5.
Bisag limitado ang akong kahibalo sa kamatuoran sa Bibliya, gibati ko ang samang pagbati ni manalagnang Jeremias, kinsa dili makapugong sa iyang nagdilaab nga tinguha sa pagsulti bahin sa iyang Diyos, si Jehova. (Jeremias 20:9) Ang mga sakop sa among grupo nga nagtuon sa Bibliya miuban nako sa pagsangyaw sa balay ug balay. Naghimo pa gani ako ug publikong mga tigom diha sa lagwerta sa akong uyoan, nga migamit ug gimakenilyang mga imbitasyon sa pagdapit sa mga tawo. Ingon ka daghan sa 78 ka tawo sa usa ka higayon ang mitambong. Busa usa ka bag-ong relihiyosong kalihokan ang naporma ilalom sa pagpanguna sa konduktor sa koro nga taga-Angola.
Ang Akong Unang mga Pagkapriso
Wala ako mahibalo nga ang bisan unsang kalihokan may kalabotan sa Watch Tower Society gidili sa Belgian Congo. Busa, sa Oktubre 22, 1949, ang pipila kanamo gidakop. Sa wala pa ang among husay, gipakigsultihan ako sa huwes nga ako rang usa ug misulay sa paghikay sa pagpagawas kanako, sanglit siya nahibalo nga empleyado ako sa estado. Apan aron maangkon ko ang akong kagawasan, kinahanglang isalikway ko ang kalihokan nga naporma tungod sa among pagsangyaw, ug mibalibad ako sa paghimo niini.
Human sa duha ug tunga ka bulan sa prisohan, ang mga awtoridad midesidir nga kami nga taga-Angola ipadalag balik ngadto sa among kaugalingong nasod. Apan, sa pagbalik namo sa Angola, ang Portuges nga mga awtoridad sa kolonya nagsuspetsa usab sa among mga kalihokan ug gikutohan ang among kagawasan. Daghan pang mga membro sa among kalihokan miabot gikan sa Belgian Congo, ug sa ngadtongadto dihay kapin sa 1,000 nga nagkatag sa tibuok Angola.
Sa ulahi, ang mga sumusunod sa iladong relihiyosong lider nga si Simon Kimbangu naapil sa among kalihokan. Kining mga tawhana dili interesado sa pagtuon sa literatura sa Watch Tower Society, sanglit nagtuo sila nga ang Bibliya ikapatin-aw lamang pinaagi sa espiritista. Ang kadaghanan sa among kalihokan mipaluyo sa maong panghunahuna, apil ang konduktor sa koro, kinsa giisip gihapon nga among lider. Nag-ampo ako nga kinasingkasing nga pahinaboon ni Jehova nga makontak kami pinaagi sa tinuod nga hawas sa Watch Tower Society. Naglaom ako nga makakombinsir ang among tibuok kalihokan sa pagdawat sa kamatuoran sa Bibliya ug sa pagsalikway sa dili-kasulatanhong mga buhat.
Ang pipila sa mga membro sa kalihokan wala makaangay sa pagsangyaw nga gihimo sa pipila kanamo. Busa ila kaming gisumbong ngadto sa mga awtoridad ug giakusar kami ingong mga lider sa usa ka politikanhong kalihokan. Tungod niini, sa Pebrero 1952 daghan kanamo ang gidakop, apil si Carlos Agostinho Cadi ug Sala Ramos Filemon. Kami gipriso sa selda nga walay mga bentana. Apan, gidad-an kami sa usa ka mahigalaong guwardiya ug pagkaon gikan sa among mga asawa maingon man makenilya aron makahimo kamig dugang mga kopya sa mga pulyeto sa Watch Tower Society.
Human sa tulo ka semana kami gipadala ngadto sa Baia dos Tigres, usa ka desyerto nga dapit sa amihanan sa Angola. Ang among mga asawa miuban kanamo didto. Kami gisentensiyahan ug upat ka tuig sa hago nga trabaho, nga nagtrabaho sa usa ka kompaniya sa pangisda. Ang Baia dos Tigres walay dunggoanan alang sa mga barko sa pangisda, busa ang among mga asawa ngadto-nganhing mag-ubog sa tubig gikan sa buntag hangtod sa gabii nga magkargag bug-at nga mga lulan sa mga isda gikan sa mga barko.
