Pagpaniid sa Kalibotan
“Importanteng” Tonsils
‘Ang dugang kaamgohan sa importanteng obra sa tonsils sa pagpaimyun sa lawas’ nagahimong angay sa usa ka bag-o ‘dili kaayo radikal nga paagi’ ingong kapuli sa pagkuha sa tonsils o tonsillectomy, sumala sa usa ka propesor sa otolaryngology sa Boston University School of Medicine. Si Dr. Geza Jebo mitahog kalamposan pinaagi sa paggamit sa CO2 laser sa pagtambal sa 22 ka kaso sa balikbalik nga panghubag sa tonsils, nga gigamit kana aron ayohon kini inay kuhaon ang tonsils. “Ang mga pasyente lainlain ug edad gikan sa 14 ngadto 42 anyos ug ang tanan mitaho sa subsob nga sugmat sa tonsilitis duha ngadto 11 ka tuig una sa siruhiya,” matud sa The Medical Post sa Canada. Laing hinungdanon kaayong kaayohan: “Walay nahitabong pagdugo tapos sa operasyon nga kinahanglanon ang mga pagduaw sa opisina o sa lawak sa emerhensiya.”
Pagtagpilaw sa Bata
Napulog-duha ka tuig kanhi, ang usa ka Hapones nga doktor nagbutang ug gamitoyng mikropono sa usa ka tagoangkan sa babaye. Pinaagi sa pagpatokar sa giplakang tingog sa matris ngadto sa 87 ka naghilak nga mga bata, siya nakapahilom sa 84 porsiento kanila. Ang mas modernong kaugmaran niining samang ideya gidumala sa Queen Charlotte’s Hospital, London, Inglaterra, pinaagi sa giplakang tingog sa pagsuplay sa dugo sa arteriya sa inahan ngadto sa inunlan. Nadiskobrehan sa inahan nga ang epekto niining makapakatulog milampos sa pagpakalma sa iyang bata sulod sa unang lima ka bulan tapos sa pagkahimugso niini. Ang yawi sa epektibong paggamit sa maong mga teknik, nagtaho ang The Times sa London, mao ang pagsugod sa pagpatokar sa teyp sa labing madali inigkahimugso sa bata.
Dalayegon nga Atay
Sa Katsilang lungsod sa El Ferrol, si Alkalde Ulla karong bag-o nagtukas sa usa ka memoryal nga estatwa sa atay. Panahon sa iyang pagkinabuhi isip doktor ug tigsusi sa patayng lawas alang sa hinungdan sa kamatayon diha sa lungsod, nakita niya ang ginatos ka atay “nga gisakit sa mga cocktail, bino, trangkilayser, ug ubang medisina.” Kada adlaw ang atay kinahanglang makigbisog sa maong mga hilo, matud niya. Ang granitang linilok, nga gigastohan sa konseho sa lungsod ug sa usa ka bangko, gituyo sa pagpasidungog niining “mapaubsanon ug dili-hakog nga organo.”
Nagadaot sa Kalig-on sa Panagtiayon
“Ang katibuk-ang kalangkitan tali sa una-kaminyoong pakigsekso ug ang mosangpot nga kalig-on sa panagtiayon maoy talagsaon,” nagpahayag ang usa ka taho sa Nasodnong Buro sa Ekonomikanhong Panukiduki sa Cambridge, Massachusetts. “Ang proporsiyon sa panagbulag sa mga babaye nga makigsekso una sa kasal uban sa ilang umaabot nga kapikas, sa aberids, maoy halos 80 porsiento nga mas taas kay sa mga proporsiyon niadtong dili makigsekso.” Ang pagtuon naglakip sa 4,996 ka Swekong babaye tali sa 20 ug 44 anyos, nga ang pipila kanila nakig-ipon sa ilang mga kapikas una sa kasal ug ang pipila wala. Ang proporsiyon sa Sweden sa pagpakigsekso una sa kasal maoy tulo ka pilo sa iya sa Tinipong Bansa. “Mopatim-awng ang mga tawo nga makigsekso una sa kasal dili kaayo komitido sa institusyon ug mas makiling sa pagdiborsiyo kay sa mga tawo nga dili mag-ipon,” matud ni Neil Bennett, usa sa mga awtor sa taho.
Gitumotumo nga Sakit
Sa dihang ang usa ka tawo miabot sa usa ka ospital sa London, Inglaterra, ang iyang atake sa kasingkasing napamatud-ang binakak sama ra sa personal nga mga detalye nga iyang gihatag bahin sa iyang kaugalingon. Bisan pa niana, sumala sa Journal of the Royal Society of Medicine, ang daghan niyang ulat sa operasyon nagpaila nga siya milampos sa paglimbong sa medikal nga mga propesyonal sa ubang ospital aron siya operahan. Ang hinungdan? Siya nagsakit sa usa ka matang sa Munchausen’s syndrome, usa ka medikal nga pulong alang sa hinandurawng sakit. Kada tuig abot ug 1,500 ka susamang masakiton sa Britanya nagasulay sa pagsulod sa mga ospital aron sila maoperahan. Sumala sa The Times sa London, kombinsido kaayo ang maong mga masakiton sa ilang kaugalingong sakit nga nasayran nga sila nagapalsipikar sa medikal nga mga rekord ug nagadaot pa sa kasangkapan sa pagrekonosir aron makuha ang pagtagad.
