Pagpaniid sa Kalibotan

Pagpangitag Espirituwal nga Kalamdagan

“Samtang nagkaduol ang kataposan sa siglo, ang mga Britaniko nangitag usa ka butang nga espirituwal diha sa ilang kinabuhi, kon palandongon ang ilang gana alang sa mga libro mahitungod sa pagtuo sa Diyos, sa okulto ug sa labaw-sa-kinaiyanhon,” nag-ingon ang mantalaang The Times. Sumala sa usa ka pagtuon nga mabasa diha sa Cultural Trends, ang gidaghanon sa mga libro nga may relihiyosong mga ulohan nag-uswag sa 83 porsiyento sa miaging lima ka tuig ug kadtong bahin sa Bag-ong Panahon ug sa okulto nag-uswag nga ingon ka dako sa 75 porsiyento. Sa kasukwahi, ang gidaghanon sa gipatik nga mga libro mahitungod sa siyensiya mikunhod, nga kadtong mahitungod sa kemistriya ug pisika nagkamenos sa 27 porsiyento. Namalandong bahin niining maong mga estadistika, si Sara Selwood, editor sa taho, miingon nga “padulong sa kataposan sa usa ka siglo, ang mga tawo nahimong mas mahinuktokon ug nahibulong kon unsay tinuod nga kahulogan sa kinabuhi.” Nan ngano mang ang mga atlas ug mga libro maylabot sa geograpiya miuswag sa 185 porsiyento? Kini mahimong nagpasabot ug “panginahanglag kaikyasan sa tinuod nga kahimtang,” siya miingon.

Relihiyosong Kagawasan Gilapas sa Uropa

Ang International Helsinki Federation “nagkiha sa 19 ka nasod sa Uropa tungod sa paglapas sa relihiyosong mga kagawasan,” nagtaho ang magasing Catholic International. Namatikdan sa pederasyon nga ang pagpit-os batok sa relihiyosong mga minoriya ilabinang kusog diha sa Ortodoksong kayutaan. Dugang pa, daghang membrong estado sa Uropanhong Unyon “naghimog mga balaod aron lig-onon ang baroganan sa naandang mga relihiyon samtang naglimite sa mas gagmayng grupo sama [sa mga Saksi ni Jehova],” nag-ingon ang magasin. Ang direktor sa pederasyon, si Aaron Rhodes, midugang: “Ang mga katilingban sa kasadpan nagpakitag mga ilhanan nga nahadlok sa ‘pagsulong sa sekta’ nga sa ingon nagpit-os sa relihiyosong mga minoriya. Ang kahimtang anam-anam nga madaot hangtod ilhon sa mga tawo ang kagawasan sa pagtuo ingong bahin sa hugpong sa mga prinsipyo ug mga lagda nga kinahanglang ituboy nga parehas alang sa tanan.”

“Teolohiya sa Kauswagan”

Sa pagkutlo sa Luteranong teologo nga si Wanda Deifelt, ang ENI Bulletin nag-ingon nga ang “naandang Protestanteng mga iglesya sa Latin Amerika ‘nalabwan na’ sa bag-o, kusog-motubong relihiyosong mga kalihokan nga nagsangyaw sa ‘teolohiya sa kauswagan.’” Sumala kang Deifelt, ang Pentekostal ug karismatik nga mga iglesya sa Brazil karon adunay “duha o tulo ka pilo nga mas daghang membro kay sa naandang dagkong mga iglesya.” Ang “teolohiya sa kauswagan” nagsaad sa mga magtutuo ug “dihadihang mga ganti tungod sa pinansiyal nga mga amot ngadto sa iglesya,” siya nag-ingon. “Ang usa ka pag-ampo ngadto sa Diyos halos parehas sa usa ka transaksiyon sa negosyo . . . Kon mohatag ako ug usa ka butang ngadto sa Diyos, ang Diyos kinahanglang mohatag ug usa ka butang kanako.” Ang mga organisasyon nangabig ug mga membro gikan sa mga kabos sa Brazil. Ngano mang magpabilin gihapon ang mga sumusunod sa dihang ang gisaad nga kauswagan dili matuman ug ang mga lider sa iglesya mao ang labawng nagpahimulos? Si Deifelt nag-ingon: “Ang labing komon nga tinamdan mao ang pagbaton ug duha [ka relihiyon] aron sa pagpaneguro nga kon dili mosaler ang usa, ang lain maoy mosaler.” Gawas pa, “sila naghisgot mahitungod sa mga butang nga gikabalak-an sa mga tawo, ug nagsulti kon unsay gustong madungog sa mga tawo.”