Dinhi niini nga kampo sa prisohan, nakita namo ang ubang mga membro sa among kalihokan ug misulay sa pagdani kanila sa pagpadayon sa pagtuon sa Bibliya. Apan mas mipili sila sa pagsunod kang Toco, ang konduktor sa koro. Sa ulahi, sila nailhang mga Tocoista.
Ang Dugayng Gipaabot nga Panagkita
Samtang didto sa Baia dos Tigres, among nakit-an ang adres sa sangang buhatan sa Amihanang Rhodesia (karon Zambia) sa Watch Tower Society ug nagsulat nga nangayog tabang. Ang among sulat gipasa ngadto sa sanga sa Habagatang Aprika, diin gisulatan kami, nga nangutana kon sa unsang paagi kami nahimong interesado sa kamatuoran sa Bibliya. Ang hedkuwarter sa Watch Tower Society, sa Tinipong Bansa, gipahibalo bahin kanamo, ug dihay gihimong kahikayan aron sa pagpadalag espesyal nga hawas aron makontak kami. Siya mao si John Cooke, usa ka misyonaryo nga may daghang tuig nga kasinatian sa langyawng kayutaan.
Human nga si Brader Cooke miabot sa Angola, daghang semana ang mikabat una pa siya gitugotan sa Portuges nga mga awtoridad sa pagduaw kanamo. Siya miabot sa Baia dos Tigres sa Marso 21, 1955, ug gitugotan sa pag-estar uban kanamo sulod sa lima ka adlaw. Ang iyang mga pagpatin-aw sa Bibliya makatagbaw, ug nakombinsir ako nga siya naghawas sa bugtong matuod nga organisasyon ni Jehova nga Diyos. Sa kataposang adlaw sa iyang duaw, si Brader Cooke naghatag ug pakigpulong publiko bahin sa ulohang “Kining Maayong Balita sa Gingharian.” Dihay total nga 82 ang mitambong, apil ang hepeng administrador sa Baia dos Tigres. Ang matag usa sa mitambong nakadawat ug pinatik nga kopya sa pakigpulong.
Sa panahon sa iyang lima-ka-bulang pag-estar sa Angola, nakigkontak si Brader Cooke sa pipila ka Tocoista, apil ang ilang lider. Apan, ang kadaghanan kanila dili interesado nga mahimong mga Saksi ni Jehova. Busa, ako ug ang akong mga kauban naobligar sa pagpatin-aw sa among baroganan ngadto sa mga awtoridad. Among gihimo kini diha sa usa ka pormal nga sulat, nga pinetsahag Hunyo 6, 1956, ug giadres ngadto sa “Ang Inyong Kamahalan ang Gobernador sa Distrito sa Moçâmedes.” Among gipadayag nga kami wala nay kalabotan sa mga sumusunod ni Toco ug nga kami pagalantawon ingong “mga membro sa Sosyedad sa mga Saksi ni Jehova.” Kami mihangyo usab nga hatagan kami ug kagawasan sa pagsimba. Apan, imbes paubsan ang among sentensiya, kini gidungagan ug duha ka tuig.
Mga Hitabo nga Mitultol sa Bawtismo
Kami sa kataposan gipagawas sa Agosto 1958, ug sa pagpamauli ngadto sa Luanda, kami nakakaplag ug gamayng pundok sa mga Saksi ni Jehova. Naorganisar kini sa miagi pa nga tuig ni Mervyn Passlow, usa ka misyonaryo nga gipadala ngadto sa Angola nga puli ni John Cooke apan gipalayas na sa nasod sa panahon nga kami miabot. Dayon, sa 1959, si Harry Arnott, laing misyonaryo sa mga Saksi ni Jehova, miduaw. Apan, siya gidakop sa pagkawas sa erport, maingon man kaming tulo nga naghulat sa pagtagbo kaniya.
Ang duha pang uban, si Manuel Gonca̧lves ug Berta Teixeira, nga bag-o pang nabawtismohang mga Saksing Portuges, gipagawas human pasidan-i nga dili na magtigom pa. Si Brader Arnott gipalayas sa nasod, ug ako gipasidan-an nga gawas kon pirmahan nako ang papeles nga nag-ingon nga dili na ako usa ka Saksi, ipadala akog balik ngadto sa Baia dos Tigres. Human sa pito ka oras nga pagsukitsukit, gibuhian ako nga walay gipirmahang bisan unsa. Usa ka semana sa ulahi ako nabawtismohan sa kataposan, maingon man ang akong mga higala nga si Carlos Cadi ug Sala Filemon. Nag-abang kami ug kuwarto sa Muceque Sambizanga, usa ka lugar gawas sa Luanda, nga nahimong lokasyon sa unang kongregasyon sa mga Saksi ni Jehova sa Angola.