Riyesgo sa Leukemia
Ang usa ka Australianong medikal nga pagtuon nag-angkong adunay koneksiyon tali sa pagbatog X rays sa unang mga ang-ang sa pagmabdos ug sa leukemia samtang bata pa. Bisan ang X rays sa ngipon sa unang tulo ka bulan mahimong peligro, matud sa mga tigdukiduki. Ang pangulong tigdukiduki sa panagtuon, si Dr. Bill McWhirter, mihinapos: “Sa akong hunahuna kita tinong makaingon, ingong resulta niining mga kaplag, nga ang X-rays panahon sa pagmabdos makapahinabog leukemia diha sa mga bata ug pagalikayan kutob sa mahimo.” Ang tem nga tigdukiduki wala makakaplag ug koneksiyon tali sa mga pamatay sa dangan sa balay ug sa leukemia, bisan pag ang pamatay sa sagbot ug sa dangan sa umahan gikatahapan gihapon. Ang taho sa The Medical Post nagpahayag usab nga ang mga babayeng mabdos nga gisuplementohan sa folic acid “lagmit dili makabatog anak nga may leukemia.”
Talagsaong Suliran
“Bisan pag ang iglesya Katolika nagadili sa mga babaye sa pagkahimong pari, kini nagalagda nga ang usa ka pari nga maordinahan na magpabiling pari sa walay kataposan, bisan pa kon unsay iyang mga kalapasan,” nag-ingon ang The Economist. Ang suliran karon mao nga ang usa ka paring ginganlag Paolo, nga nag-alagad sa usa ka lungsod sa habagatang Italya sulod sa 25 anyos, karong bag-o nagpaopera aron mailisan ang sekso aron mahimong babaye. Unya siya miaplay, ug nagdawat, sa sayo nga pagretiro ug sa pensiyon sa pari. Karon ang Batikano kinahanglang magtulotimbang kon unsay himoon kang Paolo. “Tingalig ang Batikano mopalabi nga dili hidiskitahan kining talagsaong yugto sa kasaysayan sa pagkapari,” nag-ingon ang The Economist.
Mikroskopikong mga Minero
Ang usa ka bag-ong paagi sa paglunsay sa bulawang mga mineral ginahimo sa South Africa. Sumala sa mantalaan sa South Africa nga Business Day, ang gahiang mga deposito sa mineral nga dili mosanong sa kasagarang paagi sa pagkuha sa bulawan ginapakaon sa bakterya nga gitawag Thiobacillus ferrooxidans. Ang maong mikroskopikong mga minero nagabungkag sa pyrite sa palibot, nga makapasayon sa pagkuha sa bulawan. Ang bag-ong paagi, nga gitawag bioleaching, mas barato kay sa daang paagi sa pagsunog sa mineral, nga naglangkit sa mahal nga paagi aron masanta ang polusyon. Ang pagkaepisyente daw laing bentaha. “Sa among planta sa bioleaching sa Fairview,” matud sa metallurgist nga si Pieter van Aswegen, “makab-ot namo ang pagrekobre sa bulawan nga 95 porsiento o labaw pa, kon itandi sa 90 porsiento nga pagrekobre pinaagi sa pagsunog.”
Pagtukod Pag-usab sa Babilonya
Sa walo na ka tuig karon, ang gobyerno sa Iraq nagatrabaho sa pagtukod pag-usab sa karaang Babilonya. Sila wala kaayoy magamit sa trabaho, kay ang labing maayong mga karaang butang gipanguha dugay na kanhi sa mga Aleman ug mga Pranses, ug gigamit sa mga Turko ang mga tisa sa paggamag mga paambakan sa Euprates. Nga gigamit ang pila ka orihinal nga hulagway, ang kadaghanan sa pagpasig-uli gibase sa handurawan kon unsay hitsura sa orihinal nga siyudad—nga niadto nagkobre sa halos bayente kilometro kuwadrado ug may populasyong usa ka milyon. Mga 1,800 ka langyawng trabahante ang nagtrabaho, sanglit ang mga lalaking taga Iraq tua man sa natad sa panggubatan. Karong bag-o, sila nagdalidali sa pagpahimutang ug 14 ka milyong tisa sa paggama pag-usab sa mga pader ug mga gagmayng torre. Unsa ang kondisyon sa trabaho? “Giingong ang mga pader nga ilang gigama kaliboan ka tuig kanhi mas tul-id kay sa mga pader nga ilang gipatindog karon,” matud sa usa ka diplomat.
Ikaduhang Sakayan Nakaplagan
Ang ikaduhang ilalom-sa-yutang lawak duol sa Dakong Piramide sa Giza karon nasuhot na ug natan-aw pinaagi sa usa ka gamayng kamera. Ingong gidahom, kini nasudlag laing lungon nga sakayan alang sa “kalag” sa Paraon Cheops. Ugaling, ang tumong sa mga tigdukiduki nga makakaplag ug sampol sa nalit-agang karaang hangin, sa pagsusi kon unsa niadto ang kahimtang una sa midakong pagsunog sa fossil nga mga sugnod, daw pakyas. “Lagmit nga ang hangin sa lungag wala magpabiling walay kausaban sulod sa 4,600 ka tuig,” matud sa usa ka tigdukiduking siyentipiko si Pieter Tans, nga nagkuhag usa ka huyop niana. “Ang apog humok kaayo ug bangagon, nga nagpailang walay daghang karaang hangin sa lungag.” Walay mga plano sa pagkalot niining ikaduhang sakayan. Mikabat ug pulo ka tuig sa pagtapot pag-usab sa nabungkag nga mga bahin sa unang sakayan.