Susiha ang mga Dula sa “Video”

“Ang mga ginikanan giisip nga mga buangbuang,” nag-ingon ang Pranses nga mantalaang Le Figaro. Ngano man? Tungod kay ang kadaghanan dayag nga wala masayod sa mga unod sa mga dula sa video alang sa mga batan-on. Pananglitan, ang tumong sa usa ka dula mao ang pagpaantos sa kaaway, ang tumong sa lain mao ang pagligis sa naglakawng mga tawo. Usa sa labing malamposong mga dula sa di pa dugay nagpasundayag sa napulo ka mangil-ad nga mga paagi sa pagpaantos sa mga babaye. Ang Le Figaro nagdasig sa mga ginikanan sa paghimog “detalyadong pagsusi” sa mga dula sa ilang mga anak aron mahibaloan ang “tinagong kabangis,” nga anaa gayod kanunay. Ang pagsugot “sa pagpalit kon unsay pangayoon sa mga batan-on nga dili magsusi niini nagkasamot ka peligroso,” nag-ingon ang mantalaan. Kini usab nagpatungha niini nga pangutana, “Dili ba makaulaw nga magsigeg hisgot bahin sa mga katungod sa tawo samtang atong ginatugotan ang mga estante nga mapuno sa mga butang nga dayag kaayong nagtamay niining maong mga katungod?”

“Ang Nakalimtang Magtatabang”

Usa ka importanteng hinungdan sa proseso sa pagkaayo sa mga pasyente sa ospital dugay nang wala hatagig pagtagad, matod sa Alemang mantalaan nga Psychologie Heute. Kini mao ang pasyente sa duol nga higdaanan. Gipakita sa usa ka pagtuon nga ang pagbaton ug isigkapasyente diha sa duol makatabang sa kaayohan sa panglawas ug nga, sukwahi sa popular nga pagtuo, minoriya lamang sa tanang pasyente, mga 7 porsiyento, ang gustong mag-inusara. Ang kadaghanan gustong magpaambit sa ilang lawak sa ospital uban sa usa o duha ka pasyente. Ugaling, ang ilang pagkatawo mohatag ug dakong kalainan. Ang labing maayong kauban sa lawak “una ug labing hinungdanon angay nga masanduroton ug mauyonon,” nag-ingon ang artikulo. Ang mosunod nga tilinguhaong mga hiyas gilista sumala sa importansiya: “masinabtanon, hingatawa, mahinlo, bukas-ug-hunahuna, matinabangon, mahunahunaon, mahusay, mahigalaon, matinud-anon, hindikan, timbang, mapailobon, mabinantayon, maluloton, dili-sabaan, intelihente, mapailin-ilinon, ug alerto.”

Mga Kapeligrohan sa Sobrang Ehersisyo

Bisan tuod ang ehersisyo makaayo sa kasingkasing ug mga baga, ang sobrang ehersisyo makapahuyang sa mga bukog, nga motultol sa mga sakit sa ulahing bahin sa kinabuhi. Mao kanay gitaho diha sa komperensiya may kalabotan sa epekto sa ehersisyo diha sa bukog sa tawo, sumala sa The Guardian sa London. Ang mga magdadagan ug kadtong “nagtinguhag superyor nga kahimsog” maoy kinalabwang nameligro. Ang batan-ong mga babaye nga sagad kaayong moapil sa mga klase sa aerobic o pagsayaw makasinati ug mas daghang pagkalisa tungod sa subsob nga pagbinat ug giingong nameligrong mag-antos sa osteoporosis sa dihang sila edaran na. “Gipasidan-an ang mga atleta nga sila adunay panahon taman na lamang sa edad nga 18 o 19 sa pagpalig-on sa ilang mga bukog sa dili pa sila magsugod sa pagkaluya sa paglabay sa panahon,” nag-ingon ang artikulo. “Ang squash ug tenis nailhan ingong labing maayong mga esport nga dulaon aron sa pagpauswag sa kalig-on sa bukog.” Si Michael Horton, pangulo sa sentro sa pagtuon sa bukog sa University College of London, nagtambag sa pagkab-ot sa hustong pagkatimbang tali sa ehersisyo ug panglawas. Siya nagpasidaan: “Ang Gobyerno nagsigeg ingon nga ang mga batan-on kinahanglang mohimog daghang ehersisyo. Tingali aduna kiniy kapuslanan sa makadiyot, apan walay nakahunahuna kon unsay sangpotanan sa ulahi sa dihang kining maong mga batan-on moabot sa edad nga 50.”