Gilutos na Usab
Nagkadaghang tawong interesado ang misugod sa pagtambong sa mga tigom. Ang uban mitambong sa pagpangespiya namo, apan naikag sila sa mga tigom ug sa ulahi nangahimong mga Saksi ni Jehova! Ang kahimtang sa politika nagkausab, ug ang situwasyon nahimong mas malisod kanamo human sa usa ka nasyonalistang pag-alsa sa Pebrero 4, 1961. Bisan pa sa kabakakan nga gipalakaw bahin kanamo, sa Marso 30 kami milampos sa pagsaulog sa Memoryal sa kamatayon ni Kristo, nga may mitambong nga 130.
Sa Hunyo, samtang nagdumala ako sa Pagtuon sa Bantayanang Torre, gibungkag ang among tigom sa polis militar. Ang mga babaye ug mga bata gibuhian, apan ang 30 ka lalaki didto gidala, ingon sa gipadayag sa sinugdanan. Walay puas nga gibunalan kami sulod sa duha ka oras sa mga garoteng kahoy. Tulo ka bulan human niadto, nagsuka ako ug dugo. Nagtuo gayod ako nga mamatay ako; sa pagkatinuod, ang tawo nga nagbunal kanako nagpasalig nga mamatay ako. Ang kadaghanan sa gipamunalan maoy mga bag-ohan, dili-bawtismadong mga estudyante sa Bibliya, busa kinasingkasing akong nag-ampo alang kanila: “Jehova, bantayi ang imong mga karnero.”
Tungod sa tabang ni Jehova, walay usa kanila ang namatay, nga nakapahibulong sa mga kawani sa militar. Ang uban niining maong mga sundalo napukaw sa pagdayeg sa among Diyos, nga matod pa nila maoy nagluwas kanamo! Ang kadaghanan sa mga estudyante sa Bibliya sa ulahi nahimong bawtismadong mga Saksi, ug ang uban karon nag-alagad ingong Kristohanong mga ansiyano. Ang usa kanila, si Silvestre Simão, maoy membro sa Komite sa Sanga sa Angola.
Siyam ka Tuig sa Pag-antos
Sumala sa akong gihisgotan sa sinugdan, nag-antos ako sa daghang paagi panahon sa sunod nga siyam ka tuig ug gibalhin sa nagkalainlaing prisohan o kampo sa pinugos nga trabaho. Diha niining tanang dapita, nakapamatuod ako sa politikanhong mga binilanggo, daghan kanila maoy bawtismadong mga Saksi na karon. Si Maria, nga akong asawa, ug ang among mga anak gitugotan sa pag-uban kanako.
Samtang didto kami sa Serpa Pinto nga kampo sa pinugos nga trabaho, upat ka politikanhong mga binilanggo nadakpan nga misulay sa pag-eskapo. Sila mapintasong gisakit hangtod nga namatay atubangan sa tanang binilanggo sa pagpahadlok kanila aron dili na maghunahuna sa pag-eskapo. Gihulga ako sa komander sa kampo atubangan ni Maria ug sa mga bata: “Kon madakpan gani ti ka nga magsangyaw na usab, patyon ka sa mao gihapong paagi sama niadtong misulay sa pag-eskapo.”
Sa kataposan, sa Nobyembre 1966, midangat kami nianang nahimong makalilisang nga kampo sa kamatayon sa São Nicolau. Sa dihang miabot kami didto, nalisang ako sa pagkakita nga ang administrador mao si Gn. Cid, ang tawo nga nagbunal kanako diin hapit akong mamatay sa prisohan sa São Paulo! Daghan ang sistematikong gipatay matag bulan, ug ang akong pamilya gipugos sa pagtan-aw sa mabangis nga mga pagpamatay. Tungod niini, si Maria na-nervous-breakdown nga niini siya wala gayod maulii sa bug-os. Sa kataposan, nakakuha akog permiso alang kaniya ug sa mga bata aron mabalhin ngadto sa Luanda, diin giatiman sila sa akong duha ka mas gulanggulang nga mga anak babaye, si Teresa ug Joana.
Kagawasan, Apan Gipriso na Usab
Gibuhian ako sa pagkasunod tuig, sa Septiyembre 1970, ug nahiusa pag-usab uban sa akong pamilya ug sa tanang igsoon sa Luanda. Nakahilak ako sa pagkakita kon sa unsang paagi ang buluhatong pagsangyaw miuswag sulod sa siyam ka tuig sa akong pagkawala. Sa dihang gidala ako ngadto sa prisohan sa 1961, ang kongregasyon sa Luanda gilangkoban lamang ug upat ka gagmayng mga grupo. Karon duna nay upat ka dagkong mga kongregasyon, nga maayong pagkaorganisar ug gitabangan matag unom ka bulan sa usa ka nagapanawng hawas sa organisasyon ni Jehova. Nalipay kaayo ako nga nakagawas, apan ang akong kagawasan wala magdugay.
Usa ka adlaw gitawag ako sa direktor heneral sa wala na maglungtad karon nga Police for Investigation and Defense of the State (PIDE). Human sa pag-ulog-ulog kanako atubangan sa akong anak nga si Joana, gitunolan niya ako ug dokumento nga pirmahan. Gipangayo niini ang akong mga serbisyo ingong impormer sa PIDE ug gisaaran akog daghang materyal nga mga ganti alang sa akong mga serbisyo. Sa dihang mibalibad ako sa pagpirma, gihulga ako nga ibalik pag-usab ngadto sa São Nicolau, diin didto, ako gisultihan, dili na gayod ako buhian pa.
Sa Enero 1971, human sa upat ka bulan lamang sa kagawasan, kadtong maong mga hulga natuman. Tanantanan, 37 ka Kristohanong mga ansiyano sa Luanda ang gidakop ug gipadala ngadto sa São Nicolau. Didto kami gipriso hangtod sa Agosto 1973.
Gibuhian, Apan Gilutos Gihapon
Sa 1974 giproklamar ang relihiyosong kagawasan sa Portugal, ug human niini kining maong kagawasan gipaabot ngadto sa Portuges nga mga lalawigan sa gawas sa nasod. Sa Nobyembre 11, 1975, ang Angola nakabaton ug kagawasan gikan sa Portugal. Sa Marso niadto gihapong tuiga, pagkadakong kalipay ang pagsinati sa among unang sirkitong mga asembliya diha sa kagawasan! Nakapribilehiyo ako sa paghatag ug pakigpulong publiko niining malipayong mga panagkatigom diha sa Sports Citadel sa Luanda.
Ang bag-ong kagamhanan, hinunoa, supak sa among neyutral nga baroganan, ug ang sibil nga gubat gisangka sa tibuok Angola. Ang kahimtang misamot ka kritikal nga ang puting mga Saksi napugos sa pagkalagiw sa nasod. Tulo kami nga lokal nga mga igsoon ang gipadumala sa buluhatong pagsangyaw sa Angola, ilalom sa pagtultol sa sangang buhatan sa mga Saksi ni Jehova sa Portugal.
Wala magdugay ang akong ngalan nagsugod sa pagtungha sa mga mantalaan ug gisibya sa radyo. Ako giakusar ingong espiya sa internasyonal nga imperyalismo ug maoy responsable sa pagdumili sa mga Saksi sa Angola sa pagsundalo. Tungod niini, gipatawag ako sa pag-atubang sa unang gobernador sa lalawigan sa Luanda. Sa matinahuron, akong gisaysay kaniya ang neyutral nga baroganan sa mga Saksi ni Jehova sa tibuok kalibotan, nga maoy baroganan nga gibarogan sa unang mga sumusunod ni Jesu-Kristo. (Isaias 2:4; Mateo 26:52) Sa dihang miingon ako nga nakagugol ako ug 17 ka tuig sa mga prisohan ug sa mga kampo sa pinugos nga trabaho panahon sa kolonyal nga pagmando, siya midesidir sa dili pagdakop kanako.
Niadtong mga panahona, nagkinahanglag kaisog ang pag-alagad ingong Saksi ni Jehova sa Angola. Sanglit ang akong balay ginabantayan, wala na namo kini gamita alang sa mga tigom. Apan ingon sa gipamulong ni apostol Pablo, ‘kami ginapiit sa tanang paagi, apan dili hagip-ot nga dili na makalihok.’ (2 Corinto 4:8) Wala gayod kami mahimong di-aktibo sa among ministeryo. Ako nagpadayon sa buluhatong pagsangyaw, nag-alagad ingong nagapanawng ministro ug naglig-on sa mga kongregasyon sa mga probinsiya sa Benguela, Huíla, ug Huambo. Niadtong panahona migamit ako ug laing ngalan, Brader Filemon.