Suliran sa Kabug-at

Sukad sa ulahing bahin sa katuigang 1800, ang Le Grand K, usa ka platinum-iridium nga silindro nga halos samag gidak-on sa sudlanan sa film, mao ang gikauyonang sukod sa kalibotan sa usa ka kilo. Bisan ang libra sa T.B. gipasukad niini. Ugaling, ang mga siyentipiko nabalaka nga ang gibug-aton niini nga silindro daw nagakausab. Kay nahimutang ilalom sa tulo ka pormag-kampanilyang garapon ug gitipigan sa sulod sa kaha de yero diha sa sikbit sa Paris, Pransiya, ang silindro ginakuha lamang tulo ka beses sa usa ka siglo. Ang mantalaang Science nagtaho nga human sa kinaulahiang okasyon, ang mga siyentipiko “nakahinapos nga ang gibug-aton niini nagkausab nga menos sa 5 ka bahin sa usa ka milyon sa usa ka gramo kada tuig.” Kining gamay kaayong kalainan—malagmit usa ka pagdugang—mapasangil sa mga hugaw nga matigom sa ibabaw sa maong butang bisan pa sa mga proseso sa paghinlo. Ang teknolohiya karon dugang nga nagkinahanglan ug tukmang mga pagsukod. Ang pagpanaw sa kawanangan, pananglitan, nag-agad sa atomikong mga orasan nga mawad-an lamang ug usa ka segundo sulod sa 1.4 milyon ka katuigan. Busa, ang mga siyentipiko naglantugi bahin sa mga paagi nga mapasukad ang kilo sa mas kasaligan pang sukdanan. Ugaling, ang Science nag-ingon, kini tingali magkinahanglan ug “usa ka sukod sa pagkatukma nga magpugos sa mga siyentipiko nga mabalaka bahin sa gagmayng mga epekto sama sa mangawala nga mga atomo.”

Walay Tambal Alang sa Sip-on?

Human sa napulo ka tuig nga panukiduki nga nagkostar ug £5 ka milyon ($8 ka milyon), ang Common Cold Centre sa Britanya sa kataposan midawat sa kapildihan. Tungod sa kapin sa 200 ka lainlaing mga kagaw nga maoy hinungdan sa kasagarang sip-on, ang pagsulay sa pagkakaplag ug usa ka tambal alang sa sip-on maoy “sama sa pagtinguhang matambalan ang tipdas, hangga, bayuok ug dalap sa usa lang ka higayon,” nagkomento si Propesor Ronald Eccles, direktor sa maong sentro sa University of Wales, Cardiff. “Wala koy makita nga tambal sa unahan nga niana atong mawagtang ang tanang kagaw. Sa akong hunahuna ang labing maayo nga atong malaoman mao nga dili sobrang mabalaka bahin niini.”

Kon Unsay Nahimo ni Mitch

Bisan pag si Mitch, ang malaglagong bagyo sa miaging tuig, miresultag linibo ka patay ug nag-apektar sa halos usa ka milyong tawo, kini may usa ka positibong epekto. Kini mitabang sa mga arkeologo nga nagkalot sa kagun-oban sa León Viejo, Nicaragua—mga 90 kilometros amihanan-sidlakan sa kaulohang siyudad—pinaagi sa “pagladlad ug bag-ong mga paril, mga bukog, ug mga piraso sa arkeolohiya,” nagtaho ang mantalaang Excelsior, sa Mexico City. Si Rigoberto Navarro, direktor sa León Viejo Ruins Historical Site, mipatin-aw nga si Mitch mibanlas sa yuta ug miladlad sa dapit nga gipangita sa mga arkeologo sa dugay na nga panahon. Naladlad ang usa ka paril nga 2.5 metros ang gihabogon, 70 sentimetros ang gilapdon, ug 100 metros ang gitas-on. Sumala kang Navarro, “tulo ka adlaw nga gihimo sa bagyo ang dangtan ug mga tuig nga himoon sa mga arkeologo,” nag-ingon ang mantalaan.