Sa Marso 1978 ang among buluhatong pagsangyaw gidili na usab, ug ako gipahibalo sa kasaligang tinubdan nga nagplano ang rebolusyonaryong mga panatiko sa pagpatay kanako. Busa midangop ako sa balay sa usa ka Saksi gikan sa Nigeria nga usa ka empleyado sa embahada sa Nigeria sa Angola. Usa ka bulan sa ulahi, sa dihang milinaw ang kahimtang, nagpadayon ako sa pag-alagad sa mga igsoon ingong magtatan-aw sa sirkito.
Bisan pa sa pagdili ug sa sibil nga gubat, libolibong taga-Angola misanong sa among pagsangyaw. Tungod sa maayong pagtubo sa gidaghanon nga nangahimong mga Saksi, usa ka komite sa nasod ang gitudlo sa pag-atiman sa buluhatong pagsangyaw sa Angola, ilalom sa pagdumala sa sangang buhatan sa Portugal. Sulod niining panahona, nakabiyahe ako sa daghang higayon ngadto sa Portugal, diin nakadawat ako ug hinungdanong pagbansay gikan sa kuwalipikadong mga ministro, maingon man sa gikinahanglang medikal nga pag-atiman.
Sa Kataposan, Kagawasan sa Pagsangyaw!
Sa didto pa ako sa mga kampo sa pinugos nga trabaho, kanunay akong biaybiayon sa politikanhong mga binilanggo ug miingon nga dili gayod ako hatagag kagawasan kon magpadayon ako sa pagsangyaw. Apan ako motubag: “Dili pa panahon alang kang Jehova sa pagbukas sa pultahan, apan sa dihang iya na kining buksan, walay tawo ang makasira unya niana.” (1 Corinto 16:9; Pinadayag 3:8) Kanang maong pultahan sa kahigayonan sa pagsangyaw nga walay mga pagdili nabuksan ug dako human sa pagkapukan sa Unyon Sobyet sa 1991. Niadtong panahona kami nagsugod sa pagsinati ug dugang kagawasan sa pagsimba sa Angola. Sa 1992 ang buluhaton sa mga Saksi ni Jehova opisyal nga nahimong legal. Sa kataposan, sa 1996 usa ka sanga sa mga Saksi ni Jehova ang gitukod sa Angola, ug ako natudlo ingong membro sa Komite sa Sanga.
Sa panahon sa akong daghang tuig sa pagkapriso, sa usa ka paagi ang akong pamilya kanunayng naatiman. Kami may unom ka anak, ug lima kanila buhi gihapon. Ang among minahal nga Joana namatay sa miaging tuig tungod sa kanser. Upat sa among nahibiling mga anak maoy bawtismadong mga Saksi, apan ang among usa ka anak wala pa mohimo niana nga tikang sa pagpabawtismo.
Sa dihang giduaw kami ni Brader Cooke sa 1955, kami may total nga upat ka taga-Angola nga nagwali sa maayong balita sa Gingharian sa Diyos. Karon kini maoy kapin sa 38,000 ka magmamantala sa Gingharian sa nasod, ug sila nagdumala ug kapin sa 67,000 ka pagtuon sa Bibliya matag bulan. Apil niadtong nagsangyaw sa maayong balita mao ang daghan nga kaniadto naglutos kanamo. Pagkamagantihon niini, ug pagkadako sa akong pasalamat kang Jehova sa pagtipig kanakong buhi ug pagtugot kanako nga makatuman sa akong nagdilaab nga tinguha sa pagwali sa iyang pulong!—Isaias 43:12; Mateo 24:14.
[Mapa sa panid 20, 21]
(Alang sa aktuwal nga pagkahan-ay, tan-awa ang publikasyon)
Demokratikong Republika sa Congo
Kinshasa
Angola
Maquela do Zombo
Luanda
São Nicolau (karon Bentiaba)
Moçâmedes (karon Namibe)
Baia dos Tigres
Serpa Pinto (karon Menongue)
[Credit Line]
Mountain High Maps® Copyright © 1997 Digital Wisdom, Inc.
[Mga hulagway sa panid 22, 23]
Ubos: Uban kang John Cooke sa 1955. Si Sala Filemon anaa sa wala
Tuo: Panagkita pag-usab kang John Cooke human sa 42 ka tuig
[Hulagway sa panid 23]
Uban sa akong asawa, si Maria